{"id":93875,"date":"2022-03-15T17:09:14","date_gmt":"2022-03-15T15:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=93875"},"modified":"2022-03-15T08:59:25","modified_gmt":"2022-03-15T06:59:25","slug":"23-09-71","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=93875","title":{"rendered":"Dr Piotr Kroll: historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y"},"content":{"rendered":"

Wyprawa kijowska: naczelny dow\u00f3dca wojsk Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej Symon Wasylowycz Petlura (2L) i genera\u0142 dywizji Wojska Polskiego Antoni Listowski (L) w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy polskich. 04.1920. Fot. PAP\/CAF\/Archiwum<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Dr Piotr Kroll: historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Anna Kruszy\u0144ska (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca polsko-ukrai\u0144ska si\u0119ga a\u017c pocz\u0105tk\u00f3w naszych pa\u0144stw \u2013 m\u00f3wi PAP dr Piotr Kroll, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

\n
Polska Agencja Prasowa: Jak daleko w g\u0142\u0105b historii si\u0119gaj\u0105 relacje polsko-ukrai\u0144skie i wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy oboma krajami?<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:<\/strong>\u00a0Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105 si\u0119ga pocz\u0105tk\u00f3w naszych pa\u0144stwowo\u015bci, czyli Rusi Kijowskiej oraz pa\u0144stwa Mieszka I. Oba kraje s\u0105siadowa\u0142y, co w naturalny spos\u00f3b sprzyja\u0142o wzajemnym kontaktom i wp\u0142ywom. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y.<\/span><\/p>\n

\n

Oczywi\u015bcie w naszej wsp\u00f3lnej historii by\u0142y zar\u00f3wno okresy, kiedy wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy, ale tak\u017ce takie, kiedy oba kraje rywalizowa\u0142y czy walczy\u0142y. To by\u0142o jednak nieuniknione w sytuacji tak bliskich i naturalnych kontakt\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cych pa\u0144stw. Wystarczy wspomnie\u0107 najbardziej znane przyk\u0142ady splatania si\u0119 przyja\u017ani i wrogo\u015bci w okresie walki obu narod\u00f3w o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowe<\/strong>j.<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

Oczywi\u015bcie w naszej wsp\u00f3lnej historii by\u0142y zar\u00f3wno okresy, kiedy wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy, ale tak\u017ce takie, kiedy oba kraje rywalizowa\u0142y czy walczy\u0142y. To by\u0142o jednak nieuniknione w sytuacji tak bliskich i naturalnych kontakt\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cych pa\u0144stw. Wystarczy wspomnie\u0107 najbardziej znane przyk\u0142ady splatania si\u0119 przyja\u017ani i wrogo\u015bci w okresie walki obu narod\u00f3w o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej. Najpierw dosz\u0142o do konfliktu, bowiem ich interesy sta\u0142y w sprzeczno\u015bci \u2013 walki o Lw\u00f3w i wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dawnej Galicji \u2013 a potem do wsp\u00f3\u0142pracy, czego wyrazem by\u0142 uk\u0142ad J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego z Semenem Petlur\u0105 oraz wsp\u00f3lna, polsko-ukrai\u0144ska, walka z Rosj\u0105 sowieck\u0105.<\/span><\/p>\n

