{"id":95926,"date":"2022-06-09T17:09:18","date_gmt":"2022-06-09T15:09:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=95926"},"modified":"2022-06-09T07:46:16","modified_gmt":"2022-06-09T05:46:16","slug":"18-09-65","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=95926","title":{"rendered":"Polska demokracja wyznaniowa"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Polska demokracja wyznaniowa<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Spor\u00f3w na temat tego, czy Polska jest ju\u017c pa\u0144stwem wyznaniowym, by\u0142o wiele, teraz ukaza\u0142a si\u0119 \u00a0ksi\u0105\u017cka prawnika, kt\u00f3ry bada, w jakim stopniu polski system polityczny ma charakter pa\u0144stwa wyznaniowego i jak ten stopie\u0144 wzrasta\u0142 na przestrzeni ostatnich trzech dekad oraz jak jest zakorzeniony w historii ostatnich stuleci.<\/strong><\/span><\/h4>\n

Miros\u0142aw Woroniecki w wydanej w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017cce Katolicyzm jako ideologia totalitarnej w\u0142adzy<\/em>\u00a0pokazuje jak silnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wp\u0142ywa dzi\u015b na\u00a0system prawny, na\u00a0scen\u0119 polityczn\u0105, na\u00a0g\u0142\u00f3wne dziedziny \u017cycia, takie jak ustawodawstwo, o\u015bwiata, ochrona zdrowia, ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c na\u00a0\u015brodki masowego przekazu i\u00a0na\u00a0gospodark\u0119. Cz\u0119sto pisze si\u0119 o\u00a0klerykalizacji polskiego \u017cycia politycznego i\u00a0spo\u0142ecznego, ale\u00a0Woroniecki pokazuje, \u017ce\u00a0to\u00a0okre\u015blenie jest zdecydowanie nazbyt s\u0142abe, \u017ce\u00a0polska demokracja, w\u00a0kt\u00f3rej\u00a0widzimy tak\u00a0silny sojusz polityki z\u00a0Ko\u015bcio\u0142em, coraz bardziej zmienia nasz kraj w\u00a0pa\u0144stwo wyznaniowe.<\/span><\/p>\n

Jak czytamy we\u00a0wst\u0119pie:<\/span><\/p>\n

\n

Specyficzny model pa\u0144stwa wyznaniowego zosta\u0142 ostatecznie domkni\u0119ty wraz z\u00a0nastaniem rz\u0105d\u00f3w tzw. Zjednoczonej Prawicy w\u00a02015 r. poprzez zawarcie faktycznego sojuszu politycznego partii Prawo i\u00a0Sprawiedliwo\u015b\u0107 z\u00a0Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Dzisiaj, gdy\u00a0obowi\u0105zuj\u0105ce prawo pa\u0144stwowe, \u017cycie prywatne i\u00a0aktywno\u015b\u0107 obywateli podporz\u0105dkowano fantazjom religijnym, widzimy wyra\u017anie jak powa\u017cne zagro\u017cenie dla wolno\u015bci osobistej i\u00a0praw cz\u0142owieka stanowi zawarty sojusz.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u00a0definicjach pa\u0144stwa wyznaniowego centralnym i\u00a0nieod\u0142\u0105cznym elementem jest ustanowienie religii pa\u0144stwowej. Polska konstytucja teoretycznie gwarantuje swobod\u0119 wyznania i\u00a0rozdzia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a od\u00a0pa\u0144stwa, jednak analiza polskiego systemu prawnego nie\u00a0pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce\u00a0te\u00a0sformu\u0142owania konstytucyjne s\u0105\u00a0tylko\u00a0dekoracj\u0105, kt\u00f3rej\u00a0nikt nie\u00a0traktuje powa\u017cnie.<\/span><\/p>\n

Instytucje religijne zwi\u0105zane z\u00a0Ko\u015bcio\u0142em katolickim s\u0105\u00a0wyra\u017anie uprzywilejowane w\u00a0stosunkach cywilno-prawnych, podatkowych, ubezpieczeniowych itp. Religia katolicka jest uwzgl\u0119dniana w\u00a0prawodawstwie dotycz\u0105cym ma\u0142\u017ce\u0144stw, rodziny, o\u015bwiaty\u00a0 wychowania, czy\u00a0medycyny.<\/span><\/p>\n

