{"id":94488,"date":"2022-04-13T17:05:21","date_gmt":"2022-04-13T15:05:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=94488"},"modified":"2022-04-13T07:55:24","modified_gmt":"2022-04-13T05:55:24","slug":"22-09-69","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=94488","title":{"rendered":"13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej"},"content":{"rendered":"

Warszawa, 13.04.2016. Ceremonia z\u0142o\u017cenia wie\u0144c\u00f3w i zapalenia zniczy w Epitafium Katy\u0144skim w ramach warszawskich obchod\u00f3w 76. rocznicy zbrodni katy\u0144skiej. Fot. PAP\/L. Szyma\u0144ski<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

13 kwietnia 1943 r. w Berlinie ujawniono informacj\u0119 o znalezieniu w Katyniu masowych grob\u00f3w polskich oficer\u00f3w zamordowanych przez sowieckie NKWD na mocy decyzji Biura Politycznego KPZS. Od 2008 r. 13 kwietnia jest Dniem Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

Rysy na budowanym przez sowiet\u00f3w k\u0142amstwie katy\u0144skim pojawia\u0142y si\u0119 d\u0142ugo przed ujawnieniem mordu przez niemieck\u0105 machin\u0119 propagandy. Ju\u017c latem 1941 r. okaza\u0142o si\u0119, \u017ce do tworzonej Armii Polskiej na Wschodzie zg\u0142asza si\u0119 bardzo niewielu oficer\u00f3w. J\u00f3zefowi Czapskiemu, jednemu z nielicznych ocala\u0142ych z obozu w Starobielsku, powierzono zadanie odnalezienia towarzyszy niewoli oraz je\u0144c\u00f3w z dw\u00f3ch pozosta\u0142ych oboz\u00f3w. Prowadz\u0105c \u015bledztwo, Czapski rozmawia\u0142 nie tylko z polskimi je\u0144cami i wi\u0119\u017aniami \u0142agr\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c sowieckimi urz\u0119dnikami i enkawudzistami. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich sugerowa\u0142a, \u017ce zaginieni je\u0144cy zostali wys\u0142ani na najdalsze wyspy na Morzu Arktycznym. Podobne przekonanie wyra\u017ca\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 towarzyszy niewoli, kt\u00f3rzy unikn\u0119li \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, podczas rozmowy mi\u0119dzy gen. W\u0142adys\u0142awem Sikorskim a Stalinem, na pytanie polskiego premiera sowiecki dyktator stwierdzi\u0142, \u017ce tysi\u0105ce polskich je\u0144c\u00f3w uciek\u0142o do Mand\u017curii. Wiosn\u0105 1942 r. polskie w\u0142adze zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do Brytyjczyk\u00f3w o wsparcie w poszukiwaniach. Szef brytyjskiego MSZ Anthony Eden zabroni\u0142 dyplomatom anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w narastaj\u0105cy m.in. wok\u00f3\u0142 tej kwestii konflikt polsko-sowiecki. Sprawa ta pojawi\u0142a si\u0119 jednak w raporcie przygotowanym dla Ministerstwa Wojny przez pp\u0142k. Lesliego Hullsa: \u201eUwi\u0119zieni w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie po prostu znikli bez \u015bladu (w \u0142\u0105cznej liczbie 8300). Od 1940 r. nikt o nich nie s\u0142ysza\u0142 i mimo obietnicy z\u0142o\u017conej osobi\u015bcie przez Stalina gen. Sikorskiemu i gen. Andersowi los tych oficer\u00f3w pozostaje ca\u0142kowit\u0105 tajemnic\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Wiosn\u0105 1942 r. cz\u0119\u015b\u0107 prawdy o losach polskich je\u0144c\u00f3w nie\u015bwiadomie odkryli polscy robotnicy przymusowi, kt\u00f3rzy dowiedzieli si\u0119 o ka\u017ani od miejscowych mieszka\u0144c\u00f3w. Ustawiony przez nich krzy\u017c m\u00f3g\u0142 by\u0142 jedn\u0105 ze wskaz\u00f3wek, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a Niemc\u00f3w do miejsca mordu. Kluczowe dla odkrycia do\u0142\u00f3w \u015bmierci by\u0142y r\u00f3wnie\u017c relacje sk\u0142adane przez miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

