{"id":95867,"date":"2022-06-15T17:09:37","date_gmt":"2022-06-15T15:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95867"},"modified":"2022-06-05T14:41:18","modified_gmt":"2022-06-05T12:41:18","slug":"15-09-73","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95867","title":{"rendered":"Na polsk\u0105 histori\u0119 ob\u0142awa. Kreml idzie na wojn\u0119 z AK"},"content":{"rendered":"

Armia Krajowa walczy\u0142a razem z Armi\u0105 Czerwon\u0105 przeciw Niemcom na Wo\u0142yniu, we Lwowie i w Wilnie. Na zdj\u0119ciu: po\u0142\u0105czony patrol polsko-sowiecki na wile\u0144skiej ulicy Wielkiej (dzi\u015b Did\u017cioji), lipiec 1944 r. (Fot. East News)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Na polsk\u0105 histori\u0119 ob\u0142awa. Kreml idzie na wojn\u0119 z AK<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Maciej Stasi\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W czasie niedawnego kr\u00f3tkiego pobytu w Moskwie widzia\u0142em wi\u0119cej antypolskich komentarzy czy program\u00f3w w telewizji rosyjskiej ni\u017c przez kilka poprzednich lat<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Z historykiem Grzegorzem Motyk\u0105 rozmawia Maciej Stasi\u0144ski<\/strong><\/h4>\n

.<\/p>\n

Prof. dr hab. Grzegorz Motyka – ur. w 1967 r., pracuje w Instytucie Studi\u00f3w Politycznych PAN, od 2011 r. jest cz\u0142onkiem Rady IPN-u. Wyda\u0142 m.in. ksi\u0105\u017cki “Od rzezi wo\u0142y\u0144skiej do akcji Wis\u0142a ” (WL, 2011) i “Na bia\u0142ych Polak\u00f3w ob\u0142awa. Wojska NKWD w walce z polskim podziemiem 1944-1953” (WL, 2014).<\/strong><\/p>\n

MACIEJ STASI\u0143SKI<\/strong>: Andriej Artizow, szef rosyjskich archiw\u00f3w, oskar\u017cy\u0142 niedawno w wywiadzie dla “Rossijskiej Gaziety” polskie podziemie, AK, o strzelanie w plecy Armii Czerwonej, kiedy ta walczy\u0142a z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105. Co pan na to?<\/p>\n

\n

GRZEGORZ MOTYKA:<\/strong> Dwa akapity tego wywiadu dotycz\u0105 zreszt\u0105 mojej ksi\u0105\u017cki o walce NKWD z polskim podziemiem “Na bia\u0142ych Polak\u00f3w ob\u0142awa”. Powsta\u0142a ona w ramach projektu badawczego Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Minister Artizow to dobry i sumienny archiwista. Tym bardziej zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce uzna\u0142 moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 za stronnicz\u0105 i antyrosyjsk\u0105, cho\u0107 taka nie jest.<\/span><\/p>\n

By\u0142em akurat w Moskwie, kiedy ukaza\u0142a si\u0119 ta wypowied\u017a. Tego dnia rano wszed\u0142em do budynku archiw\u00f3w i niemal od razu wyczu\u0142em troszk\u0119 kafkowsk\u0105 atmosfer\u0119. Inny urz\u0119dnik ni\u017c zwykle wyda\u0142 mi zgod\u0119 na otrzymanie przepustki. Us\u0142ysza\u0142em: “Jeste\u015bmy na bie\u017c\u0105co. Czytali\u015bmy pana ksi\u0105\u017ck\u0119…”. Dopiero kiedy par\u0119 godzin p\u00f3\u017aniej kupi\u0142em gazet\u0119, zrozumia\u0142em, o co chodzi.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej doszed\u0142em do wniosku, \u017ce z punktu widzenia rosyjskiego urz\u0119dnika minister Artizow ma w pewnym sensie racj\u0119. Moja ksi\u0105\u017cka uderza w mocno w Rosji zakorzeniony mit historyczny wojny wyzwole\u0144czej. Pisz\u0119, \u017ce Armia Czerwona wyzwala\u0142a Polsk\u0119 od niemieckiego ludob\u00f3jstwa, ale jednocze\u015bnie narzuca\u0142a jej komunistyczn\u0105 dyktatur\u0119. Dla wielu Rosjan to jest trudne do przyj\u0119cia. Dla nich Armia Czerwona wyzwala\u0142a – i kropka.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

