{"id":93907,"date":"2022-03-16T17:09:33","date_gmt":"2022-03-16T15:09:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=93907"},"modified":"2022-03-16T14:44:51","modified_gmt":"2022-03-16T12:44:51","slug":"24-09-71","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=93907","title":{"rendered":"Ukrai\u0144cy wiele razy bili si\u0119 za Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"

Symon Petlura i oficerowie armii Ukrai\u0144skiej Republika Ludowej (URL) wychodz\u0105 z Soboru Sofijskiego, Kij\u00f3w, 23 maja 1920 r. Marko Bezruczko w \u015brodku, na pierwszym planie, po prawej Symon Petlura (unknown-anonymous, Public domain, via Wikimedia Commons)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Ukrai\u0144cy wiele razy bili si\u0119 za Polsk\u0119<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Trudno sobie wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142aby wojna polsko-bolszewicka bez 30 tys. ukrai\u0144skich Strzelc\u00f3w Siczowych. A to nie jedyny przypadek, gdy Ukrai\u0144cy bili si\u0119 za Polsk\u0119.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Gdy w 1965 r. gen. W\u0142adys\u0142aw Anders udekorowa\u0142 Paw\u0142o Szandruka Orderem Virtuti Militari, pomyje na ukrai\u0144skiego genera\u0142 la\u0142a zar\u00f3wno prasa w PRL-u, jak i endecka na emigracji. \u017barliwie broni\u0142 go za to Jerzy Giedroyc.<\/span><\/p>\n

W 1944 r. Franciszek Bara\u0144ski wyda\u0142 w Nowym Jorku zbi\u00f3r pie\u015bni \u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a! Pie\u015bni patryotyczne i narodowe”, w kt\u00f3rym znalaz\u0142 si\u0119 \u201eMazur wolnych strzelc\u00f3w”. Zaczyna si\u0119 tak: \u201eDalej strzelcze, chwy\u0107 za bro\u0144, za Moskalem w tropy go\u0144”. W sumie \u017cadna rewelacja, przy\u015bpiewki \u017co\u0142nierskie z motywem gonienia Moskala mo\u017cna w polskich \u015bpiewnikach liczy\u0107 na tuziny.<\/span><\/p>\n

\n

Tu jednak znamienny jest drugi tytu\u0142, zapisany cyrylic\u0105. To \u201eMazurka wolnych strie\u0142kow”. M\u00f3wi\u0105cy tym j\u0119zykiem te\u017c ochoczo gonili Moskala, najcz\u0119\u015bciej nie dla siebie, lecz dla Rzeczpospolitej.<\/span><\/p>\n

Genera\u0142 Ko\u0142yszko walczy\u0142 nawet po osiemdziesi\u0105tce<\/strong><\/h5>\n

Nie rozstrzygniemy etnicznego pochodzenia gen. Benedykta Denisa Ko\u0142yszki. Skoro mieszka\u0142 we dworze, najpewniej uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za Polaka, cokolwiek to w\u00f3wczas znaczy\u0142o. Urodzi\u0142 si\u0119 w wo\u0142y\u0144skich Sewrukach w 1750 r., gdzie jego rodzina mieszka\u0142a od pokole\u0144. Si\u0142\u0105 rzeczy mia\u0142 w \u017cy\u0142ach litry rusi\u0144skiej krwi, co nie przeszkadza\u0142o, by s\u0142u\u017cy\u0142 Rzeczpospolitej, cho\u0107 ta w\u0142a\u015bnie znika\u0142a z mapy Europy. Tu\u017c przed trzydziestk\u0105 wst\u0105pi\u0142 do kawalerii. Bra\u0142 udzia\u0142 w przegranej wojnie polsko-rosyjskiej w 1792 r. w obronie Konstytucji 3 maja. Awansowa\u0142 w\u00f3wczas na majora oraz zosta\u0142 odznaczony krzy\u017cem kawalerskim Virtuti Militari za bitw\u0119 pod Ziele\u0144cami, akurat zwyci\u0119sk\u0105.<\/span><\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce caryca Katarzyna Wielka w\u015br\u00f3d powod\u00f3w agresji na Polsk\u0119 wymienia\u0142a represjonowanie Rosjan i prawos\u0142awia oraz obraz\u0119 jej majestatu.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Te argumenty obja\u015bniaj\u0105ce rosyjskie samodzier\u017cawie, nacjonalizm i pych\u0119 despotycznego w\u0142adcy s\u0105 dziwnie znajome.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142o by\u0142o Ko\u0142yszce s\u0142u\u017cby pod ksi\u0119ciem J\u00f3zefem Poniatowskim. Dzia\u0142a\u0142 w sprzysi\u0119\u017ceniu insurekcyjnym, a po wybuchu powstania zosta\u0142 w 1794 r. mianowany brygadierem i dow\u00f3dc\u0105 II Ukrai\u0144skiej Brygady Kawalerii Narodowej przez naczelnika Tadeusza Ko\u015bciuszk\u0119, zreszt\u0105 etnicznego Bia\u0142orusina.<\/span><\/p>\n

