{"id":93792,"date":"2022-03-12T17:09:39","date_gmt":"2022-03-12T15:09:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=93792"},"modified":"2022-03-12T07:59:55","modified_gmt":"2022-03-12T05:59:55","slug":"20-09-71","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=93792","title":{"rendered":"Putin nowym Hitlerem? Upadek mitu Moskwy jako pogromcy nazizmu"},"content":{"rendered":"

Krzysztof Ruchniewicz: ‘W wojnie z Ukrain\u0105 Rosja u\u017cywa metod, kt\u00f3re umieszczaj\u0105 j\u0105 w jednym szeregu z Hitlerem’. Na zdj\u0119ciu Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza na placu Czerwonym w Moskwie (fot. Krzysztof Ruchniewicz)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Putin nowym Hitlerem? Upadek mitu Moskwy jako pogromcy nazizmu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Krzysztof Ruchniewicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Rosja musi by\u0107 traktowana sprawiedliwie nie z uwagi na wojn\u0119 zako\u0144czon\u0105 prawie 80 lat temu, lecz t\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez siebie ledwie kilkana\u015bcie dni temu.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Agresja Putina na Ukrain\u0119 ostatecznie pogrzeba\u0142a, jak si\u0119 wydaje, si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania mitu Rosji jako pogromcy hitlerowskich Niemiec, wybawicielki \u015bwiata od grozy faszyzmu.<\/span><\/p>\n

W ostatnich latach dosz\u0142o do wymiany generacji. Pokolenia pami\u0119taj\u0105ce lata 40. XX wieku s\u0105 w znikomej mniejszo\u015bci. ZSRR, a potem Rosja traktowa\u0142a i traktuje II wojn\u0119 i jej skutki przede wszystkim instrumentalnie – jako sk\u0142adnik propagandy wewn\u0119trznej i zagranicznej. Przejmuj\u0105cym obrazem ostatnich dni jest scena aresztowania w St. Petersburgu malarki i aktywistki Jeleny Osipowej, kt\u00f3ra manifestowa\u0142a przeciwko wojnie.<\/span><\/p>\n

Polityka historyczna Rosji<\/strong><\/h5>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna polityka historyczna Rosji niewiele w\u0142a\u015bciwie r\u00f3\u017cni si\u0119 od polityki historycznej ZSRR. Z rezerwuaru historii wybierane s\u0105 te okresy i postacie historyczne, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 polityce Kremla, zaspokajaniu jego mocarstwowych interes\u00f3w. Historia podlega nie tylko selekcji, ale i manipulacji, fa\u0142szowaniu. Stworzono pokraczn\u0105 hybryd\u0119, w kt\u00f3rej jest miejsce na \u015bwi\u0119towanie odbicia Moskwy z r\u0105k Polak\u00f3w, uznawanie carskiej rodziny za m\u0119czennik\u00f3w, postawienie pomnika ofiarom stalinizmu, ale i czerwone sztandary z sierpem i m\u0142otem, i skargi na rozpad bloku wschodniego. Wszystkiemu patronuje w z\u0142owieszczym milczeniu grobowiec Lenina ulokowany w latach 20. na placu Czerwonym.<\/span><\/p>\n

Przez trzy dziesi\u0119ciolecia w\u0142adze Rosji tolerowa\u0142y istnienie Memoria\u0142u, organizacji badaj\u0105cej i upami\u0119tniaj\u0105cej zbrodnie stalinowskie. Jego wspania\u0142a i ofiarna dzia\u0142alno\u015b\u0107 potwierdza\u0142a otwarto\u015b\u0107 Rosji na krytyk\u0119 historii, jej demokratyczny mimo wszystko charakter. Jednak w chwili gdy nie by\u0142o to ju\u017c potrzebne (a zacz\u0119\u0142o by\u0107 wr\u0119cz definiowane jako szkodliwe), Memoria\u0142 okaza\u0142 si\u0119 \u201ezagranicznym agentem wp\u0142ywu”.\u00a0Potraktowano go wrogo, wreszcie zakazano jego dzia\u0142alno\u015bci<\/a>.<\/strong><\/span> Obecnie przeszukiwane s\u0105 i demolowane biura organizacji.<\/span><\/p>\n

