{"id":94214,"date":"2022-03-30T17:09:11","date_gmt":"2022-03-30T15:09:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=94214"},"modified":"2022-03-30T08:50:40","modified_gmt":"2022-03-30T06:50:40","slug":"07-00-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=94214","title":{"rendered":"Izrael pot\u0119pia inwazj\u0119, ale za kulisami szuka r\u00f3wnowagi w relacjach z Rosj\u0105 i Zachodem"},"content":{"rendered":"

Premier Izraela Naftali Bennett. Fot. Alan Harvey\/UK Government\/flickr.com<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Izrael pot\u0119pia inwazj\u0119, ale za kulisami szuka r\u00f3wnowagi w relacjach z Rosj\u0105 i Zachodem<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Jakub Katulski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\u201ePowa\u017cne pogwa\u0142cenie mi\u0119dzynarodowego porz\u0105dku\u201d \u2013 takimi s\u0142owami minister spraw zagranicznych Izraela Ja\u2019ir Lapid okre\u015bli\u0142 rosyjsk\u0105 inwazj\u0119 na Ukrain\u0119. To kluczowe zdanie dla zrozumienia izraelskiej polityki wobec Rosji i Ukrainy. Najwa\u017cniejsze w nim jest zastosowanie s\u0142owa \u201eporz\u0105dek\u201d, w miejscu, gdzie wiele innych kraj\u00f3w umieszcza \u201eprawo\u201d.<\/span><\/p>\n

Tel Awiw stara si\u0119 prowadzi\u0107 polityk\u0119 r\u00f3wnowagi wobec obu stron wojny, decyduj\u0105c si\u0119 na pot\u0119pienie ataku, ale tonuj\u0105c swoje stanowisko tak, by zbytnio nie antagonizowa\u0107 Moskwy. Nie mo\u017ce by\u0107 inaczej, bo Izraelczyk\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105 bliskie relacje polityczne i spo\u0142eczne zar\u00f3wno z Rosj\u0105, jak i z Ukrain\u0105. St\u0105d te\u017c brak zdecydowanych dzia\u0142a\u0144, takich jak otwarte przy\u0142\u0105czenie si\u0119 do zachodnich sankcji, balansowanie poprzez dostarczanie Ukrai\u0144com pomocy humanitarnej i deklarowanie wsparcia dla ukrai\u0144skiej integralno\u015bci terytorialnej i suwerenno\u015bci.<\/span><\/p>\n

W granicach pa\u0144stwa \u017cydowskiego \u017cyje dzisiaj oko\u0142o miliona obywateli pochodz\u0105cych z kraj\u00f3w by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. W tym \u2013 po mniej wi\u0119cej 400 tys. \u017byd\u00f3w z Ukrainy i Rosji, kt\u00f3rzy poprzez aktywno\u015b\u0107 wyborcz\u0105 i czynne dzia\u0142ania polityczne wp\u0142ywaj\u0105 realnie na rz\u0105d. Ta diaspora zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Izraelu pojawia\u0107 wraz z upadkiem ZSRR, ale w ostatnich trzech dekadach ewoluowa\u0142a.<\/span><\/p>\n

Kiedy\u015b rosyjscy \u017bydzi w wi\u0119kszo\u015bci popierali Putina, gdy\u017c podoba\u0142a im si\u0119 stosowana przez niego polityka si\u0142y. Dzisiaj wielu, szczeg\u00f3lnie w m\u0142odszym pokoleniu, my\u015bli inaczej, a mi\u0119dzy innymi za spraw\u0105 nap\u0142ywu nowych imigrant\u00f3w z Rosji, kt\u00f3rzy decydowali si\u0119 na przyjazd do Izraela po aneksji Krymu w 2014.<\/span><\/p>\n

Tysi\u0105ce Izraelczyk\u00f3w protestuje teraz przeciwko wojnie w Ukrainie, cho\u0107by poprzez demonstracje takie jak zorganizowany przez stowarzyszenie Izraelskich Przyjaci\u00f3\u0142 Ukrainy 26 lutego przemarsz z placu HaBima pod budynek rosyjskiej ambasady w Tel Awiwie. Pojawili si\u0119 na nim zar\u00f3wno \u017bydzi pochodz\u0105cy z Rosji, jak i ci z Ukrainy, wspierani tak\u017ce przez przedstawicieli innych grup etniczno-narodowych wchodz\u0105cych w sk\u0142ad tkanki izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Diaspora z kraj\u00f3w poradzieckich b\u0119dzie wraz z nap\u0142ywem uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy podlega\u0142a dalszym zmianom. Tel Awiw spodziewa si\u0119, \u017ce do kraju mo\u017ce przyjecha\u0107 nawet 10 tysi\u0119cy ukrai\u0144skich \u017byd\u00f3w. Aby u\u0142atwi\u0107 im proces imigracji, Agencja \u017bydowska zorganizowa\u0142a sze\u015b\u0107 stacji w Polsce, Mo\u0142dawii, Rumunii i na W\u0119grzech, gdzie pracownicy b\u0119d\u0105 pomaga\u0107 ch\u0119tnym w dokonaniu procesu aliji (jak po hebrajsku nazywa si\u0119 przyjazd \u017byda do Izraela).<\/span><\/p>\n