W dodatku “Na bia\u0142ych Polak\u00f3w ob\u0142awa” to swoisty katalog dzia\u0142a\u0144 NKWD przeciw polskiemu podziemiu. Pokazuj\u0119, \u017ce te same jednostki, kt\u00f3re ochrania\u0142y zaplecze frontu, deportowa\u0142y narody z Krymu i Kaukazu, post\u0119powa\u0142y bezwzgl\u0119dnie, dobija\u0142y rannych na polu bitwy. A to z kolei uderza w bardzo silny w Rosji mit i etos czekist\u00f3w, do dzi\u015b podtrzymywany przez propagand\u0119.<\/span><\/p>\n

Polskie podziemie oczywi\u015bcie walczy\u0142o te\u017c przeciw Sowietom. Artizow ma racj\u0119, kiedy m\u00f3wi o ofiarach po stronie sowieckiej, kt\u00f3re pad\u0142y z r\u0105k poakowskiego podziemia po przej\u015bciu frontu. Rzeczywi\u015bcie, tak jak podaj\u0105 sowieckie statystyki, zabitych by\u0142o 700, a nawet wi\u0119cej. Problem w tym, \u017ce nie wspomina o tym, i\u017c zanim to nast\u0105pi\u0142o, AK wspar\u0142a Armi\u0119 Czerwon\u0105 w akcji “Burza” i walczy\u0142a razem z ni\u0105 przeciw Niemcom na Wo\u0142yniu, we Lwowie i w Wilnie.<\/span><\/p>\n

Charakterystyczne, \u017ce w\u015br\u00f3d tych 70 dokument\u00f3w, kt\u00f3re federalne archiwa opublikowa\u0142y teraz na ten temat, trzy pierwsze wbrew nag\u0142\u00f3wkom nie opisuj\u0105 akcji AK, lecz Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii! Przypisywanie polskiemu podziemiu antysowieckich akcji na pocz\u0105tku 1944 r. na Wo\u0142yniu jest historycznie fa\u0142szywe. W tym czasie 27. Wo\u0142y\u0144ska Dywizja AK bra\u0142a udzia\u0142 u boku Armii Czerwonej w bitwie o Kowel. Tutaj rosyjscy archiwi\u015bci okazali si\u0119 wyj\u0105tkowo nieprofesjonalni.<\/span><\/p>\n

AK wyst\u0105pi\u0142a przeciwko wojskom sowieckim dopiero p\u00f3\u017aniej, w odpowiedzi na rozbrajanie polskich oddzia\u0142\u00f3w przez NKWD. Polacy chcieli dalej walczy\u0107 z Niemcami, lecz jednocze\u015bnie oczekiwali, \u017ce sami b\u0119d\u0105 mogli wybiera\u0107 w\u0142asny rz\u0105d i ustr\u00f3j, a to dla Stalina by\u0142o nie do przyj\u0119cia.<\/span><\/p>\n

