{"id":96318,"date":"2022-06-28T17:09:21","date_gmt":"2022-06-28T15:09:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=96318"},"modified":"2022-06-28T06:52:01","modified_gmt":"2022-06-28T04:52:01","slug":"05-09-74","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=96318","title":{"rendered":"Iran: zbli\u017ca si\u0119 lato gniewu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Iran: zbli\u017ca si\u0119 lato gniewu<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Amir Taheri
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: <\/span>
\nMa\u0142gorzata Koraszewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Przez ostatnie dwa tygodnie w Iranie du\u017ca liczba ludzi, by\u0107 mo\u017ce setki tysi\u0119cy, protestowa\u0142a w ponad 100 miastach, by da\u0107 upust z\u0142o\u015bci na system, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105 za skorumpowany, niekompetentny i opresyjny. Protesty wywo\u0142a\u0142o zawalenie si\u0119 wie\u017cowca w Abadanie, co poch\u0142on\u0119\u0142o dziesi\u0105tki istnie\u0144 ludzkich. Po raz pierwszy niekt\u00f3rzy protestuj\u0105cy zacz\u0119li skandowa\u0107 “Precz z Chameneim”, atakuj\u0105c “Najwy\u017cszego Przewodnika” Iranu. Na zdj\u0119ciu: zawalony budynek w Abadan, 23 maja 2022 r. (Zdj\u0119cie: Tasnim News\/AFP via Getty Images)<\/em><\/span><\/p>\n

Przez ostatnie dwa tygodnie w Iranie masa ludzi, by\u0107 mo\u017ce setki tysi\u0119cy, protestowa\u0142o w ponad 100 miastach, by da\u0107 upust dla swojego gniewu na system, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105 za skorumpowany, niekompetentny i opresyjny.<\/span><\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie rz\u0105d stoi w obliczu gro\u017aby ogromnych brak\u00f3w chleba jeszcze w tym roku w zwi\u0105zku z doniesieniami, \u017ce zapasy pszenicy spad\u0142y do rekordowo niskiego poziomu, podczas gdy rozmowy o zakupie w Rosji 6,2 mln ton pszenicy, (ponad po\u0142owy rocznej konsumpcji w Iranie), utkn\u0119\u0142y, jak si\u0119 wydaje, w martwym punkcie.<\/span><\/p>\n

S\u0105 te\u017c inne z\u0142e wiadomo\u015bci dla rz\u0105du Iranu, poniewa\u017c eksport ropy, kt\u00f3ry wzr\u00f3s\u0142 dzi\u0119ki decyzji administracji Bidena o zignorowaniu sankcji na\u0142o\u017conych przez Trumpa, wykazuje spowolnienie, cz\u0119\u015bciowo z powodu konkurencji ze strony Rosji, kt\u00f3ra oferuje znaczne rabaty, aby przechwyci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 udzia\u0142u Iranu na rynku azjatyckim. Z\u0142\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c impas w rozmowach wiede\u0144skich, aby o\u017cywi\u0107 tak zwane “porozumienie nuklearne” i uwolni\u0107 Republik\u0119 Islamsk\u0105 od niekt\u00f3rych sankcji.<\/span><\/p>\n

Czego wi\u0119c powinni\u015bmy oczekiwa\u0107 od Republiki Islamskiej, kt\u00f3ra stan\u0119\u0142a w obliczu wielkiej burzy, prowadz\u0105cej, by\u0107 mo\u017ce, do lata protest\u00f3w?<\/span><\/p>\n

