{"id":94547,"date":"2026-04-01T07:00:00","date_gmt":"2026-04-01T05:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=94547"},"modified":"2026-03-31T08:13:09","modified_gmt":"2026-03-31T06:13:09","slug":"24-00-70","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=94547","title":{"rendered":"Pesach \u2013 jeden z najwi\u0119kszych cud\u00f3w w historii \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Pesach \u2013 jeden z najwi\u0119kszych cud\u00f3w w historii \u017byd\u00f3w<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Lauren Colgan<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Pesach, znane r\u00f3wnie\u017c jako Pascha, to dla \u017byd\u00f3w niezwykle wa\u017cny czas. \u015awi\u0119to obchodzone corocznie od 15 do 22 dnia miesi\u0105ca Nissan wedle kalendarza hebrajskiego przypomina histori\u0119 narodzin narodu \u017cydowskiego. W roku 2026 wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego pocz\u0105tek Pesach przypada na czas po zachodzie s\u0142o\u0144ca 1 kwietnia. \u015awi\u0119to b\u0119dzie trwa\u0107 do 8 kwietnia w Izraelu i w innych krajach.<\/strong><\/span><\/h4>\n

\n

\"Talerz<\/a>
\nTalerz sederowy (seder ha-ke’ara), I po\u0142owa XIX w. Fajans, r\u0119cznie malowany, 246 mm szeroko\u015bci. Zbiory \u017bIH<\/em><\/span><\/p>\n

W czasie Pesach prawo Tory zabrania jedzenia i posiadania w domu jakichkolwiek pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych chamec<\/em>, czyli zakwas. Obejmuje to ka\u017cdy produkt zawieraj\u0105cy j\u0119czmie\u0144, owies, \u017cyto, orkisz lub pszenic\u0119, nawet je\u015bli s\u0105 to tylko \u015bladowe ilo\u015bci. \u017bydzi aszkenazyjscy unikaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c kitniyos<\/em> (kitniyot), ro\u015blin str\u0105czkowych. Opiera si\u0119 to na zwyczaju rabinackim wywodz\u0105cym si\u0119 z cz\u0119\u015bci Talmudu \u2013 Gemary<\/a>. Zanim zacznie si\u0119 Pesach, nale\u017cy dok\u0142adnie posprz\u0105ta\u0107 dom i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nigdzie nie ma zakwasu. Chamec, kt\u00f3rego nie mo\u017cna wyrzuci\u0107, mo\u017cna przekaza\u0107 nie-\u017bydowi, a nast\u0119pnie zabra\u0107 z powrotem do domu po zako\u0144czeniu Pesach. Wieczorem przed Pesach nast\u0119puje ostatnie, uroczyste poszukiwanie zakwasu, a rano przed rozpocz\u0119ciem \u015bwi\u0119ta odbywa si\u0119 ceremonia palenia chomecu.<\/span><\/p>\n

Kr\u00f3tka historia Pesach<\/strong><\/h5>\n

Tora opowiada o tym, jak ponad 3000 lat temu nar\u00f3d \u017cydowski znajdowa\u0142 si\u0119 w niewoli w Egipcie rz\u0105dzonym przez faraona. B\u00f3g, kt\u00f3ry widzia\u0142 udr\u0119k\u0119 Izraelit\u00f3w, wys\u0142a\u0142 Moj\u017cesza do faraona z pro\u015bb\u0105 o uwolnienie Jego ludu, aby zn\u00f3w m\u00f3g\u0142 Mu s\u0142u\u017cy\u0107. Poniewa\u017c faraon wielokrotnie \u0142ama\u0142 Bo\u017ce rozkazy, B\u00f3g zes\u0142a\u0142 na Egipt dziesi\u0119\u0107 plag, z kt\u00f3rych ka\u017cda mia\u0142a coraz bardziej dotkliwy charakter. Faraon wci\u0105\u017c odmawia\u0142 uwolnienia Izraelit\u00f3w, mimo \u017ce teraz cierpia\u0142 tak\u017ce jego lud. Jednak ostatnia plaga z\u0142ama\u0142a nawet faraona.<\/span><\/p>\n