Po insurekcji trzyma\u0142 si\u0119 daleko od wojny, cho\u0107 blisko antymoskiewskiej konspiracji, skoro w 1831 r. \u2013 to powstanie listopadowe – zosta\u0142 naczelnikiem zrywu zbrojnego na Podolu. Rekrutowa\u0142 \u017co\u0142nierzy spo\u015br\u00f3d miejscowych, przegra\u0142 bitw\u0119 pod Daszowem opisywan\u0105 przez Juliusza S\u0142owackiego. Cho\u0107 by\u0142 ju\u017c po osiemdziesi\u0105tce, odznaczy\u0142 si\u0119 wielk\u0105 odwag\u0105. W maju 1831 r. przekroczy\u0142 granic\u0119 Galicji i zosta\u0142 internowany przez Austriak\u00f3w. Zmar\u0142 trzy lata p\u00f3\u017aniej. Le\u017cy na lwowskim \u0141yczakowie.<\/span><\/p>\n

Potebnia wypi\u0105\u0142 si\u0119 na cara<\/strong><\/h5>\n

Andrij Potebnia urodzi\u0142 si\u0119 w guberni po\u0142tawskiej, czyli \u015brodkowo-wschodniej Ukrainie, w 1838 r. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w petersburskiej szkole kadet\u00f3w, a w pu\u0142ku szlisselburskim, zawi\u0105zanym jeszcze za Piotra Wielkiego, mia\u0142 rang\u0119 porucznika. Wys\u0142ano go do Kr\u00f3lestwa Polskiego. W Warszawie przesta\u0142a mu si\u0119 podoba\u0107 s\u0142u\u017cba carowi.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142 pogl\u0105dy zbie\u017cne z rosyjskimi demokratami jak Aleksander Hercen. Przyst\u0105pi\u0142 do antycarskiego spisku oficer\u00f3w, z\u0142o\u017conego g\u0142\u00f3wnie z Polak\u00f3w, ale te\u017c rewolucjonist\u00f3w innych narodowo\u015bci zamieszkuj\u0105cych Imperium Romanowych. Rok przed powstaniem styczniowym zorganizowa\u0142 w Warszawie nieudany zamach na gen. Aleksandra L\u00fcdersa, carskiego namiestnika Kr\u00f3lestwa Polskiego wywodz\u0105cego si\u0119 ze zruszczonej od pokole\u0144 pruskiej rodziny. Lugersa nienawidzono na Kaukazie, gdzie okrutnie st\u0142umi\u0142 powstanie Czeczen\u00f3w, ale te\u017c w Polsce, gdy\u017c jego nazwisko przewija\u0142o si\u0119 w akcjach pacyfikacyjnych podczas powstania listopadowego.<\/span><\/p>\n

