{"id":94604,"date":"2022-04-26T17:09:04","date_gmt":"2022-04-26T15:09:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=94604"},"modified":"2022-04-25T06:32:22","modified_gmt":"2022-04-25T04:32:22","slug":"25-09-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=94604","title":{"rendered":"Papie\u017c Franciszek nie pot\u0119pia Rosji, bo z\u0142y jest grzech, a nie grzesznik"},"content":{"rendered":"

Od lewej: Grzegorz XVI, kt\u00f3ry pot\u0119pi\u0142 powstanie listopadowe, Franciszek, Pius XII, kt\u00f3ry nie pot\u0119pi\u0142 III Rzeszy ani Holocaustu (domena publiczna \/ FOT. ANDREW MEDICHINI \/ AP)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Papie\u017c Franciszek nie pot\u0119pia Rosji, bo z\u0142y jest grzech, a nie grzesznik<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Stanis\u0142aw Obirek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Dlaczego papie\u017c Franciszek nie pot\u0119pia Rosji i nie staje w obronie Ukrainy? Taka postawa to nic nowego – w Ko\u015bciele katolickim ma do\u015b\u0107 d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.
\nWojna rozp\u0119tana w Ukrainie przez Rosj\u0119 od pocz\u0105tku by\u0142a wi\u0105zana z religi\u0105. Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107. W antyukrai\u0144skiej retoryce W\u0142adimira Putina<\/a> du\u017co jest odniesie\u0144 do religii, a jego sojusznik, patriarcha Cyryl, wzmaga wra\u017cenie, \u017ce to kolejna ods\u0142ona krucjaty religijnej. Tym razem przeciw Zachodowi, kt\u00f3ry zdaniem Cyryla i Putina moralnie i religijnie korumpuje obywateli Ukrainy. Prezydent Rosji tak naprawd\u0119 spieszy wi\u0119c na pomoc Ukrai\u0144com, bliskim braciom Rosjan.<\/span><\/p>\n

G\u0142osy duchownych prawos\u0142awnych na \u015bwiecie s\u0105 odmienne. Najmocniej wybrzmia\u0142a deklaracja opublikowana 13 marca przez Akademi\u0119 Studi\u00f3w Teologicznych w Wolos (Tessalia, Grecja). Teolodzy prawos\u0142awni sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 w niej ideologii \u201erusskiego miru”, propagowanej przez Patriarchat Moskiewski i uzasadniaj\u0105cej agresj\u0119. Pisz\u0105 wprost, \u017ce inwazja na Ukrain\u0119 \u201estanowi historyczne zagro\u017cenie dla prawos\u0142awnej tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej”. Jeszcze bardziej teolog\u00f3w niepokoi fakt, \u017ce moskiewscy hierarchowie w og\u00f3le nie uznaj\u0105, \u017ce trwa agresja, formu\u0142uj\u0105c niejasne i wieloznaczne deklaracje na temat potrzeby pokoju w \u015bwietle \u201ewydarze\u0144” i \u201eakcji wojskowych” w Ukrainie. Co wi\u0119cej, zar\u00f3wno Putin, jak i Cyryl, podkre\u015blaj\u0105c braterskie pochodzenie Ukrai\u0144c\u00f3w i Rosjan, wsp\u00f3lnie tworz\u0105cych \u015awi\u0119t\u0105 Ru\u015b, oskar\u017caj\u0105 o agresj\u0119 \u201ez\u0142y Zach\u00f3d”, kt\u00f3ry sprowokowa\u0142 Rosj\u0119 do obrony.<\/span><\/p>\n

Zdaniem sygnatariuszy deklaracji duchowni moskiewskiej Cerkwi nawo\u0142uj\u0105 w\u0142asne wsp\u00f3lnoty religijne do modlitwy w spos\u00f3b taki, \u017ce faktycznie stanowi on zach\u0119t\u0119 do wyra\u017cenia wobec innych wrogo\u015bci. Kilkuset teolog\u00f3w prawos\u0142awnych nie ma wi\u0119c trudno\u015bci w nazwaniu tego, kto jest agresorem, a kto ofiar\u0105. Zdecydowanie dystansuj\u0105 od prezentowanej przed Cyryla ideologii, nazywaj\u0105c go fundamentalist\u0105 religijnym o nacjonalistycznym nachyleniu.<\/span><\/p>\n

Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce podobnie, a nawet ostrzej, wypowiadaj\u0105 si\u0119 prawos\u0142awni duchowni ukrai\u0144scy niepodlegaj\u0105cy ci\u0105gle wp\u0142ywowemu patriarchatowi w Moskwie, o przedstawicielach Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na Ukrainie nie wspominaj\u0105c.<\/span><\/p>\n

Wojna w Ukrainie. Milczenie papie\u017ca Franciszka<\/strong><\/h5>\n

W tym kontek\u015bcie dziwi dyskrecja papie\u017ca Franciszka. Owszem, wzywa on do zaprzestania dzia\u0142a\u0144 wojennych, wyra\u017ca wsp\u00f3\u0142czucie ofiarom, jednak uparcie nie wymienia ani g\u0142\u00f3wnego agresora, ani kraju, kt\u00f3rego ten\u017ce agresor jest prezydentem. To zdziwienie przechodzi w wyra\u017cane niekiedy gwa\u0142townie rozczarowanie i oburzenie. Wielokrotnie formu\u0142owa\u0142 je w \u201eWyborczej” Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski. Tym bardziej \u017ce w\u0142a\u015bnie ten papie\u017c dla wielu (r\u00f3wnie\u017c dla Miko\u0142ajewskiego) od pocz\u0105tku pontyfikatu uosabia wra\u017cliwo\u015b\u0107 na sytuacj\u0119 uchod\u017ac\u00f3w i emigrant\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie bez powodu wielu intelektualist\u00f3w, jak chocia\u017cby Zygmunt Bauman, dostrzega\u0142o w nim jedno z ostatnich \u015bwiate\u0142 w tunelu. \u201eSpo\u015br\u00f3d os\u00f3b publicznych z poka\u017anym autorytetem, jest to aktualnie jedyny cz\u0142owiek na ziemi, kt\u00f3ry znajduje do\u015b\u0107 odwagi, by tego typu kwestie podnosi\u0107 i si\u0119 z nimi mocowa\u0107” \u2013 pisa\u0142 filozof o Franciszku w swojej ostatniej ksi\u0105\u017cce \u201eRetrotopia”. A chodzi\u0142o mu o stworzenie alternatywy dla sk\u0142\u00f3conej ze sob\u0105 ludzko\u015bci.<\/span><\/p>\n

Podobnie o Franciszku wypowiedzia\u0142 si\u0119 indyjski intelektualista Pankaj Mishra w ksi\u0105\u017cce \u201eWiek gniewu” (Age of Anger). Mishra, bardzo krytyczny wobec chrze\u015bcija\u0144stwa i jego roli w historii, pisa\u0142, \u017ce Franciszek jest \u201enajbardziej przekonuj\u0105cym i wp\u0142ywowym dzi\u015b intelektualist\u0105 publicznym”, i nazwa\u0142 go \u201eg\u0142osem moralnym Ko\u015bcio\u0142a”.<\/span><\/p>\n

A jednak tym razem Franciszek wyra\u017anie zdaje si\u0119 zawodzi\u0107.<\/span><\/p>\n

\u017byczliwi papie\u017cowi publicy\u015bci znajduj\u0105 dla niego usprawiedliwienie w tym, \u017ce przecie\u017c Watykan \u201ezawsze tak robi\u0142”.<\/span><\/p>\n

\u201eWszyscy papie\u017ce w swoich wypowiedziach trzymaj\u0105 si\u0119 ustalonego j\u0119zyka dyplomacji i jest w tym swoista m\u0105dro\u015b\u0107” \u2013 pisa\u0142 Marcin Przeciszewski, prezes Katolickiej Agencji Informacyjnej. I podkre\u015bla\u0142, \u017ce zawsze si\u0119 tego trzymali \u2013 pot\u0119pia si\u0119 z\u0142e czyny, natomiast nie wskazuje si\u0119 publicznie z nazwiska tych, kt\u00f3rzy je wykonuj\u0105. W taki spos\u00f3b zabiera\u0142 g\u0142os Jan Pawe\u0142 II, Benedykt XVI i inni papie\u017ce w czasie konflikt\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/span><\/p>\n