11 kwietnia 1943 r. niemiecka agencja prasowa Transocean opublikowa\u0142a depesz\u0119 o odnalezieniu ko\u0142o Katynia, na terenie lasu Kozie G\u00f3ry, zw\u0142ok ok. 3 tys. cia\u0142 polskich oficer\u00f3w wzi\u0119tych do niewoli przez sowiet\u00f3w we wrze\u015bniu i w pa\u017adzierniku 1939 r. By\u0142 to pocz\u0105tek gigantycznej niemieckiej akcji propagandowej, kt\u00f3rej celem by\u0142o rozbicie sojuszu ZSRS i pa\u0144stw zachodnich oraz przekonanie Polak\u00f3w o bezsensowno\u015bci walki po ich stronie. Kolejne tygodnie mia\u0142y udowodni\u0107 nieskuteczno\u015b\u0107 machiny sterowanej przez Josepha Goebbelsa. Dwa dni wcze\u015bniej niemiecki minister propagandy zapisa\u0142 w swoim dzienniku: \u201eW pobli\u017cu Smole\u0144ska odkryto masowe groby Polak\u00f3w. Bolszewicy zastrzelili po prostu ok. 10 tys. polskich je\u0144c\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich tak\u017ce wi\u0119\u017ani\u00f3w cywilnych, biskup\u00f3w, intelektualist\u00f3w, artyst\u00f3w itp., po czym grzebali ich we wsp\u00f3lnych mogi\u0142ach\u201d. <\/span><\/p>\n

Dwa dni p\u00f3\u017aniej w siedzibie niemieckiego MSZ odby\u0142a si\u0119 specjalna konferencja prasowa, na kt\u00f3rej ujawniono pierwsze szczeg\u00f3\u0142y prowadzonych prac ekshumacyjnych, w tym nazwiska niekt\u00f3rych zamordowanych. Tego samego dnia o godz. 15:15 o odkryciu poinformowa\u0142o Radio Berlin: \u201eZe Smole\u0144ska donosz\u0105, \u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107 wskaza\u0142a w\u0142adzom niemieckim miejsce tajnych egzekucji masowych wykonywanych przez bolszewik\u00f3w [\u2026] Ju\u017c dzi\u015b ustalono, \u017ce w\u015br\u00f3d zamordowanych znajduje si\u0119 gen. [Mieczys\u0142aw \u2013 przyp. red.] Smorawi\u0144ski z Lublina. [\u2026] Og\u00f3lna liczba zamordowanych obliczana jest na 10 tysi\u0119cy, co odpowiada\u0142oby mniej wi\u0119cej ca\u0142o\u015bci korpusu oficerskiego polskiego wzi\u0119tego przez bolszewik\u00f3w do niewoli\u201d. <\/span><\/p>\n

\u201eWiadomo\u015bci \u2013 rano o znalezieniu przez Niemc\u00f3w pod Smole\u0144skiem grobu 11 tys. Polak\u00f3w zamordowanych przez bolszewik\u00f3w\u201d \u2013 zapisano w \u201eDzienniku czynno\u015bci Prezydenta RP W\u0142adys\u0142awa Raczkiewicza\u201d pod dat\u0105 13 kwietnia 1943 r. Dwa dni p\u00f3\u017aniej informacja o odnalezieniu miejsca zbrodni ukaza\u0142a si\u0119 w prasie Generalnego Gubernatorstwa. Tego samego dnia o sprawie zameldowa\u0142 do Londynu dow\u00f3dca Armii Krajowej gen. Stefan Rowecki \u201eGrot\u201d. \u201eW ogl\u0119dzinach grobu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 kilku Polak\u00f3w z Warszawy i Krakowa specjalnie tam zawiezionych. Ich relacje nie pozwalaj\u0105 w\u0105tpi\u0107 w autentyczno\u015b\u0107 tego masowego mordu. Opinia publiczna jest wzburzona, szczeg\u00f3\u0142y w najbli\u017cszych dniach\u201d \u2013 pisa\u0142. Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej przes\u0142a\u0142 do Londynu informacje na temat sk\u0142adu delegacji oraz szczeg\u00f3\u0142\u00f3w prac prowadzonych przez Niemc\u00f3w, m.in. o odnalezieniu zapisk\u00f3w oficer\u00f3w, kt\u00f3re pozwala\u0142y ustali\u0107 dat\u0119 pope\u0142nienia mordu na wiosn\u0119 1940 r.<\/span><\/p>\n