Po nieudanym zamachu Potebnia ukrywa\u0142 si\u0119 u Pelagii Zgliczy\u0144skiej, przyjaci\u00f3\u0142ki Heleny Modrzejewskiej i \u017cony Jaros\u0142awa D\u0105browskiego, zes\u0142anej w 1864 r. do Ardatowa (700 km na wsch\u00f3d od Moskwy), sk\u0105d uciek\u0142a, przedosta\u0142a si\u0119 do\u00a0Francji<\/a>, gdzie z m\u0119\u017cem uczestniczy\u0142a w Komunie Paryskiej.<\/span><\/p>\n

Andrij Potebnia do\u0142\u0105czy\u0142 do powsta\u0144c\u00f3w styczniowych. Bi\u0142 si\u0119 pod rozkazami gen. Mariana Langiewicza w okolicach Pieskowej Ska\u0142y w Ma\u0142opolsce. Langiewicz zwyci\u0119\u017cy\u0142, Potebnia zgin\u0105\u0142. Po bitwie zosta\u0142a rymowanka \u201ePopami\u0119taj\u0105 Moskale, jak dostali w sk\u00f3r\u0119 w Skale”.<\/span><\/p>\n

Waleczny doktor Neczaj<\/strong><\/h5>\n

Udzia\u0142 w powstaniu styczniowym r\u00f3wnie\u017c przyp\u0142aci\u0142 g\u0142ow\u0105 Miko\u0142aj Neczaj, prawos\u0142awny i Ukrainiec, jak Potebnia zaznajomiony z czynami gen. Ko\u0142yszki. By\u0142 lekarzem z Dubienki i \u017carliwym polskim patriot\u0105. Ju\u017c w 1861 r. bra\u0142 udzia\u0142 w demonstracjach antycarskich w Hrubieszowie, a zanim wybuch\u0142o powstanie styczniowe, organizowa\u0142 po\u015br\u00f3d miejscowych oddzia\u0142 zbrojny dowodzony przez weterana listopada 1830 r. Oswalda Radziejowskiego.<\/span><\/p>\n

Gdy wybuch\u0142a kolejna insurekcja, Neczaj mia\u0142 pod sob\u0105 400 ludzi. Zdoby\u0142 na kilka dni Hrubiesz\u00f3w, lecz musia\u0142 si\u0119 wycofa\u0107 i przegra\u0142 potyczk\u0119 w bitwie pod \u017balinem. Kolejne starcie ledwie pozbieranych oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych r\u00f3wnie\u017c sko\u0144czy\u0142o si\u0119 kl\u0119sk\u0105. Doktor Neczaj zosta\u0142 rozstrzelany w marcu 1863 r. w Krasnymstawie, a miejsce jego ka\u017ani kazano rozjecha\u0107 ko\u0142ami armat, by nie narodzi\u0142 si\u0119 kult lokalnego bohatera. Dzisiaj stoi tam pami\u0105tkowy obelisk.<\/span><\/p>\n

Ja was, panowie, przepraszam\u2026<\/strong><\/h5>\n

W kwietniu 1920 r. J\u00f3zef Pi\u0142sudski dogada\u0142 si\u0119 z Semenem Petlur\u0105, przewodnicz\u0105cym Dyrektoriatu proklamowanej w\u00a01917<\/a>\u00a0r. Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej. Zrobi\u0142 to za pi\u0119\u0107 dwunasta; trudno sobie wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142aby wojna polsko-bolszewicka bez 30 tys. ukrai\u0144skich Strzelc\u00f3w Siczowych.<\/span><\/p>\n

