{"id":95439,"date":"2022-05-19T17:09:51","date_gmt":"2022-05-19T15:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95439"},"modified":"2022-05-19T07:05:08","modified_gmt":"2022-05-19T05:05:08","slug":"28-09-73","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95439","title":{"rendered":"W Kijowie eksplozje zniszczy\u0142y tysi\u0105c budynk\u00f3w. Kto zaminowa\u0142 miasto?"},"content":{"rendered":"

Zniszczona katedra Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Kijowie, 1941 r (domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>W Kijowie eksplozje zniszczy\u0142y tysi\u0105c budynk\u00f3w. Kto zaminowa\u0142 miasto?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Aleksandr Gogun<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Kijowie w gruzach leg\u0142o prawie tysi\u0105c budynk\u00f3w, w tym wiele arcydzie\u0142 architektury i zabytk\u00f3w. Ofiarami wybuch\u00f3w byli w wi\u0119kszo\u015bci nie okupanci, tylko mieszka\u0144cy Kijowa.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Inwazja rosyjskich wojsk na Ukrain\u0119, niszczenie przez nie d\u00f3br kultury \u2013 muze\u00f3w, pomnik\u00f3w, teatr\u00f3w i cerkwi \u2013 przywodzi na my\u015bl to, co przed 80 laty z Kijowem zrobili poprzednicy obecnych \u201ewyzwolicieli”. Wysadzenie w powietrze centrum miasta by\u0142o chyba najbardziej znanym elementem zarz\u0105dzonej przez Stalina taktyki \u201espalonej ziemi”, czyli niszczenia w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wszystkiego, co stoi, i prawie wszystkiego, co si\u0119 rusza.<\/span><\/p>\n

Decyduj\u0105cemu udzia\u0142owi w tej dewastacji oddzia\u0142\u00f3w NKWD towarzyszy do dzi\u015b wiele mit\u00f3w i legend, w kt\u00f3rych nie brak wyolbrzymie\u0144, a niekiedy fikcji. Kwerenda, jak\u0105 przeprowadzi\u0142em w publikowanych i niepublikowanych dokumentach archiwalnych, dost\u0119pnych wspomnieniach i internetowych bazach, pozwoli\u0142a odnale\u017a\u0107 dane bezpo\u015brednich sprawc\u00f3w tego aktu wandalizmu. A to pozwala na sformu\u0142owanie tezy, \u017ce zaminowanie i wysadzenie w powietrze owego upalnego wrze\u015bnia 1941 r. centrum Kijowa nie by\u0142o dzie\u0142em czekist\u00f3w, lecz wojskowych saper\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

Wybuch za wybuchem<\/strong><\/h4>\n

Jako \u017ce przygotowania trwa\u0142y ponad dwa miesi\u0105ce, cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wiedzia\u0142a, \u017ce miasto naszpikowane jest materia\u0142ami wybuchowymi. Sw\u00f3j przyjazd do Kijowa 19 wrze\u015bnia opisa\u0142 nieznany z nazwiska niemiecki oficer sztabu 29. Korpusu \u2013 dokument zachowa\u0142 si\u0119 w archiwach S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa Ukrainy (SBU):<\/span><\/p>\n

\u201eZdziwieni ludzie stali na ulicach. Ci\u0105gle nie wiedzieli, jak si\u0119 zachowa\u0107 [\u2026]. Kiedy podjechali\u015bmy, z t\u0142umu wyszed\u0142 podekscytowany, gestykuluj\u0105cy m\u0119\u017cczyzna [\u2026]. Chcia\u0142 wskaza\u0107 nam drog\u0119 do hotelu Continental, gdzie mia\u0142 rozlokowa\u0107 si\u0119 nasz sztab. Kiedy tam dotarli\u015bmy […] miejscowi powiedzieli nam, \u017ce bolszewicy przed wycofaniem si\u0119 zaminowali ten budynek, ostrzegli, \u017ceby\u015bmy nie wprowadzali si\u0119 do hotelu. Rosjanom trzeba ufa\u0107 we wszystkim \u2013 do czasu dok\u0142adnej inspekcji budynku genera\u0142 nakaza\u0142 rozmie\u015bci\u0107 kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 w innych domach [\u2026]”.<\/span><\/p>\n