PAP: Powiedzia\u0142 pan doktor o wsp\u00f3\u0142pracy z okresu pocz\u0105tk\u00f3w pa\u0144stwa Piast\u00f3w i Rusi Kijowskiej. Na czym w\u00f3wczas polega\u0142a ta wsp\u00f3\u0142praca?<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:<\/strong>\u00a0Mi\u0119dzy przedstawicielami polskich Piast\u00f3w oraz ruskich Rurykowicz\u00f3w dochodzi\u0142o do cz\u0119stych ma\u0142\u017ce\u0144stw, co w naturalny spos\u00f3b prowadzi\u0142o do wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy obiema dynastiami. U podstaw zawierania tych zwi\u0105zk\u00f3w le\u017ca\u0142y polityczne plany i interesy poszczeg\u00f3lnych w\u0142adc\u00f3w, ale prowadzi\u0142y one do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w imi\u0119 spowinowaconych przedstawicieli drugiej stron. Wystarczy w tym kontek\u015bcie chocia\u017cby wspomnie\u0107 interwencje polskich kr\u00f3l\u00f3w, Boles\u0142awa Chrobrego oraz Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego na rzecz swoich zi\u0119ci\u00f3w z rodu Rurykowicz\u00f3w i wsparcie ich stara\u0144 o zdobycie tronu kijowskiego. Oczywi\u015bcie nie nale\u017cy s\u0105dzi\u0107, \u017ce polscy w\u0142adcy czynili to jedynie z dobroci serca, ale liczyli na to, \u017ce w efekcie ich dzia\u0142ania doprowadz\u0105 do zacie\u015bnienia wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy krajami oraz utrzymaniu dobros\u0105siedzkich stosunk\u00f3w. Innym przyk\u0142adem wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142a pomoc, jakiej w po\u0142owie XI wieku w\u0142adca Rusi, Jaros\u0142aw M\u0105dry, udzieli\u0142 Kazimierzowi Odnowicielowi w powrocie na tron polski oraz w pokonaniu Miec\u0142awa, w\u0142adcy Mazowsza, zagra\u017caj\u0105cego jedno\u015bci pa\u0144stwa Piast\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ta wsp\u00f3\u0142praca oparta na politycznych kalkulacjach i zwi\u0105zkach ma\u0142\u017ce\u0144skich mi\u0119dzy Piastami a Rurykowiczami by\u0142a kontynuowana w kolejnych latach. W okresie rozbicia dzielnicowego Piastowie aktywnie wpierali Romanowicz\u00f3w, czyli jedn\u0105 z ga\u0142\u0119zi rodu Rurykowicz\u00f3w, w\u0142adc\u00f3w ksi\u0119stwa halicko-w\u0142odzimierskiego. Obie dynastie \u0142\u0105czy\u0142 sojusz, dzi\u0119ki kt\u00f3remu r\u00f3d Romanowicz\u00f3w zdoby\u0142 tron halicki. Ale tak\u017ce w tym przypadku lata wsp\u00f3\u0142pracy przeplata\u0142y si\u0119 z czasami rywalizacji i wzajemnych konflikt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

PAP: A jak w p\u00f3\u017aniejszych okresach wygl\u0105da\u0142a ta wsp\u00f3\u0142praca?<\/strong><\/h5>\n
.<\/strong><\/h5>\n
\n

Uznanie Polski, a p\u00f3\u017aniej Rzeczypospolitej przez Rusin\u00f3w za swoj\u0105 ojczyzn\u0119 sprawi\u0142o, \u017ce razem z innymi nacjami zamieszkuj\u0105cymi ich terytorium stawali w jej obronie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dr Piotr Kroll:\u00a0<\/strong>W kolejnych stuleciach du\u017co si\u0119 zmieni\u0142o. Za czas\u00f3w Kazimierza Wielkiego cz\u0119\u015b\u0107 ziem ruskich zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do pa\u0144stwa polskiego. W XVI wieku, w wyniku inkorporacji Wo\u0142ynia i Kijowszczyzny w dobie unii lubelskiej (1569), do\u0142\u0105czy\u0142a do nich reszta ziem wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy. Teraz Rusi i Polacy znale\u017ali si\u0119 w jednym pa\u0144stwie i, co warte podkre\u015blenia, uwa\u017cali je za swoj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 ojczyzn\u0119. Czego zas\u0142ug\u0105 jest m.in. tolerancyjna religijna polityka w\u0142adc\u00f3w polskich i litewskich. Dzi\u0119ki temu oraz mo\u017cliwo\u015bci swobodnego \u017cycia w Polsce i na Litwie, Rusini czuli si\u0119 obywatelami na r\u00f3wnych prawach z innymi nacjami. Brali udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym kraju, decydowali o jego losach, wybierali na elekcjach jego w\u0142adc\u00f3w. Swobodnie rozwija\u0142a si\u0119 kultura i sztuka ruska czerpi\u0105ca z dorobku w\u0142asnej tradycji oraz kultury zachodniej.<\/span><\/p>\n