I tak gen. Mychaj\u0142o Omelianowicz-Pawlenko, weteran wojny rosyjsko-japo\u0144skiej i I wojny \u015bwiatowej, os\u0142ania\u0142 Lw\u00f3w i walczy\u0142 z Rosj\u0105 Radzieck\u0105 u boku Polak\u00f3w w Galicji Wschodniej na linii Dniestru (wcze\u015bniej dowodzi\u0142 obl\u0119\u017ceniem Lwowa podczas wojny polsko-ukrai\u0144skiej). Pochodzi\u0142 z rodziny o kozackich tradycjach, wi\u0119c kariera wojskowa by\u0142a dla niego oczywisto\u015bci\u0105; jego m\u0142odszy brat r\u00f3wnie\u017c dos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 generalskich w\u0119\u017cyk\u00f3w. Dowodzone przez Omelianowicza-Pawlenk\u0119 ukrai\u0144skie oddzia\u0142y, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142y genera\u0142a niemal za p\u00f3\u0142boga, bardzo cenili sam Pi\u0142sudski i gen. Marian Kukiel.<\/span><\/p>\n

Gen. Marko Bezruczko chcia\u0142 by\u0107 nauczycielem, ale uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 piechoty, dali mu stopie\u0144 \u015bredniego oficera, a potem pos\u0142ali do Imperatorskiej Miko\u0142ajewskiej Akademii Wojskowej w Petersburgu, a lepszej szko\u0142y wojskowej w Rosji nie by\u0142o. W I wojnie \u015bwiatowej walczy\u0142 z Niemcami, a p\u00f3\u017aniej z Rosjanami, bia\u0142ymi i czerwonymi oraz z Polakami o ukrai\u0144sk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Podczas wojny z bolszewikami Bezruczko poszed\u0142 z Pi\u0142sudskim na Kij\u00f3w. P\u00f3\u017aniej broni\u0142 Zamo\u015bcia na czele polskich i ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy. Na cztery dni zwi\u0105zali walk\u0105 Konarmi\u0119 atamana Siemiona Budionnego, wi\u0119c bolszewicki marsza\u0142ek Michai\u0142 Tuchaczewski darmo czeka\u0142 na wsparcie. Budionny musia\u0142 odpu\u015bci\u0107 Zamo\u015b\u0107, a w kawaleryjskiej bitwie pod Komarowem, w kt\u00f3rej rzecz jasna bra\u0142 udzia\u0142 gen. Bezruczko, Konarmia zosta\u0142 zdziesi\u0105tkowana.<\/span><\/p>\n

Co by\u0142o dalej?<\/span><\/p>\n

W 1921 r. Rzeczpospolita podpisa\u0142a w Rydze pok\u00f3j z bolszewikami i wypi\u0119\u0142a si\u0119 na jedynych i wiernych aliant\u00f3w.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Sojusznicy w wojnie 1920 r. zostali internowani i doczekali si\u0119 od Pi\u0142sudskiego raptem jednego zdania: \u201eJa was przepraszam, panowie, ja was bardzo przepraszam, tak nie mia\u0142o by\u0107”.<\/span><\/p>\n

W 1921 r. gen. Omelianowicz-Pawlenko na \u017c\u0105danie Sowiet\u00f3w zosta\u0142 wyrzucony z Polski, czemu bezskutecznie sprzeciwia\u0142 si\u0119 Pi\u0142sudski. Mieszka\u0142 w Pradze i Pary\u017cu, a podczas II wojny \u015bwiatowej postawi\u0142 na Niemc\u00f3w obiecuj\u0105cych Ukrainie niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Mimo to nie zosta\u0142 wydany Sowietom. Zosta\u0142 ministrem wojny w rz\u0105dzie ukrai\u0144skim na uchod\u017astwie. Zmar\u0142 w Pary\u017cu.<\/span><\/p>\n

Gen. Bezruczko wyszed\u0142 z internowania dopiero w 1924 r. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 pisaniem ksi\u0105\u017cek i wojskow\u0105 kartografi\u0105. Zosta\u0142 w Polsce, nie wspiera\u0142 ukrai\u0144skiego nacjonalizmu i przestrzega\u0142 przed pok\u0142adaniem nadziei w sojuszu z Niemcami, spiera\u0142 si\u0119 ze Stepanem Bander\u0105. Spocz\u0105\u0142 w 1944 r. w prawos\u0142awnej cz\u0119\u015bci warszawskich Pow\u0105zek. Pi\u0142sudskiego chyba nie lubi\u0142, ale mu wybaczy\u0142.<\/span><\/p>\n

