{"id":92657,"date":"2022-01-24T17:09:00","date_gmt":"2022-01-24T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=92657"},"modified":"2022-01-24T10:13:01","modified_gmt":"2022-01-24T08:13:01","slug":"01-09-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=92657","title":{"rendered":"Dlaczego ojciec Anne Frank nie ujawni\u0142 nazwiska cz\u0142owieka, przez kt\u00f3rego c\u00f3rka trafi\u0142a do Auschwitz?"},"content":{"rendered":"

Anne Frank (Archiwum)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Dlaczego ojciec Anne Frank nie ujawni\u0142 nazwiska cz\u0142owieka, przez kt\u00f3rego c\u00f3rka trafi\u0142a do Auschwitz?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marta Grzywacz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Zesp\u00f3\u0142 Vince’a Pankoke’a pokaza\u0142 kluczowy list wnuczce cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wyda\u0142 Anne Frank i jej rodzin\u0119: – To dla mnie bardzo trudne, ale rozumiem, \u017ce t\u0119 histori\u0119 trzeba opowiedzie\u0107 \u015bwiatu.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Nazwisko osoby, kt\u00f3ra zdradzi\u0142a Niemcom, gdzie ukry\u0142y si\u0119 holenderska \u017byd\u00f3wka Anne Frank i jej rodzina, przez blisko 80 lat pozostawa\u0142o tajemnic\u0105. Teraz badacze twierdz\u0105, \u017ce wiedz\u0105, kto j\u0105 wyda\u0142. Najdziwniejsze jest jednak to, \u017ce prawdopodobnie to\u017csamo\u015b\u0107 zdrajcy zna\u0142 r\u00f3wnie\u017c ojciec Anne, Otto Frank. I nigdy jej nie ujawni\u0142.<\/span><\/p>\n

Dwa policyjne \u015bledztwa w 1948 i w 1963 r., a tak\u017ce badania prowadzone przez zast\u0119py historyk\u00f3w latami snuj\u0105cych w\u0142asne teorie nie przynios\u0142y \u017cadnych rezultat\u00f3w. Dopiero gdy do sprawy wr\u00f3ci\u0142 nowy zesp\u00f3\u0142 \u015bledczych, z emerytowanym agentem FBI na czele, mo\u017cna by\u0142o og\u0142osi\u0107 sukces. W du\u017cej mierze za spraw\u0105 nowoczesnych technik kryminalistycznych i technologii, kt\u00f3re pozwoli\u0142y lepiej przyjrze\u0107 si\u0119 najs\u0142ynniejszej tajemnicy holenderskiego Archiwum X.<\/span><\/p>\n

Po\u017cegnanie z pla\u017c\u0105<\/h4>\n

Vince Pankoke by\u0142 ju\u017c od dw\u00f3ch lat na\u00a0emeryturze<\/a><\/strong><\/span> i mi\u0142o sp\u0119dza\u0142 czas na Florydzie, gdy pewnego dnia, wiosn\u0105 2016 r., odebra\u0142 telefon. Dzwoni\u0142 kolega z Niderland\u00f3w. – Je\u015bli masz ju\u017c do\u015b\u0107 le\u017cenia na pla\u017cy, jest dla ciebie sprawa \u2013 powiedzia\u0142. Pankoke by\u0142 agentem specjalnym FBI z 30-letnim sta\u017cem, specjalizowa\u0142 si\u0119 w walce z kolumbijskimi kartelami narkotykowymi. Jedno ze \u015bledztw zaprowadzi\u0142o go kiedy\u015b do Holandii, gdzie jego metody dochodzeniowe zrobi\u0142y du\u017ce wra\u017cenie, wi\u0119c niderlandzcy koledzy go zapami\u0119tali. – Czy by\u0142by zainteresowany prac\u0105 nad \u015bledztwem, kto zdradzi\u0142 autork\u0119 jednego z najs\u0142ynniejszych dziennik\u00f3w na \u015bwiecie? \u2013 pad\u0142o pytanie. Tak. Vince by\u0142 zainteresowany.<\/span><\/p>\n