Czy jest to pozagrobowe ponowne zwyci\u0119stwo systemu, kt\u00f3rego zbrodnie Memoria\u0142 bada\u0142 i przypomina\u0142? A mo\u017ce to sam system wstaje z grobu?<\/span><\/p>\n

Narzucenie narracji<\/strong><\/h5>\n

W\u0119z\u0142owym miejscem pami\u0119ci dla Rosji i Europy Wschodniej pozostaje II wojna \u015bwiatowa. Z perspektywy Kremla jest to Wielka Wojna Ojczy\u017aniana toczona w latach 1941-45. Pierwszy jej etap, w kt\u00f3rym Moskwa odegra\u0142a tak\u017ce znacz\u0105c\u0105 rol\u0119, by\u0142 przemilczany, a w najnowszych czasach ponownie reinterpretowany w kierunku usprawiedliwiania polityki Stalina.<\/span><\/p>\n

Jeszcze w czasie II wojny \u015bwiatowej zacz\u0119to tworzy\u0107 mit niezwyci\u0119\u017conej i ofiarnej Armii Czerwonej, kt\u00f3ry przes\u0142oni\u0142 niewygodne fakty. Zagarni\u0119cie republik ba\u0142tyckich czy wschodniej Polski, a zw\u0142aszcza powstanie po wojnie bloku satelit\u00f3w do\u015bwiadczenia pocz\u0105tku wojny zepchn\u0119\u0142y na margines. Sprawy te poruszali tylko emigranci, nieraz ku irytacji spo\u0142ecze\u0144stw wolnego \u015bwiata, w kt\u00f3rych znale\u017ali schronienie.<\/span><\/p>\n

Stalingrad, zdobycie Berlina, wielka defilada zwyci\u0119stwa na placu Czerwonym znalaz\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d ikonicznych wizerunk\u00f3w wojny. Podobnie jak zdj\u0119cia z wyzwolonego przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 obozu zag\u0142ady w Auschwitz. To przede wszystkim ZSRR zniszczy\u0142 III Rzesz\u0119, udzia\u0142 mocarstw zachodnich znalaz\u0142 si\u0119 na dalszym planie. Mit Moskwy jako pogromcy hitleryzmu i adresata wiecznej wdzi\u0119czno\u015bci Europy by\u0142 rozwijany w nast\u0119pnych dziesi\u0119cioleciach. Sta\u0142 si\u0119 argumentem ko\u0144cz\u0105cym wszelkie dyskusje, zw\u0142aszcza w kr\u0119gach zachodnioeuropejskich intelektualist\u00f3w. ZSRR dla wielu nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 agresorem, nie m\u00f3g\u0142 wywiera\u0107 wojennej presji.<\/span><\/p>\n

St\u0142umienie w\u0119gierskiego powstania w 1956 r. podwa\u017cy\u0142o ten wizerunek, ale nie do ko\u0144ca. Przetrwa\u0142 tak\u017ce interwencje w Czechos\u0142owacji czy Afganistanie. Na tle absolutnego z\u0142a, czyli Hitlera, Stalin i jego nast\u0119pcy ci\u0105gle jawili si\u0119 w cieplejszych barwach\u2026<\/span><\/p>\n

Manipulacjom nie ma ko\u0144ca<\/strong><\/h5>\n

Nie ulega oczywi\u015bcie w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ZSRR jako cz\u0142onek koalicji antyhitlerowskiej odegra\u0142 ogromn\u0105 rol\u0119 w zwyci\u0119stwie. Poni\u00f3s\u0142 przy tym wielomilionowe straty w ludziach i straszliwe straty materialne. Jednak nie jest to ca\u0142a prawda. Ca\u0142e zwyci\u0119stwo i ca\u0142\u0105 jego krwaw\u0105 cen\u0119 zapisano na konto ZSRR, a potem Rosji, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dotkn\u0119\u0142a zachodnie – bia\u0142oruskie i ukrai\u0144skie – cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