Duchowni bior\u0105 udzia\u0142 w\u00a0uroczysto\u015bciach pa\u0144stwowych, a\u00a0czasem takie uroczysto\u015bci maj\u0105 miejsce na\u00a0terenie instytucji religijnych Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, symbole religijne s\u0105\u00a0wszechobecne w\u00a0pa\u0144stwowych instytucjach, w\u00a0szko\u0142ach, w\u00a0sp\u00f3\u0142kach skarbu pa\u0144stwa takich jak Poczta Polska i\u00a0inne.<\/span><\/p>\n

\n

Wystarczy pobie\u017cnie zapozna\u0107 si\u0119 z\u00a0obowi\u0105zuj\u0105cym w\u00a0Polsce systemem prawnym, by\u00a0stwierdzi\u0107, \u017ce\u00a0 uprzywilejowuje on\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jako instytucj\u0119 wyznaniow\u0105 w\u00a0ka\u017cdej sferze, w\u00a0tym przede wszystkim poprzez stworzenie instytucjonalnego dost\u0119pu do\u00a0w\u0142adzy i\u00a0wsp\u00f3\u0142decydowania w\u00a0podejmowaniu decyzji politycznych w\u00a0szerokim katalogu spraw niejednokrotnie przekraczaj\u0105cym konstytucyjne okre\u015blenie \u201ewsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania dla dobra cz\u0142owieka i\u00a0dobra wsp\u00f3lnego\u201d, o\u00a0kt\u00f3rym\u00a0mowa jest w\u00a0art. 25 ust. 3 Konstytucji RP.\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Klerykalizacja kraju dokonywa\u0142a si\u0119 sukcesywnie od\u00a0chwili za\u0142amania si\u0119 systemu komunistycznego. Ograniczenie prawa do\u00a0aborcji i\u00a0wprowadzenie religii do\u00a0szk\u00f3\u0142 pa\u0144stwowych wywo\u0142a\u0142o debat\u0119 i\u00a0konflikty, ale\u00a0ju\u017c zapisy o\u00a0poszanowaniu warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich w\u00a0ustawach medialnych porusza\u0142y\u00a0 tylko\u00a0\u015brodowiska zawodowe (podobnie jak formalne przyzwolenie na\u00a0stosowanie tzw. klauzuli sumienia w\u00a0medycynie, co\u00a0oznacza\u0142o ograniczanie dost\u0119pu do\u00a0nowoczesnej medycyny na\u00a0podstawie przekona\u0144 religijnych lekarza).<\/span><\/p>\n

Na\u00a0wyznaniowy charakter pa\u0144stwa wskazuje analiza orzecznictwa s\u0105d\u00f3w powszechnych. Na\u00a0wszystkich szczeblach, w\u0142\u0105cznie z\u00a0wyrokami S\u0105du Najwy\u017cszego, widzimy niczym nieuzasadnione uwzgl\u0119dnianie wewn\u0119trznych przepis\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, jak r\u00f3wnie\u017c inne formy uprzywilejowanej pozycji Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0sporach prawnych.\u00a0<\/span><\/p>\n