O p\u00f3\u0142nocy 15 Nissan 2448 od stworzenia \u015bwiata B\u00f3g zabi\u0142 wszystkie pierworodne stworzenia w Egipcie. Omin\u0105\u0142 jednak wszystkie domy \u017byd\u00f3w, st\u0105d nazwa Pascha, w hebrajskim t\u0142umaczeniu Pesach<\/em>. Zrozpaczony faraon chcia\u0142 natychmiast usun\u0105\u0107 \u017byd\u00f3w ze swojej ziemi. Powodem, dla kt\u00f3rego \u017bydzi nie jedz\u0105 \u017cadnego po\u017cywienia upieczonego na zakwasie podczas ca\u0142ego Pesach, jest to, \u017ce uciekaj\u0105c z niewoli w Egipcie, zabrali ze sob\u0105 niewyro\u015bni\u0119ty chleb. Maca, tradycyjna potrawa na Pesach, to w\u0142a\u015bnie p\u0142aski, niewyro\u015bni\u0119ty chleb.<\/span><\/p>\n

8 dni \u015bwi\u0119towania<\/strong><\/h5>\n

Pierwsze dwa i ostatnie dwa dni Pesach wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z bardziej restrykcyjnymi \u201ezasadami\u201d \u2013 \u017cadna forma pracy nie jest dozwolona: zabronione jest wykonywanie czynno\u015bci takich jak pisanie, prowadzenie samochodu czy u\u017cywanie jakichkolwiek urz\u0105dze\u0144 elektronicznych. Dozwolone jest jednak gotowanie i wynoszenie rzeczy z domu na zewn\u0105trz, co r\u00f3\u017cni to \u015bwi\u0119to np. od cotygodniowego szabatu, kiedy r\u00f3wnie\u017c te czynno\u015bci s\u0105 zabronione. W te dni Pesach \u017bydzi zapalaj\u0105 \u015bwiece, odmawiaj\u0105 kidusz<\/em> (b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo nad winem) i spo\u017cywaj\u0105 obfite posi\u0142ki. Te dni s\u0105 okre\u015blane jako Jom Tow<\/em>.<\/span><\/p>\n

Dni, kt\u00f3re przypadaj\u0105 pomi\u0119dzy Jom Tow<\/em>, nazywaj\u0105 si\u0119 Chol HaMoed<\/em>; w te dni dozwolona jest praca, a \u017bydzi cz\u0119sto przeznaczaj\u0105 je na odpoczynek, spotkania z rodzin\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi oraz wspominanie cudu wyzwolenia narodu \u017cydowskiego. Podczas ca\u0142ego Pesach odmawia si\u0119 Hallel<\/em>, radosn\u0105 modlitw\u0119 dzi\u0119kczynienia i uwielbienia Boga. Sefirat HaOmer<\/em> (liczenie omeru<\/a>) rozpoczyna si\u0119 w drug\u0105 noc Pesach i trwa a\u017c do dnia poprzedzaj\u0105cego Szawuot<\/em> (\u015awi\u0119to Tygodni, obchodzone 50 dni po Pesach). Omer liczony jest przez 49 dni, na pami\u0105tk\u0119 przej\u015bcia \u017byd\u00f3w przez pustyni\u0119 po wyj\u015bciu z Egiptu. Po up\u0142ywie tego czasu \u017bydzi otrzymali Tor\u0119 w \u015bwi\u0119to Szawuot.<\/span><\/p>\n

Pyszny Seder<\/strong><\/h5>\n

Gdy zbli\u017ca si\u0119 Pesach, \u017bydzi nie mog\u0105 doczeka\u0107 si\u0119 sederu. Jest to tradycyjny, niezwykle uroczysty posi\u0142ek, podczas kt\u00f3rego czytaj\u0105 hagad\u0119 czyli opowie\u015b\u0107 o wyj\u015bciu z Egiptu, w niekt\u00f3rych momentach wypijaj\u0105 cztery fili\u017canki wina (lub soku winogronowego), przechylaj\u0105 si\u0119 na bok podczas siedzenia i jedz\u0105 specjalne potrawy. Przechylanie si\u0119 podczas picia to oznaka, \u017ce \u017bydzi s\u0105 wolnymi lud\u017ami; w staro\u017cytno\u015bci tylko wolni ludzie mogli odpoczywa\u0107 podczas jedzenia.<\/span><\/p>\n