W tych ujawnionych przez Rosjan dokumentach w og\u00f3le nie ma mowy o sowieckich represjach, o dzia\u0142aniach przeciw podziemiu i dzia\u0142aczom niepodleg\u0142o\u015bciowym, ani o ca\u0142ym politycznym kontek\u015bcie: \u017ce przecie\u017c Armia Czerwona narzuca\u0142a dyktatur\u0119. Polscy komuni\u015bci i ich tymczasowy organ w\u0142adzy PKWN nie mieli w 1944 r. niemal \u017cadnego poparcia spo\u0142ecznego w Polsce. Sowieci \u015bwietnie o tym w\u00f3wczas wiedzieli. Stalin powiedzia\u0142 Bierutowi w Moskwie: “Dzisiaj jeste\u015bcie tak silni dzi\u0119ki nam, \u017ce jak powiecie, \u017ce dwa razy dwa to 16, to wam uwierz\u0105. Ale jak nas nie b\u0119dzie, to was wystrzelaj\u0105 jak kuropatwy”.<\/span><\/p>\n

W po\u0142owie 1945 r. polscy komuni\u015bci pr\u00f3bowali zd\u0142awi\u0107 poakowskie podziemie, rzucaj\u0105c przeciw niemu jednostki wojska polskiego wracaj\u0105ce z frontu. Bez rezultatu. Dosz\u0142o do dezercji i przechodzenia oddzia\u0142\u00f3w na stron\u0119 podziemia. W efekcie musiano z po\u0142udniowej Ukrainy \u015bci\u0105ga\u0107 62. Dywizj\u0119 NKWD – bez wojsk sowieckich ca\u0142y komunistyczny aparat rozpru\u0142by si\u0119 w szwach. Dopiero jesieni\u0105 1946 r., po sfa\u0142szowanym referendum, polscy komuni\u015bci byli na tyle silni, by ca\u0142kowicie przej\u0105\u0107 zwalczanie podziemia i PSL-u Miko\u0142ajczyka.<\/span><\/p>\n

Zreszt\u0105 jeszcze w 1946 r. dochodzi\u0142o do star\u0107 polsko-sowieckich, do czego prowokowa\u0142y rabunki i gwa\u0142ty pope\u0142niane licznie przez maruder\u00f3w z Armii Czerwonej. Tylko pod Zwoleniem Polacy w czerwcu rozstrzelali grup\u0119 wzi\u0119tych do niewoli Sowiet\u00f3w, po czym stoczyli kilkugodzinn\u0105 bitw\u0119 z 90. Pu\u0142kiem NKWD. Zgin\u0119\u0142o wtedy 46 Sowiet\u00f3w. Pomi\u0119dzy ko\u0144cem II wojny \u015bwiatowej a inwazj\u0105 na Afganistan wi\u0119ksze straty w jednej bitwie Sowieci ponie\u015bli chyba tylko w 1956 r. w Budapeszcie.<\/span><\/p>\n

Pod wra\u017ceniem tych strat gen. W\u0142adimir Rogatin, dow\u00f3dca ochrony ty\u0142\u00f3w stacjonuj\u0105cej w Polsce P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej, poprosi\u0142 o przys\u0142anie dodatkowych o\u015bmiu pu\u0142k\u00f3w. Ale Moskwa zda\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce tylko podsyci\u0142oby to polski op\u00f3r, i nakaza\u0142a pe\u0142ne wycofanie si\u0119 wojsk NKWD z Polski. Jedynie 64. Dywizja pozosta\u0142a do wiosny 1947 r., bo osobi\u015bcie poprosi\u0142 o to Bierut. Chcia\u0142 mie\u0107 j\u0105 w odwodzie w czasie wybor\u00f3w do Sejmu, kt\u00f3re polscy komuni\u015bci sfa\u0142szowali ju\u017c samodzielnie.<\/span><\/p>\n

Przecie\u017c to, \u017ce Rosja sowiecka narzuca\u0142a komunizm wsz\u0119dzie, gdzie dosz\u0142a, jest potoczn\u0105 wiedz\u0105 historyczn\u0105. Artizow i podobnie my\u015bl\u0105cy rosyjscy historycy to cynicy?<\/strong><\/h5>\n