\"AnneAnne Frank<\/span>\u00a0(Wikipedia)<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Do sprawy postanowi\u0142 wr\u00f3ci\u0107 Thijs Bayens, niderlandzki re\u017cyser i dokumentalista, gdy pewnego dnia zobaczy\u0142 d\u0142ug\u0105 kolejk\u0119 przed domem \u2013 Muzeum Anne Frank w Amsterdamie. \u201eZastanowi\u0142o mnie \u2013 m\u00f3wi\u0142 w jednym z wywiad\u00f3w \u2013 kogo bronimy w czasach ucisku. Kogo odrzucamy? Te pytania dzi\u015b zn\u00f3w s\u0105 aktualne. Martwi\u0119 si\u0119 tym, co widz\u0119 wok\u00f3\u0142 mnie, wykluczeniem ca\u0142ych grup, brakiem tolerancji. Opowie\u015b\u0107 o zdradzie Anne Frank wyda\u0142a mi si\u0119 najlepszym sposobem na zwr\u00f3cenie na to uwagi”.<\/span><\/p>\n

Bayens szuka\u0142 do\u015bwiadczonego detektywa, kt\u00f3ry chcia\u0142by popracowa\u0107 nie tylko nad rozwik\u0142aniem zagadki, kto zdradzi\u0142 Anne Frank, ale przede wszystkim nad odpowiedzi\u0105 na pytanie dlaczego. \u201eDzielnica, w kt\u00f3rej mieszka\u0142a Anne, by\u0142a normalna, spokojna, ciep\u0142a – m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n

\n

– To by\u0142o miejsce, gdzie pracowali obok siebie rze\u017anik, lekarz, policjant. Lubili si\u0119 nawzajem, \u017cyli obok siebie. I nagle zacz\u0119li si\u0119 zdradza\u0107. Co si\u0119 sta\u0142o?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ta historia jest tym bardziej poruszaj\u0105ca, \u017ce ta zdrada dotkn\u0119\u0142a m\u0142odej, niewinnej, \u015blicznej, zabawnej i zdolnej dziewczynki, kt\u00f3ra by\u0142a \u015bwiate\u0142kiem w ciemno\u015bci. I nagle sami sobie pokazali\u015bmy, jacy naprawd\u0119 jeste\u015bmy”.<\/span><\/p>\n

Pankoke stan\u0105\u0142 na czele zespo\u0142u z\u0142o\u017conego z kilkudziesi\u0119ciu os\u00f3b, w tym z psychologa dochodzeniowego, detektywa z wydzia\u0142u zab\u00f3jstw, historyk\u00f3w, kryminolog\u00f3w i archiwist\u00f3w. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce materia\u0142u b\u0119dzie wi\u0119cej, ni\u017c jego zesp\u00f3\u0142 zdo\u0142a przerobi\u0107, od razu zdecydowa\u0142, \u017ce pos\u0142u\u017cy si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105.<\/span><\/p>\n

Z Achterhuis do Auschwitz<\/strong><\/h4>\n

Otto Frank, \u017co\u0142nierz niemieckiej armii w I wojnie \u015bwiatowej, z zawodu bankier, opu\u015bci\u0142 Niemcy w 1933 r. po doj\u015bciu Hitlera do w\u0142adzy. Razem z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do do Amsterdamu, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asne przedsi\u0119biorstwo. Po ataku Niemc\u00f3w na Holandi\u0119 zacz\u0105\u0142 za\u0142atwia\u0107 dla siebie i rodziny przeniesienie do Ameryki albo na Kub\u0119. I rzeczywi\u015bcie, dosta\u0142 wiz\u0119 kuba\u0144sk\u0105, jednak zaledwie dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej, 11 grudnia 1941 r., Niemcy wypowiedzia\u0142y wojn\u0119 Stanom Zjednoczonym i Hawana anulowa\u0142a Frankom pozwolenie na wjazd. Kryj\u00f3wk\u0119 dla rodziny postanowi\u0142 przygotowa\u0107 po tym, jak jego starsza c\u00f3rka, 16-letnia Margot, zosta\u0142a wezwana do \u201eobozu pracy”. List przyszed\u0142 5 lipca 1942 r., a ju\u017c nast\u0119pnego dnia rodzina Frank\u00f3w ukry\u0142a si\u0119 w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu, w domu zwanym Achterhuis, kt\u00f3ry by\u0142 przybud\u00f3wk\u0105 biura Ottona. Dom sta\u0142 na ty\u0142ach kamienic przy jednym z g\u0142\u00f3wnych amsterdamskich kana\u0142\u00f3w Prinsengracht 263. Do rodziny wkr\u00f3tce do\u0142\u0105czy\u0142a czw\u00f3rka znajomych \u017byd\u00f3w. Jedzenie donosili im wsp\u00f3\u0142pracownicy Ottona.<\/span><\/p>\n

