{"id":95484,"date":"2022-05-20T17:09:09","date_gmt":"2022-05-20T15:09:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95484"},"modified":"2022-05-20T07:43:24","modified_gmt":"2022-05-20T05:43:24","slug":"30-09-61","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95484","title":{"rendered":"Maj 1942. Niemcy kr\u0119c\u0105 film w getcie warszawskim"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2020\/11\/13\/1d337d8a9e65da83c771de13ae108bac\/jpg\/jhi\/header\/arg_banki_bw_2.webp\" width=\"100%\"><\/p>\n<hr>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/zih-1.png\" alt=\"\" width=\"35%\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Maj 1942. Niemcy kr\u0119c\u0105 film w getcie warszawskim<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Przemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>1 maja 1942 r. do getta warszawskiego przyjecha\u0142a niemiecka ekipa filmowa, przygotowuj\u0105ca anty\u017cydowski film propagandowy. Zosta\u0142 on zatytu\u0142owany Das Ghetto. Przeczytaj, jak widzieli te wydarzenia cz\u0142onkowie grupy Oneg Szabat<\/strong><\/span>.<\/h4>\n<p>.<\/p>\n<div class=\"news-details__top-thumb\"><picture class=\"image no-zoom\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/70293e8305e3103f2e8fe73e4b57f206\/jpg\/jhi\/normal_big\/niemcy_film_propagandowy_bundesarchiv_2.jpg\" alt=\"niemcy_film_propagandowy_bundesarchiv_2.jpg\" width=\"100%\" data-title=\"\"><\/picture><\/div>\n<div class=\"news_content\">\n<div class=\"content-view clearfix\" style=\"text-align: center;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Modl\u0105cy si\u0119 \u017bydzi \u2013 inscenizacja na&nbsp;potrzeby niemieckiego filmu propagandowego nakr\u0119conego a&nbsp;getcie w&nbsp;maju 1942 roku.<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><em><span class=\"licensetpl_attr\">Bundesarchiv, Bild 101I-134-0791-20A \/ Knobloch, Ludwig \/ CC-BY-SA 3.0, Wikipedia<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W maju 1942 roku, na dwa miesi\u0105ce przed rozpocz\u0119ciem wielkiej akcji likwidacyjnej, do warszawskiego getta przyby\u0142a niemiecka ekipa filmowa. Jej celem by\u0142o nakr\u0119cenie anty\u017cydowskiego materia\u0142u propagandowego pokazuj\u0105cego rzekomo dostatnie \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w dzielnicy zamkni\u0119tej, a przede wszystkim to, \u017ce bogaci \u017bydzi nie udzielaj\u0105 pomocy biednym.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po p\u00f3\u0142tora roku od zamkni\u0119cia granic getta w dzielnicy zamkni\u0119tej panowa\u0142y nieludzkie warunki. Na jeden kilometr kwadratowy jego powierzchni przypada\u0142o oko\u0142o 146 tys. ludzi (obecnie g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu Warszawy to ok. 7 tys. os\u00f3b\/km<sup>2<\/sup>, na Manhattanie w Nowym Jorku ok. 27 tys. os\u00f3b\/km<sup>2<\/sup>; zbli\u017con\u0105 do getta warszawskiego g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia osi\u0105gaj\u0105 obecnie tylko niekt\u00f3re dzielnice Dhaki, Mumbaju czy Kairu). \u015aredni przydzia\u0142 \u017cywno\u015bci dla doros\u0142ego mieszka\u0144ca getta w latach 1940-1942 wynosi\u0142 ok. 300 kalorii dziennie. Od jesieni do 1940 do lipca 1942 r., najcz\u0119\u015bciej z zimna, g\u0142odu i chor\u00f3b, w getcie zmar\u0142o ok. 92 tys. os\u00f3b. Najwy\u017csz\u0105 populacj\u0119, ok. 450 tys. ludzi, getto osi\u0105gn\u0119\u0142o w 1941 r. W styczniu 1942 r. przebywa\u0142o w nim ok. 35 tys. dzieci w wieku do 7 lat i mniej wi\u0119cej 50 tys. w wieku 7-14 lat.