ZSRR tworzy\u0142 jednak od samego pocz\u0105tku w\u0142asn\u0105 narracj\u0119 historyczn\u0105, mocno trzymaj\u0105c\u0105 si\u0119 tak\u017ce po jego upadku. Z trudem do \u015bwiadomo\u015bci zachodnioeuropejskiej przebija\u0142o si\u0119 dot\u0105d dramatyczne do\u015bwiadczenie wschodniej cz\u0119\u015bci kontynentu, opanowanej i trwale zwasalizowanej przez Kreml w 1945 r.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce jest to zbyt wielkie uproszczenie, ale mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pe\u0142ni\u0119 chwa\u0142y Moskwa przyzna\u0142a sobie, zrzucaj\u0105c na Ba\u0142t\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w czy Bia\u0142orusin\u00f3w tak dra\u017cliwe tematy jak kolaboracja z Hitlerem, wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w Holocau\u015bcie. Ofiary i zas\u0142ugi sta\u0142y si\u0119 radzieckie, winy powi\u0105zano z nacjonalistami i faszystami.<\/span><\/p>\n

Ruchy narodowe skojarzono mocno z kolaboracj\u0105 z nazistami, co z powodzeniem uprawia do dzi\u015b re\u017cim \u0141ukaszenki.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Represje, kt\u00f3re spad\u0142y na opanowane przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 tereny, wyparto do ko\u0144ca lat 80. w sfer\u0119 tabu.<\/span><\/p>\n

Pseudohistoryczne wywody Putina<\/strong><\/h5>\n

Oczywi\u015bcie, wiele zmieni\u0142o si\u0119 w ci\u0105gu ostatnich dekad. Europa \u015arodkowa i Wschodnia odzyska\u0142y niezale\u017cno\u015b\u0107 i g\u0142os w debatach historycznych. Jednak ci\u0105gle Moskwa uwa\u017ca pokonanie Hitlera za podstawow\u0105 legitymizacj\u0119 swych roszcze\u0144 do wyj\u0105tkowej pozycji w systemie mi\u0119dzynarodowym. Alergicznie reaguje na wszystko, co uwa\u017ca za podwa\u017canie dogmatu w\u0142asnych zas\u0142ug i zwi\u0105zanego z tym rzekomego prawa do wiecznej wdzi\u0119czno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Niedawno us\u0142yszeli\u015bmy pseudohistoryczn\u0105 tyrad\u0119 Putina, w kt\u00f3rej przypisa\u0142 rz\u0105dowi zaatakowanej Ukrainy, kraju s\u0142abszego i biedniejszego, ale mocno podkre\u015blaj\u0105cego sw\u0105 suwerenno\u015b\u0107, rozmaite wynaturzenia i grzechy, w tym wyznawanie, a jak\u017ce, nazizmu. Zapowiadana przez Putina \u201edenazyfikacja” mog\u0142aby by\u0107 wpisana na list\u0119 kurioz\u00f3w, gdyby nie towarzyszy\u0142y jej ostrzeliwania ukrai\u0144skich miast. Wypowied\u017a Putina zabrzmia\u0142a niezwykle bezsensownie, jak odprysk dawnego rytualnego pozbawiania politycznego przeciwnika ludzkiego wizerunku.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce wszyscy zauwa\u017cyli, \u017ce \u201ekr\u00f3l jest nagi”, \u017ce Moskwa klei z dawnych kalk niezborn\u0105 narracj\u0119 pozbawion\u0105 szans na przekonanie kogokolwiek poza zmanipulowan\u0105 propagand\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Do\u0142o\u017cenie zarzut\u00f3w narkomanii zepchn\u0119\u0142o wypowied\u017a Putina w obszary ca\u0142kowitej aberracji.<\/span><\/p>\n