Autor przypomina, \u017ce\u00a0praktycznie w\u00a0ca\u0142ej klasie politycznej widzimy silne przekonanie, \u017ce\u00a0warunkiem politycznego sukcesu s\u0105\u00a0bliskie zwi\u0105zki z\u00a0Ko\u015bcio\u0142em, a\u00a0pr\u00f3by kwestionowania pozycji Ko\u015bcio\u0142a skazuj\u0105 ka\u017cd\u0105 parti\u0119 polityczna na\u00a0przegran\u0105. Te\u00a0postawy maj\u0105 swoje korzenie w\u00a0polskiej historii dlatego te\u017c Miros\u0142aw Woroniecki pr\u00f3buje spojrze\u0107 na\u00a0dzisiejsz\u0105 klerykalizacj\u0119 polskiej polityki w\u00a0jej kontek\u015bcie historycznym, zaczynaj\u0105c od\u00a0okresu Kontrreformacji.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Woroniecki o\u00a0tym nie\u00a0pisze, ale\u00a0warto przypomnie\u0107, \u017ce\u00a0Reformacja by\u0142a przede wszystkim rewolucj\u0105 ekonomiczn\u0105 i\u00a0spo\u0142eczn\u0105.\u00a0<\/strong>Porzucenie pracy niewolniczej i\u00a0przej\u015bcie w\u00a0rolnictwie na\u00a0czynsze tworzy\u0142o now\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105 niezale\u017cnych rolnik\u00f3w i\u00a0rzemie\u015blnik\u00f3w, reformacja radykalnie zmienia\u0142a r\u00f3wnie\u017c o\u015bwiat\u0119. (Kiedy dwie\u015bcie lat temu Mickiewicz marzy\u0142, \u017ceby\u00a0jego ksi\u0119gi trafi\u0142y pod\u00a0strzechy w\u00a0zaborach rosyjskim i\u00a0austriackim by\u0142 jeden pi\u015bmienny ch\u0142op na\u00a0powiat, a\u00a0w\u00a0tym samym czasie w\u00a0Szwecji nie\u00a0mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107 \u015blubu nie\u00a0umiej\u0105c pisa\u0107 i\u00a0czyta\u0107). Dla teolog\u00f3w ko\u015bcio\u0142\u00f3w zreformowanych powszechna umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i\u00a0pisania by\u0142a konieczna do\u00a0samodzielnego czytania Biblii, w\u00a0\u017cyciu spo\u0142ecznym zmienia\u0142o to\u00a0jako\u015b\u0107 polityki i\u00a0przyspieszenie innowacji najpierw w\u00a0rolnictwie i\u00a0handlu, a\u00a0potem w\u00a0rzemio\u015ble i\u00a0w\u00a0powoli rozwijaj\u0105cym si\u0119 przemy\u015ble.<\/span><\/p>\n

Kontrreformacja oznacza\u0142a unowocze\u015bnienie systemu politycznego opartego na\u00a0szlachcie folwarcznej i\u00a0podporz\u0105dkowanie systemu szkolnego potrzebom Ko\u015bcio\u0142a. Polska to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa rozwija\u0142a si\u0119 w\u00a0coraz silniejszym zespoleniu z\u00a0wiar\u0105 katolick\u0105. Kr\u00f3tki rozdzia\u0142 o\u00a0Kontrreformacji zostawia mnie osobi\u015bcie z\u00a0niedosytem, bo\u00a0Autor koncentruje si\u0119 na\u00a0przyczynach zwyci\u0119stwa, nie\u00a0docieraj\u0105c do\u00a0analizy skutk\u00f3w trwania feudalnego systemu politycznego, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0ekonomia oparta jest na\u00a0pracy przymusowej, system moralny na\u00a0pochwale \u017cycia na\u00a0kradzionym chlebie i\u00a0pogardzie, przebranej w\u00a0kazaniach w\u00a0trosk\u0119 o\u00a0maluczkich, dla kt\u00f3rych\u00a0jedyn\u0105 szans\u0105 przetrwania jest cwaniactwo.\u00a0Katolicka religia wspiera\u0142a powszechn\u0105 nieuczciwo\u015b\u0107 wszystkich wobec wszystkich, niech\u0119\u0107 do\u00a0nauki i\u00a0brak wiary w\u00a0to, \u017ce\u00a0w\u0142asn\u0105 prac\u0105 mo\u017cna co\u015b zmieni\u0107.<\/strong>\u00a0(Wp\u0142yw tamtych czas\u00f3w na\u00a0dzisiejsz\u0105 mentalno\u015b\u0107 naszego spo\u0142ecze\u0144stwa jest przemo\u017cny i\u00a0wymaga\u0142by osobnej ksi\u0105\u017cki.) \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Miros\u0142aw Woroniecki przechodzi w\u00a0kolejnym rozdziale do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w\u00a0Polsce u\u00a0progu niepodleg\u0142o\u015bci i\u00a0w\u00a0okresie mi\u0119dzywojennym. Jeste\u015bmy ju\u017c po\u00a0czystce innowierc\u00f3w i\u00a0zredukowaniu ich wp\u0142yw\u00f3w do\u00a0zera. Spo\u0142ecze\u0144stwo mamy katolickie do\u00a0szpiku ko\u015bci, z\u00a0ludow\u0105 obrz\u0119dowo\u015bci\u0105, romantyczn\u0105 inteligencj\u0105 i\u00a0anorektycznym pozytywizmem. Autor pokazuje jak bardzo Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki odleg\u0142y by\u0142 od\u00a0nurt\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. (Ponownie brakuje mi\u00a0tu\u00a0analizy powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy najwy\u017csz\u0105 hierarchi\u0105 ko\u015bcieln\u0105 a\u00a0ziemia\u0144stwem, jak r\u00f3wnie\u017c wykorzystania ni\u017cszego kleru pochodzenia ch\u0142opskiego dla zwalczania d\u0105\u017ce\u0144 do\u00a0reform spo\u0142ecznych).\u00a0Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przysz\u0142a wbrew Ko\u015bcio\u0142owi<\/strong>, ale\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 wtedy (podobnie jak w\u00a0naszych czasach), podj\u0105\u0142 natychmiast pr\u00f3b\u0119 jej zaw\u0142aszczenia i\u00a0kszta\u0142towania patriotyzmu narodowo-katolickiego. Autor przypomina natychmiastowy wzrost znaczenia klerykalnej prawicy. Patriotyzm suwerennego spo\u0142ecze\u0144stwa jest zast\u0119powany przez\u00a0faszyzuj\u0105cy nacjonalizm pobo\u017cnej ksenofobii, wzywaj\u0105cej do\u00a0nienawi\u015bci i\u00a0mesja\u0144skiego prozelityzmu.<\/span><\/p>\n