\"NiemieckiNiemiecki \u017co\u0142nierz na tle zniszczonego mostu na Dnieprze, Kij\u00f3w, 19 wrze\u015bnia 1941 r.<\/span>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Budynki wybucha\u0142y i pali\u0142y si\u0119 w coraz to innym miejscu, tak\u017ce w pobli\u017cu \u0141awry na terenie twierdzy Peczerskiej (cytadeli): \u201eNajpierw wylecia\u0142a w powietrze platforma przed cytadel\u0105 mieszcz\u0105ca punkt obserwacyjny artylerii i dzia\u0142o przeciwlotnicze. Mieszka\u0144cy ju\u017c wczoraj sygnalizowali, \u017ce Rosjanie mogli zaminowa\u0107 to miejsce. Saperzy przeszukali ca\u0142y teren, ale nie znale\u017ali materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Wybuch kosztowa\u0142 nas \u017cycie wielu oficer\u00f3w, podoficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy [\u2026]. Zaraz po wybuchu platformy ko\u0142o cytadeli nast\u0105pi\u0142 drugi wybuch, kt\u00f3ry zniszczy\u0142 dom, zagradzaj\u0105c ulic\u0119, o co w rzeczywisto\u015bci nam chodzi\u0142o”.<\/span><\/p>\n

Zap\u0142on\u0105\u0142 ca\u0142y Chreszczatyk<\/strong><\/h4>\n

24 wrze\u015bnia zacz\u0119\u0142y rozlatywa\u0107 si\u0119 p\u0142on\u0105\u0107 budynki w samym centrum Kijowa. Najpierw wybuch\u0142 dom towarowy \u015awiat Dziecka na rogu Chreszczatyka i Prorieznej. Po jakim\u015b czasie w stert\u0119 gruzu obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 gmach poczty. Wkr\u00f3tce budynek po budynku eksplodowa\u0142 i zap\u0142on\u0105\u0142 ca\u0142y Chreszczatyk, bo opr\u00f3cz trotylu i amonalu cz\u0119sto pod\u0142o\u017cono butelki z mieszank\u0105 zapalaj\u0105c\u0105.<\/span><\/p>\n

\"Chreszczatyk,Chreszczatyk, Kij\u00f3w, 1942 r.<\/span>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

By\u0142 upa\u0142. Niemcy pr\u00f3bowali gasi\u0107 po\u017cary w centrum Kijowa, bezskutecznie, zacz\u0119li wi\u0119c wysadza\u0107 budynki na ulicach przylegaj\u0105cych do Chreszczatyka. Jak pisa\u0142 historyk Dmitrij Ma\u0142akow, radzieckie i niemieckie \u0142adunki \u0142\u0105cznie unicestwi\u0142y parzyst\u0105 stron\u0119 Chreszczatyka \u2013 od Instytuckiej do Besarabki, Instytuck\u0105 do Olgi\u0144skiej, ca\u0142\u0105 Olgi\u0144sk\u0105 i Niko\u0142ajewsk\u0105 (dzi\u015b architekta Gorodeckiego), Meringowsk\u0105 (dzi\u015b Za\u0144kowie\u0107k\u0105), po\u0142ow\u0119 Lutera\u0144skiej (do Bankowskiej) i Proriezn\u0105 do Funduklejewskiej (dzi\u015b Bohdana Chmielnickiego). Leg\u0142o w gruzach wiele budynk\u00f3w administracyjnych, publicznych i mieszkalnych, w tym wiele arcydzie\u0142 architektury i zabytk\u00f3w. Ofiarami w wi\u0119kszo\u015bci byli nie okupanci, tylko mieszka\u0144cy Kijowa.<\/span><\/p>\n

To nie my, to on<\/strong>i<\/h4>\n

Nazi\u015bci obwinili za wybuchy \u017byd\u00f3w, wykorzystuj\u0105c po\u017cary i zniszczenia jako pretekst do masowych egzekucji w Babim Jarze.<\/span><\/p>\n