Metody hitlerowskie. Ostateczne obalenie mitu<\/strong><\/h5>\n

Czy teraz, gdy Rosja jawnie sta\u0142a si\u0119 agresorem, butnie podwa\u017ca prawo mi\u0119dzynarodowe i za nic ma opini\u0119 zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw \u015bwiata, a w mediach przetaczaj\u0105 si\u0119 por\u00f3wnania do sytuacji z lat 1938-39, w kt\u00f3rych Berlin zast\u0105pi\u0142a Moskwa, upada ostatecznie mit ZSRR\/Rosji jako zwyci\u0119zcy nad hitleryzmem i obro\u0144cy pokoju, wybawiciela Europy?<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce widzie\u0107 b\u0119dziemy II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 nie tyle jako wsp\u00f3ln\u0105 obron\u0119 cywilizacji wraz z ZSRR, co zmagania dw\u00f3ch najgorszych w dziejach re\u017cim\u00f3w, w kt\u00f3rych jeden z nich wykorzysta\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z demokracjami jako atut w walce i p\u00f3\u017aniejszej ekspansji. Pseudohistoryczne dywagacje Putina, kt\u00f3ry czuje si\u0119 uprawniony do oceny dzisiejszej Ukrainy i Ukrai\u0144c\u00f3w (a pewnie w podobnym stylu i reszty mieszka\u0144c\u00f3w postradzieckiej przestrzeni) i ca\u0142o\u015bci jej tysi\u0105cletniej historii, wydaj\u0105 si\u0119 szale\u0144stwem.<\/span><\/p>\n

Jednak jest to element ca\u0142ej agresywnej, a w\u0142a\u015bciwie wojennej kampanii. Tak\u017ce w wymiarze ideowym, na polu narracji o historii Zach\u00f3d musi si\u0119 zjednoczy\u0107 i da\u0107 odp\u00f3r prorosyjskiej propagandzie.<\/span><\/p>\n

Sposobem na to jest odrzucenie pr\u00f3b szanta\u017cowania argumentami historycznymi, u\u017cywanymi przez Moskw\u0119, by manipulowa\u0107 europejskimi spo\u0142ecze\u0144stwami.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Rosja musi by\u0107 traktowana sprawiedliwie nie z uwagi na wojn\u0119 zako\u0144czon\u0105 prawie 80 lat temu, lecz t\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez siebie ledwie kilkana\u015bcie dni temu. A u\u017cywa w niej metod, kt\u00f3re to j\u0105 umieszczaj\u0105 w jednym szeregu z okrutnymi agresorami, w tym Hitlerem. Praktykowa\u0142a je w Czeczenii i innych miejscach, teraz zastosowa\u0142a u bram Unii Europejskiej. Znamienne, \u017ce w r\u00f3\u017cnych karykaturach twarz Putina \u0142\u0105czona jest z obliczem w\u0142a\u015bnie wodza III Rzeszy, a nie generalissimusa Stalina. To uniwersalizuje przekaz, mocniej przemawia do odbiorc\u00f3w na ca\u0142ym globie.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krzysztof Ruchniewicz: ‘W wojnie z Ukrain\u0105 Rosja u\u017cywa metod, kt\u00f3re umieszczaj\u0105 j\u0105 w jednym szeregu z Hitlerem’. Na zdj\u0119ciu Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza na placu Czerwonym w Moskwie (fot. Krzysztof Ruchniewicz) Putin nowym Hitlerem? Upadek mitu Moskwy jako pogromcy nazizmu Krzysztof Ruchniewicz Rosja musi by\u0107 traktowana sprawiedliwie nie z uwagi na wojn\u0119 zako\u0144czon\u0105 prawie 80 lat […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93792"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93792"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93805,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93792\/revisions\/93805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}