{"id":95204,"date":"2022-05-09T17:09:45","date_gmt":"2022-05-09T15:09:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95204"},"modified":"2022-05-09T06:53:11","modified_gmt":"2022-05-09T04:53:11","slug":"18-09-64","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95204","title":{"rendered":"77 lat temu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa"},"content":{"rendered":"

Niemcy, Berlin, 1945-05-08. Feldmarsza\u0142ek Wilhelm Keitel (u szczytu sto\u0142u) podpisa\u0142 akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. Fot. PAP\/CAF\/APN<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>77 lat temu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

77 lat temu, 8 maja 1945 r., zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa w Europie. Akt kapitulacji Niemiec oznacza\u0142 koniec sze\u015bcioletnich zmaga\u0144. Nie oznacza\u0142 jednak uwolnienia kontynentu spod panowania autorytaryzmu. Europa \u015arodkowa na p\u00f3\u0142 wieku znalaz\u0142a si\u0119 pod kontrol\u0105 ZSRS.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

Na pocz\u0105tku 1945 r. sytuacja militarna i polityczna III Rzeszy wydawa\u0142a si\u0119 przes\u0105dza\u0107 jej los. Wielka ofensywa sowiecka rozpocz\u0119ta w czerwcu 1944 r. doprowadzi\u0142a do utraty przez Niemcy ogromnej cz\u0119\u015bci Europy \u015arodkowej, a straty w sprz\u0119cie i ludziach by\u0142y niemo\u017cliwe do odtworzenia. Pora\u017cka ostatniej wielkiej ofensywy w Ardenach przekre\u015bla\u0142a niemieckie marzenia o zawarciu kompromisowego pokoju z mocarstwami zachodnimi i kontynuowaniu wojny ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim. Wci\u0105\u017c zgodna wsp\u00f3\u0142praca sojusznik\u00f3w sprawia\u0142a, \u017ce dla obserwator\u00f3w realistycznie oceniaj\u0105cych sytuacj\u0119 Niemiec by\u0142o jasne, \u017ce wykluczone jest powt\u00f3rzenie sytuacji z listopada 1918 r., gdy wojna zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zawieszeniem broni. D\u0105\u017ceniem Wielkiej Tr\u00f3jki by\u0142o doprowadzenie do bezwarunkowej kapitulacji Niemiec oraz ich ca\u0142kowitego podporz\u0105dkowania woli Narod\u00f3w Zjednoczonych.<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142ania aliant\u00f3w<\/strong><\/h5>\n

8 lutego alianci rozpocz\u0119li operacj\u0119 \u201eVeritable-Grenade\u201d, kt\u00f3rej celem by\u0142o uchwycenie przycz\u00f3\u0142k\u00f3w na wschodnim brzegu Renu. Trwaj\u0105ce niemal cztery tygodnie walki zako\u0144czy\u0142y si\u0119 niespodziewanym prze\u0142omem. 7 marca wojska ameryka\u0144skie zdoby\u0142y nieuszkodzony most na Renie w Remagen. Zanim Luftwaffe zniszczy\u0142o most, Amerykanom uda\u0142o si\u0119 przerzuci\u0107 1. Armi\u0119. Kolejne oddzia\u0142y przesz\u0142y po przeprawach pontonowych. W kolejnych tygodniach na zachodnim brzegu Renu znalaz\u0142a si\u0119 niemal ca\u0142o\u015b\u0107 si\u0142 alianckich.\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Kluczowa dla los\u00f3w frontu zachodniego okaza\u0142a si\u0119 sytuacja w Zag\u0142\u0119biu Ruhry \u2013 kl\u0119ska w Zag\u0142\u0119biu Ruhry doprowadzi\u0142a do powstania licz\u0105cej 200 km luki w niemieckiej obronie. Podejmowane pr\u00f3by zorganizowania defensywy nie przynios\u0142y ju\u017c jakichkolwiek rezultat\u00f3w. Oddzia\u0142om niemieckim brakowa\u0142o ju\u017c nie tylko \u015brodk\u00f3w do walki, lecz i woli jej kontynuowania. Hitler nakaza\u0142 zaprzestanie stawiania jakiegokolwiek oporu si\u0142om pa\u0144stw zachodnich.\u00a0<\/span><\/p>\n