Syria \u0142\u0105czy Izrael i Rosj\u0119<\/span>
\n<\/strong><\/span><\/h5>\n

Nawet to nie wymusza jednak na izraelskich politykach pe\u0142nej zmiany frontu. Rosja jest Izraelowi potrzebna, cho\u0107by do koordynacji ofensywnych dzia\u0142a\u0144 lotnictwa przeciwko celom w Syrii. Moskwa ma bowiem znacz\u0105cy wp\u0142yw na re\u017cim Baszszara al-Asada, kt\u00f3ry wynika z lat wsp\u00f3lnej historii. W 2015 roku, w samym sercu syryjskiej wojny domowej, Rosjanie dokonali interwencji, kt\u00f3ra pomog\u0142a Asadowi pokona\u0107 rebeliant\u00f3w i Pa\u0144stwo Islamskie. Bez tej pomocy m\u00f3g\u0142by on straci\u0107 pozycj\u0119 prezydenta, a mo\u017ce nawet \u017cycie, gdyby trafi\u0142 w r\u0119ce kt\u00f3rej\u015b z walcz\u0105cych przeciwko jego si\u0142om milicji.<\/span><\/p>\n

Ta pomoc mia\u0142a jednak swoj\u0105 cen\u0119 i Syria znalaz\u0142a si\u0119 w zaci\u015bni\u0119tej rosyjskiej pi\u0119\u015bci. St\u0105d te\u017c Baszszar al-Asad mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 Izrael za swojego odwiecznego wroga, ale nie mo\u017ce nic zdzia\u0142a\u0107 w kwestii nalot\u00f3w, kt\u00f3re izraelskie lotnictwo prowadzi na jego terenie. Nie mo\u017ce, bo odbywaj\u0105 si\u0119 one za cich\u0105 zgod\u0105 rosyjskiego wojska, przynajmniej dop\u00f3ki nie zagra\u017caj\u0105 bezpo\u015brednio Rosjanom.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki tej wsp\u00f3\u0142pracy, wed\u0142ug informacji podawanych bezpo\u015brednio przez izraelskich wojskowych, udaje si\u0119 kontrolowa\u0107 szlaki przemytu broni i ogranicza\u0107 obecno\u015b\u0107 milicji wspieranych przez Iran, kolejnego wroga.<\/span><\/p>\n

Ta wsp\u00f3\u0142praca nie wynika jednak jedynie z dobrego serca Moskwy, ale tak\u017ce z ch\u0119ci ograniczania ira\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w w Damaszku. Dop\u00f3ki Rosja jest g\u0142\u00f3wn\u0105 zagraniczn\u0105 si\u0142\u0105 w Syrii, Asad pozostaje pod kontrol\u0105 Putina. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce jeszcze przed inwazj\u0105 na Ukrain\u0119 syryjski re\u017cim popar\u0142 Rosj\u0119 w uznaniu niepodleg\u0142o\u015bci separatystycznych republik donieckiej i \u0142uga\u0144skiej, a gdy tylko pierwsi rosyjscy \u017co\u0142nierze pojawili si\u0119 nad Dnieprem, Asad mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce jest to \u201ekorekta historii\u201d i \u201eprzywr\u00f3cenie r\u00f3wnowagi \u0142adu \u015bwiatowego po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego\u201d. W oczach Moskwy Izrael jest wa\u017cny w cementowaniu jej si\u0142y w regionie.<\/span><\/p>\n