– Moim zdaniem nie chodzi tu o cynizm ani o z\u0142\u0105 wol\u0119, ale o uleganie mitom historycznym o roli ZSRR i Armii Czerwonej. Dla Rosjan zwyci\u0119stwo w II wojnie to opowie\u015b\u0107 o pokonaniu absolutnego z\u0142a – nazizmu. Za to zwyci\u0119stwo Rosjanie i inne narody ZSRR zap\u0142aci\u0142y straszliw\u0105 cen\u0119: 26 mln zabitych i zamordowanych. To trauma milion\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy na wojnie stracili bliskich. Kiedy\u015b nowo\u017ce\u0144cy mieli zwyczaj sk\u0142adania kwiat\u00f3w przed mauzoleum Lenina, od czasu upadku komunizmu w spos\u00f3b naturalny zacz\u0119li to robi\u0107 na Grobie Nieznanego \u017bo\u0142nierza tu\u017c pod murem Kremla. Armia Czerwona to nadal \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

My\u015bl, \u017ce czerwonoarmi\u015bci, wyzwalaj\u0105c spod nazistowskiej okupacji, jednocze\u015bnie przynosili nowe zniewolenie i cierpienia, jest dla Rosjan trudna do przyj\u0119cia. Tym bardziej \u017ce powa\u017cna dyskusja pomi\u0119dzy nami a Rosjanami dotycz\u0105ca akurat lat 1944-45 i powojennego podziemia w\u0142a\u015bciwie nigdy si\u0119 nie odby\u0142a. Normalnie zorganizowaliby\u015bmy szczer\u0105 naukow\u0105 dyskusj\u0119 wok\u00f3\u0142 tej kwestii, tak\u017ce w Moskwie. Ale teraz, kiedy mamy wojn\u0119 na Ukrainie, b\u0119dzie to pewnie trudne. Obawiam si\u0119, \u017ce raczej b\u0119dziemy si\u0119 wzajemnie ok\u0142ada\u0107 jedynie s\u0142usznymi prawdami. W czasie tygodniowego pobytu w Moskwie widzia\u0142em wi\u0119cej antypolskich komentarzy czy program\u00f3w w telewizji rosyjskiej ni\u017c przez kilka poprzednich lat. Wida\u0107 ofensyw\u0119 propagandow\u0105 przeciw Polsce.<\/span><\/p>\n

Kiedy o p\u00f3\u0142nocy z 27 na 28 lutego na pasku moskiewskiej telewizji zobaczy\u0142em informacj\u0119 o zabiciu Borysa Niemcowa, strasznie mnie to poruszy\u0142o. Zaraz nast\u0119pnego dnia poszed\u0142em na most, gdzie go zastrzelono, i z\u0142o\u017cy\u0142em wi\u0105zank\u0119 bia\u0142o-czerwonych r\u00f3\u017c w imieniu swoim i koleg\u00f3w z Rady IPN-u. Po prostu musia\u0142em odda\u0107 ho\u0142d temu wybitnemu politykowi demokratycznej Rosji. Bo to g\u0142upi pogl\u0105d, \u017ce my jeste\u015bmy tacy antyrosyjscy.<\/span><\/p>\n

Niezwykle sobie ceni\u0119 rosyjskiego malarza batalist\u0119 Wasilija Wierieszczagina, nazywanego “Lwem To\u0142stojem rosyjskiego malarstwa”. Jego obrazy to wprost genialne reporta\u017ce z pola bitwy. Bitwom przygl\u0105da\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 z bliska, zgin\u0105\u0142 w Port Arthur w czasie wojny rosyjsko-japo\u0144skiej. Pokazywa\u0142 chwa\u0142\u0119 rosyjskiego or\u0119\u017ca, ale te\u017c cen\u0119 zwyci\u0119stwa, dramat wojny i groz\u0119 \u015bmierci, a tak\u017ce to, jak wojna zabija cz\u0142owiecze\u0144stwo. Wzbudza\u0142 kontrowersje. Jeden z obraz\u00f3w, pokazuj\u0105cy, jak oddzia\u0142 rosyjski pozostawia rannego \u017co\u0142nierza na polu bitwy, z tego powodu nawet zniszczy\u0142.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce odwo\u0142a\u0142em si\u0119 do jego obrazu “Rozstrzelanie podpalaczy”. Przedstawia on egzekucj\u0119 grupy rosyjskich ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy stawili op\u00f3r wojskom napoleo\u0144skim w 1812 r. Czy on jest antyfrancuski? Nie, to przecie\u017c pochwa\u0142a ludowej guerilli. Tak samo pokazuj\u0119 w ksi\u0105\u017cce, \u017ce polski powojenny op\u00f3r by\u0142 walk\u0105 w obronie niepodleg\u0142o\u015bci i prawa do wyboru w\u0142asnego pa\u0144stwowego losu.<\/span><\/p>\n