Sowieci zniszczenia w Kijowie przypisali oczywi\u015bcie Niemcom \u2013 w \u201ePrawdzie” z 8 listopada 1943 r., a potem w \u201eIzwiestiach” z 28 lutego 1944 r., gdzie ukaza\u0142 si\u0119 raport Nadzwyczajnej Komisji Pa\u0144stwowej ds. \u201ezniszcze\u0144 i okrucie\u0144stw dokonanych przez niemiecko-faszystowskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w w mie\u015bcie Kij\u00f3w”, czytamy m.in.: \u201eZa swych rz\u0105d\u00f3w w Kijowie niemiecko-faszystowscy barbarzy\u0144cy wysadzaj\u0105c i pal\u0105c ca\u0142kowicie zniszczyli g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119, Chreszczatyk, a tak\u017ce najokazalsze budynki przy s\u0105siednich ulicach: Prorieznej, Instytuckiej i Wielkiej Wasylkiwskiej. Zniszczyli 940 budynk\u00f3w pa\u0144stwowych i publicznych o \u0142\u0105cznej powierzchni oko\u0142o miliona metr\u00f3w kwadratowych […]”.<\/span><\/p>\n

\n

Jednak Kijowianie, wbrew twierdzeniom w\u0142adz, d\u0142ugo wierzyli, \u017ce Kij\u00f3w zaminowa\u0142o NKWD.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Plotki te mog\u0142o zrodzi\u0107 negatywne nastawienie ludno\u015bci do tej si\u0142owej struktury, ale wszelkie okrutnie destrukcyjne dzia\u0142ania przypisywano czekistom. Ci z kolei walczyli o sw\u00f3j honor na wszelkie mo\u017cliwe sposoby. Wydanym w 1963 r. w Kijowie zbiorze dokument\u00f3w \u201eKijowszczyzna podczas Wielkiej Wojny Ojczy\u017anianej” figurowa\u0142a informacja autorstwa KGB o tym, \u017ce wybuchy w Kijowie zosta\u0142y przeprowadzone przez grup\u0119 NKWD Iwana Kudr<\/span>ii.<\/p>\n

\"SkrzynieSkrzynie z rozminowanymi \u0142adunkami wybuchowymi obok Muzeum Lenina, w kt\u00f3rym Niemcy odnale\u017ali trzy tony trotylu, 22 wrze\u015bnia 1941 r.<\/span>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Ten zat\u0119ch\u0142y propagandowy dokument przedrukowa\u0142 oficer FSB Aleksiej Popow w wydanej w 2004 r. w Moskwie ksi\u0105\u017cce \u201eDywersanci Stalina”: \u201eW mie\u015bcie [\u2026] nie ustawa\u0142y po\u017cary i wybuchy, szczeg\u00f3lnie intensywne w okresie od 24 do 28 wrze\u015bnia 1941 r. Wysadzono m.in. magazyn z odbieranymi od ludno\u015bci radioodbiornikami, niemieck\u0105 komendantur\u0119 wojskow\u0105, kino dla Niemc\u00f3w itp. […] Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce przy\u0142o\u017cyli do tego r\u0119k\u0119 ludzie zwi\u0105zani z grup\u0105 Maksyma [Iwana Kudrii \u2013 A.G.]. Najwa\u017cniejsze, \u017ce eksplozje u\u015bwiadomi\u0142y aroganckim faszystowskim \u00bbzdobywcom\u00ab, \u017ce nie oni s\u0105 panami tej okupowanej ziemi”.<\/span><\/p>\n

W czasie wrze\u015bniowych wybuch\u00f3w wylecia\u0142a w powietrze r\u00f3wnie\u017c jedna z kryj\u00f3wek grupy Kudrii, w kt\u00f3rej przechowywano najcenniejszy sprz\u0119t, o czym wspomina miejscowy historyk Jewgienij Kaban<\/span>iec.<\/p>\n