Uznanie Polski, a p\u00f3\u017aniej Rzeczypospolitej przez Rusin\u00f3w za swoj\u0105 ojczyzn\u0119 sprawi\u0142o, \u017ce razem z innymi nacjami zamieszkuj\u0105cymi ich terytorium stawali w jej obronie. Dobrym tego przyk\u0142adem jest bitwa pod Grunwaldem w 1410 r. Rycerstwo i bojarzy ruscy, s\u0142u\u017c\u0105cy pod rozkazami kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y i ksi\u0119cia Witolda, wsp\u00f3lnie z rycerstwem polskim i wojownikami litewskimi walczyli z najgro\u017aniejszym wtedy przeciwnikiem Polski i Litwy \u2013 Krzy\u017cakami. I mieli sw\u00f3j wk\u0142ad w odniesione wtedy zwyci\u0119stwo. Wielk\u0105 danin\u0119 krwi zap\u0142aci\u0142y wtedy pu\u0142ki smole\u0144skie, z\u0142o\u017cone z ruskich bojar\u00f3w i wojownik\u00f3w, kt\u00f3re nie cofn\u0119\u0142y si\u0119 przed uderzeniem krzy\u017cackim i m\u0119\u017cnie stawi\u0142y op\u00f3r wrogowi. Dodajmy, \u017ce w tamtej epoce ksi\u0119stwo smole\u0144skie uwa\u017cane by\u0142o za integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Rusi kijowskiej (podporz\u0105dkowanej Litwie), a nie ksi\u0119stwa moskiewskiego.<\/span><\/p>\n

W epoce nowo\u017cytnej (XVI-XVII w.) to w\u0142a\u015bnie na barki szlachty ruskiej i \u017co\u0142nierzy wywodz\u0105cych si\u0119 z ziem wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy spad\u0142 obowi\u0105zek obrony przed najazdami tatarskimi, a czasami te\u017c Imperium Osma\u0144skiego, czyli Turcji. Obok szlachty i zawodowych \u017co\u0142nierzy w tych dzia\u0142aniach udzia\u0142 brali tak\u017ce Kozacy, wywodz\u0105cy si\u0119 z szereg\u00f3w ch\u0142op\u00f3w i mieszczan ruskich. Oni r\u00f3wnie\u017c traktowali Rzeczpospolit\u0105 jako swoj\u0105 ojczyzn\u0119 i ochoczo spe\u0142niali obowi\u0105zek jej obrony. Cho\u0107 czasami swoimi dzia\u0142aniami sprowadzali na ni\u0105 gro\u017ab\u0119 wojny z Turcj\u0105.<\/span><\/p>\n

Najlepszym przyk\u0142adem z tamtej epoki wsp\u00f3lnej obrony jest starcie Rzeczypospolitej z Turcj\u0105 w 1621 r. W obozie pod Chocimiem stan\u0119\u0142a armia polsko-litewsko-ruska i powstrzyma\u0142a Turk\u00f3w uwa\u017canych wtedy za najwi\u0119ksze i najpot\u0119\u017cniejsze imperium na \u015bwiecie. Nie ma\u0142a by\u0142a w tym zas\u0142uga szlachty ruskiej s\u0142u\u017c\u0105cej w armii koronnej i Kozak\u00f3w. Mit wsp\u00f3lnej walki w obronie pa\u0144stwa i wiary chrze\u015bcija\u0144skiej mocno utkwi\u0142 w \u015bwiadomo\u015bci uczestnik\u00f3w tych dzia\u0142a\u0144, mocniej wi\u0105\u017c\u0105c Rusin\u00f3w, w tym Kozak\u00f3w, z Rzecz\u0105pospolit\u0105 jako wsp\u00f3ln\u0105 ojczyzn\u0105.<\/span><\/p>\n

PAP: W historii Polski, a tak\u017ce Ukrainy, gro\u017anym przeciwnikiem by\u0142a te\u017c Rosja.<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:\u00a0<\/strong>Od XV w., kiedy to dosz\u0142o do pierwszej konfrontacji Litwy (b\u0119d\u0105ce ju\u017c w unii z Polsk\u0105) z Wielkim Ksi\u0119stwem Moskiewskiego, Rusini \u2013 poddani litewskich Jagiellon\u00f3w \u2013 uczestniczyli w tych walkach. Co warte podkre\u015blenia, niezwykle rzadkie by\u0142y przypadki zdrady w szeregach ruskich i przechodzenia na stron\u0119 Moskwy. Rusini jednoznacznie opowiedzieli si\u0119 po stronie litewskiej, a p\u00f3\u017aniej Rzeczypospolitej. Jeden z najbardziej znanych dow\u00f3dc\u00f3w ruskich prze\u0142omu XV i XVI w., knia\u017a Konstanty Ostrogskich, kiedy trafi\u0142 do niewoli moskiewskiej, nie zwa\u017caj\u0105c na wsp\u00f3lnot\u0119 wiary, odm\u00f3wi\u0142 s\u0142u\u017cenia ksi\u0119ciu moskiewskiemu, dochowuj\u0105c wierno\u015bci Litwie i jej w\u0142adcom. W 1514 r. stan\u0105\u0142 na czele wielkiej armii z\u0142o\u017conej z Rusin\u00f3w, Litwin\u00f3w i Polak\u00f3w i pokona\u0142 wojska moskiewskie w wielkiej bitwie pod Orsz\u0105 w 1514 r.<\/span><\/p>\n

