{"id":95741,"date":"2022-05-31T17:09:15","date_gmt":"2022-05-31T15:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95741"},"modified":"2022-05-31T08:26:13","modified_gmt":"2022-05-31T06:26:13","slug":"10-09-71","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95741","title":{"rendered":"Czy Zach\u00f3d widzi, \u017ce Rosja to imperium kolonialne?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Czy Zach\u00f3d widzi, \u017ce Rosja to imperium kolonialne?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Redakcja<\/span> \u201eKultury Liberalnej\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Szanowni Pa\u0144stwo!<\/strong><\/span><\/h4>\n

Czy mo\u017cemy my\u015ble\u0107 o Rosji, pomijaj\u0105c fakt, \u017ce od wiek\u00f3w prowadzi polityk\u0119 kolonializmu? Informacje o tym, z jakich grup etnicznych pochodz\u0105 \u017co\u0142nierze rosyjskiej armii, kt\u00f3rzy najechali Ukrain\u0119, przypominaj\u0105 nam to, o czym wiemy, ale na co dzie\u0144 zapominamy. Rosja to nie jest wsp\u00f3lnota S\u0142owian, jak lubi\u0105 przedstawia\u0107 j\u0105 przedstawiciele kolejnych tamtejszych re\u017cim\u00f3w \u2013 to pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym mieszka wiele narodowo\u015bci i kultur o bogatym i r\u00f3\u017cnorodnym dziedzictwie. A Czeczeni, Tatarzy, Baszkirzy czy Buriaci nie znale\u017ali si\u0119 w granicach tego imperium, b\u0105d\u017a pod jego wp\u0142ywem, dlatego \u017ce chcieli zosta\u0107 Rosjanami, tylko w wyniku podboj\u00f3w. Tak jak podporz\u0105dkowywanie przez Rosj\u0119 cz\u0119\u015bci Gruzji, Ukrainy, polityczny wp\u0142ywy na Bia\u0142oru\u015b nie jest przywracaniem porz\u0105dku czy ochron\u0105 ludno\u015bci. To wiadomo. Pytanie jednak brzmi \u2013 czym jest? Warto to nazwa\u0107 po imieniu.<\/span><\/p>\n

W debatach publicznych kolonializm zwykle kojarzy si\u0119 z ekspansywn\u0105 histori\u0105 Europy, podbojem Afryki, uprowadzaniem niewolnik\u00f3w do Stan\u00f3w Zjednoczonych. A przecie\u017c Rosja nie rozci\u0105ga si\u0119, jak gdyby nigdy nic, od Ba\u0142tyku po Kamczatk\u0119. Chocia\u017c rosyjski kolonializm mo\u017ce w szczeg\u00f3\u0142ach wygl\u0105da\u0107 inaczej ni\u017c w bardziej znanych przyk\u0142adach, mechanizm jest ten sam. Dzieje Rosji to historia podboj\u00f3w i ucisku lud\u00f3w zamieszkuj\u0105cych jej terytorium.<\/span><\/p>\n

Jest to historia nieopowiedziana. Jak zwracaj\u0105 uwag\u0119 badacze przedmiotu, w zachodniej literaturze naukowej historii rosyjskiego imperializmu i kolonializmu po\u015bwi\u0119cano dot\u0105d relatywnie niewiele miejsca. O Rosji cz\u0119\u015bciej pisze si\u0119 w kontek\u015bcie totalitaryzmu, kt\u00f3rego by\u0142a ofiar\u0105, a nie jako o pa\u0144stwie, kt\u00f3re istnia\u0142o na bazie systematycznych podboj\u00f3w. Nikita Chruszczow, nast\u0119pca Stalina, w swoim referacie pot\u0119pi\u0142 terror stalinizmu, ale nie odci\u0105\u0142 si\u0119 od stalinowskiego kolonializmu czy imperializmu.<\/span><\/p>\n

Ten mechanizm dzia\u0142a\u0142 w czasach carskich, w stalinowskich i dzia\u0142a w dzisiejszych. Putin wielokrotnie twierdzi\u0142, \u017ce Ukrai\u0144cy nie stanowi\u0105 prawdziwego, niezale\u017cnego narodu, a w zwi\u0105zku z tym nie nale\u017cy im si\u0119 niezale\u017cne pa\u0144stwo. Podobny jest rosyjski stosunek Rosji wobec Bia\u0142orusi, kt\u00f3ra poddawana by\u0142a z czasem coraz wi\u0119kszym naciskom, maj\u0105cym na celu zminimalizowanie jej niezale\u017cno\u015bci. Nawet je\u015bli tego rodzaju dzia\u0142ania maj\u0105 miejsce przede wszystkim po to, by uniemo\u017cliwi\u0107 rozw\u00f3j demokracji w krajach o\u015bciennych Rosji, to kolonialna historia tego kraju daje fundamenty pod ideologiczne i polityczne uzasadnianie interwencji zbrojnych.<\/span><\/p>\n