Przeciszewski argumentowa\u0142, \u017ce papie\u017c nie chce zamyka\u0107 sobie drogi do rozm\u00f3w dyplomatycznych: \u201eWatyka\u0144ski sekretarz stanu kard. Pietro Parolin ca\u0142y czas proponuje mediacje pokojowe. Wci\u0105\u017c odbywaj\u0105 si\u0119 rozmowy Stolicy Apostolskiej z r\u00f3\u017cnymi politykami w tej sprawie, tak\u017ce z patriarch\u0105 Cyrylem” \u2013 t\u0142umaczy\u0142 publicysta.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna si\u0119 z tym nie zgadza\u0107, ale nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 temu rozumowaniu pewnej logiki. To znana zasada teologii moralnej, kt\u00f3ra nakazuje pot\u0119pi\u0107 grzech, a nie grzesznika.<\/span><\/p>\n

Cz\u0142owiecze, szanuj w\u0142adz\u0119!<\/strong><\/h5>\n

Mniej subtelni przypominaj\u0105 milczenie papie\u017ca Piusa XII w czasie II wojny \u015bwiatowej i jego brak pot\u0119pienia Holocaustu, kt\u00f3ry dokonywa\u0142 si\u0119 na jego oczach. Jeszcze inni wskazuj\u0105 na niefortunne alianse Ko\u015bcio\u0142a katolickiego z faszystowskimi rz\u0105dami Mussoliniego, Hitlera i Franco. Ta lista jest d\u0142uga i dotyczy r\u00f3wnie\u017c Argentyny, kraju pochodzenia obecnego papie\u017ca.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce historia pozwoli zobaczy\u0107 wi\u0119cej, a nade wszystko pomo\u017ce zrozumie\u0107 meandry ko\u015bcielnej polityki.<\/span><\/p>\n

\"GrzegorzGrzegorz XVI<\/span> Wikimedia Commons<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w dziejach Polski rola Watykanu bywa\u0142a r\u00f3\u017cna, o czym nie zawsze chcemy pami\u0119ta\u0107. Wspomnijmy chocia\u017cby powstania \u2013 listopadowe (1831) i styczniowe (1863), kt\u00f3rych celem by\u0142o wybicie si\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107. I w jednym, i drugim przypadku papie\u017ce nie tylko nie wspierali powsta\u0144c\u00f3w, ale ich surowo napominali, \u017ce nale\u017cy szanowa\u0107 prawowit\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/span><\/p>\n

Papie\u017c Grzegorz XVI w 1832 r. og\u0142osi\u0142 wr\u0119cz encyklik\u0119 \u201eCum primum” o pos\u0142usze\u0144stwie w\u0142adzy cywilnej, w kt\u00f3rej pot\u0119pia\u0142 powstanie listopadowe jako bunt przeciwko legalnej w\u0142adzy cara.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Pisa\u0142 o tym bardzo rzeczowo historyk ko\u015bcio\u0142a ksi\u0105dz Mieczys\u0142aw \u017bywczy\u0144ski, kt\u00f3ry opisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c dwuznaczny stosunek papie\u017ca Piusa IX do powstania styczniowego.<\/span><\/p>\n

\"EugenioEugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, od 2 pa\u017adziernika 1939 r. 260. papie\u017c Pius XII (1876-1958). Zanim zosta\u0142 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, od 1917 r. pe\u0142ni\u0142 m.in. godno\u015b\u0107 nuncjusza w Bawarii, a od 1920 r. w Berlinie. W imieniu Stolicy Apostolskiej negocjowa\u0142 z Hitlerem konkordat z III Rzesz\u0105 podpisany w 1933 r.<\/span> Fot. Diomedia<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Reakcje Piusa XII na informacje na temat zbrodni dokonywanych przez hitlerowc\u00f3w w podbitych krajach na pewno wp\u0142ywaj\u0105 na reputacj\u0119 tego papie\u017ca, nie bez s\u0142uszno\u015bci nazwanego przez angielskiego historyka Johna Cornwella \u201epapie\u017cem Hitlera”. W ko\u0144cu to w\u0142a\u015bnie Eugenio Pacelli (p\u00f3\u017aniejszy Pius XII) jako nuncjusz w Niemczech by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych architekt\u00f3w zawartego z Hitlerem konkordatu w 1933 r. By zrozumie\u0107 te polityczne uwik\u0142ania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, sp\u00f3jrzmy na pocz\u0105tki chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re nad Wis\u0142\u0119 dotar\u0142o w kszta\u0142cie mocno upolitycznionym. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od cesarza Konstantyna Wielkiego, kt\u00f3rego prawos\u0142awni czcz\u0105 jako \u015bwi\u0119tego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki poprzesta\u0142, nie bez powodu, na kanonizacji jego matki, cesarzowej Heleny.<\/span><\/p>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od Konstantyna<\/strong><\/h5>\n