Nie jest to pierwszy raz, kiedy Ira\u0144czycy pr\u00f3buj\u0105 pokaza\u0107 sw\u00f3j gniew na stan kraju poprzez marsze protestacyjne. W rzeczywisto\u015bci niekt\u00f3rzy Ira\u0144czycy robi\u0105 to od pierwszych tygodni rz\u0105d\u00f3w chomeinistycznych duchownych w 1979 roku.<\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu ostatniej dekady Iran by\u0142 \u015bwiadkiem co najmniej trzech powa\u017cnych og\u00f3lnonarodowych wybuch\u00f3w niezadowolenia, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y re\u017cimem, ale nie doprowadzi\u0142y do \u017cadnej istotnej zmiany. W ka\u017cdym przypadku re\u017cimowi uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 kontrol\u0119, stosuj\u0105c mieszank\u0119 przekupstwa i brutalno\u015bci, jednocze\u015bnie wykorzystuj\u0105c fakt, \u017ce protesty nie wytworzy\u0142y sp\u00f3jnego przyw\u00f3dztwa opozycji na szczeblu krajowym.<\/span><\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c tym razem mia\u0142oby by\u0107 inaczej?<\/span><\/p>\n

Chocia\u017c jest jeszcze za wcze\u015bnie, aby to stwierdzi\u0107, niekt\u00f3re fakty mog\u0105 wskazywa\u0107 na zmian\u0119.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze, poprzednie wybuchy niezadowolenia mia\u0142y ograniczony zakres polityczny.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3re, jak masowa demonstracja w marcu 1979 r., dotyczy\u0142y pojedynczych kwestii, takich jak protesty przeciwko zmuszaniu kobiet do noszenia hid\u017cabu lub rozprawa z okre\u015blonymi grupami politycznymi, jak mia\u0142o to miejsce w latach 1981 i 1982.<\/span><\/p>\n

Inne protesty dotyczy\u0142y interes\u00f3w specyficznych grup, jak straty poniesione przez drobnych akcjonariuszy gie\u0142dy w Teheranie oraz inwestycje w firmy wydmuszki.<\/span><\/p>\n

Inne odosobnione kwestie, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y protesty, dotyczy\u0142y robotnik\u00f3w transportu i trzciny cukrowej walcz\u0105cych o lepsze p\u0142ace i warunki pracy oraz nauczycieli domagaj\u0105cych si\u0119 wi\u0119kszej swobody akademickiej i bardziej sprawiedliwych wynagrodze\u0144.<\/span><\/p>\n

Inne protesty dotyczy\u0142y pojedynczych kwestii politycznych, takich jak protest pod has\u0142em Zielony Ruch przeciwko domniemanym oszustwom wyborczym, kt\u00f3re przynios\u0142y Mahmoudowi Ahmadine\u017cadowi drug\u0105 kadencj\u0119 prezydenck\u0105.<\/span><\/p>\n

Pomimo r\u00f3\u017cnych motywacji i temat\u00f3w, wszystkie te protesty mia\u0142y jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119: \u017caden nie by\u0142 nastawiony na zmian\u0119 re\u017cimu i wszystkie mie\u015bci\u0142y si\u0119 w istniej\u0105cym systemie.<\/span><\/p>\n

Jednak ostatnie protesty wydaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 pod wieloma wzgl\u0119dami.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze, g\u0142\u00f3wnym tematem, cho\u0107 nie od razu dostrzeganym, jest zmiana re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Ruch ten zosta\u0142 wywo\u0142any zawaleniem si\u0119 wie\u017cowca Metropole Tower w po\u0142udniowym mie\u015bcie naftowym Abadan, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 dziesi\u0105tki istnie\u0144 ludzkich. Pocz\u0105tkowo win\u0105 za tragedi\u0119 obci\u0105\u017cano pozbawionego skrupu\u0142\u00f3w lokalnego dewelopera, kt\u00f3ry d\u0105\u017cy\u0142 do szybkiego zysku.<\/span><\/p>\n

Jednak w ci\u0105gu kilku dni w Abadanie pojawi\u0142a si\u0119 ulotka, w kt\u00f3rej postawiono wiele pyta\u0144: “Kto da\u0142 mu pozwolenie na budow\u0119? Miejscowy burmistrz? Kto mianowa\u0142 burmistrza? Minister spraw wewn\u0119trznych? A kto mianowa\u0142 ministra spraw wewn\u0119trznych?”. Ulotka ko\u0144czy\u0142a si\u0119 perskim przys\u0142owiem: Ryba gnije od g\u0142owy, a nie od ogona!<\/span><\/p>\n