Czy to, co teraz m\u00f3wi\u0105 Rosjanie o wojnie, Armii Czerwonej i AK, oznacza, \u017ce debata w Polsko-Rosyjskiej Grupie ds. Trudnych nic nie da\u0142a i mity od\u017cywaj\u0105?<\/strong><\/h5>\n

– Tego bym nie powiedzia\u0142. Sam Artizow pod koniec wywiadu podkre\u015bla, \u017ce komuni\u015bci odpowiadaj\u0105 za Katy\u0144 i masowe deportacje Polak\u00f3w w g\u0142\u0105b ZSRR.<\/span><\/p>\n

Ale to przyzna\u0142 jeszcze Gorbaczow, w ko\u0144cu tak\u017ce Jelcyn, a papiery dotycz\u0105ce zbrodni katy\u0144skiej przywi\u00f3z\u0142 do Warszawy jeden z poprzednik\u00f3w Artizowa, Rudolf Pichoja.<\/strong><\/h5>\n

– Bo debata o sprawach trudnych by\u0142a najbardziej intensywna na pocz\u0105tku lat 90., p\u00f3\u017aniej wyra\u017anie os\u0142ab\u0142a. Polacy i Rosjanie stracili zainteresowanie sob\u0105, chlubnym wyj\u0105tkiem by\u0142o \u015brodowisko rosyjskiego Memoria\u0142u maj\u0105ce ogromne zas\u0142ugi cho\u0107by w przywracaniu prawdy o Katyniu. Inna rzecz, \u017ce trudno debatowa\u0107, kiedy znaczna cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w archiwalnych nadal pozostaje utajniona. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nawet ponownie utajniono. Niekt\u00f3rych teczek, kt\u00f3re ogl\u0105da\u0142em w 1998 r., nie pozwolono mi niedawno przejrze\u0107 ponownie. Z powodu niedost\u0119pno\u015bci archiw\u00f3w sami Rosjanie maj\u0105 k\u0142opot z poznaniem w\u0142asnej historii.<\/span><\/p>\n

Dlaczego Rosja zamyka te archiwa?<\/strong><\/h5>\n

– Akta z lat 30. XX wieku s\u0105 w miar\u0119 dost\u0119pne. Ale ju\u017c od 1939 r. zaczynaj\u0105 si\u0119 ograniczenia. T\u0142umaczy si\u0119 to bezpiecze\u0144stwem pa\u0144stwa. Mo\u017cna to cz\u0119\u015bciowo zrozumie\u0107, je\u015bli sobie przypomnie\u0107 poruszenie, jakie wywo\u0142a\u0142o u nas otwarcie archiw\u00f3w IPN-u. Pokazanie skali infiltracji spo\u0142ecze\u0144stwa przez s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 szok. W\u0142adza na Kremlu podejrzliwie patrzy na wszystkie niekontrolowane odruchy spo\u0142eczne. A ods\u0142oni\u0119cie skali z\u0142a mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 poruszenie trudne do opanowania.<\/span><\/p>\n