Kij\u00f3w. Eksplozje przez radio<\/strong><\/h4>\n

We wspomnieniach opublikowanych w \u201eepoce zastoju” [okre\u015blenie Michai\u0142a Gorbaczowa dot. rz\u0105d\u00f3w Leonida Bre\u017cniewa i Konstantina Czernienki] marsza\u0142ek Wiktor Charczenko z dum\u0105 relacjonowa\u0142, jakie on i jego towarzysze broni wysadzali budynki w 1941 r.: \u201eRadzieccy saperzy zacz\u0119li u\u017cywa\u0107 dzia\u0142 F-10 do zdalnego odpalania. Do 7 lipca dzia\u0142aj\u0105cy na froncie p\u00f3\u0142nocnym oddzia\u0142 specjalny saper\u00f3w zainstalowa\u0142 kilka \u0142adunk\u00f3w sterowanych radiowo. Ich waga \u0142\u0105czna wynosi\u0142a 11 ton. 12 lipca z odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 150 km w budynkach miasta Strugi Krasnyje [obw\u00f3d pskowski w Rosji \u2013 A.G.] odpalono trzy 25-kilogramowe miny. W tym czasie stacjonowali tam hitlerowcy z 56. Korpusu Zmechanizowanego. By\u0142 to pierwszy w \u015bwiecie przypadek bojowego u\u017cycia sterowanych radiem min”.<\/span><\/p>\n

\"Marsza\u0142ekMarsza\u0142ek Wiktor Charczenko<\/span>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Na froncie p\u00f3\u0142nocno-zachodnim dzia\u0142a\u0142y dwa plutony specjalne saper\u00f3w. Na styku front\u00f3w p\u00f3\u0142nocno-zachodniego i zachodniego od pocz\u0105tku lipca dzia\u0142a F-10 by\u0142y wykorzystywane przez oddzia\u0142 wojsk in\u017cynieryjnych pod dow\u00f3dztwem W. P. Jastriebowa. Na froncie zachodnim operowa\u0142y cztery plutony specjalne saper\u00f3w, a na froncie po\u0142udniowo-zachodnim trzy. Ich zasadniczym terenem dzia\u0142ania by\u0142 umocniony rejon Kijowa.<\/span><\/p>\n

Charczenko osobno pochwali\u0142 tych, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali w\u0142a\u015bnie w stolicy Ukrainy: \u201e[…] Saperzy 37. Armii walczyli dzielnie pod dow\u00f3dztwem pu\u0142kownika A[leksandra] I. Go\u0142dowicza. Tylko pod Kijowem po\u0142o\u017cyli oko\u0142o 100 tys. min przeciwczo\u0142gowych i przeciwpiechotnych, szesna\u015bcie kilometr\u00f3w barier elektrycznych, zainstalowali urz\u0105dzenia do zdalnej detonacji drog\u0105 radiow\u0105\u2026”.<\/span><\/p>\n

Autor lub radziecki cenzor zako\u0144czy\u0142 to zdanie znacz\u0105cym wielokropkiem.<\/span><\/p>\n

Podczas wojny domowej s\u0142u\u017c\u0105cy w oddzia\u0142ach specjalnych m\u0142ody Aleksander Go\u0142dowicz t\u0142umi\u0142 powstania ch\u0142opskie. Potem zosta\u0142 saperem, walczy\u0142 nad jeziorem Chasan, a od lipca 1941 r. dowodzi\u0142 wojskami in\u017cynieryjnymi 37 Armii. W bazie \u201eosi\u0105gni\u0119cia narodu” zachowa\u0142 si\u0119 dokument ministerstwa obrony Federacji Rosyjskiej, opisuj\u0105cy niekt\u00f3re jego zas\u0142ugi: \u201eP\u0142k Go\u0142dowicz wysadzi\u0142 mosty pod Kijowem 20 wrze\u015bnia 1941 r. i wycofa\u0142 si\u0119 jako ostatni”.<\/span><\/p>\n

Go\u0142dowicz by\u0142 doceniany: w lutym 1942 dosta\u0142 Order Czerwonej Gwiazdy, w marcu 1943 Order Czerwonego Sztandaru, w styczniu 1944 Order Wojny Ojczy\u017anianej I stopnia (za udzia\u0142 w operacji forsowania Dniepru), w listopadzie 1944 Order Czerwonego Sztandaru za d\u0142ugoletni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119. W lipcu 1945 r. zosta\u0142 awansowany na genera\u0142a porucznika.<\/span><\/p>\n