Przyk\u0142ad\u00f3w takiej wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142o znacznie wi\u0119cej. Wszystkie nacje pa\u0144stwa polsko-litewskiego walczy\u0142y w jego obronie przeciwko nie tylko Moskwie, ale tak\u017ce przeciwko Szwedom czy wspomnianym wcze\u015bniej Turkom. Tak by\u0142o w czasach wojen Stefana Batorego, licznych konflikt\u00f3w z s\u0105siadami za rz\u0105d\u00f3w dynastii Waz\u00f3w. Szlachta ruska i Kozacy walczyli z Moskw\u0105 w czasie Wielkiej Smuty (1604-1613), pod Smole\u0144skiem w 1632-1634. Rusini dochowali wierno\u015bci Rzeczypospolitej w trudnych czasach potopu szwedzkiego i najazd\u00f3w moskiewskich.<\/span><\/p>\n

\n

Okres zabor\u00f3w to czas odrodzenia narodowego Ukrai\u0144c\u00f3w, powstanie nowoczesnego narodu, kt\u00f3ry marzy\u0142 o odbudowie w\u0142asnego pa\u0144stwa. Podobnie by\u0142o w przypadku Polak\u00f3w. Oba narody mia\u0142y wsp\u00f3lnych wrog\u00f3w \u2013 Rosj\u0119 i Austri\u0119, pa\u0144stwa w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y ziemie zamieszkane przez obie nacje. Ale wsp\u00f3lny wr\u00f3g nie oznacza\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy. Wi\u0119cej nas wtedy dzieli\u0142o, ni\u017c \u0142\u0105czy\u0142o. Przede wszystkim stosunek do ziem ukrai\u0144skich.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Kozacy, kt\u00f3rzy chc\u0105c stworzy\u0107 swoje pa\u0144stwo z ziem ukrai\u0144skich, wi\u0105zali si\u0119 sojuszami z wrogami pa\u0144stwa polsko-litewskiego, w 1658 r. zawarli z Rzecz\u0105pospolit\u0105 porozumienie, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii jako unia hadziacka \u2013 wz\u00f3r gotowo\u015bci obu stron do kompromisu na zasadach poszanowania swojej odmienno\u015bci. Unia ta przekszta\u0142ca\u0142a Rzeczpospolit\u0105 w pa\u0144stwo z\u0142o\u017cone z trzech r\u00f3wnoprawnych cz\u0119\u015bci \u2013 Korony Polskiej, Litwy i Ksi\u0119stwa Ruskiego. By\u0142a to donios\u0142a decyzja pokazuj\u0105ca z jednej strony gotowo\u015b\u0107 polskiej strony do p\u00f3j\u015bcia na ust\u0119pstwa, a z drugiej \u2013 przywi\u0105zanie prawos\u0142awnych Kozak\u00f3w, kt\u00f3rzy byli z pochodzenia Rusinami, do dawnej wsp\u00f3lnej ojczyzny i jej kultury politycznej. Woleli by\u0107 jej cz\u0142onkami ni\u017c poddanymi cara moskiewskiego. To, \u017ce potem wszystko potoczy\u0142o si\u0119 zupe\u0142nie inaczej, wynika\u0142o z szeregu r\u00f3\u017cnych zbieg\u00f3w okoliczno\u015bci. Ale pami\u0119\u0107 o unii hadziackiej w \u015brodowisku kozackim nigdy nie zagin\u0119\u0142a.<\/span><\/p>\n