Z kolei bez wsparcia Amerykan\u00f3w trudno by\u0142oby utrzymywa\u0107 zdolno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 izraelskiego wojska na poziomie takim jak dzisiejsze. To w\u0142a\u015bnie wsparcie Waszyngtonu umo\u017cliwi\u0142o powstanie takich projekt\u00f3w jak system obrony przeciwrakietowej \u017belazna Kopu\u0142a, o kt\u00f3rym g\u0142o\u015bno robi si\u0119 zawsze, kiedy wybucha kolejna eskalacja konfliktu mi\u0119dzy Izraelem a Hamasem i Palesty\u0144skim Islamskim D\u017cihadem w Strefie Gazy. Wszystko za spraw\u0105 jego skuteczno\u015bci w zestrzeliwaniu nadlatuj\u0105cych pocisk\u00f3w kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu.<\/span><\/p>\n

Po eskalacji w maju ubieg\u0142ego roku zainteresowanie zakupem tego systemu zg\u0142osili tak\u017ce Ukrai\u0144cy, licz\u0105c na to, \u017ce uda im si\u0119 wzmocni\u0107 nim obron\u0119 kraju. Waszyngton zaaprobowa\u0142 transakcj\u0119, a co istotne, zgodni byli w tej kwestii zar\u00f3wno demokraci, jak i republikanie. Zosta\u0142a ona jednak zablokowana przez Tel Awiw w obawie przed rosyjsk\u0105 reakcj\u0105.<\/span><\/p>\n

Nawet w obliczu bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia Ukrai\u0144c\u00f3w ze strony Rosjan w\u0142adze Izraela nie zmieniaj\u0105 swojego stanowiska w kwestii dozbrajania Kijowa. Ministerstwo Obrony musi wyrazi\u0107 zgod\u0119 na dostarczanie system\u00f3w, kt\u00f3re produkowane s\u0105 na izraelskiej licencji, nawet je\u015bli mia\u0142yby je dostarcza\u0107 pa\u0144stwa trzecie. Ja\u2019ir Lapid o\u015bwiadczy\u0142 w zamian, \u017ce do Ukrainy przyleci samolot z pomoc\u0105 humanitarn\u0105 i 100 tonami \u0142adunku, w kt\u00f3rym znalaz\u0142y si\u0119 cho\u0107by systemy oczyszczania wody, lekarstwa, namioty i p\u0142aszcze.<\/span><\/p>\n

Bennett boi si\u0119 wzmocnienia Iranu\u00a0<\/strong><\/span><\/h5>\n

Premier Naftali Bennett odby\u0142 kilka rozm\u00f3w telefonicznych z\u00a0Wo\u0142odymyrem Ze\u0142enskim<\/a>\u00a0i W\u0142adimirem Putinem, obu przekonuj\u0105c, \u017ce Izrael chce odegra\u0107 istotn\u0105 rol\u0119 w potencjalnym procesie dyplomatycznym mi\u0119dzy stronami konfliktu. Polecia\u0142 nawet osobi\u015bcie do Moskwy w sobot\u0119 5 marca, wzbudzaj\u0105c tym kontrowersje z kilku powod\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Bennett, jako ortodoksyjny \u017byd, pierwszy w historii Izraela na stanowisku szefa rz\u0105du, nie powinien podr\u00f3\u017cowa\u0107 w szabat wedle zasad swojej religii. Jego rzecznik prasowy t\u0142umaczy\u0142 jednak, \u017ce odst\u0119pstwo od sztywnych regu\u0142 by\u0142o mo\u017cliwe, gdy\u017c w tej sytuacji chodzi o ratowanie \u017cycia ludzkiego.<\/span><\/p>\n

Polityk odby\u0142 kilkugodzinne spotkanie z W\u0142adimirem Putinem, po kt\u00f3rym zadzwoni\u0142 do Ze\u0142enskiego, by zda\u0107 mu relacj\u0119. Dzie\u0144 zako\u0144czy\u0142 podr\u00f3\u017c\u0105 do Berlina, w kt\u00f3rym spotka\u0142 si\u0119 z kanclerzem Olafem Scholzem. Kolejnego dnia ponownie rozmawia\u0142, tym razem telefonicznie, zar\u00f3wno z Putinem, jak i Ze\u0142enskim.<\/span><\/p>\n