Rosja prowadzi zreszt\u0105 aktywn\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 na wielu polach. Ze zdumieniem ogl\u0105da\u0142em ostatnio wystaw\u0119 tzw. grekowc\u00f3w. To grupa ok. 30 malarzy op\u0142acanych przez pa\u0144stwo i maluj\u0105cych na zam\u00f3wienie w\u0142adzy batalistyczne sceny z dziej\u00f3w Rosji, nawet tych najnowszych. Na wystawie pokazano obrazy z wojny z Gruzj\u0105 czy aneksji Krymu!<\/span><\/p>\n

Czy Rosjanie debatowali o swoich antysowieckich kolaborantach, kt\u00f3rzy poszli razem z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105? O gen. W\u0142asowie?<\/strong><\/h5>\n

– Owszem, w latach 90. by\u0142a nawet pr\u00f3ba rehabilitacji W\u0142asowa, ale dzisiaj zwyci\u0119\u017ca teza, \u017ce by\u0142 to zdrajca ojczyzny. Niemniej mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 zjawisko cichej dekomunizacji. Bardzo powoli, ale jednak s\u0105 usuwane dyskretnie z przestrzeni publicznej pami\u0105tki komunistyczne z czas\u00f3w sowieckich. Np. spod Kremla znikn\u0105\u0142 po jakim\u015b remoncie pomnik strzelc\u00f3w \u0142otewskich zas\u0142u\u017conych dla bolszewickiego przewrotu. P\u00f3\u017aniej na ich miejsce wr\u00f3ci\u0142 pomnik dynastii Romanow\u00f3w. Problemem jest jednak to, \u017ce symbolik\u0119 komunistyczn\u0105 zast\u0119puje narracja nacjonalistyczna.<\/span><\/p>\n

Dlaczego ujawnienie dokument\u00f3w dotycz\u0105cych ob\u0142awy augustowskiej w 1945 r. utkn\u0119\u0142o w miejscu?<\/strong><\/h5>\n

– Nikita Pietrow z Memoria\u0142u znalaz\u0142 kilka lat temu dwa dokumenty dowodz\u0105ce odpowiedzialno\u015bci NKWD za t\u0119 zbrodni\u0119. Do dzi\u015b jednak nie odtajniono materia\u0142\u00f3w pokazuj\u0105cych, kiedy i gdzie zabito oraz pochowano ofiary ob\u0142awy.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z ustaleniami Grupy ds. Trudnych mia\u0142o powsta\u0107 wsp\u00f3lne polsko-rosyjskie ca\u0142o\u015bciowe wydawnictwo \u017ar\u00f3d\u0142owe na temat relacji polsko-sowieckich w latach 1943-45, w tym ob\u0142awy augustowskiej. Teraz archiwa federalne og\u0142osi\u0142y zamiar opublikowania trzech tom\u00f3w dokument\u00f3w o polskim podziemiu w tych samych latach. Mam nadziej\u0119, \u017ce mowa w\u0142a\u015bnie o naszym wsp\u00f3lnym projekcie. Je\u017celi w Moskwie powsta\u0142 za\u015b pomys\u0142, aby opublikowa\u0107 dokumenty samodzielnie, co by\u0142oby rozwi\u0105zaniem niedobrym, to oczywi\u015bcie my te\u017c sami wydamy trzy tomy materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Armia Krajowa walczy\u0142a razem z Armi\u0105 Czerwon\u0105 przeciw Niemcom na Wo\u0142yniu, we Lwowie i w Wilnie. Na zdj\u0119ciu: po\u0142\u0105czony patrol polsko-sowiecki na wile\u0144skiej ulicy Wielkiej (dzi\u015b Did\u017cioji), lipiec 1944 r. (Fot. East News) Na polsk\u0105 histori\u0119 ob\u0142awa. Kreml idzie na wojn\u0119 z AK Maciej Stasi\u0144ski W czasie niedawnego kr\u00f3tkiego pobytu w Moskwie widzia\u0142em wi\u0119cej antypolskich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95867"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95876,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95867\/revisions\/95876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}