\u201eRozkr\u0119camy spraw\u0119 nadal i b\u0119dziemy tak d\u0142ugo atakowa\u0107 przede wszystkim Anglik\u00f3w i Amerykan\u00f3w, a\u017c wreszcie przem\u00f3wi\u0105. [\u2026] Ca\u0142a sprawa Katynia staje si\u0119 gigantycznym wydarzeniem politycznym, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0107 mo\u017ce jeszcze donios\u0142e reakcje\u201d \u2013 zapisa\u0142 Goebbels po kilku dniach trwania akcji propagandowej. Szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142 do szokuj\u0105cych obraz\u00f3w z Katynia, kt\u00f3re by\u0142y \u201ew swej wymowie tak okropne, i\u017c tylko cz\u0119\u015b\u0107 nadaje si\u0119 do publikacji\u201d. Wielk\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c do uwiarygodnienia ekshumacji przez przedstawicieli pa\u0144stw neutralnych oraz funkcjonuj\u0105ce na terenie Generalnego Gubernatorstwa instytucje, kt\u00f3re zachowa\u0142y polskie kierownictwo. 14 kwietnia do Katynia uda\u0142a si\u0119 Komisja Techniczna Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca z sekretarzem generalnym Kazimierzem Skar\u017cy\u0144skim. <\/span><\/p>\n

19 kwietnia Skar\u017cy\u0144ski przedstawi\u0142 sprawozdanie o wynikach prac, kt\u00f3re potwierdza\u0142o, \u017ce oficer\u00f3w zamordowano wiosn\u0105 1943 r. strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy. 23 kwietnia dzia\u0142acze PCK zwr\u00f3cili si\u0119 do Mi\u0119dzynarodowego Czerwonego Krzy\u017ca z pro\u015bb\u0105 o pomoc w wyja\u015bnieniu tej sprawy.<\/span><\/p>\n

Ju\u017c dwa dni wcze\u015bniej, 17 kwietnia 1943 r., strona polska z\u0142o\u017cy\u0142a w tej kwestii oficjaln\u0105 not\u0119 w Genewie, dowiaduj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie, i\u017c wcze\u015bniej tak\u017ce Niemcy zwr\u00f3cili si\u0119 do MCK o wszcz\u0119cie dochodzenia. Moskwa bardzo ostro zareagowa\u0142a na propozycj\u0119 dochodzenia prowadzonego przez Mi\u0119dzynarodowy Czerwony Krzy\u017c. 19 kwietnia dziennik \u201ePrawda\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 zatytu\u0142owany \u201ePolscy pomocnicy Hitlera\u201d. Przeczyta\u0107 w nim mo\u017cna by\u0142o m. in.: \u201eZanim wysech\u0142 atrament na pi\u00f3rach niemiecko-faszystowskich pismak\u00f3w, ohydne wymys\u0142y Goebbelsa i sp\u00f3\u0142ki na temat rzekomego masowego mordu na polskich oficerach dokonanego przez w\u0142adze sowieckie w 1940 r. zosta\u0142y podchwycone nie tylko przez wiernych hitlerowskich s\u0142u\u017calc\u00f3w, ale co dziwniejsze, przez ministerialne kr\u0119gi rz\u0105du genera\u0142a Sikorskiego\u201d. Ujawnienie mordu pos\u0142u\u017cy\u0142o sowietom za pretekst do zerwania stosunk\u00f3w dyplomatycznych z rz\u0105dem RP. Niemal jednocze\u015bnie Kreml rozpocz\u0105\u0142 tworzenie podporz\u0105dkowanych sobie polskich si\u0142 zbrojnych oraz intensywnie przygotowywa\u0142 si\u0119 do powo\u0142ania w\u0142asnego o\u015brodka w\u0142adzy w przysz\u0142ej Polsce. Do formalnego zerwania stosunk\u00f3w dyplomatycznych przez Moskw\u0119 z polskim rz\u0105dem na uchod\u017astwie dosz\u0142o w nocy z 25 na 26 kwietnia 1943 r.<\/span><\/p>\n