Podboje carskie, podboje stalinowskie, podboje i krwawe t\u0142umienie pr\u00f3b od\u0142\u0105czenia si\u0119 od imperium przez Rosj\u0119 putinowsk\u0105 \u2013 to wszystko jest uzasadnianym odpowiednio do czas\u00f3w i okoliczno\u015bci kolonializmem.<\/span><\/p>\n

Kolonializm ten, kt\u00f3rego oczywi\u015bcie w Rosji tak si\u0119 nie nazywa, wpisuje si\u0119 w my\u015blenie rosyjskich elit o roli i pozycji geopolitycznej ich pa\u0144stwa. Rosja w ich optyce, zajmuj\u0105c s\u0105siednie tereny albo podporz\u0105dkowuj\u0105c je sobie politycznie, realizuje b\u0105d\u017a realizowa\u0142a jak\u0105\u015b misj\u0119 wobec mieszkaj\u0105cych tam narod\u00f3w. Taka jest te\u017c wsp\u00f3\u0142czesna propaganda. Dlatego, pomin\u0105wszy ju\u017c brak warunk\u00f3w do wolnej dyskusji, trudno oczekiwa\u0107, \u017ce w Rosji zaistnieje debata na ten temat.<\/span><\/p>\n

Jest natomiast odpowiedni czas na to, by podj\u0105\u0142 j\u0105 Zach\u00f3d. Ten, kt\u00f3ry tak pot\u0119pi\u0142 w\u0142asn\u0105 kolonialn\u0105 histori\u0119, wobec tego samego procesu na wschodzie reaguje dopiero teraz, kiedy rosyjskie czo\u0142gi podjecha\u0142y pod Kij\u00f3w. Jednak rosyjski kolonializm rozci\u0105ga si\u0119 o wiele szerzej ni\u017c na Ukrain\u0119, debata te\u017c nie powinna ogranicza\u0107 si\u0119 do niej.<\/span><\/p>\n

Pytanie, czy mo\u017cliwa jest droga do dekolonizacji i wsp\u00f3\u0142obecno\u015bci pa\u0144stw, kt\u00f3re mog\u0142yby od\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 od Rosji albo ju\u017c to zrobi\u0142y po rozpadzie ZSRR. Bo przecie\u017c kolonializm nie dotyka tylko politycznie, ale tak\u017ce gospodarczo, kulturowo i mentalnie, a jego skutki d\u0142ugo trwaj\u0105.<\/span><\/p>\n

Czy powinni\u015bmy zmieni\u0107 spos\u00f3b opisywania Rosji i patrze\u0107 na ni\u0105 z perspektywy historycznego oraz wci\u0105\u017c \u017cywego kolonializmu? W obecnym numerze \u201eKultury Liberalnej\u201d proponujemy pa\u0144stwu takie w\u0142a\u015bnie my\u015blenie o niej.<\/span><\/p>\n

\u201eRosyjski imperializm przybiera\u0142 r\u00f3\u017cne formy. Wed\u0142ug carskiej imperialnej ideologii, Rosjanie, Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini stanowili trzy odnogi \u00abwielkiego rosyjskiego narodu\u00bb. [\u2026] Mieszka\u0144cy Kaukazu Po\u0142udniowego i Azji \u015arodkowej, widocznie odmienni od Rosjan etnicznie i kulturowo, zajmowali inne miejsce w rosyjskiej imperialnej wyobra\u017ani. Stosowane by\u0142y w stosunku do nich inne mechanizmy\u201d, m\u00f3wi w rozmowie z Joann\u0105 Koz\u0142owsk\u0105 kazachska historyczka Botakoz Kassymbekowa. \u201eSolidarno\u015b\u0107, jak\u0105 okazuje Ukrai\u0144com \u2013 a tak\u017ce sobie nawzajem \u2013 wielu Bia\u0142orusin\u00f3w, Kazach\u00f3w, Kirgiz\u00f3w czy Gruzin\u00f3w, jest wspania\u0142a. Wszyscy wiemy, z czym mamy do czynienia, wszyscy do\u015bwiadczyli\u015bmy kolonialnego traktowania ze strony Moskwy\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eZachodnia narracja wok\u00f3\u0142 imperializmu i antyimperializmu jest niestety bardzo \u00abzachodniocentryczna\u00bb. W pewnym sensie stanowi odwr\u00f3cenie dziewi\u0119tnastowiecznej kolonialnej ideologii, kt\u00f3ra g\u0142osi\u0142a, \u017ce Zach\u00f3d jest jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em dobra i post\u0119pu. Wielu dzisiejszych postkolonialnych czy antykolonialnych intelektualist\u00f3w przypisuje natomiast zachodnim imperiom monopol na z\u0142o. Wed\u0142ug mnie, obie postawy s\u0105 tak samo kr\u00f3tkowzroczne. Tymczasem musimy zda\u0107 sobie spraw\u0119 z wielo\u015bci historycznych imperializm\u00f3w i bada\u0107 ka\u017cdy z tak\u0105 sam\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 i uwag\u0105. Je\u017celi potrafimy krytykowa\u0107 orientalizm Flauberta, powinni\u015bmy te\u017c by\u0107 w stanie zauwa\u017cy\u0107 szowinistyczne przes\u0142anie dzie\u0142 Puszkina, Lermontowa czy Dostojewskiego\u201d \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z Joann\u0105 Koz\u0142owsk\u0105 ukrai\u0144ski filozof i publicysta Wo\u0142odymyr Jermo\u0142enko.<\/span><\/p>\n

Zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce kolonializm rosyjski jest specyficzny, bo nie opiera si\u0119 na podboju \u201einnych\u201d, tylko na asymilacji podbitych i stworzeniu fikcji, \u017ce s\u0105 z Rosjanami jednym narodem. \u201eTo inny rodzaj imperializmu, pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 poj\u0119ciami ludu i narodu\u201d \u2013 m\u00f3wi. \u201eTo tak naprawd\u0119 mieszanka imperializmu i rosyjskiego nacjonalizmu. \u00abWielki nar\u00f3d rosyjski\u00bb rozrasta si\u0119 do rangi imperium, kolonizuj\u0105c \u2013 mi\u0119dzy innymi \u2013 europejskie narody m\u00f3wi\u0105ce podobnymi j\u0119zykami. Imperialne w\u0142adze staraj\u0105 si\u0119 zatrze\u0107 ich kulturow\u0105 odmienno\u015b\u0107, obiecuj\u0105c, \u017ce zapomnienie o ukrai\u0144skiej czy bia\u0142oruskiej to\u017csamo\u015bci zapewni sukces spo\u0142eczny\u201d.<\/span><\/p>\n

Paulina Siegie\u0144, autorka reporta\u017cu \u201eMiasto bajka. Wiele historii Kaliningradu\u201d, w dziale \u201eCzytaj\u0105c\u201d opowiada Filipowi Rudnikowi o specyfice Obwodu Kaliningradzkiego, traktowanego przez Rosj\u0119, jak m\u00f3wi \u201ekolonialnie\u201d. \u201eObw\u00f3d funkcjonowa\u0142by wspaniale, gdyby m\u00f3g\u0142 swobodnie kszta\u0142towa\u0107 swoje relacje z s\u0105siadami. Moskwa tego nie chce i robi wszystko, \u017ceby uzale\u017cnia\u0107 Kaliningrad od swoich kropl\u00f3wek bud\u017cetowych. W ostatnich latach bardzo mocno wida\u0107, \u017ce zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 wp\u0142ywy oligarch\u00f3w \u2013 w megaprojekty wpompowuje si\u0119 petrodolary, \u017ceby je potem ukra\u015b\u0107\u201d. M\u00f3wi te\u017c: \u201ePolitycznie jest to region bardzo specyficzny \u2013 relatywnie ma\u0142y, gdzie wszyscy si\u0119 znaj\u0105, wi\u0119c klasa polityczna kisi si\u0119 we w\u0142asnym sosie. Mamy tu te\u017c do czynienia z \u00abnajazdem\u00bb moskiewskim, czyli pojawieniem si\u0119 elit spoza regionu \u2013 za czas\u00f3w obecnego gubernatora, r\u00f3wnie\u017c wys\u0142annika Moskwy, to si\u0119 nasili\u0142o. Co wi\u0119cej, na takim ma\u0142ym obszarze mo\u017cliwy jest du\u017co \u015bci\u015blejszy nadz\u00f3r s\u0142u\u017cb, zw\u0142aszcza \u017ce to region militarnie strategiczny dla Rosji\u201d.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli na histori\u0119 i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 Rosji patrzymy z perspektywy jej kolonializmu, porz\u0105dkuje to spos\u00f3b my\u015blenia o niej i o relacjach z ni\u0105 w przysz\u0142o\u015bci. Warto, by Zach\u00f3d to dostrzega\u0142.<\/span><\/p>\n

Zapraszamy do lektury!<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy Zach\u00f3d widzi, \u017ce Rosja to imperium kolonialne? Redakcja \u201eKultury Liberalnej\u201d Szanowni Pa\u0144stwo! Czy mo\u017cemy my\u015ble\u0107 o Rosji, pomijaj\u0105c fakt, \u017ce od wiek\u00f3w prowadzi polityk\u0119 kolonializmu? Informacje o tym, z jakich grup etnicznych pochodz\u0105 \u017co\u0142nierze rosyjskiej armii, kt\u00f3rzy najechali Ukrain\u0119, przypominaj\u0105 nam to, o czym wiemy, ale na co dzie\u0144 zapominamy. Rosja to nie jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95741"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95741"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95767,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95741\/revisions\/95767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}