Polski sp\u00f3r mi\u0119dzy lewic\u0105 i\u00a0prawic\u0105 toczy\u0142 si\u0119 w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie gruntownie niedorozwini\u0119tym i\u00a0mam wra\u017cenie, \u017ce\u00a0Autor troch\u0119 niepotrzebnie idealizuje polsk\u0105 mi\u0119dzywojenn\u0105 lewic\u0119 i\u00a0nie\u00a0docenia \u00a0kapitalizmu, czyli gospodarki opartej na\u00a0prywatnej w\u0142asno\u015bci, przedsi\u0119biorczo\u015bci i\u00a0innowacyjno\u015bci. Woroniecki kieruje swoj\u0105 uwag\u0119 na\u00a0odra\u017caj\u0105ce postawy i\u00a0dzia\u0142ania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, takie jak zwalczanie emancypacyjnych d\u0105\u017ce\u0144 mniejszo\u015bci narodowych, i\u00a0na\u00a0zakleszczenie sceny politycznej, na\u00a0kt\u00f3rej\u00a0narodowo-katolicka prawica ustawicznie blokowa\u0142a wszelkie reformy spo\u0142eczne i\u00a0gospodarcze, parali\u017cuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie procesy ustawodawcze. Po\u00a0przewrocie majowym, jak pisze:<\/span><\/p>\n

\n

Sytuacja rz\u0105dz\u0105cych by\u0142a o\u00a0tyle skomplikowana, \u017ce\u00a0wobec wykorzystywania religii dla realizacji swoich cel\u00f3w politycznych przez\u00a0endeckie i\u00a0inne nacjonalistyczne ugrupowania i\u00a0uczynienia z\u00a0niej ideologii narodowej, sanacja musia\u0142a zaakceptowa\u0107 jej kszta\u0142t i\u00a0zawarto\u015b\u0107 tre\u015bciow\u0105, co\u00a0oznacza\u0142o tak\u017ce akceptacj\u0119 dla pozycji [religii katolickiej] w\u00a0pa\u0144stwie jako ideologii panuj\u0105cej. Faktyczne przyj\u0119cie katolicyzmu z\u00a0ca\u0142ym dobrodziejstwem inwentarza utrudnia\u0142o jednak\u017ce starania o\u00a0zachowanie dystansu od\u00a0jej totalizmu, antysemityzmu i\u00a0wr\u0119cz faszystowskich inklinacji.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Takie spojrzenie mog\u0142oby sugerowa\u0107, \u017ce\u00a0ob\u00f3z sanacyjny by\u0142 zmuszony do\u00a0tej\u00a0akceptacji, tymczasem, podobnie jak dzi\u015b w\u00a0szeregach opozycji, w\u00a0obozie sanacji postawy i\u00a0pogl\u0105dy by\u0142y mieszane, a\u00a0walka o\u00a0w\u0142adz\u0119 nie\u00a0oznacza\u0142a diametralnej r\u00f3\u017cnicy postaw wobec Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0sk\u0142\u00f3conych obozach.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Woroniecki przypomina, \u017ce\u00a0znaczna cz\u0119\u015b\u0107 polskiej inteligencji w\u00a0okresie mi\u0119dzywojennym i\u00a0to\u00a0nawet w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy\u00a0byli wierz\u0105cymi katolikami, dostrzega\u0142a roszczeniowe postawy duchowie\u0144stwa i\u00a0szkodliwy wp\u0142yw konkordatu na\u00a0pa\u0144stwo polskie, ale\u00a0apele wzywaj\u0105ce do\u00a0zerwania konkordatu nie\u00a0mia\u0142y \u017cadnych szans powodzenia.<\/span><\/p>\n