PAP: Czy w czasach zabor\u00f3w Polacy i Ukrai\u0144cy r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142pracowali i sprzeciwiali si\u0119 zaborcom?<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:<\/strong>\u00a0Okres zabor\u00f3w to czas odrodzenia narodowego Ukrai\u0144c\u00f3w, powstanie nowoczesnego narodu, kt\u00f3ry marzy\u0142 o odbudowie w\u0142asnego pa\u0144stwa. Podobnie by\u0142o w przypadku Polak\u00f3w. Oba narody mia\u0142y wsp\u00f3lnych wrog\u00f3w \u2013 Rosj\u0119 i Austri\u0119, pa\u0144stwa w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y ziemie zamieszkane przez obie nacje. Ale wsp\u00f3lny wr\u00f3g nie oznacza\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy. Wi\u0119cej nas wtedy dzieli\u0142o, ni\u017c \u0142\u0105czy\u0142o. Przede wszystkim stosunek do ziem ukrai\u0144skich. Polacy uwa\u017cali bowiem, \u017ce powinni si\u0119 one znale\u017a\u0107 w sk\u0142adzie odrodzonej Polski, i odmawiali Ukrai\u0144com prawa do samostanowienia. To by\u0142 niezwykle trudny dla wszystkich okres, bowiem konflikt mi\u0119dzy obydwoma narodami podsycali zaborcy. W ten spos\u00f3b starali si\u0119 cudzymi r\u0119koma ukr\u00f3ci\u0107 narodowe aspiracje Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w. Nie brakowa\u0142o jednak takich, kt\u00f3rzy nie wahali si\u0119 popiera\u0107 politycznych aspiracji drugiego narodu, bior\u0105c udzia\u0142 w powstaniach polskich czy ukrywaj\u0105c ich uczestnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

PAP: Rozmawiamy do tej pory o wsp\u00f3\u0142pracy politycznej i militarnej. W jaki spos\u00f3b to przenikanie i wsp\u00f3\u0142praca polsko-ukrai\u0144ska widoczna jest w kulturze, w \u017cyciu intelektualnym?<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:\u00a0<\/strong>Oba kraje, cho\u0107 w \u015bredniowieczu nale\u017ca\u0142y do r\u00f3\u017cnych cywilizacji \u2013 Polska do zachodniej, a Ru\u015b do wschodniej \u2013 z powodu bliskiego s\u0105siedztwa i utrzymywanych zwi\u0105zk\u00f3w politycznych oraz handlowych wp\u0142ywa\u0142y na siebie tak\u017ce w tym wzgl\u0119dzie. Kultury polska (zachodnia) i ruska przenika\u0142y si\u0119, zw\u0142aszcza w obszarze po\u0142o\u017conym najbli\u017cej granicy, czy na Rusi halickiej i w Ma\u0142opolsce. Cho\u0107 niew\u0105tpliwie kultura zachodnia by\u0142a atrakcyjniejsza i silniej oddzia\u0142ywa\u0142a na Rusin\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie by\u0142o to widoczne po przy\u0142\u0105czeniu do Polski najpierw Rusi halickiej, a p\u00f3\u017aniej pozosta\u0142ych ziem wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy. Ale i na ziemiach polskich mo\u017ce natrafi\u0107 na przyk\u0142ady wp\u0142yw\u00f3w ruskich w sztuce i architekturze, czego przyk\u0142adem jest kaplica \u015bw. Tr\u00f3jcy na zamku w Lublinie.<\/span><\/p>\n