O pocz\u0105tkach chrze\u015bcija\u0144stwa protestancki teolog Gerd Theissen napisa\u0142: \u201eChrze\u015bcija\u0144stwo pierwotne zacz\u0119\u0142o si\u0119 jako wewn\u0105trz\u017cydowski ruch odnowy wywo\u0142any przez Jezusa. Przej\u015bcie do hellenistycznego prachrze\u015bcija\u0144stwa i do chrze\u015bcija\u0144stwa judaistycznego jest p\u0142ynne”. W pot\u0119\u017cnym Cesarstwie Rzymskim ta \u017cydowska sekta nie mia\u0142a politycznego, a nawet religijnego znaczenia. Zmieni\u0142o si\u0119 to dopiero dzi\u0119ki edyktowi mediola\u0144skiemu wydanemu przez cesarza Konstantyna w 313 r. Edykt musia\u0142 pa\u015b\u0107 na podatny grunt i dlatego zosta\u0142 przyj\u0119ty z takim entuzjazmem przez prze\u015bladowanych dot\u0105d chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy uznali go za zrz\u0105dzenie Opatrzno\u015bci. Odniesione rok wcze\u015bniej przez tego cesarza zwyci\u0119stwo przy mo\u015bcie Mulwijskim uros\u0142o do mitu przypominaj\u0105cego pogr\u0105\u017cenie wojsk faraona w Morzu Czerwonym. Znale\u017ali si\u0119 te\u017c od razu historycy, jak Euzebiusz z Cezarei czy poeta Laktancjusz, kt\u00f3rzy nie tylko powitali z entuzjazmem now\u0105 sytuacj\u0119, ale te\u017c z pe\u0142nym przekonaniem uzasadniali konieczno\u015b\u0107 prze\u015bladowania przeciwnik\u00f3w nowej, dominuj\u0105cej coraz bardziej Cesarstwo religii.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce gdyby nie inicjatywa cesarza Konstantyna, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142, \u017ce to akurat chrze\u015bcija\u0144stwo jest u\u017cyteczn\u0105 dla jego politycznych cel\u00f3w religi\u0105, dzisiaj nikt by o tej \u017cydowskiej sekcie nie s\u0142ysza\u0142 i przesz\u0142aby ona do historii jak wiele innych. Tymczasem to polityczne wsparcie nada\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwu szczeg\u00f3lny status.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej, chrze\u015bcija\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 szybko instytucj\u0105 \u015bci\u015ble polityczn\u0105 i za tak\u0105 by\u0142o uwa\u017cane przez cesarzy Wschodu i Zachodu.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

To oni decydowali o jego najistotniejszych sprawach, wystarczy wspomnie\u0107, \u017ce jeden z najwa\u017cniejszych sobor\u00f3w zosta\u0142 zwo\u0142any do Nicei w 325 r. przez Konstantyna, a jego obrady toczy\u0142y si\u0119 pod jego przewodnictwem. Cesarz r\u00f3wnie\u017c wymusi\u0142 niemal na uczestnikach sformu\u0142owanie wyznania wiary. Jest to tym bardziej zdumiewaj\u0105ce, \u017ce sam nie by\u0142 wtedy nawet chrze\u015bcijaninem, odgrywa\u0142 rol\u0119 pontifexa<\/i>, czyli pomostu mi\u0119dzy wieloma religiami cesarstwa.<\/span><\/p>\n