Dylematy ukrai\u0144skiego patrioty<\/strong><\/h5>\n

Po wojnie z bolszewikami gen. Paw\u0142o Szandruk te\u017c zosta\u0142 internowany. Kiedy wyszed\u0142, zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Prometeuszem, wielonarodow\u0105 organizacj\u0105 uciekinier\u00f3w z Sowiet\u00f3w. Po przewrocie majowym uzyska\u0142 status uchod\u017acy i zosta\u0142 szefem tajnego sztabu ministra spraw wojskowych emigracyjnego rz\u0105du URL. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z gen. Tadeuszem Borem-Komorowskim i Jerzym Giedroyciem.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142 48 lat, gdy uko\u0144czy\u0142 Wy\u017csz\u0105 Szkol\u0119 Wojenn\u0105. We wrze\u015bniu 1939 r. by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy 18. Pu\u0142ku Piechoty w Skierniewicach. Gen. Tadeusz Kutrzeba powierzy\u0142 mu misj\u0119 sformowania na Wschodzie ukrai\u0144skiej brygady. Nie zd\u0105\u017cy\u0142. Dotar\u0142 do Mi\u0144ska Mazowieckiego, zosta\u0142 faktycznym dow\u00f3dc\u0105 29. Brygady Piechoty. 23 wrze\u015bnia pod Krasnobrodem jego \u017co\u0142nierze wyszli z okr\u0105\u017cenia w du\u017cej mierze dzi\u0119ki umiej\u0119tno\u015bciom i odwadze Szandruka. 25 wrze\u015bnia, maj\u0105c sze\u015b\u0107 kilometr\u00f3w za plecami Armi\u0119 Czerwon\u0105, ci\u0119\u017cko ranny w szyj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 bro\u0144 razem ze swoimi \u017co\u0142nierzami.<\/span><\/p>\n

Wyszed\u0142 z oflagu jak wielu ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy, ale gdy tylko wyzdrowia\u0142, aresztowa\u0142o go gestapo za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z polskim podziemiem. Siedzia\u0142 na Mokotowie, a Niemcy wypu\u015bcili go dopiero tu\u017c przed inwazj\u0105 na ZSRR. Kilkakrotnie odrzuca\u0142 propozycje obj\u0119cia r\u00f3\u017cnych stanowisk w tworzonych u boku III Rzeszy ukrai\u0144skich formacjach, ze stanowiskiem szefa sztabu SS-Galizien w\u0142\u0105cznie. Pracowa\u0142 w kinie w Skierniewicach.<\/span><\/p>\n

W grudniu 1944 r. na pro\u015bb\u0119 uchod\u017aczych w\u0142adz URL wyjecha\u0142 do Niemiec. Zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 Ukrai\u0144skiej Armii Narodowej. Nie widzia\u0142 sensu w walce u boku Niemc\u00f3w, ale we wspomnieniach pisa\u0142, \u017ce zgodzi\u0142 si\u0119, by ratowa\u0107 ludzi: \u201eW r\u00f3\u017cnych niemieckich formacjach wojskowych i policyjnych s\u0142u\u017cy\u0142o pod koniec wojny oko\u0142o 200 tys. Ukrai\u0144c\u00f3w, drugie tyle pracowa\u0142o na robotach w Rzeszy. Moje zadanie widzia\u0142em w przerzuceniu mo\u017cliwie najwi\u0119kszej liczby naszych dzia\u0142aczy politycznych, spo\u0142ecznych, instytucji i duchowie\u0144stwa na zach\u00f3d, a\u017ceby jak najpr\u0119dzej dostali si\u0119 w r\u0119ce aliant\u00f3w celem uratowania siebie oraz, by jako moi wys\u0142annicy, poinformowali o sprawie ukrai\u0144skiej”.<\/span><\/p>\n