\"AleksanderAleksander Go\u0142dowicz<\/span><\/strong>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Po wojnie dowodzi\u0142 wojskami in\u017cynieryjnymi ba\u0142tyckiego, a potem dalekowschodniego okr\u0119gu wojskowego, a za Nikity Chruszczowa, w latach 1956-61, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy wojsk in\u017cynieryjnych ministerstwa obrony ZSRR. Ze wspomnie\u0144, kt\u00f3re podpisywa\u0142 nazwiskiem, zachowa\u0142 si\u0119 jeden artyku\u0142 pt. \u201eUdzia\u0142 wojsk in\u017cynieryjnych w rozgromieniu po\u0142udniowego skrzyd\u0142a wojsk niemiecko-faszystowskich i wyzwoleniu kraj\u00f3w ba\u0142ka\u0144skich w latach 1944-1945″. <\/span>Czyli wola\u0142 nie publikowa\u0107 niczego o wydarzeniach z 1941 r.<\/span><\/p>\n

Na g\u0142owy naje\u017ad\u017ac\u00f3w run\u0119\u0142y mury<\/strong><\/h4>\n

Tak\u017ce dokument przechowywany w dawnym archiwum partyjnym Ukrainy dowodzi, \u017ce to nie czeki\u015bci zaminowali Kij\u00f3w. W kopii informacji by\u0142ego szefa s\u0142u\u017cb in\u017cynieryjnych sztabu obrony miasta majora Michai\u0142a Czukariewa pt. \u201eIn\u017cynieryjne zabezpieczenie obrony Kijowa w 1941 r.”, podpisanej na pierwszej stronie przez niego samego lub osob\u0119 opracowuj\u0105c\u0105 dokument sporz\u0105dzony lipcu-sierpniu 1942 r., czytamy:<\/span><\/p>\n

\u201eWojskom in\u017cynieryjnym sztabu obrony miasta powierzono zadanie zaminowania najwa\u017cniejszych obiekt\u00f3w, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by wykorzysta\u0107 wr\u00f3g. Prace prowadzono w skali, jak\u0105 dopuszcza\u0142a \u00f3wczesna sytuacja. Po wkroczeniu do Kijowa cz\u0119\u015bci oddzia\u0142\u00f3w niemieckich eksplodowa\u0142y setki \u0142adunk\u00f3w. Na g\u0142owy niemiecko-faszystowskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w run\u0119\u0142y mury i ca\u0142e budynki. 18 wrze\u015bnia wysadzono mosty na rzece Dniepr. O 14:40 tego dnia wysadzony zosta\u0142 ostatni most \u0142a\u0144cuchowy im. Jewhenii Bosz. Uniemo\u017cliwi\u0142o to natarcie wojsk wroga na wsch\u00f3d przez Kij\u00f3w. Niemcy przez d\u0142ugi czas musieli szuka\u0107 dr\u00f3g odwrotu przez rzek\u0119 Dniepr, co rozci\u0105ga\u0142o jego linie komunikacyjne”.<\/span><\/p>\n

\"Michai\u0142Michai\u0142 Czukariew<\/span><\/span><\/em><\/span><\/strong>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Po sporz\u0105dzeniu tej informacji Czukariew zosta\u0142 starszym wyk\u0142adowc\u0105 taktyki w szkole in\u017cynierii wojskowej im. Miczurina, a nast\u0119pnie znalaz\u0142 si\u0119 na froncie. Dwukrotnie zosta\u0142 odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy \u2013 8 pa\u017adziernika 1944 i 6 listopada 1945, a tak\u017ce Orderem Czerwonego Sztandaru 19 listopada 1951 i Orderem Lenina 30 grudnia 1956. Z armii odszed\u0142 w 1960 r.<\/span><\/p>\n

Opr\u00f3cz Go\u0142dowicza i Czukariewa zadania dow\u00f3dcom trzech pluton\u00f3w specjalnych, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142 Charczenko, osobi\u015bcie przydziela\u0142 zast\u0119pca dow\u00f3dcy wojsk in\u017cynieryjnych frontu po\u0142udniowo-zachodniego kapitan Jefim Stiepanowicz Chiliakin, a tak\u017ce zast\u0119pca szefa II wydzia\u0142u dow\u00f3dztwa tego\u017c frontu, podpu\u0142kownik Wiktor Metodiewicz Kasznikow, jeszcze przed wybuchem wojny radziecko-niemieckiej odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy. Wed\u0142ug bazy \u201eosi\u0105gni\u0119cia narodu” obaj zagin\u0119li pod Kijowem we wrze\u015bniu 1941 r.<\/span><\/p>\n