Upolitycznione chrze\u015bcija\u0144stwo<\/strong><\/h5>\n

Warto tu przywo\u0142a\u0107 celne powiedzenie Rudolfa Bultmanna, wybitnego protestanckiego XX-wiecznego biblisty niemieckiego, kt\u00f3ry mawia\u0142, \u017ce Jezus g\u0142osi\u0142 przyj\u015bcie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, a jego uczniowie za\u0142o\u017cyli Ko\u015bci\u00f3\u0142. W podtek\u015bcie jest oczywi\u015bcie ironiczna uwaga, \u017ce instytucjonalizacja pierwotnego impulsu religijnego, jakim by\u0142o nauczanie Jezusa, \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z jego upolitycznieniem. Trwa ono w\u0142a\u015bciwie bez zmian do dzisiaj, i to ju\u017c nie tylko na Wschodzie i Zachodzie, ale na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wsz\u0119dzie, gdzie dotar\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo, przynios\u0142o z sob\u0105 przekonanie, \u017ce najwa\u017cniejszy jest w\u0142a\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142. Przecie\u017c nie o nauczanie Jezusa toczyli spory jego uczniowie, ale o to, kto je lepiej rozumie. St\u0105d zawrotna kariera gro\u017anego dogmatu, \u017ce \u201epoza Ko\u015bcio\u0142em nie ma zbawienia”.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj wszyscy oburzamy si\u0119 na upolitycznione prawos\u0142awie reprezentowane przez patriarch\u0119 Cyryla, kt\u00f3ry popiera Putina i jego agresj\u0119 na Ukrain\u0119. Ale czy przez stulecia nie dzia\u0142o si\u0119 tak w katolicyzmie, ch\u0119tnie chowaj\u0105cym si\u0119 pod skrzyd\u0142a w\u0142adzy politycznej, kt\u00f3ra r\u00f3wnie ch\u0119tnie wspiera\u0142a wy\u017cszo\u015b\u0107 rzymskiego katolicyzmu r\u00f3wnie\u017c zbrojnie? Czy\u017c granice zwyci\u0119skiej kontrreformacji nie by\u0142y wyznaczane zwyci\u0119stwami katolickich monarch\u00f3w? R\u00f3wnie\u017c Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w, kt\u00f3rej wp\u0142ywy w Ukrainie znalaz\u0142y wnikliwego historyka w osobie Daniela Beauvois. Jego ksi\u0105\u017cka \u201eTr\u00f3jk\u0105t ukrai\u0144ski. Szlachta, carat i lud na Wo\u0142yniu, Podolu i Kijowszczy\u017anie 1793-1914″ powinna by\u0107 lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla ka\u017cdego, kto chce zrozumie\u0107 dramat dzisiejszej Ukrainy.<\/span><\/p>\n

Kto\u015b powie: \u201eDawne dzieje i po co do nich wraca\u0107?”. Owszem, ale ich echa sta\u0142y si\u0119 drogowskazem dla by\u0142ego oficera KGB, kt\u00f3ry z \u0142atwo\u015bci\u0105 przedzierzgn\u0105\u0142 si\u0119 w historiozofa i apologet\u0119 moskiewskiego prawos\u0142awia.<\/span><\/p>\n

Przekle\u0144stwo naszych czas\u00f3w<\/strong><\/h5>\n

Skoro czasy ksi\u0105\u017c\u0105t i kr\u00f3l\u00f3w, kt\u00f3rzy wyznaczali granice wiary dzi\u0119ki s\u0142ynnej zasadzie cuius<\/i>regio<\/i>eius<\/i> religio <\/i>(czyja w\u0142adza, tego religia), bezpowrotnie min\u0119\u0142y, a wiek XX okre\u015bli\u0142 granice pa\u0144stw oparte na zasadzie samostanowienia narod\u00f3w, to dziwi\u0107 mo\u017ce, dlaczego nadal wstrz\u0105saj\u0105 nami kolejne wojny. Doda\u0107 te\u017c trzeba, \u017ce i Pa\u0144stwo Ko\u015bcielne ostatecznie zrezygnowa\u0142o z politycznych wp\u0142yw\u00f3w w 1870 r. (a \u015bci\u015blej m\u00f3wi\u0105c, zosta\u0142o do tego przymuszone przez jednocz\u0105ce si\u0119 W\u0142ochy), to sk\u0105d nieodparte wra\u017cenie, a w\u0142a\u015bciwie pewno\u015b\u0107, \u017ce katolicyzm z tych wp\u0142yw\u00f3w nie zrezygnowa\u0142. Co wi\u0119cej, wiele pa\u0144stw nadal odwo\u0142uje si\u0119 do tego wyznania jako ostoi nie tylko religijnej to\u017csamo\u015bci. Pewn\u0105 podpowied\u017a znajdujemy w takich formu\u0142ach, jak: \u201ePolak katolik”, \u201eS\u0142owak katolik”, \u201eW\u0142och katolik”, \u201eHiszpan katolik”, \u201ePortugalczyk katolik”, \u201eChorwat katolik” czy \u201eIrlandczyk katolik”.<\/span><\/p>\n