Przeskok do\u00a0transformacji po\u00a0roku 1989 jest moim zdaniem zbyt wielki, gdy\u017c\u00a0okres stalinizmu, a\u00a0potem \u201ema\u0142ej stabilizacji\u201d jest dla analizy dzisiejszych sukces\u00f3w obozu narodowo-katolickiego nies\u0142ychanie istotny. Okres komunistycznej industrializacji, budowania przemys\u0142u opartego na\u00a0pa\u0144stwowej pa\u0144szczy\u017anie, u\u0142atwia\u0142 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 prezentacj\u0119 katolickiej my\u015bli narodowej jako ruchu wolno\u015bciowego. W\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0Papie\u017cem-Polakiem mieli\u015bmy eksplozj\u0119 nadziei na\u00a0wielki cud nad\u00a0Wis\u0142\u0105. Pojawi\u0142a si\u0119 kolejna okazja do\u00a0zostania Chrystusem narod\u00f3w, kt\u00f3ry\u00a0zrechrystianizuje Europ\u0119 i\u00a0odda bogu co\u00a0si\u0119 da.<\/span><\/p>\n

Nic dziwnego, \u017ce\u00a0wszelkie ostrze\u017cenia przed\u00a0kolizj\u0105 katolickiej demokracji z\u00a0demokracj\u0105 bez\u00a0dodatkowych przymiotnik\u00f3w traktowane by\u0142y przez\u00a0polityk\u00f3w wierz\u0105cych i\u00a0niewierz\u0105cych jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywrotowa.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Nic dziwnego, \u017ce\u00a0proboszcz wskoczy\u0142 w\u00a0buty lokalnego sekretarza\u00a0PZPR<\/span><\/span>, a\u00a0spo\u0142eczna nauka Ko\u015bcio\u0142a zaj\u0119\u0142a miejsce obowi\u0105zuj\u0105cego wcze\u015bniej marksizmu-leninizmu.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Woroniecki pokazuje, \u017ce\u00a0partie polityczne, kt\u00f3re s\u0105dz\u0105, \u017ce\u00a0mog\u0105 zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119, unikaj\u0105 kwestii \u015bwiatopogl\u0105dowych w\u00a0swoich programach (nawet je\u015bli ich politycy okazjonalnie krytykuj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142). Niezale\u017cnie od\u00a0opcji politycznej, ka\u017cdy rz\u0105d dawa\u0142 kolejne koncesje Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu, wi\u0119c\u00a0fakt dotarcia do\u00a0Zjednoczonej Prawicy nie\u00a0powinien by\u0107 \u017cadnym\u00a0 zaskoczeniem.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

W\u00a0efekcie zupe\u0142nej bierno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, tak\u017ce i\u00a0tej\u00a0cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra\u00a0nie\u00a0podziela aprobaty dla procesu budowy pa\u0144stwa wyznaniowego na\u00a0bazie doktryny religijnej, musia\u0142o doj\u015b\u0107 do\u00a0przej\u0119cia w\u0142adzy przez\u00a0parti\u0119 populistyczn\u0105, odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do\u00a0 idei narodowych i\u00a0wyznaniowych silnych obecnie w\u00a0polskim katolicyzmie.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Czy\u00a0jest jednak jaka\u015b rokuj\u0105ca nadziej\u0119 strategia wkroczenia na\u00a0drog\u0119 do\u00a0\u015bwieckiego pa\u0144stwa?<\/span><\/p>\n