\"Dom,Dom, w kt\u00f3rym ukrywa\u0142a si\u0119 rodzina Anne Frank, sta\u0142 na ty\u0142ach kamienic przy jednym z g\u0142\u00f3wnych amsterdamskich kana\u0142\u00f3w Prinsengracht 263<\/span>\u00a0Fot. Wikimedia Commons<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Osiem os\u00f3b mieszka\u0142o w ukryciu, w pokoju, do kt\u00f3rego wchodzi\u0142o si\u0119 przez drzwi przes\u0142oni\u0119te biblioteczk\u0105 z ksi\u0105\u017ckami, ponad dwa lata. W ci\u0105gu dnia wszyscy musieli zachowywa\u0107 absolutn\u0105 cisz\u0119, ale nocami rozmawiali i s\u0142uchali radia. Doniesienia z lata 1944 r. da\u0142y im nadziej\u0119, \u017ce wojna nied\u0142ugo si\u0119 sko\u0144czy – na pla\u017cach Normandii wyl\u0105dowali alianci, Anne zanotowa\u0142a t\u0119 informacj\u0119 w swoim dzienniku. Ostatni wpis datowany jest na 1 sierpnia 1944 r. Anne mia\u0142a 15 lat. Trzy dni p\u00f3\u017aniej oko\u0142o 10.30 do budynku wesz\u0142o kilku holenderskich policjant\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z nazistami. Dowodzi\u0142 nimi oficer o nazwisku Silberbauer. Kazali si\u0119 oprowadzi\u0107 po domu. Stan\u0119li przed biblioteczk\u0105. Wiedzieli, gdzie szuka\u0107, bo znali amsterdamskie domy, wcze\u015bniej sprawdzili ju\u017c wiele z nich. Silverbauer wzi\u0105\u0142 teczk\u0119, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142y si\u0119 zapiski Anne, wytrz\u0105sn\u0105\u0142 zawarto\u015b\u0107, zapakowa\u0142 znalezione w domu pieni\u0105dze i z\u0142oto i wyszed\u0142. Jeszcze tego samego wieczoru do Achterhuis zakrad\u0142a si\u0119 Miep Gies, przyjaci\u00f3\u0142ka rodziny, i pozbiera\u0142a walaj\u0105ce si\u0119 po pod\u0142odze zeszyty i kartki z nadziej\u0105, \u017ce przeka\u017ce je Anne, gdy ta wr\u00f3ci.<\/span><\/p>\n

Ca\u0142a \u00f3semka ukrywaj\u0105cych si\u0119 zosta\u0142a wywieziona do obozu przej\u015bciowego w Westerbork, a 3 wrze\u015bnia 1944 r. ostatnim transportem do Auschwitz. Margot, Anne i ich matka trafi\u0142y stamt\u0105d do Bergen-Belsen. Wiadomo z zezna\u0144 \u015bwiadka, \u017ce siostry zmar\u0142y na tyfus na prze\u0142omie lutego i marca 1945 r.<\/span><\/p>\n

Sztuczna inteligencja<\/strong><\/h4>\n

Ich ojciec, jako jedyny z ca\u0142ej grupy ukrywaj\u0105cych si\u0119 w oficynie, prze\u017cy\u0142 Auschwitz, wr\u00f3ci\u0142 do Amsterdamu, a w 1947 r., zgodnie z \u017cyczeniem Anne, opublikowa\u0142 jej dziennik.<\/span><\/p>\n

\n

I niemal od razu zacz\u0105\u0142 szuka\u0107 tego, kto ich zdradzi\u0142. Jednak po kilku latach nagle przesta\u0142.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Vince Pankoke by\u0142 tym bardzo zdziwiony. To tak\u017ce by\u0142a zagadka, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142 rozwik\u0142a\u0107.<\/span><\/p>\n