24 kwietnia swoj\u0105 ostatni\u0105 bitw\u0119 rozpocz\u0119\u0142a 1. Dywizja Pancerna gen. Stanis\u0142awa Maczka. Celem by\u0142o zdobycie twierdzy i portu Wilhelmshaven. Rano 5 maja Polacy przyj\u0119li kapitulacj\u0119 niemieckich obro\u0144c\u00f3w. W tym samym czasie wojska alianckie wkroczy\u0142y do okupowanej Danii i przyj\u0119\u0142y kapitulacj\u0119 wszystkich si\u0142 niemieckich w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Rzeszy. Na po\u0142udniu gen. George Patton maszerowa\u0142 na stolic\u0119 Czechos\u0142owacji. 6 maja dotar\u0142 do Pilzna i pod wp\u0142ywem nacisk\u00f3w politycznych swoich prze\u0142o\u017conych powstrzyma\u0142 dalsze natarcie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Marsz na Berlin<\/strong><\/h5>\n

20 kwietnia 1945 r. w bunkrze pod Kancelari\u0105 Rzeszy swoje ostatnie urodziny obchodzi\u0142 Adolf Hitler. Tego dnia pierwsze sowieckie pociski artyleryjskie spad\u0142y na miasto. Zaledwie cztery dni wcze\u015bniej wojska sowieckie i 1. Armii WP przekroczy\u0142y Odr\u0119 i prze\u0142ama\u0142y niemieck\u0105 obron\u0119. 25 kwietnia pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia wok\u00f3\u0142 stolicy III Rzeszy zosta\u0142 ostatecznie zamkni\u0119ty, a artyleria radziecka rozpocz\u0119\u0142a ostrza\u0142 miasta.<\/span><\/p>\n

Niemiecka obrona za\u0142amywa\u0142a si\u0119. 30 kwietnia samob\u00f3jstwo pope\u0142nili Hitler i jego \u017cona Ewa Braun. Tego samego dnia wieczorem sowiecka flaga zawis\u0142a nad Reichstagiem, op\u00f3r stawia\u0142y tylko jednostki zajmuj\u0105ce mocno ufortyfikowane budynki, lecz nie trwa\u0142 on d\u0142ugo \u2013 1 maja skapitulowa\u0142a twierdza Spandau, 2 maja o si\u00f3dmej rano oddzia\u0142y sowieckie zdoby\u0142y gmach Kancelarii Rzeszy. Tego samego dnia w budynku przy Schulenburgring 2 w dzielnicy Tempelhof, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 kwatera g\u0142\u00f3wna gen. Wasilija Czujkowa, gen. Helmuth Weidling podpisa\u0142 kapitulacj\u0119 wszystkich jednostek garnizonu berli\u0144skiego.\u00a0<\/span><\/p>\n

Na mocy testamentu Hitlera z 28 kwietnia po jego \u015bmierci stanowisko kanclerza obj\u0105\u0142 dotychczasowy minister propagandy Joseph Goebbels. Wieczorem 1 maja Goebbels wraz z \u017con\u0105, kt\u00f3ra wcze\u015bniej otru\u0142a sz\u00f3stk\u0119 ich dzieci, pope\u0142nili samob\u00f3jstwo. Przywr\u00f3cone po jedenastu latach stanowisko prezydenta Rzeszy obj\u0105\u0142 przebywaj\u0105cy we Flensburgu admira\u0142 Karl D\u00f6nitz. Po otrzymaniu informacji o \u015bmierci Goebbelsa powo\u0142a\u0142 nowy rz\u0105d z Johannem Ludwigiem Grafem Schwerinem von Krosigkiem jako kanclerzem. Jego g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o przerzucenie jak najwi\u0119kszej cz\u0119\u015bci wci\u0105\u017c istniej\u0105cych si\u0142 na zach\u00f3d, tak aby \u017co\u0142nierze i oficerowie nie wpadli w r\u0119ce sowiet\u00f3w. D\u00f6nitz i jego otoczenie wci\u0105\u017c liczyli na ewentualny wybuch konfliktu aliant\u00f3w zachodnich ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim.\u00a0<\/span><\/p>\n

Akt kapitulacji III Rzeszy<\/strong><\/h5>\n

4 maja D\u00f6nitz zgodzi\u0142 si\u0119 na kapitulacj\u0119 wszystkich si\u0142 niemieckich w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech. Jednocze\u015bnie jego wys\u0142annik spotka\u0142 si\u0119 z gen. Dwightem Eisenhowerem i pr\u00f3bowa\u0142 rozpocz\u0105\u0107 negocjacje dotycz\u0105ce kapitulacji przed aliantami zachodnimi. Naczelny Dow\u00f3dca Sprzymierzonych, zgodnie z wcze\u015bniejszymi ustaleniami Wielkiej Tr\u00f3jki, stwierdzi\u0142, \u017ce kapitulacja musi dotyczy\u0107 wszystkich si\u0142 na obu frontach. W tej sytuacji D\u00f6nitz powierzy\u0142 misj\u0119 podpisania kapitulacji gen. Alfredowi Jodlowi.\u00a0<\/span><\/p>\n