&nbsp;<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/niesc-pomoc-do-konca-adina-blady-szwajger,2834\">Dzieci szczeg\u00f3lnie \u017ale znosi\u0142y g\u0142\u00f3d<\/a>.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niemcy zmuszali \u017byd\u00f3w do odgrywania scen pokazuj\u0105cych, \u017ce niekt\u00f3rym w getcie \u017cyje si\u0119 dostatnio, a inni umieraj\u0105 z g\u0142odu.&nbsp;<em>\u201ePrawdziwe\u201d scenki z getta wygl\u0105da\u0142y w ten spos\u00f3b, \u017ce do restauracji Szulca przy rogu Nowolipek i Karmelickiej wp\u0119dzili lepiej ubranych \u017byd\u00f3w. Kazali im zaj\u0105\u0107 stoliki i konsumowa\u0107 r\u00f3\u017cne dania. R\u00f3wnie\u017c do restauracji wp\u0119dzeni zostali biedni, \u017ale ubrani \u017bydzi, kt\u00f3rzy prosili tych siedz\u0105cych przy stolikach o pomoc. Na polecenie re\u017cyser\u00f3w niemieckich bogatsi \u017bydzi bili i wypychali biednych<\/em><a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> \u2013 wspomina\u0142 Lucjan Gurman, kt\u00f3rego relacja przechowywana jest w Archiwum \u017bIH.<\/span><\/p>\n<figure class=\"image\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/022b75af8f739ba7f066fe1066c59c23\/jpg\/jhi\/preview\/niemcy_film_propagandowy_klub_bundesarchiv_2.jpg\" alt=\"niemcy_film_propagandowy_klub_bundesarchiv_2.jpg [82.60 KB]\" width=\"100%\"><figcaption><span style=\"color: #808080;\"><em>Getto warszawskie, \u017bydzi graj\u0105 w karty w klubie. Niemieckie zdj\u0119cie propagandowe. <span class=\"licensetpl_attr\">Bundesarchiv, Bild 101I-134-0794-11A \/ Knobloch, Ludwig \/ CC-BY-SA 3.0<\/span>, Wikipedia<\/em><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>Wczoraj w Warszawie wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, czego nie spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwie wyrazi\u0107 naszym ubogim, ludzkim j\u0119zykiem.<\/strong>&nbsp;Nie znam takiego s\u0142owa, kt\u00f3re mog\u0142oby to nale\u017cycie okre\u015bli\u0107, oceni\u0107 i zakwalifikowa\u0107. Podam wi\u0119c tylko sam fakt, tak jak mi go opowiedzieli r\u00f3\u017cni ludzie oraz kto\u015b, kto dowiedzia\u0142 si\u0119 o nim od bezpo\u015bredniego uczestnika od razu po zako\u0144czeniu tej diabelskiej zabawy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niemcy z\u0142apali wczoraj \u2013 przy pomocy \u017cydowskiej policji \u2013 na ulicy, a zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w domu przy Dzielnej 38, dziewcz\u0119ta \u017cydowskie, m\u0142ode i starsze kobiety oraz m\u0119\u017cczyzn z brodami i bez br\u00f3d. Przed dom przy Dzielnej 38 zajecha\u0142y dwa du\u017ce samochody z Niemcami: lotnikami, esesmanami i \u017co\u0142nierzami innych formacji. Przyjecha\u0142o r\u00f3wnie\u017c ma\u0142e auto z oficerami. Przede wszystkim sfotografowali m\u0142ode dziewcz\u0119ta. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce z\u0142apano m\u0142ode dziewczyny i kobiety szczeg\u00f3lnie przyzwoicie i bogato ubrane.