Pankoke i jego zesp\u00f3\u0142 postanowili sprawdzi\u0107 wszystkie tropy i wszystkie wskaz\u00f3wki, nawet te najmniej prawdopodobne. Przebadali raz jeszcze nie tylko wn\u0119trze domu, ale tak\u017ce jego otoczenie, do dzi\u015b prawie niezmienione. Podw\u00f3rko nadal pozostaje zamkni\u0119te, otoczone s\u0105siednimi budynkami \u2013 wystarczy kaszlni\u0119cie czy wychylenie g\u0142owy, \u017ceby zosta\u0107 dostrze\u017conym. Dlatego pocz\u0105tkowo \u015bledczy przypuszczali, \u017ce kto\u015b us\u0142ysza\u0142 albo zobaczy\u0142 ukrywaj\u0105cych si\u0119 ludzi. W starych policyjnych aktach odnale\u017ali wi\u0119c zeznania s\u0105siad\u00f3w Frank\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych ulic przepytywanych przez policj\u0119 w 1948 r. i jeszcze raz je przeanalizowali. Na podw\u00f3rku s\u0105siaduj\u0105cym z kryj\u00f3wk\u0105 Frank\u00f3w odnale\u017ali na przyk\u0142ad mieszkanie cz\u0142onk\u00f3w NSDAP, a tak\u017ce kilku znanych policyjnych informator\u00f3w. Pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119c pytanie, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce rodzina by\u0142a w stanie ukrywa\u0107 si\u0119 tak d\u0142ugo. Przy okazji Pankoke doszed\u0142 do wniosku, \u017ce oba \u015bledztwa z 1948 i z 1963 r. spartaczono. Akta by\u0142y niepe\u0142ne, brakowa\u0142o raport\u00f3w, a dowody zosta\u0142y rozrzucone po r\u00f3\u017cnych archiwach. Zesp\u00f3\u0142 Pankoke’a zebra\u0142 to wszystko w ca\u0142o\u015b\u0107, a tak\u017ce sp\u0119dzi\u0142 kilka lat, przeszukuj\u0105c amsterdamskie archiwum miejskie, gdzie swego czasu skrupulatnie prowadzone przez Holendr\u00f3w rejestry wiod\u0142y nazist\u00f3w prosto pod adresy \u017cydowskich dom\u00f3w. Przejrzano wszystko \u2013 listy, mapy, zdj\u0119cia, nawet ksi\u0105\u017cki, a zebrane dane wprowadzono do specjalnie przygotowanego na potrzeby \u015bledztwa programu komputerowego, kt\u00f3ry mia\u0142 za zadanie \u0142\u0105czy\u0107 fakty, ludzi, daty i miejsca.<\/span><\/p>\n

Anne Frank. Powiem ci, kto zdradzi\u0142<\/strong><\/h4>\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 grupa zwraca\u0142a na rejestry aresztowa\u0144. W 1942 r. rodzina Frank\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d 25 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w holenderskich, kt\u00f3rzy mieli zosta\u0107 \u201ewysiedleni” z Holandii w ramach\u00a0\u201eostatecznego rozwi\u0105zania kwestii \u017cydowskiej”<\/strong><\/span><\/a>.<\/strong><\/span> Ka\u017cde aresztowanie zaczyna\u0142o si\u0119 od przes\u0142uchania, na kt\u00f3rym pada\u0142o pytanie: \u201eCzy wiesz, gdzie ukrywaj\u0105 si\u0119 \u017bydzi?”. Zesp\u00f3\u0142 archiwist\u00f3w prze\u015bledzi\u0142 wi\u0119c wszystkie dost\u0119pne zeznania sprzed aresztowania Frank\u00f3w i tu\u017c po nim, w nadziei, \u017ce te informacje jedna po drugiej doprowadz\u0105 do tego, kto zdradzi\u0142 kryj\u00f3wk\u0119 w Achterhuis.<\/span><\/p>\n