Widzimy silny op\u00f3r przeciwko ograniczaniu praw, widzimy narastaj\u0105c\u0105 krytyk\u0119 ukrywania przez\u00a0hierarchi\u0119 ko\u015bcieln\u0105 przest\u0119pczych dzia\u0142a\u0144 duchownych, jednak sama idea \u015bwieckiego pa\u0144stwa jest rzadko przedmiotem debat i\u00a0taka debata nie\u00a0wykracza poza w\u0105skie \u015brodowiska. Woroniecki jest tu\u00a0sceptyczny i\u00a0nie\u00a0kryje, \u017ce\u00a0otwarte i\u00a0radykalne \u017c\u0105danie odsuni\u0119cia Ko\u015bcio\u0142a od\u00a0sfery publicznej mo\u017ce przynie\u015b\u0107 skutki odwrotne od\u00a0zamierzonych. Nie\u00a0wi\u0105\u017ce r\u00f3wnie\u017c nadmiernych nadziei z\u00a0procesem laicyzacji. Aczkolwiek obserwujemy silny nurt odchodzenia od\u00a0Ko\u015bcio\u0142a w\u00a0m\u0142odym pokoleniu, elektorat opowiadaj\u0105cy si\u0119 za\u00a0religijnym tradycjonalizmem pozostaje nadal bardzo silny. Na\u00a0pytanie \u201edok\u0105d zmierzamy\u201d Autor odpowiada w\u00a0zako\u0144czeniu, \u017ce\u00a0nie\u00a0wida\u0107\u00a0 na\u00a0horyzoncie szans na\u00a0przeprowadzenie zmian legislacyjnych przywracaj\u0105cych chocia\u017cby cz\u0119\u015bciowo zasady, jakimi powinno kierowa\u0107 si\u0119 pa\u0144stwo \u015bwieckie.\u00a0Obecnie \u017cadna si\u0142a polityczna na\u00a0polskiej scenie nie\u00a0dostrzega destrukcyjnego oddzia\u0142ywania katolicyzmu. W\u00a0efekcie, jak czytamy w\u00a0ostatnim akapicie, b\u0119dziemy zmierza\u0107 do\u00a0ostrego konfliktu spo\u0142ecznego.\u00a0<\/strong>Zaw\u0119\u017caj\u0105ce si\u0119 obszary wolno\u015bci i\u00a0dalsze podporz\u0105dkowanie w\u0142adzy pa\u0144stwowej Ko\u015bcio\u0142owi b\u0119dzie negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na\u00a0rozw\u00f3j kraju.<\/span><\/p>\n

Nie\u00a0wiem, jak dalece ten pesymizm jest uzasadniony. Czasem zmiany postaw spo\u0142ecznych nabieraj\u0105 gwa\u0142townego przyspieszenia, chocia\u017c nigdy nie\u00a0daje si\u0119 tego przewidywa\u0107.\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Katolicyzm jest religi\u0105 wolno my\u015blicieli, czyli ludzi my\u015bl\u0105cych tak\u00a0wolno, \u017ce\u00a0wszelki ruch okazuje si\u0119 ustawicznym staniem w\u00a0korkach, bunt jest dzi\u015b widoczny go\u0142ym okiem, ale\u00a0koncepcji jego zagospodarowania jeszcze nie\u00a0wida\u0107. Nadal modlimy si\u0119 o\u00a0deszcz.<\/span><\/p>\n

A\u00a0ksi\u0105\u017ck\u0119 Miros\u0142awa Woronieckiego warto przeczyta\u0107.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polska demokracja wyznaniowa Andrzej Koraszewski Spor\u00f3w na temat tego, czy Polska jest ju\u017c pa\u0144stwem wyznaniowym, by\u0142o wiele, teraz ukaza\u0142a si\u0119 \u00a0ksi\u0105\u017cka prawnika, kt\u00f3ry bada, w jakim stopniu polski system polityczny ma charakter pa\u0144stwa wyznaniowego i jak ten stopie\u0144 wzrasta\u0142 na przestrzeni ostatnich trzech dekad oraz jak jest zakorzeniony w historii ostatnich stuleci. Miros\u0142aw Woroniecki w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95926"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95926"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95937,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95926\/revisions\/95937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}