&nbsp;<strong>Nast\u0119pnie zap\u0119dzili wszystkich \u2013 \u017cydowskie kobiety i m\u0119\u017cczyzn \u2013 do zak\u0142adu k\u0105pielowego, znajduj\u0105cego si\u0119 w podw\u00f3rzu wspomnianego domu. W zak\u0142adzie k\u0105pielowym zn\u00f3w fotografowali kobiety. Po tym zmusili wszystkich obecnych \u017byd\u00f3w \u2013 kobiety i m\u0119\u017cczyzn \u2013 do rozebrania si\u0119 do naga, na podobie\u0144stwo Adama i Ewy.<\/strong>&nbsp;Oficerowie niemieccy zestawili pary spo\u015br\u00f3d \u017cydowskich przedstawicieli obu p\u0142ci. Przydzielali przy tym m\u0142odej dziewczynie starego \u017byda i odwrotnie \u2013 m\u0142odzie\u0144cowi \u2013 star\u0105 kobiet\u0119. Zmuszali ich nast\u0119pnie do odbycia stosunku p\u0142ciowego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niniejsza scena, tzn. akt seksualny (nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce by\u0142 jedynie pozorowany), zosta\u0142a sfilmowana specjalnymi aparatami, kt\u00f3re w tym celu przywieziono i zmontowano. Aparaty te mia\u0142y by\u0107 obs\u0142ugiwane przez Polak\u00f3w. Liczb\u0119 obecnych Niemc\u00f3w ocenia si\u0119 na 200. To nies\u0142ychane i makabryczne barbarzy\u0144stwo wydarzy\u0142o si\u0119 w getcie warszawskim we wtorek mi\u0119dzy godzin\u0105 3 i 6 po po\u0142udniu.<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/span><\/p>\n<figure class=\"image\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/85ee1327a769ebc2b834fb313b135945\/jpg\/jhi\/preview\/Lewin_small.jpg\" alt=\"Lewin_small.jpg [624.02 KB]\" width=\"100%\"><em style=\"color: #808080;\">Abraham Lewin<\/em><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 zapisa\u0142 w swoim dzienniku Abraham Lewin w \u015brod\u0119 13 maja 1942 r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">O dalszych zdj\u0119ciach filmowych w getcie opowiedziano mi, co nast\u0119puje: na rogu \u017belaznej i Ch\u0142odnej mie\u015bci si\u0119 \u017cydowska restauracja. Wczoraj o 9 rano Niemcy wyprowadzili stamt\u0105d wszystkie kelnerki, m\u0142ode dziewczyny, ustawili na ulicy i kazali im robi\u0107 weso\u0142e i wyzywaj\u0105ce miny. Jednocze\u015bnie zebrali oni gromad\u0119 \u017cebrz\u0105cych dzieci i kazali im przemaszerowa\u0107 przed wyelegantowanymi kelnerkami z wyci\u0105gni\u0119tymi r\u0105czkami, kt\u00f3re jednak niczego nie otrzyma\u0142y. Zosta\u0142o to sfilmowane, aby pokaza\u0107, \u017ce \u017bydzi \u017cyj\u0105 w luksusie i nie dziel\u0105 si\u0119 z g\u0142oduj\u0105cymi. Nast\u0119pnie zawie\u017ali kelnerki do mieszkania prezesa Czerniakowa przy Ch\u0142odnej 20, posadzili je przy stole i kazali poda\u0107 karafki z wod\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a imitowa\u0107 w\u00f3dk\u0119, oraz inne rodzaje da\u0144. Kelnerki zn\u00f3w musia\u0142y by\u0107 weso\u0142e i ha\u0142a\u015bliwe. R\u00f3wnie\u017c i ta scena zosta\u0142a sfilmowana. Potem Niemcy nakr\u0119cili jeszcze zdj\u0119cia w prywatnych mieszkaniach \u017cydowskich, w domu przy Ch\u0142odnej 6 i gdzie indziej. Filmowali tylko mieszkania \u0142adnie umeblowane. Mia\u0142o to pokaza\u0107 \u201e\u015bwiatu\u201d, \u017ce \u017bydzi \u017cyj\u0105 sobie w getcie zgo\u0142a dobrze. I to ma by\u0107 tego dowodem.