Wp\u0142yw kultury polskiej i zachodniej na Ru\u015b sta\u0142 si\u0119 silniejszy po unii lubelskiej w 1569 r. Rzeczpospolita odgrywa\u0142a rol\u0119 pasu transmisyjnego kultury zachodnioeuropejskiej na tereny ukrai\u0144skie. Wida\u0107 to zar\u00f3wno w zachowanych do dzi\u015b na zachodniej Ukrainie zabytkach architektonicznych \u2013 zamki, pa\u0142ace, miasta (np. Lw\u00f3w), wznoszone na wz\u00f3r sztuki zachodnioeuropejskiej, jak i w szkolnictwie. Pod wp\u0142ywem rozwi\u0105za\u0144 edukacyjnych powsta\u0142ych na Zachodzie w dobie reformacji i kontrreformacji prawos\u0142awni Rusini zacz\u0119li organizowa\u0107 w\u0142asne szkolnictwo. Szko\u0142y organizowane w du\u017cych o\u015brodkach miejskich przy cerkwiach, Akademia Ostrogska czy Kolegium Mohyla\u0144skie (jej kontynuatorem jest Uniwersytet Akademia Kijowsko-Mohyla\u0144ska w Kijowie) wprowadza\u0142y program nauczania obowi\u0105zuj\u0105cy w gimnazjach protestanckich czy szko\u0142ach jezuickich. Celem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o wychowanie m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra czu\u0142aby si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Rzeczypospolitej i Zachodu, a jednocze\u015bnie zachowa\u0142a poczucie przynale\u017cno\u015bci do prawos\u0142awnej spo\u0142eczno\u015bci ruskiej. Innym przyk\u0142adem wzajemnych wp\u0142yw\u00f3w jest literatura ruska, kt\u00f3ra rozwin\u0119\u0142a si\u0119 bardzo w czasach Rzeczypospolitej (XVI-XVIII w.), m.in. pod wp\u0142ywem literatury polskiej. Powstawa\u0142y wtedy pisma polityczne, literatura historyczna opisuj\u0105ca przesz\u0142o\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 Rusi, poezja \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie zar\u00f3wno wp\u0142ywy ruskie, prawos\u0142awne, jak i zachodnie (przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 \u0141azar Baranowicz, biskup prawos\u0142awny, autor wierszy, kt\u00f3ry cho\u0107 w II po\u0142owie XVII w. znalaz\u0142 si\u0119 poza obszarem pa\u0144stwa polsko-litewskiego, czy na Zadnieprzu, pisa\u0142 ca\u0142y czas po polsku).<\/span><\/p>\n

\u015awietnym przyk\u0142adem oddzia\u0142ywania kultury polskiej, politycznej, jest przywi\u0105zanie do niej Kozak\u00f3w, nawet w czasie, kiedy nie byli oni ju\u017c zwi\u0105zani z Rzecz\u0105pospolit\u0105. Wystarczy wspomnie\u0107 awantur\u0119 w 1654 r. w Perejas\u0142awiu (ugoda perejas\u0142awska) podczas sk\u0142adania przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 carowi przez hetmana kozackiego Bohdana Chmielnickiego. Zgodnie z tradycj\u0105 wyniesion\u0105 z tradycji Rzeczypospolitej strona kozacka za\u017c\u0105da\u0142a, aby przedstawiciel cara zaprzysi\u0105g\u0142 w jego imieniu uk\u0142ad wtedy zawierany. Innym przyk\u0142adem s\u0105 dokumenty kozackie sporz\u0105dzane na Zadnieprze w czasach, gdy ono by\u0142o zale\u017cne od Rosji. Ich styl oraz formu\u0142y prawne w nich u\u017cyte przypominaj\u0105 podobne dokumenty powstaj\u0105ce na ziemiach Rzeczypospolitej. To pokazuje, jak silne by\u0142y wp\u0142ywy polskiej kultury politycznej w \u015brodowiskach ruskich, nawet je\u015bli znalaz\u0142y si\u0119 one poza granicami Rzeczypospolitej.<\/span><\/p>\n

\n

Nar\u00f3d ukrai\u0144ski, maj\u0105cy swoj\u0105 bogat\u0105 histori\u0119, kultur\u0119 i tradycj\u0119, udowodni\u0142 ju\u017c nie jeden raz, \u017ce wci\u0105\u017c silne s\u0105 w nim tendencje demokratyczne wyniesione jeszcze w czasach Rzeczypospolitej i gotowy jest do walki o demokracj\u0119 i wolno\u015bci obywatelskie. Wystarczy wspomnie\u0107 Pomara\u0144czow\u0105 Rewolucj\u0119 czy Euromajdan. Teraz z broni\u0105 w r\u0119ku broni\u0105 integralno\u015bci i suwerenno\u015bci w\u0142asnego pa\u0144stwa. Wsp\u00f3\u0142praca pozwoli te\u017c rozprawi\u0107 si\u0119 z tymi fragmentami wsp\u00f3lnej historii, kt\u00f3re nas dziel\u0105. Mam nadziej\u0119, \u017ce w tym zakresie dojdziemy do porozumienia.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ciekawostk\u0105 niech b\u0119dzie fakt, \u017ce w gronie XIX-wiecznych historyk\u00f3w ukrai\u0144skich, ojc\u00f3w ukrai\u0144skiej historiografii, mo\u017cemy znale\u017a\u0107 dw\u00f3ch wywodz\u0105cych si\u0119 z polskich rodzin szlacheckich osiad\u0142ych na Ukrainie \u2013 Wo\u0142odymira Antonowycza i Wiaczes\u0142awa \u0141ypynskiego. W\u015br\u00f3d tw\u00f3rc\u00f3w uznawanych za polskich autor\u00f3w r\u00f3wnie\u017c mo\u017cemy znale\u017a\u0107 osoby, kt\u00f3re uto\u017csamia\u0142y si\u0119 ze \u015bwiatem ruskim. Wystarczy wspomnie\u0107 Jana Szcz\u0119snego Herburta, kt\u00f3ry nazywa\u0142 siebie Rusinem<\/span>.<\/p>\n