Do tej listy mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 niemal wszystkie kraje Ameryki Po\u0142udniowej, Filipiny i Malt\u0119, w kt\u00f3rych procentowy udzia\u0142 katolik\u00f3w w populacji si\u0119ga 90 proc. Te kraje przez stulecia kszta\u0142towa\u0142y w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 poprzez odwo\u0142anie si\u0119 do religii.<\/span><\/p>\n

Bez kr\u00f3la i papie\u017ca jako w\u0142adcy politycznego sami katolicy funduj\u0105 wi\u0119c sobie katolickie teokracje, oczywi\u015bcie przy wydatnej pomocy urz\u0119dnik\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, czyli katolickiego kleru.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Tym razem odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do narodowo\u015bci czy etniczno\u015bci. Ten splot narodowo\u015bci i religii wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie gro\u017any, na co przyk\u0142ad\u00f3w dostarcza w\u0142a\u015bnie historia wielu z wymienionych kraj\u00f3w. Chodzi bowiem o upolitycznienie skrajne, z jakim mamy do czynienia w przypadku po\u0142\u0105czenia religii z narodem. Ta skrajna forma absolutyzacji religii w formie nacjonalizmu sta\u0142a si\u0119 prawdziwym przekle\u0144stwem nie tylko dla chrze\u015bcija\u0144stwa, ale wszystkich religii, jakie znamy.<\/span><\/p>\n

Chyba nie b\u0119dzie wielk\u0105 przesad\u0105, gdy napisz\u0119, \u017ce zar\u00f3wno pierwsza, jak i druga wojna \u015bwiatowa by\u0142y w jakim\u015b stopniu zwi\u0105zane z wybuja\u0142ymi nacjonalizmami europejskich pa\u0144stw. Owszem, zwykli\u015bmy je \u0142\u0105czy\u0107 z nazizmem czy komunizmem, ale przecie\u017c my\u015blenie religijne by\u0142o tam mocno obecne. Nacjonalizm i etniczne ub\u00f3stwianie narod\u00f3w to przekle\u0144stwo naszych czas\u00f3w, kt\u00f3re nie dotyczy tylko Rosji Putina i Cyryla.<\/span><\/p>\n

Odrzu\u0107cie ideologi\u0119<\/strong><\/h5>\n

Odrzucenie uproszczonego, czy wr\u0119cz prostackiego, obrazu rzeczywisto\u015bci, jaki forsowa\u0142y systemy totalitarne \u2013 komunizm czy faszyzm \u2013 by\u0142o wielokrotnie proponowane jako droga do uzdrowienia spo\u0142ecze\u0144stw. Ka\u017cda z takich propozycji wyrasta\u0142a z osobistego do\u015bwiadczenia autora i by\u0142a \u017carliwym g\u0142osem w dyskusji, dodajmy jednak \u2013 raczej odosobnionym i niech\u0119tnie s\u0142uchanym.<\/span><\/p>\n

Pierwsz\u0105 z nich by\u0142a wielokrotnie wznawiana ksi\u0105\u017cka \u201eZdrada klerk\u00f3w” Juliena Bendy (1867-1956), kt\u00f3ry po I wojnie \u015bwiatowej uderza\u0142 g\u0142\u00f3wnie w nacjonalistyczne za\u015blepienia intelektualist\u00f3w zachodnich. Z kolei Raymond Aron (1905-1983) tu\u017c po II wojnie \u015bwiatowej w ksi\u0105\u017cce \u201eOpium intelektualist\u00f3w” zastanawia\u0142 si\u0119 nad bezkrytycznym za\u015blepieniem francuskich intelektualist\u00f3w popieraj\u0105cych stalinizm. Problem odpowiedzialno\u015bci etycznej intelektualist\u00f3w francuskich podj\u0105\u0142 po latach w b\u0142yskotliwej ksi\u0105\u017cce \u201eBrzemi\u0119 odpowiedzialno\u015bci. Blum, Camus, Aron i francuski wiek XX” Tony Judt (1948-2010). Polski wk\u0142ad w analiz\u0119 kr\u0119tych dr\u00f3g intelektualist\u00f3w, kt\u00f3rzy na r\u00f3\u017cne sposoby uzasadniali swoje zaanga\u017cowanie w budow\u0119 totalitarnego systemu, to oczywi\u015bcie \u201eZniewolony umys\u0142” Czes\u0142awa Mi\u0142osza.<\/span><\/p>\n