Ukrainiec z Virtuti Militari<\/strong><\/h5>\n

7 maja 1945 r. \u017co\u0142nierze Szandruka, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli weterani dywizji SS-Galizien, zostali wzi\u0119ci do niewoli przez Amerykan\u00f3w. Sowieci za\u017c\u0105dali ich wydania (nie uda\u0142o si\u0119 na osobist\u0105 interwencj\u0119 gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa), ale NKWD, kt\u00f3re jawnie dzia\u0142a\u0142o przy alianckich armiach w Niemczech, pr\u00f3bowa\u0142o porwa\u0107 genera\u0142a. W czerwcu 1945 r. specjalna komisja II Korpusu Polskiego prowadzi\u0142a w\u015br\u00f3d ukrai\u0144skich je\u0144c\u00f3w zaci\u0105g. Prawie 200 za\u0142o\u017cy\u0142o polskie mundury i do\u0142\u0105czy\u0142o do jednostek stacjonuj\u0105cych we W\u0142oszech.<\/span><\/p>\n

W 1965 r. Szandruk odebra\u0142 w Londynie z r\u0105k gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa Order Virtuti Militari za kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105. Nag\u0142\u00f3wki w PRL-owskiej prasie nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od tych w endeckim emigracyjnym \u201eNarodowcu”: \u201ePochwa\u0142a kolaboracji i zdrady”, \u201eVirtuti dla SS-Gruppenf\u00fchrera”, \u201ePolski krzy\u017c na hitlerowskim mundurze”, \u201eSzandruk: renegat i kolaborant, wcze\u015bnie zasmakowa\u0142 ludzkiej krwi”.<\/span><\/p>\n

Broni\u0142 go Jerzy Giedroyc: \u201eSzandruk jest w n\u0119dzy i bardzo stary. My\u015bl\u0119, \u017ce wzi\u0119cie go w obron\u0119 przez Polak\u00f3w jest nie tylko obowi\u0105zkiem, ale to mo\u017ce mie\u0107 du\u017cy rezonans w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w i naprawi t\u0119 londy\u0144sk\u0105 g\u0142upot\u0119”.<\/span><\/p>\n

Wydrukowane na \u0142amach \u201eKultury” fragmenty wspomnie\u0144 genera\u0142a opatrzy\u0142 osobistym komentarzem, co czyni\u0142 rzadko: \u201eStosunki polsko-ukrai\u0144skie od przesz\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia obfituj\u0105 w ponure karty, cz\u0119sto krwawe. Specjalnie, je\u015bli idzie o okres ostatniej wojny. S\u0105 to rzeczy ma\u0142o znane, kontrowersyjne i zabarwione emocj\u0105 (…). Niemniej, je\u015bli si\u0119 naprawd\u0119 powa\u017cnie my\u015bli o normalizacji stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich, kt\u00f3ra dzi\u015b bardziej ni\u017c kiedykolwiek jest konieczno\u015bci\u0105 historyczn\u0105 obu narod\u00f3w, jest ju\u017c najwy\u017cszy czas, aby te sprawy zbada\u0107 z ca\u0142\u0105 bezstronno\u015bci\u0105. Trzeba sko\u0144czy\u0107 nareszcie z t\u0105 atmosfer\u0105, kt\u00f3ra zatruwa Europ\u0119 Wschodni\u0105”.<\/span><\/p>\n