Trudno powiedzie\u0107, jak\u0105 rol\u0119 mia\u0142o odegra\u0107 to wydarzenie, cho\u0107 niewykluczone, \u017ce Bennett dostrzeg\u0142 zagro\u017cenie w trwaj\u0105cych w Wiedniu rozmowach mocarstw atomowych z Iranem. Negocjacje maj\u0105 wskrzesi\u0107 porozumienie JCPOA, z kt\u00f3rego jednostronnie wycofa\u0142y si\u0119\u00a0Stany Zjednoczone za czas\u00f3w prezydentury Donalda Trumpa<\/a>\u00a0w 2018 roku. Od tego momentu na Iran nak\u0142adano kolejne sankcje, kt\u00f3re powa\u017cnie uderzy\u0142y w sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 kraju. Od kilku tygodni s\u0142ycha\u0107 jednak, \u017ce rozmowy w Wiedniu mog\u0105 przynie\u015b\u0107 zamierzony skutek, wskrzesi\u0107 porozumienie i zdj\u0105\u0107 z re\u017cimu w Teheranie przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 kar. To wa\u017cne, tym bardziej \u017ce Iran posiada niemal 160 miliard\u00f3w bary\u0142ek ropy w rezerwach i ma apetyt na przynajmniej cz\u0119\u015bciowe zast\u0105pienie Rosji na rynku europejskim.<\/span><\/p>\n

Tel Awiw od lat obawia si\u0119 programu nuklearnego Teheranu, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce nie jest on jedynie pokojowym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, maj\u0105cym na celu budow\u0119 elektrowni j\u0105drowych. Wed\u0142ug Izraelczyk\u00f3w Iran chce jednak przede wszystkim zbudowa\u0107 bro\u0144 masowego ra\u017cenia, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142by wykorzysta\u0107 przeciwko pa\u0144stwu \u017cydowskiemu. Rozmowy w Wiedniu, kt\u00f3rych cz\u0119\u015bci\u0105 pozostaje wci\u0105\u017c Rosja, s\u0105 wi\u0119c newralgiczne z punktu widzenia izraelskiego interesu i bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Mimo stara\u0144 dyplomatycznych Bennetta i jego oferty mediowania mi\u0119dzy Ze\u0142enskim a Putinem nie wydaje si\u0119, by widzieli oni w premierze Izraela po\u015brednika. Na granicy ukrai\u0144sko-bia\u0142oruskiej odbywaj\u0105 si\u0119 kolejne rundy negocjacji bezpo\u015brednio mi\u0119dzy delegacjami Moskwy i Kijowa. Jednym z ich temat\u00f3w jest zawieszenie broni, przynajmniej na niekt\u00f3rych obszarach, by umo\u017cliwi\u0107 ewakuacj\u0119 ludno\u015bci cywilnej. Na razie Rosja stawia w nich niespe\u0142nialne warunki.<\/span><\/p>\n

Siergiej \u0141awrow, szef rosyjskich dyplomat\u00f3w, powtarza mantr\u0119, \u017ce Rosjanie oczekuj\u0105 \u201edemilitaryzacji\u201d Ukrainy, a wojna b\u0119dzie si\u0119 toczy\u0142a \u201edo samego ko\u0144ca\u201d, bo w ukrai\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie \u201ekwitnie nazizm\u201d. To absurdalne, tym bardziej \u017ce ukrai\u0144ski prezydent Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski sam jest \u017bydem i mo\u017ce formu\u0142owa\u0107 pewne oczekiwania wobec Izraela, kt\u00f3rego mit za\u0142o\u017cycielski budowany jest na idei ochrony \u017byd\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie i dbania o miejsca pami\u0119ci o ofiarach Zag\u0142ady.<\/span><\/p>\n

Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b mo\u017ce p\u0119kn\u0105\u0107, kiedy 1 marca w ataku rakietowym na wie\u017c\u0119 telewizyjn\u0105 w Kijowie uszkodzeniu uleg\u0142 pomnik w Babim Jarze, upami\u0119tniaj\u0105cy \u015bmier\u0107 34 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, zamordowanych we wrze\u015bniu 1941 roku przez niemieckie Sonderkommando 4a. Ich cia\u0142a spoczywaj\u0105 w tym miejscu do dzi\u015b. Na Twitterze Ze\u0142enski napisa\u0142: \u201ejaki jest sens m\u00f3wienia \u00bbnigdy wi\u0119cej\u00ab przez 80 lat, je\u015bli \u015bwiat milczy, kiedy bomba spada w tym samym miejscu, w Babim Jarze\u201d. Doda\u0142 te\u017c, \u017ce podczas ataku zgin\u0119\u0142o przynajmniej pi\u0119\u0107 os\u00f3b. Jeszcze bardziej absurdalne wydaje si\u0119 wi\u0119c twierdzenie W\u0142adimira Putina, \u017ce w ten spos\u00f3b przeprowadza on \u201edenazyfikacj\u0119\u201d Ukrainy.<\/span><\/p>\n

.
\n