Prace Pankoke\u2019a i jego ludzi przynios\u0142y efekty. Bardzo szybko powsta\u0142a d\u0142uga lista podejrzanych, z Willemem van Maarenem, pracownikiem Ottona Franka, na czele. Van Maaren by\u0142 kombinatorem i z\u0142odziejem, dlatego podejrzenia pad\u0142y na niego ju\u017c po wojnie, jednak zar\u00f3wno wtedy, jak i dzi\u015b zosta\u0142 wykluczony. Wiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli Frank zostanie aresztowany, on straci prac\u0119. Zrobi\u0142by krzywd\u0119 sam sobie. Ans van Dijk, \u017byd\u00f3wka skazana po wojnie za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nazistami, tak\u017ce zosta\u0142a wykluczona z grona podejrzanych, bo przebywa\u0142a w\u00f3wczas w Zeist w centrum kraju. Grupa szuka\u0142a dalej. Przede wszystkim osoby, kt\u00f3ra mia\u0142aby wiedz\u0119 i motyw. Mog\u0142y nimi by\u0107 antysemityzm, pieni\u0105dze, inne korzy\u015bci. Bram van der Meer, policyjny psycholog, przeanalizowa\u0142 zachowanie podejrzanych, kt\u00f3rych \u017cycie tak\u017ce cz\u0119sto wisia\u0142o na w\u0142osku, i uzna\u0142, \u017ce w takim kontek\u015bcie zdrajc\u0105 m\u00f3g\u0142 by\u0107 ka\u017cdy, wi\u0119c \u015bledczy zmienili kierunek \u2013 zacz\u0119li szuka\u0107 osoby, kt\u00f3ra nie budzi\u0142a podejrze\u0144. Mog\u0142a nie mieszka\u0107 w okolicy, nie pracowa\u0107 u Franka, nawet go nie zna\u0107. Instynkt nie zawi\u00f3d\u0142 Pankoke\u2019a.<\/span><\/p>\n

Arnold van den Bergh by\u0142 notariuszem, mia\u0142 \u017con\u0119 i dzieci, a podczas okupacji Holandii przewodzi\u0142 Radzie \u017bydowskiej w Amsterdamie, kt\u00f3ra na polecenie Niemc\u00f3w zarz\u0105dza\u0142a sprawami gminy \u017cydowskiej (w Polsce t\u0119 funkcj\u0119 pe\u0142ni\u0142y\u00a0Judenraty<\/a><\/strong><\/span>).<\/span><\/p>\n

Vince Pankoke dla CBS News: – Wiemy, \u017ce Rada \u017bydowska zosta\u0142a rozwi\u0105zana w ko\u0144cu wrze\u015bnia 1943 r. i wszyscy jej pracownicy zostali wys\u0142ani do oboz\u00f3w. Zacz\u0119li\u015bmy wi\u0119c szuka\u0107 Arnolda van den Bergha w r\u00f3\u017cnych obozach, ale nigdzie go nie by\u0142o. Ani nikogo z jego rodziny. A skoro nie trafi\u0142 do obozu, to co si\u0119 z nim sta\u0142o? Gdzie by\u0142? Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mieszka\u0142 do ko\u0144ca wojny w samym centrum Amsterdamu, przez nikogo nieniepokojony. To mog\u0142o oznacza\u0107, \u017ce by\u0142 cz\u0142owiekiem wp\u0142ywowym.<\/span><\/p>\n

Jego nazwisko wyp\u0142yn\u0119\u0142o w aktach policyjnych w \u015bledztwie z 1963 r., ale policja nie posz\u0142a tym tropem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce van den Bergh nie \u017cy\u0142 od 1950 r. Na jego temat napisano dos\u0142ownie jedno zdanie, \u017ce podczas przes\u0142uchania Otto Frank powiedzia\u0142 policji, \u017ce wkr\u00f3tce po wyzwoleniu dosta\u0142 anonimowy list, w kt\u00f3rym kto\u015b napisa\u0142, \u017ce kryj\u00f3wk\u0119 jego rodziny zdradzi\u0142 w\u0142a\u015bnie Arnold van den Bergh. List by\u0142 dla Franka takim szokiem, \u017ce sporz\u0105dzi\u0142 jego kopi\u0119, a orygina\u0142 ukry\u0142 u przyjaciela w sejfie.<\/span><\/p>\n

Pankoke postanowi\u0142 odszuka\u0107 ten list. W 2018 r. trafi\u0142 do syna nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c policjanta Arenda van Heldena, kt\u00f3ry bada\u0142 spraw\u0119. Ameryka\u0144ski agent mia\u0142 niebywa\u0142e szcz\u0119\u015bcie, bo syn przechowa\u0142 papiery ojca. W\u015br\u00f3d wielu po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ych kart znajdowa\u0142a si\u0119 kopia listu, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 Frank: \u201eO twojej kryj\u00f3wce w Amsterdamie poinformowa\u0142 J\u00fcdische Auswanderung w Amsterdamie, Euterpestraat, A. van den Bergh, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w\u00f3wczas w pobli\u017cu Vondelpark, O. Nassaulaan”.<\/span><\/p>\n