<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u2013 zapisa\u0142 Lewin trzy dni p\u00f3\u017aniej, 16 maja.<\/span><\/p>\n<figure class=\"image\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/9aecb4008db1f4b63676112bc2a9a3d5\/jpg\/jhi\/preview\/adam_czerniak%C3%B3w_album_1.jpg\" alt=\"adam_czerniak\u00f3w_album_1.jpg [593.83 KB]\" width=\"100%\"><em style=\"color: #808080;\">Prezes Rady \u017bydowskiej Adam Czerniak\u00f3w. \/ <\/em><em style=\"color: #808080;\">Fotografia pochodzi z albumu dokumentuj\u0105cego prac\u0119 S\u0142u\u017cby Porz\u0105dkowej w getcie warszawskim w latach 1940-1941. Zbiory \u017bIH<\/em><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Cztery dni p\u00f3\u017aniej Szmuel Szajnkinder zapisa\u0142:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">20 maja. Jutro \u015bwi\u0119to sza\u0142as\u00f3w. S\u0142o\u0144ce \u015bwieci ju\u017c jak latem, ale jest jeszcze zimno. Ludzie chodz\u0105 ubrani na wp\u00f3\u0142 po zimowemu. Zegar pokazuje godzin\u0119 4.&nbsp;<strong>Najgorsza godzina dnia, kiedy ko\u0144cz\u0119 prac\u0119 w biurze i wracam do domu, gdzie czeka na mnie dwoje g\u0142odnych domownik\u00f3w.<\/strong>&nbsp;Ani oni nie przygotowali dla mnie obiadu, ani ja nie zostawi\u0142em im rano pieni\u0119dzy na ten obiad.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na Lesznie, niedaleko mojego domu, zbiorowisko przechodni\u00f3w. Po jednej stronie ulicy stoi wielka ci\u0119\u017car\u00f3wka z elektrowni. Z samochodu ci\u0105gn\u0105 si\u0119 dwa d\u0142ugie w\u0119\u017ce, jak z wozu stra\u017cackiego, na drug\u0105 stron\u0119 ulicy do \u201eAdasia\u201d, knajpy popularnej w\u015br\u00f3d \u017cydowskich denuncjator\u00f3w, gestapowc\u00f3w, innych typ\u00f3w spod ciemnej gwiazdy i po prostu bohater\u00f3w wojennych. Co tu si\u0119 dzieje? Po\u017car? Nie! To\u2026 filmuj\u0105. Od kilku dni okupant kr\u0119ci i montuje film propagandowy o \u017cyciu \u017byd\u00f3w w getcie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Co tu si\u0119 szykuje, trudno stwierdzi\u0107, w ka\u017cdym razie re\u017cyser i autor wpadli na dziki pomys\u0142 i ca\u0142a historia jest rozmaicie komentowana. Z jednej strony, ludzie nie rozumiej\u0105, jak oni w takim powa\u017cnym momencie, kiedy w Kerczu i Charkowie leje si\u0119 rzeka krwi, mog\u0105 mie\u0107 g\u0142ow\u0119 do tego, \u017ceby kr\u0119ci\u0107 akurat \u017cydowskie filmowe horrory. Z drugiej strony, ludzie wysuwaj\u0105 przypuszczenie, \u017ce ten film nic dobrego nam nie przyniesie. Czemu si\u0119 dziwi\u0107? W oknach wystawowych [\u2026] ciasta, wyborne pieczywa i inna pyszna \u017cywno\u015b\u0107. Lokale i ogr\u00f3dki afiszuj\u0105 si\u0119 [\u2026], a nasze kobiety ra\u017c\u0105 w oczy makija\u017cem, eleganckimi strojami i wyzywaj\u0105cymi postawami. Tego naturalnie okupant nie mo\u017ce znie\u015b\u0107. To daje mu podstaw\u0119 do dalszych [\u2026] upokorze\u0144. Na temat tego kr\u0119cenia film\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105 rozmaite wersje. Fantazja pracuje nieco zbyt [mocno], razem tworzy si\u0119 koszmarny obraz. Ludzie opowiadaj\u0105 o kr\u0119ceniu filmu w Gminie.