UPA z AK szturmuj\u0105 Hrubiesz\u00f3w<\/strong><\/h5>\n

Kilkana\u015bcie dni od kapitulacji III Rzeszy w Rudzie R\u00f3\u017canieckiej opodal Lubaczowa spotkali si\u0119 regionalni dow\u00f3dcy polskiego i ukrai\u0144skiego podziemia – m.in. Marian Go\u0142\u0119biowski, cichociemny i \u017co\u0142nierz Kedywu, komendant Obwodu Hrubiesz\u00f3w AK, oraz Myros\u0142aw Onyszkewycz, dow\u00f3dca VI okr\u0119gu UPA \u201eSian”. W obecno\u015bci mediator\u00f3w, ksi\u0119\u017cy prawos\u0142awnych i katolickich, podpisali umow\u0119 o wsp\u00f3\u0142pracy na terenie Zamojszczyzny, rozszerzaj\u0105c j\u0105 p\u00f3\u017aniej o Che\u0142mszczyzn\u0119 i Podlasie. Obie strony uzna\u0142y, \u017ce reprezentuj\u0105 ruchy walcz\u0105ce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 swoich kraj\u00f3w, zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do zaprzestania wzajemnych walk, atak\u00f3w na cywil\u00f3w oraz do wymiany informacji wywiadowczych. Nadto AK mia\u0142a podzieli\u0107 si\u0119 z UPA swoimi zapasami \u017cywno\u015bci, udzieli\u0107 wsparcia w zakwaterowaniu i opiece medycznej.<\/span><\/p>\n

Przedstawiciel Ukrai\u0144skiej G\u0142\u00f3wnej Rady Wyzwole\u0144czej poprosi\u0142, by polski rz\u0105d w Londynie reprezentowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ukrai\u0144skie interesy. Do pierwszej wsp\u00f3lnej akcji dosz\u0142o w Werbkowicach w kwietniu 1946 r., gdzie zaatakowano stacj\u0119 kolejow\u0105.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 bitw\u0119 partyzanci polscy i ukrai\u0144scy stoczyli w Hrubieszowie w maju 1946 r. Zaatakowali powiatowe komendy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa i Milicji Obywatelskiej oraz komitet Polskiej Partii Robotniczej. Odzia\u0142y UPA szturmowa\u0142y koszary NKWD. W mie\u015bcie stacjonowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c pu\u0142k Ludowego Wojska Polskiego, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142 gen. Wojciech Jaruzelski.<\/span><\/p>\n

W wyniku akcji uwolniono 15 wi\u0119\u017ani\u00f3w polskich i\u00a0pi\u0119ciu ukrai\u0144skich. Zgin\u0119\u0142o dziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy sowieckich i kilku funkcjonariuszy UB I PPR. Polacy wyszli z miasta bez strat, poleg\u0142o pi\u0119ciu upowc\u00f3w. Za Ukrai\u0144cami wys\u0142ano nieskuteczny po\u015bcig wojsk NKWD.<\/span><\/p>\n

Porozumienie z Rudy R\u00f3\u017canieckiej nie zosta\u0142o zaakceptowane przez w\u0142adze cywilne i wojskowe polskiego niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia zorganizowanego w Zrzeszenie “Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107”. Jeszcze przed atakiem na Hrubiesz\u00f3w Marian Go\u0142\u0119biowski zosta\u0142 aresztowany, skazany na kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3r\u0105 zamieniono na do\u017cywocie. Wyszed\u0142 w 1956 r.<\/span><\/p>\n

Myros\u0142awa Onyszkewycza aresztowano w 1947 r. we Wroc\u0142awiu. Wyrok \u015bmierci wykonano trzy lata p\u00f3\u017aniej w wi\u0119zieniu mokotowskim.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Symon Petlura i oficerowie armii Ukrai\u0144skiej Republika Ludowej (URL) wychodz\u0105 z Soboru Sofijskiego, Kij\u00f3w, 23 maja 1920 r. Marko Bezruczko w \u015brodku, na pierwszym planie, po prawej Symon Petlura (unknown-anonymous, Public domain, via Wikimedia Commons) Ukrai\u0144cy wiele razy bili si\u0119 za Polsk\u0119 Pawe\u0142 Smole\u0144ski Trudno sobie wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142aby wojna polsko-bolszewicka bez 30 tys. ukrai\u0144skich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93907"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93916,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93907\/revisions\/93916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}