Zaminowa\u0107 Kij\u00f3w nie by\u0142o \u0142atwo<\/strong><\/h4>\n

Zachowa\u0142y si\u0119 wspomnienia jednego z bezpo\u015brednich wykonawc\u00f3w tej operacji, opublikowane po raz pierwszy w 1971 r. w resortowym pi\u015bmie \u201eRadziecki Pogranicznik”. Dwie dekady p\u00f3\u017aniej przedrukowa\u0142a je \u201eLitieraturnaja\u00a0Ukraina<\/a>“. Autorem by\u0142 Michai\u0142 Siemionowicz Tatarski, w latach 1937-40 ucze\u0144 wojskowej szko\u0142y \u0142\u0105czno\u015bci w Uljanowsku. Tatarski walczy\u0142 na froncie radziecko-fi\u0144skim, a potem na po\u0142udniowo-zachodnim, gdzie dowodzi\u0142 jednym z trzech pluton\u00f3w specjalnych.<\/span><\/p>\n

\"Michai\u0142Michai\u0142 Tatarski<\/span>\u00a0domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\u201eMusieli\u015bmy dzia\u0142a\u0107 g\u0142\u00f3wnie noc\u0105. \u017bo\u0142nierze ubrani w zwyk\u0142e kombinezony hydraulik\u00f3w rozmieszczeni byli w namiotach. Pluton si\u0142 specjalnych dysponowa\u0142 dwoma samochodami z radiostacjami, paroma ci\u0119\u017car\u00f3wkami i motocyklem z w\u00f3zkiem bocznym [\u2026]. Wykopan\u0105 ziemi\u0119 wsypywali ostro\u017cnie do work\u00f3w lub na roz\u0142o\u017con\u0105 peleryn\u0119, miote\u0142kami zamiatali najmniejsze grudki. \u0141adunki odpalane radiem i fugasy instalowali\u015bmy w okresie od sierpnia do wrze\u015bnia 1941 r. na wszystkich odcinkach frontu. W szczeg\u00f3lno\u015bci na szosie \u017cytomierskiej w okolicy Mysze\u0142owki, Sobek i chutoru Krasny Traktir w rejonie Syrca. Wszystkie \u0142adunki odpali\u0142y na sygna\u0142 radiowy. W Kijowie by\u0142o o wiele trudniej [\u2026]. Ale mimo to wykonali\u015bmy zadanie.<\/span><\/p>\n

[…] Po wykonaniu wszystkich rozkaz\u00f3w dow\u00f3dztwa, wraz z innymi jednostkami, kt\u00f3re broni\u0142y Kijowa, wycofali\u015bmy si\u0119 [\u2026]. Zostali\u015bmy otoczeni, przebijali\u015bmy si\u0119 tocz\u0105c ci\u0119\u017ckie boje. Widz\u0105c, \u017ce samochody nie przebij\u0105 si\u0119, postanowi\u0142em zniszczy\u0107 sprz\u0119t specjalny i radiostacje. Z sier\u017cantem Antonowem zaminowa\u0142em i wysadzi\u0142em ca\u0142y sprz\u0119t [… ]”.<\/span><\/p>\n

\n

Po wojnie Tatarski pracowa\u0142 w kijowskim cyrku jako kierownik sceny, a potem zast\u0119pca dyrektora. Obmy\u015bla\u0142 cyrkowe scenki, a tak\u017ce scenariusze kresk\u00f3wek i polityczne pamflety.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Za ca\u0142okszta\u0142t dokona\u0144 zosta\u0142 odznaczony tytu\u0142em zas\u0142u\u017conego dzia\u0142acza kultury Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W bazie \u201eosi\u0105gni\u0119cia narodu” czytamy, \u017ce otrzyma\u0142 te\u017c Order Wojny Ojczy\u017anianej I stopnia 6 kwietnia 1985 r. Wkr\u00f3tce wyemigrowa\u0142 do Kanady, gdzie zmar\u0142 w 1998 r.<\/span><\/p>\n