Wszyscy ci autorzy u\u015bwiadamiaj\u0105, \u017ce wiek ideologii si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Jednak nie do wszystkich ten fakt dotar\u0142, r\u00f3wnie\u017c w Polsce ideologia trzyma si\u0119 mocno, r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki rz\u0105dom PiS<\/a>, kt\u00f3ry na konfrontacji ideologicznej zbija polityczny kapita\u0142. Ale nie tylko partia Kaczy\u0144skiego, o czym \u015bwiadczy mia\u017cd\u017c\u0105ce zwyci\u0119stwo Victora Orb\u00e1na na W\u0119grzech.<\/span><\/p>\n

Prawicowy populizm sta\u0142 si\u0119 jednym z najskuteczniejszych narz\u0119dzi politycznych w skali wr\u0119cz globalnej i jak na razie nie wida\u0107 projekt\u00f3w politycznych zdolnych wygra\u0107 w konfrontacji z demagogi\u0105 sojusznik\u00f3w Putina.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ich zaplecze ideologiczne wydaje si\u0119 bezkonkurencyjne.<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142bym si\u0119 myli\u0107 i dlatego na koniec przywo\u0142am interesuj\u0105ce intuicje ameryka\u0144skiego historyka Davida A. Hollingera. Jego zdaniem ka\u017cdy powinien mie\u0107 indywidualne prawo okre\u015blania, do jakiej wsp\u00f3lnoty nale\u017cy i jak d\u0142ugo t\u0119 przynale\u017cno\u015b\u0107 chce utrzyma\u0107. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnot etnicznych, kt\u00f3rych istnienie jest w Stanach Zjednoczonych coraz powa\u017cniej kwestionowane. W ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119conej postetnicznej Ameryce (\u201ePostethnic America: Beyond Multiculturalism”, 2006) Hollinger pisa\u0142 o kluczowej zasadzie normatywnej, zak\u0142adaj\u0105cej \u201eafiliacj\u0119 przez mo\u017cliw\u0105 do odwo\u0142ania zgod\u0119 na przynale\u017cno\u015b\u0107”. Jego zdaniem \u201epolega ona na zach\u0119caniu jednostek do indywidualnego okre\u015blania ilo\u015bci energii, jak\u0105 chc\u0105 zainwestowa\u0107 w swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119”. M\u00f3wi\u0105c wprost, chodzi o rezygnacj\u0119 z ideologicznych projekt\u00f3w nacjonalistycznych powsta\u0142ych w Europie w XIX w. Czy to kolejna utopia skazana na kl\u0119sk\u0119? Hollinger jest przekonany, \u017ce to realna alternatywa dla niszczycielskiego populizmu i fundamentalizmu religijnego. Podzielam to przekonanie, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0119 z post\u0119puj\u0105c\u0105 erozj\u0105 wielkich narracji religijnych i ideologicznych, rozpadaj\u0105cych si\u0119 wr\u0119cz na naszych oczach.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od lewej: Grzegorz XVI, kt\u00f3ry pot\u0119pi\u0142 powstanie listopadowe, Franciszek, Pius XII, kt\u00f3ry nie pot\u0119pi\u0142 III Rzeszy ani Holocaustu (domena publiczna \/ FOT. ANDREW MEDICHINI \/ AP) Papie\u017c Franciszek nie pot\u0119pia Rosji, bo z\u0142y jest grzech, a nie grzesznik Stanis\u0142aw Obirek Dlaczego papie\u017c Franciszek nie pot\u0119pia Rosji i nie staje w obronie Ukrainy? Taka postawa to […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94604"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94631,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94604\/revisions\/94631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}