PAP: A gdzie w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 by\u0107 pola do dalszej wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej?<\/strong><\/h5>\n

Dr Piotr Kroll:<\/strong>\u00a0Oczywi\u015bcie dalsza wsp\u00f3\u0142praca powinna rozwija\u0107 si\u0119 na wszystkich polach \u2013 politycznym, gospodarczym, edukacyjnym, naukowym czy kulturalnym. Jest to wr\u0119cz nasz obowi\u0105zek, aby wzmocni\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w w ich integracji z Zachodni\u0105 Europ\u0105 i przeciwstawi\u0107 si\u0119 polityce rosyjskiej opartej na zak\u0142amywaniu historii, dzia\u0142aniach politycznych czy presji ekonomicznej i wojskowej. Nar\u00f3d ukrai\u0144ski, maj\u0105cy swoj\u0105 bogat\u0105 histori\u0119, kultur\u0119 i tradycj\u0119, udowodni\u0142 ju\u017c nie jeden raz, \u017ce wci\u0105\u017c silne s\u0105 w nim tendencje demokratyczne wyniesione jeszcze w czasach Rzeczypospolitej i gotowy jest do walki o demokracj\u0119 i wolno\u015bci obywatelskie. Wystarczy wspomnie\u0107 Pomara\u0144czow\u0105 Rewolucj\u0119 czy Euromajdan. Teraz z broni\u0105 w r\u0119ku broni\u0105 integralno\u015bci i suwerenno\u015bci w\u0142asnego pa\u0144stwa. Wsp\u00f3\u0142praca pozwoli te\u017c rozprawi\u0107 si\u0119 z tymi fragmentami wsp\u00f3lnej historii, kt\u00f3re nas dziel\u0105. Mam nadziej\u0119, \u017ce w tym zakresie dojdziemy do porozumienia.<\/span><\/p>\n

Jako naukowiec chcia\u0142bym tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce du\u017co p\u00f3l do wsp\u00f3\u0142pracy przynosi tak\u017ce nauka. Na pewno trzeba i z tego korzysta\u0107. Jako historyk chcia\u0142bym powiedzie\u0107, \u017ce jeszcze du\u017co wsp\u00f3lnych problem\u00f3w historycznych mamy do zbadania i wyja\u015bnienia. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich te dotycz\u0105ce naszej wsp\u00f3\u0142pracy na przestrzeni dziej\u00f3w, historia i codzienno\u015b\u0107 ziem ukrai\u0144skich w czasach Rzeczypospolitej, trudne sprawy zwi\u0105zane z odradzaniem si\u0119 w XIX w. ruch\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych ukrai\u0144skich i polskich oraz kszta\u0142towaniem nowoczesnych narod\u00f3w, a przede wszystkim trudne zagadnienia z okresu mi\u0119dzywojennego i wydarze\u0144 z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. To wymaga jeszcze wiele pracy, szczeg\u00f3lnie w przypadku czas\u00f3w nam najbli\u017cszych, ale bez wsp\u00f3\u0142pracy obu \u015brodowisk naukowych wyja\u015bnienie tych spraw nie b\u0119dzie mo\u017cliwe.(PAP)<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyprawa kijowska: naczelny dow\u00f3dca wojsk Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej Symon Wasylowycz Petlura (2L) i genera\u0142 dywizji Wojska Polskiego Antoni Listowski (L) w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy polskich. 04.1920. Fot. PAP\/CAF\/Archiwum Dr Piotr Kroll: historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y Anna Kruszy\u0144ska (PAP) Historia Polski oraz historia Ukrainy bardzo cz\u0119sto si\u0119 przeplata\u0142y. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca polsko-ukrai\u0144ska […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93875"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93875"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93905,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93875\/revisions\/93905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}