&nbsp;<strong>Z\u0142apano na ulicy \u017byd\u00f3w z brodami, posadzono ich w sali posiedze\u0144 przy Grzybowskiej pod przewodnictwem Czerniakowa i zorganizowano posiedzenie Judenratu. \u017bydzi musieli zachowywa\u0107 si\u0119 jak szale\u0144cy, Czerniak\u00f3w r\u00f3wnie\u017c, musia\u0142 sam z siebie robi\u0107 po\u015bmiewisko, a kamery wszystko kr\u0119ci\u0142y\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na ulicach z\u0142apali \u017byd\u00f3w z brodami i eleganckie m\u0142ode kobiety. Zaprowadzili ich do publicznej \u0142a\u017ani przy Dzielnej, kazali rozebra\u0107 si\u0119 do naga, ustawili w parach w r\u00f3\u017cnych drastycznych pozycjach i kazali ta\u0144czy\u0107. Jeden \u017byd, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 ta\u0144czy\u0107, zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 m\u0119czennika [al kidusz ha-Szem]. Tak opowiadaj\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przyjechali na G\u0119si\u0105 filmowa\u0107 dom modlitwy w trakcie trwania mod\u0142\u00f3w. Jeden z modl\u0105cych si\u0119, starszy cz\u0142owiek, podszed\u0142 do szefa \u201eartyst\u00f3w\u201d i zapyta\u0142 go, jak si\u0119 nazywa\u2026 Ten odpowiedzia\u0142 mu: \u201ePo co ci to wiedzie\u0107?\u201d. \u201eChcia\u0142bym odprawi\u0107 mod\u0142y za pa\u0144skie zdrowie\u201d \u2013 pad\u0142a przygotowana wcze\u015bniej odpowied\u017a. Szef zmiesza\u0142 si\u0119 i wszyscy sobie poszli\u2026 Tak opowiadaj\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W popularnej knajpie Szulca na rogu Nowolipek i Karmelickiej, gdzie przed wojn\u0105 by\u0142o gniazdo \u201emi\u0142ego towarzystwa\u201d, r\u00f3wnie\u017c przyszli filmowa\u0107. Zawo\u0142ali ludzi z ulicy, posadzili przy stolikach, kazali zamawia\u0107 to, co najlepsze i filmowali\u2026 Potem ustawili przed wej\u015bciem szeregi z obdartych w\u0142\u00f3cz\u0119g\u00f3w, a gruby, elegancko ubrany \u017byd z cygarem wetkni\u0119tym w usta musia\u0142 przej\u015b\u0107 przez ten szpaler i\u2026 plu\u0107 na nich. Fotografowali\u2026 obrzezanie, inscenizowano pi\u0105tkowy wiecz\u00f3r. Jeszcze wiele r\u00f3\u017cnych wersji i wariant\u00f3w podawano z ust do ust. Teraz filmuj\u0105 w \u201eAdasiu\u201d. Wcze\u015bniej byli w \u201eSztuce\u201d, \u201elepszym\u201d lokalu przy Lesznie 2, i na nowiute\u0144kiej, luksusowo urz\u0105dzonej pla\u017cy na ruinach Leszna 26. Wsz\u0119dzie filmowali. Wsz\u0119dzie \u0142a\u017c\u0105 z \u017cydowskimi zdrajcami i denuncjatorami wy\u015bwiadczaj\u0105cymi im przys\u0142ugi\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po co oni to robi\u0105? Dla kogo? Nikt tego nie wie. Czuje si\u0119 jednak, \u017ce nie wyniknie z tego nic dobrego. Ludzie pytaj\u0105 tylko, dlaczego nie filmuj\u0105 \u201ewylotu\u201d na rogu Karmelickiej i Leszna, gdzie wczoraj \u017candarm roztrzaska\u0142 karabinem g\u0142ow\u0119 10-letniego \u017cydowskiego ch\u0142opca, kt\u00f3ry przebiega\u0142 z 3 czy 5 kilogramami kartofli.&nbsp;<strong>Dlaczego nie filmuj\u0105 Pawiaka, sk\u0105d nios\u0105 si\u0119 bez przerwy odg\u0142osy strza\u0142\u00f3w, albo ulicy Wi\u0119ziennej, gdzie \u0142api\u0105 na Pawiak przechodz\u0105cych \u017byd\u00f3w i zadaj\u0105 im barbarzy\u0144skie, potworne (naprawd\u0119) cierpienia? Dlaczego nie filmuj\u0105 samochodu, kt\u00f3ry cz\u0119sto je\u017adzi Karmelick\u0105 i zabija niewinnych przechodni\u00f3w?