21 kwietnia Stalin wys\u0142a\u0142 tajne depesze do prezydenta Roosevelta i premiera Churchilla, w kt\u00f3rych zarzuca\u0142 rz\u0105dowi gen. Sikorskiego prowadzenie w zmowie z Hitlerem wrogiej kampanii przeciwko Zwi\u0105zkowi Sowieckiemu. 24 kwietnia w rozmowie z premierem Sikorskim szef brytyjskiej dyplomacji Anthony Eden zaapelowa\u0142 do rz\u0105du RP o wycofanie wniosku z Mi\u0119dzynarodowego Czerwonego Krzy\u017ca i stwierdzenie, \u017ce pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za mord ponosi strona niemiecka. \u201ePo stronie Rosji jest si\u0142a \u2013 po naszej sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142 gen. Sikorski.<\/span><\/p>\n

Wobec zablokowania przez sowiet\u00f3w przeprowadzenia \u015bledztwa w sprawie katy\u0144skiej przez MCK Niemcy zorganizowali w\u0142asne dochodzenie. 28 kwietnia 1943 r. na miejsce zbrodni na zaproszenie w\u0142adz niemieckich przyjecha\u0142a grupa mi\u0119dzynarodowych ekspert\u00f3w medycyny s\u0105dowej i kryminologii. Przewodnicz\u0105cym zespo\u0142u zosta\u0142 doktor Ferenc Ors\u00f3s, dyrektor Instytutu Medycyny S\u0105dowej w Budapeszcie. Eksperci jednomy\u015blnie podpisali sprawozdanie, w kt\u00f3rym stwierdzali, \u017ce egzekucje na polskich je\u0144cach wykonano w marcu i kwietniu 1940 r. <\/span><\/p>\n

Uwie\u0144czeniem r\u00f3wnolegle budowanego k\u0142amstwa katy\u0144skiego by\u0142o sowieckie \u201e\u015bledztwo\u201d komisji chirurga Niko\u0142aja Burdenki, kt\u00f3ra \u201ewyja\u015bni\u0142a\u201d, \u017ce zbrodni na polskich oficerach dopu\u015bcili si\u0119 Niemcy jesieni\u0105 1941 r. Do wsparcia sowieckiej wersji wydarze\u0144 u\u017cyto r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierzy podporz\u0105dkowanej sowietom 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Ko\u015bciuszki, kt\u00f3rzy w styczniu 1944 r. wzi\u0119li udzia\u0142 w uroczysto\u015bci \u017ca\u0142obnej w miejscu mordu. Na miejsce przybyli te\u017c zachodni korespondenci i dyplomaci, kt\u00f3rym przedstawiono spreparowane dowody zbrodni.<\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej zosta\u0142 ustanowiony 14 listopada 2007 r. uchwa\u0142\u0105 Sejmu RP.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa, 13.04.2016. Ceremonia z\u0142o\u017cenia wie\u0144c\u00f3w i zapalenia zniczy w Epitafium Katy\u0144skim w ramach warszawskich obchod\u00f3w 76. rocznicy zbrodni katy\u0144skiej. Fot. PAP\/L. Szyma\u0144ski 13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP) 13 kwietnia 1943 r. w Berlinie ujawniono informacj\u0119 o znalezieniu w Katyniu masowych grob\u00f3w polskich oficer\u00f3w zamordowanych przez sowieckie NKWD na mocy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94488"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94488"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94508,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94488\/revisions\/94508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}