Trzeci dow\u00f3dca<\/strong><\/h4>\n

Dow\u00f3dca innego plutonu specjalnego, porucznik Borys Lewczenko, zosta\u0142 schwytany i, jak pisze niemiecki badacz Klaus-Jochen Arnold, \u201e[\u2026] sk\u0142oni\u0142 Niemc\u00f3w do szybszego usuwania pod\u0142o\u017conych \u0142adunk\u00f3w, prace prowadzono wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c w nocy [\u2026]. Uratowano m.in. Dom Armii Czerwonej i Floty” [obecnie klub oficerski przy ul. Gruszewskiego \u2013 A.G.], teren monastyru [Peczerskiego] i cz\u0119\u015b\u0107 cytadeli”.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki zeznaniom je\u0144c\u00f3w i pomocy mieszka\u0144c\u00f3w saperom uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 i rozbroi\u0107 setki piekielnych maszyn i wiele ton materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Jedynym porucznikiem z bazy Memoria\u0142u, kt\u00f3rego \u017cyciorys pasuje do sytuacji, jest w\u0142a\u015bnie Borys Stiepanowicz Lewczenko, powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w obwodzie leni\u0144skim w Kijowie po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej, dow\u00f3dca plutonu w 45. Samodzielnym Pu\u0142ku Motoin\u017cynieryjnym. Do niewoli dosta\u0142 si\u0119 we wrze\u015bniu 1941 r., w jego teczce figuruje informacja, \u017ce zosta\u0142 \u201ezwolniony”, chocia\u017c to s\u0142owo nie ma w tym przypadku zastosowania. Baza \u201edroga pami\u0119ci” podaje dat\u0119 jego \u015bmierci: 2 maja 1944 r. Prawdopodobnie zosta\u0142 stracony wyrokiem s\u0105du wojennego.<\/span><\/p>\n

Dla dope\u0142nienia obrazu brakuje biografii innego porucznika, kt\u00f3ry wysadza\u0142 Kij\u00f3w \u2013 dow\u00f3dcy trzeciego plutonu specjalnego. Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 po\u015brednich by\u0142 nim Michai\u0142 Iwanowicz Krasikow, co potwierdzaj\u0105 dost\u0119pne bazy danych. Pochodzi\u0142 ze wsi U\u0142adyj w rejonie kiachty\u0144skim Buriacji. Powo\u0142any do wojska 29 listopada 1934 r., a od 1937 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w 12. Samodzielnej Kompanii In\u017cynieryjnej kijowskiego specjalnego okr\u0119gu wojskowego, specjalno\u015b\u0107: starszy technik topograf. Po \u015blubie zamieszka\u0142 w stolicy Ukrainy przy ul. Korolenko 19 m. 24. W pierwszym roku wojny radziecko-niemieckiej dowodzi\u0142 plutonem 377. Samodzielnego Batalionu Saper\u00f3w. Na froncie do\u0144skim 9 sierpnia 1942 r. podczas bitwy pod Stalingradem dosta\u0142 si\u0119 do niewoli, ale pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 odbity przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, wr\u00f3ci\u0142 w jej szeregi, gdzie walczy\u0142 do ko\u0144ca wojny. Przeszed\u0142 do cywila dopiero w 1951 r. Odznaczony medalem \u201eZa zwyci\u0119stwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczy\u017anianej 1941-1945″.<\/span><\/p>\n

A wi\u0119c w 1941 r. to nie bezpieka, ale wojsko niszczy\u0142o stolic\u0119 Ukrainy. Tak jak teraz.<\/span><\/p>\n

\n

T\u0142um. Sergiusz Kowalski<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Aleksandr Gogun<\/strong> \u2013 ur. w 1980 r., rosyjski historyk, pracuje w Instytucie im. Friedricha Meineckego na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Zajmuje si\u0119 II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i histori\u0105 ZSRR okresu stalinowskiego. Patrz te\u017c: Gogun.org<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zniszczona katedra Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Kijowie, 1941 r (domena publiczna) W Kijowie eksplozje zniszczy\u0142y tysi\u0105c budynk\u00f3w. Kto zaminowa\u0142 miasto? Aleksandr Gogun W Kijowie w gruzach leg\u0142o prawie tysi\u0105c budynk\u00f3w, w tym wiele arcydzie\u0142 architektury i zabytk\u00f3w. Ofiarami wybuch\u00f3w byli w wi\u0119kszo\u015bci nie okupanci, tylko mieszka\u0144cy Kijowa. . Inwazja rosyjskich wojsk na Ukrain\u0119, niszczenie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95439"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95439"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95471,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95439\/revisions\/95471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}