<\/strong>&nbsp;Dlaczego nie filmuj\u0105 muru przed \u017belazn\u0105 Bram\u0105, gdzie potw\u00f3r ka\u017cdego dnia strzela do \u017byd\u00f3w ju\u017c na \u015bniadanie i szczyci si\u0119, \u017ce jest najlepszym strzelcem ze wszystkich niemieckich pilot\u00f3w? Zastrzeli\u0142 ju\u017c 171 \u017byd\u00f3w. Dlaczego nie filmuj\u0105 policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy chodz\u0105 ulic\u0105 i bij\u0105, kopi\u0105 \u017cydowskich przechodni\u00f3w?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dlaczego? W tym jednym s\u0142owie uciele\u015bnia si\u0119 krzyk rozpaczy dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy [\u017byd\u00f3w], zakrzep\u0142ej krwi, ponadludzkiego cierpienia i b\u00f3lu, g\u0142odu i n\u0119dzy. Dlaczego i po co? [\u2026] R\u00f3wnie\u017c film, kt\u00f3ry teraz jest kr\u0119cony i montowany, nie da \u017cadnej odpowiedzi na te pytania.<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/span><\/p>\n<figure class=\"image\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/a7e198da0f8a924c47d3bc6a320d0943\/jpg\/jhi\/preview\/Pawiak_in_Warsaw_(-1906).jpg\" alt=\"Pawiak_in_Warsaw_(-1906).jpg [106.23 KB]\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Wi\u0119zienie na Pawiaku, ok. 1906 r.<span class=\"licensetpl_attr\">&nbsp;Wikipedia<\/span><\/em><\/span><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">11 czerwca Jechiel G\u00f3rny zapisa\u0142:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dzisiaj, oko\u0142o 2.30 po po\u0142udniu, do piekarni pan\u00f3w Goldfarba i Frasza przy Pawiej 16 przysz\u0142o kilku \u017cydowskich policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy za\u017c\u0105dali 5 chleb\u00f3w na rachunek Komendy G\u0142\u00f3wnej \u017cydowskiej policji. Zgodnie z zarz\u0105dzeniem niemieckiej w\u0142adzy \u2013 wyja\u015bnili \u2013 chleb ten trzeba dostarczy\u0107 na Pawi\u0105 18, gdzie kr\u0119cony jest film. Na Pawiej 18 by\u0142y ju\u017c wtedy zgromadzone dziesi\u0105tki \u017byd\u00f3w \u2013 g\u0142\u00f3wnie typy chasydzkie, z brodami i pejsami. Na sto\u0142ach rozstawiono talerze z rybami, przyniesione z restauracji \u201eSzulc\u201d z Karmelickiej. W rogach pokoju stali Niemcy z aparatami i robili zdj\u0119cia. Jak przekazali \u017cydowscy policjanci, zgodnie z zarz\u0105dzeniem, film zrobiony w getcie jest w ca\u0142o\u015bci finansowany przez Gmin\u0119.<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/span><\/p>\n<figure class=\"image\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2022\/3\/14\/3ef3bc5c02ad20db799ca3b6dd72dd5d\/jpg\/jhi\/preview\/11.06.1942_jechiel_gorny.jpg\" alt=\"11.06.1942_jechiel_gorny.jpg [207.35 KB]\" width=\"100%\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Jechiel G\u00f3rny, wpis w dzienniku z 11 czerwca 1942 r.