Motyw, wiedza i mo\u017cliwo\u015bci<\/strong><\/h4>\n

Vince Pankoke powiedzia\u0142 w wywiadzie dla CBS News, \u017ce nie by\u0142 to mo\u017ce \u201edymi\u0105cy pistolet”, ale jeszcze ciep\u0142a bro\u0144 z le\u017c\u0105c\u0105 nieopodal kul\u0105. I \u017ce to by\u0142 jedyny scenariusz, w kt\u00f3rym zdrajca mia\u0142 motyw, wiedz\u0119 i mo\u017cliwo\u015bci \u2013 trzy filary ka\u017cdego \u015bledztwa.<\/span><\/p>\n

Technicy kryminalistyczni potwierdzili, \u017ce notatka jest autentyczna. Arnold van den Bergh prawdopodobnie za ratunek dla w\u0142asnej rodziny nie tylko zdradzi\u0142 Niemcom kryj\u00f3wk\u0119 Frank\u00f3w, ale te\u017c przekaza\u0142 im ca\u0142\u0105 list\u0119 adres\u00f3w, pod kt\u00f3rymi ukrywali si\u0119 \u017bydzi. Przypuszczalnie nie wiedzia\u0142, kto mieszka pod jakim adresem, zna\u0142 tylko kryj\u00f3wki, kt\u00f3re \u017bydzi sami przekazywali Radzie \u017bydowskiej.<\/span><\/p>\n

Przed zespo\u0142em Pankoke\u2019a stan\u0119\u0142o kolejne pytanie \u2013 dlaczego Frank, kt\u00f3ry umar\u0142 w 1980 r., nie wyjawi\u0142 nazwiska zdrajcy, dlaczego nie prowadzi\u0142 dalej dochodzenia? Pankoke doszed\u0142 do wniosku, \u017ce nie chcia\u0142 budzi\u0107 jeszcze wi\u0119kszego antysemityzmu ni\u017c ten, kt\u00f3rego po wojnie wci\u0105\u017c do\u015bwiadczano. Wyszed\u0142 by\u0107 mo\u017ce z za\u0142o\u017cenia, \u017ce gdyby ludzie dowiedzieli si\u0119, \u017ce Anne Frank i jej rodzin\u0119 zdradzi\u0142 pobratymiec, cz\u0142onek tego samego narodu, spowodowa\u0142oby to jeszcze wi\u0119ksz\u0105 nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 Pankoke\u2019a znaleziony list pokaza\u0142 wnuczce van den Bergha. Zanim zareagowa\u0142a, min\u0119\u0142o par\u0119 tygodni, ale w ko\u0144cu si\u0119 odezwa\u0142a: – Je\u015bli m\u00f3j dziadek faktycznie przekaza\u0142 nazistom adresy ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w, m\u00f3g\u0142 mie\u0107 tylko jeden cel \u2013 uratowa\u0107 w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119. To dla mnie bardzo trudne – powiedzia\u0142a Pankoke\u2019owi – ale rozumiem, \u017ce t\u0119 histori\u0119 trzeba opowiedzie\u0107 \u015bwiatu.<\/span><\/p>\n

Rezultaty bada\u0144 zainicjowanych przez Thijsa Bayensa zosta\u0142y w\u0142a\u015bnie opublikowane w ksi\u0105\u017cce wydanej w kilkudziesi\u0119ciu krajach \u201eThe Betrayal of Anne Frank”. Jej autork\u0105 jest kanadyjska pisarka Rosemary Sullivan.<\/span><\/p>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: Ellen Visse<\/strong>r: Het was \u00e9\u00e9n klein briefje dat de onderzoekers op een spoor zette, Volkskrant, 18 stycznia 2022, Jon Wertheim: Investigating who betrayed Anne Frank and her family to the Nazis, CBS News, 16 stycznia 2022<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Anne Frank (Archiwum) Dlaczego ojciec Anne Frank nie ujawni\u0142 nazwiska cz\u0142owieka, przez kt\u00f3rego c\u00f3rka trafi\u0142a do Auschwitz? Marta Grzywacz Zesp\u00f3\u0142 Vince’a Pankoke’a pokaza\u0142 kluczowy list wnuczce cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wyda\u0142 Anne Frank i jej rodzin\u0119: – To dla mnie bardzo trudne, ale rozumiem, \u017ce t\u0119 histori\u0119 trzeba opowiedzie\u0107 \u015bwiatu. . Nazwisko osoby, kt\u00f3ra zdradzi\u0142a Niemcom, gdzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92657"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92657"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92667,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92657\/revisions\/92667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}