Nakazem Tory jest odprawianie sederu po zmroku pierwszej nocy Pesach, a tak\u017ce drugiej nocy w przypadku mieszka\u0144c\u00f3w diaspory. Istnieje lista produkt\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 na talerzu sederowym, okr\u0105g\u0142ym naczyniu z sze\u015bcioma miejscami na sze\u015b\u0107 produkt\u00f3w. S\u0105 to: Zeroa<\/em> (ko\u015b\u0107 jagni\u0119ca), Beica<\/em> (jajko), Maror <\/em>(gorzkie zio\u0142a) i Chazeret<\/em> (gorzkie zio\u0142a), Charoset<\/em> (pasta owocowo-orzechowa) oraz Karpas<\/em> (warzywo \u2013 zwykle pietruszka). Potrawy maj\u0105 swoje znaczenie symboliczne: ko\u015b\u0107 jagni\u0119ca i jajko odnosz\u0105 si\u0119 do ofiar sk\u0142adanych w \u015bwi\u0105tyni, maror symbolizuje gorycz niewoli, charoset przypomina zapraw\u0119 murarsk\u0105 i prac\u0119 \u017byd\u00f3w w Egipcie. Spo\u017cywa si\u0119 je w okre\u015blonych momentach sederu \u2013 st\u0105d nazwa kolacji, od hebrajskiego s\u0142owa oznaczaj\u0105cego porz\u0105dek.<\/span><\/p>\n

Trzy mace uk\u0142ada si\u0119 jedna na drugiej, a nast\u0119pnie przykrywa. Pierwsza symbolizuje kap\u0142an\u00f3w, druga lewit\u00f3w, a trzecia pozosta\u0142ych \u017byd\u00f3w. \u015arodkowa jest \u0142amana, potem wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 jest zawini\u0119ta i ukryta. Nazywa si\u0119 afikomen<\/em> i jest spo\u017cywana jako \u201edeser\u201d po sederze. Znalezienie afikomenu jest zadaniem dzieci.<\/span><\/p>\n

Wa\u017cnym elementem kolacji jest r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lne \u015bpiewanie. Zwyczajowo jedno z dzieci zadaje tradycyjne \u015bpiewne pytania \u201ema nisztana\u2026?\u201d czyli \u201eczym si\u0119 r\u00f3\u017cni ta noc od innych nocy?\u201d.<\/span><\/p>\n

Dlaczego Pesach jest tak cudownym \u015bwi\u0119tem?<\/strong><\/h5>\n

W dniu Pesach \u017bydzi zostali uratowani przez Boga przed \u015bmierci\u0105, co zapocz\u0105tkowa\u0142o wyj\u015bcie narodu izraelskiego z Egiptu. Chocia\u017c pierwszych dziewi\u0119\u0107 plag nie sk\u0142oni\u0142o faraona do uwolnienia \u017byd\u00f3w, B\u00f3g wiedzia\u0142, co robi. Po dziesi\u0105tej pladze sam faraon wyp\u0119dzi\u0142 \u017byd\u00f3w z Egiptu, chc\u0105c chroni\u0107 w\u0142asny lud. \u017bydzi nie tracili czasu na opuszczenie ziemi egipskiej, by wyruszy\u0107 do ziemi obiecanej przez Boga.<\/span><\/p>\n

Wszystkie te wydarzenia mo\u017cna uzna\u0107 za jeden z najwi\u0119kszych cud\u00f3w w historii \u017cydowskiej. \u017bydzi uwa\u017caj\u0105, \u017ce w Pesach najwa\u017cniejsze jest to, aby nak\u0142oni\u0107 samego siebie do pokory; dzi\u0119ki pokorze mo\u017cna poczu\u0107, \u017ce cud Pesach wci\u0105\u017c jest w nas. Dzi\u0119ki boskiej interwencji mo\u017cna usi\u0105\u015b\u0107 przy wsp\u00f3lnym stole i przypomnie\u0107 sobie, przez co przeszli przodkowie, aby dzi\u015b \u017bydzi mogli znale\u017a\u0107 si\u0119 w tym czasie i w tym miejscu.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pesach \u2013 jeden z najwi\u0119kszych cud\u00f3w w historii \u017byd\u00f3w Lauren Colgan Pesach, znane r\u00f3wnie\u017c jako Pascha, to dla \u017byd\u00f3w niezwykle wa\u017cny czas. \u015awi\u0119to obchodzone corocznie od 15 do 22 dnia miesi\u0105ca Nissan wedle kalendarza hebrajskiego przypomina histori\u0119 narodzin narodu \u017cydowskiego. W roku 2026 wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego pocz\u0105tek Pesach przypada na czas po zachodzie s\u0142o\u0144ca 1 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94547"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129367,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94547\/revisions\/129367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}