<\/em><\/span><figcaption><span style=\"color: #808080;\"><em>Archiwum Ringelbluma,&nbsp;<a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/cbj.jhi.pl\/documents\/748296\/58\/\">Centralna Biblioteka Judaistyczna<\/a><\/em><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">22 lipca 1942 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wielka akcja deportacyjna z getta warszawskiego. Do po\u0142owy wrze\u015bnia Niemcy wywie\u017ali blisko 300 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w do obozu zag\u0142ady w Treblince.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Materia\u0142y sfilmowane przez Niemc\u00f3w dla cel\u00f3w propagandowych wiosn\u0105 1942 r. w getcie warszawskim umieszczone zosta\u0142y w filmie dokumentalnym&nbsp;<em>A Film Unfinished&nbsp;<\/em>(Niedoko\u0144czony film) izraelskiej re\u017cyserki Yael Hersonski. Mia\u0142 on swoj\u0105 premier\u0119 na festiwalu Sundance w 2010 r., otrzyma\u0142 wtedy nagrod\u0119 World Cinema Documentary Editing Award. Fragmenty filmu s\u0105 te\u017c wykorzystane na wystawie sta\u0142ej w \u017bydowskim Instytucie Historycznym<a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/collections.ushmm.org\/search\/catalog\/irn1000953\">Oryginalny niemiecki film mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na stronie United States Holocaust Museum Memorial<\/a>.<\/strong><\/span> W pierwszych kadrach widzimy budynek G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Judaistycznej, dzisiejsz\u0105 siedzib\u0119 \u017bIH.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #808080;\"><em>Przypisy:<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;Lucjan Gurman, [relacja spisana po wojnie], Archiwum \u017bIH, sygnatura 301\/6146.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;Archiwum Ringelbluma, t. 23,&nbsp;Dzienniki z getta warszawskiego, oprac. Katarzyna Person, Zofia Tr\u0119bacz, Micha\u0142 Tr\u0119bacz, t\u0142um. Sara Arm i in., Wydawnictwo \u017bIH\/Wydawnictwo UW, Warszawa 2015, s. 23. Pisownia fragment\u00f3w dziennika zosta\u0142a miejscami uproszczona, uzupe\u0142niono kilka brakuj\u0105cych s\u0142\u00f3w.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;Tam\u017ce, s. 30.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;Tam\u017ce, s. 352-353.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;Tam\u017ce, s. 284.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><a style=\"color: #808080;\" href=\"https:\/\/www.jhi.pl\/artykuly\/maj-1942-niemcy-kreca-film-w-getcie-warszawskim,5172#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;Tam\u017ce, s. 23, p. 39. Informacje o filmie w leadzie artyku\u0142u: tam\u017ce, s. 352, p. 548.<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maj 1942. Niemcy kr\u0119c\u0105 film w getcie warszawskim Przemys\u0142aw Batorski 1 maja 1942 r. do getta warszawskiego przyjecha\u0142a niemiecka ekipa filmowa, przygotowuj\u0105ca anty\u017cydowski film propagandowy. Zosta\u0142 on zatytu\u0142owany Das Ghetto. Przeczytaj, jak widzieli te wydarzenia cz\u0142onkowie grupy Oneg Szabat. . Modl\u0105cy si\u0119 \u017bydzi \u2013 inscenizacja na&nbsp;potrzeby niemieckiego filmu propagandowego nakr\u0119conego a&nbsp;getcie w&nbsp;maju 1942 roku. Bundesarchiv, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95484"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95499,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95484\/revisions\/95499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}