7 maja o 2:41 w kwaterze g\u0142\u00f3wnej Alianckich Si\u0142 Ekspedycyjnych w Reims we Francji z\u0142o\u017cono podpisy pod aktem kapitulacji. Rzesz\u0119 reprezentowali przedstawiciele trzech rodzaj\u00f3w si\u0142 zbrojnych \u2013 si\u0142 l\u0105dowych, lotnictwa i marynarki wojennej. Aliant\u00f3w reprezentowali ameryka\u0144ski genera\u0142 Walter Bedell Smith i przedstawiciel Armii Czerwonej gen. Iwan Sus\u0142oparow. Jako \u015bwiadek podpis z\u0142o\u017cy\u0142 przedstawiciel Francji.<\/span><\/p>\n

W stolicach zachodniej Europy trwa\u0142y uzgadniane mi\u0119dzy przyw\u00f3dcami przygotowania do og\u0142oszenia dnia zwyci\u0119stwa. Pokrzy\u017cowa\u0142 je J\u00f3zef Stalin, kt\u00f3ry za\u017c\u0105da\u0142 ponownego uroczystego podpisania kapitulacji w kontrolowanej przez siebie stolicy upadaj\u0105cej Rzeszy. Brytyjski samolot dostarczy\u0142 8 maja 1945 r. na berli\u0144skie lotnisko Tempelhof trzyosobow\u0105 delegacj\u0119 niemieck\u0105 z feldmarsza\u0142kiem Wilhelmem Keitlem na czele. Przygotowany dokument zawiera\u0142 te same warunki bezwarunkowego poddania si\u0119 wojsk niemieckich, jakie ustalono poprzedniego dnia w Reims.<\/span><\/p>\n

Ceremonia odby\u0142a si\u0119 w by\u0142ym kasynie oficerskim szko\u0142y saperskiej w dzielnicy Berlina Karlshorst. Poza Keitlem jako przedstawiciele g\u0142\u00f3wnych rodzaj\u00f3w niemieckich si\u0142 zbrojnych kapitulacj\u0119 podpisali Hans-Georg von Friedeburg i genera\u0142 lotnictwa Hans-J\u00fcrgen Stumpff. Jako przedstawiciel naczelnego dow\u00f3dztwa sowieckich si\u0142 zbrojnych w roli sygnatariusza wyst\u0105pi\u0142 marsza\u0142ek Gieorgij \u017bukow; alianci zachodni powierzyli to zadanie brytyjskiemu genera\u0142owi lotnictwa Arthurowi Tedderowi. Ponadto dokument podpisali jako \u015bwiadkowie naczelny dow\u00f3dca ameryka\u0144skiego lotnictwa strategicznego gen. Carl A. Spaatz i dow\u00f3dca 1. Armii Francuskiej gen. Jean de Lattre de Tassigny (jako \u015bwiadek i przyjmuj\u0105cy kapitulacj\u0119). Wcze\u015bniej dosz\u0142o do zamieszania proceduralnego wok\u00f3\u0142 przedstawiciela Francji, kt\u00f3ry zagrozi\u0142 pope\u0142nieniem samob\u00f3jstwa, je\u015bli nie zostanie dopuszczony do podpisania aktu kapitulacji, a na sali nie znajdzie si\u0119 francuska flaga. Feldmarsza\u0142ek Keitel z\u0142o\u015bliwie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce podpis francuskiego genera\u0142a powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 po obu stronach aktu \u2013 zwyci\u0119zc\u00f3w i zwyci\u0119\u017conych. Zgodnie z ustaleniami z Reims akt kapitulacji Rzeszy wszed\u0142 w \u017cycie o 23.01 czasu \u015brodkowoeuropejskiego. W ZSRS by\u0142a ju\u017c 1:01. St\u0105d jednodniowa r\u00f3\u017cnica w \u015bwi\u0119towaniu dnia zwyci\u0119stwa pomi\u0119dzy krajami zachodnimi a Zwi\u0105zkiem Sowieckim oraz wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 Rosj\u0105.<\/span><\/p>\n

Dalsze dzia\u0142ania wojenne<\/strong><\/h5>\n

Formalna kapitulacja Rzeszy nie ko\u0144czy\u0142a walk w niekt\u00f3rych zak\u0105tkach Europy wci\u0105\u017c kontrolowanych przez resztki si\u0142 Wehrmachtu i SS. W Czechach Niemcy dysponowali wci\u0105\u017c blisko milionem \u017co\u0142nierzy pod dow\u00f3dztwem feldmarsza\u0142ka Ferdinanda Sch\u00f6rnera. Po kapitulacji Berlina skierowano przeciwko nim si\u0142y 1. Frontu Ukrai\u0144skiego marsza\u0142ka Iwana Koniewa, w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y m.in. 2. Armia WP oraz czechos\u0142owacki 1. Czechos\u0142owackiego Korpusu Armijnego. 5 maja w Pradze wybuch\u0142o powstanie. Mimo gigantycznej przewagi militarnej Niemcy zdecydowali si\u0119 na podj\u0119cie rozm\u00f3w i jednoczesne przebijanie si\u0119 w kierunku frontu zachodniego. Rozkazom nie podporz\u0105dkowa\u0142o si\u0119 SS, kt\u00f3re brutalnie pacyfikowa\u0142o miasto. Dopiero wieczorem 9 maja wojska SS z\u0142o\u017cy\u0142y bro\u0144 przed nadci\u0105gaj\u0105cymi oddzia\u0142ami sowieckimi. Cz\u0119\u015b\u0107 wycofuj\u0105cych si\u0119 na zach\u00f3d Niemc\u00f3w stawia\u0142a op\u00f3r do 11 maja. Dzie\u0144 wcze\u015bniej bro\u0144 z\u0142o\u017cy\u0142y broni\u0105ce si\u0119 od jesieni 1944 r. resztki wojsk niemieckich nad Ba\u0142tykiem \u2013 na Helu, \u017bu\u0142awach, K\u0119pie Oksywskiej, Mierzei Wi\u015blanej i w Kurlandii. Niekt\u00f3re odci\u0119te oddzia\u0142y niemieckie, m.in. na Wyspach Normandzkich, podda\u0142y si\u0119 bez walki dopiero 16 maja. 11 czerwca na Spitsbergenie podda\u0142a si\u0119 za\u0142oga niemieckiej stacji meteorologicznej. 17 sierpnia do Argentyny dop\u0142yn\u0105\u0142 ostatni aktywny niemiecki okr\u0119t podwodny U-977.\u00a0<\/span><\/p>\n

Mimo kapitulacji wszystkich si\u0142 niemieckich we Flensburgu wci\u0105\u017c dzia\u0142a\u0142 rz\u0105d Rzeszy. Dopiero 23 maja Brytyjczycy zdecydowali si\u0119 na aresztowanie jego cz\u0142onk\u00f3w. Szczeg\u00f3lny niepok\u00f3j istnienie rz\u0105du D\u00f6nitza wywo\u0142ywa\u0142o w Moskwie. Stalin uwa\u017ca\u0142, \u017ce to element przygotowa\u0144 zachodnich aliant\u00f3w do agresji na ZSRS i jego satelit\u00f3w. 5 czerwca 1945 r. w\u0142adz\u0119 nad Niemcami przej\u0119\u0142a Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec, ko\u0144cz\u0105c w ten spos\u00f3b histori\u0119 III Rzeszy.<\/span><\/p>\n

Wojn\u0119 na Dalekim Wschodzie zako\u0144czy\u0142a bezwarunkowa kapitulacja Japonii 2 wrze\u015bnia 1945 r. Najwi\u0119kszy konflikt w dziejach poch\u0142on\u0105\u0142 ponad 50 mln ofiar \u2013 poleg\u0142ych, zamordowanych i zmar\u0142ych w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych. Wed\u0142ug danych przedstawionych w publikacji Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u201ePolska 1939\u20131945. Straty osobowe i ofiary represji pod dwiema okupacjami\u201d, pod redakcj\u0105 prof. Wojciecha Materskiego i prof. Tomasza Szaroty, w czasie II wojny \u015bwiatowej zgin\u0119\u0142o od 5,6 do 5,8 mln obywateli polskich.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niemcy, Berlin, 1945-05-08. Feldmarsza\u0142ek Wilhelm Keitel (u szczytu sto\u0142u) podpisa\u0142 akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. Fot. PAP\/CAF\/APN 77 lat temu zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP) 77 lat temu, 8 maja 1945 r., zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa w Europie. Akt kapitulacji Niemiec oznacza\u0142 koniec sze\u015bcioletnich zmaga\u0144. Nie oznacza\u0142 jednak uwolnienia kontynentu spod panowania […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95204"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95204"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95216,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95204\/revisions\/95216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}