Po raz pierwszy niekt\u00f3rzy protestuj\u0105cy zacz\u0119li skandowa\u0107 “Precz z Chameneim”, atakuj\u0105c “Najwy\u017cszego Przewodnika” Iranu. Podsyci\u0142 on powszechny gniew, odmawiaj\u0105c nawet odniesienia si\u0119 do tragedii przez kilka dni, zanim poprosi\u0142 swoje biuro o wystawienie md\u0142ego listu solidarno\u015bci z ofiarami. To sk\u0142oni\u0142o do dalszych hase\u0142 antyre\u017cimowych, takich jak “Islamska Republika powinna zosta\u0107 rozwi\u0105zana” i “Sajjed Ali [Chamenei], opu\u015b\u0107 kraj!”<\/span><\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do poprzednich protest\u00f3w, Chamenei przegapi\u0142 okazj\u0119, by udawa\u0107, \u017ce staje po stronie protestuj\u0105cych, obwiniaj\u0105c niezidentyfikowanych urz\u0119dnik\u00f3w za to, \u017ce nie s\u0105 wystarczaj\u0105co “islamscy”.<\/span><\/p>\n

Kolejn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 tym razem by\u0142o to, \u017ce wielu protestuj\u0105cych, a mo\u017ce nawet wi\u0119kszo\u015b\u0107, reprezentowa\u0142o szerokie spektrum opinii.<\/span><\/p>\n

W niekt\u00f3rych miastach (co najmniej 10 czy 12) mogli\u015bmy z pewn\u0105 rzetelno\u015bci\u0105 udokumentowa\u0107 has\u0142a typu “Reza Szach, b\u0142ogos\u0142awiona twoja dusza!”, nawi\u0105zuj\u0105ce do fali nostalgii za dawn\u0105 monarchi\u0105 Iranu. W przeciwie\u0144stwie jednak do niekt\u00f3rych poprzednich okazji, nawet ci protestuj\u0105cy, kt\u00f3rzy nie odczuwali nostalgii za star\u0105 monarchi\u0105, nie kwestionowali tych hase\u0142, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o szybkiej ucieczce od demonstrant\u00f3w, kt\u00f3rzy je skandowali.<\/span><\/p>\n

Jest to wa\u017cne, poniewa\u017c mo\u017ce wskazywa\u0107, \u017ce re\u017cim nie mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 tej sytuacj\u0119 przez kolejne apele do Ira\u0144czyk\u00f3w o kontynuowanie walki z upad\u0142\u0105 monarchi\u0105, zamiast z obecnym despotyzmem.<\/span><\/p>\n

A to mo\u017ce sygnalizowa\u0107 jeszcze wa\u017cniejszy rozw\u00f3j sytuacji: d\u0105\u017cenie do krajowego konsensusu w sprawie potrzeby zmiany kierunku, je\u015bli nie po prostu zmiany re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Do tej pory takie posuni\u0119cie zosta\u0142o wstrzymane, poniewa\u017c wielu przeciwnik\u00f3w re\u017cimu uwa\u017ca\u0142o jego pozostanie za sw\u00f3j drugi wyb\u00f3r, a na pierwszym miejscu ka\u017cdy z nich stawia\u0142 w\u0142asne interesy. Oznacza\u0142o to, \u017ce ka\u017cda grupa wola\u0142aby, aby obecny re\u017cim pozosta\u0142 na miejscu, aby zapobiec zast\u0105pieniu go przez rywalizuj\u0105c\u0105 grup\u0119 opozycyjn\u0105.<\/span><\/p>\n

Jest za wcze\u015bnie, aby powiedzie\u0107, czy nast\u0105pi\u0142a powa\u017cna zmiana w tym sposobie my\u015blenia. Z tego jednak, co mo\u017cna by\u0142o zebra\u0107 na podstawie niekompletnych informacji, r\u00f3\u017cne grupy opozycyjne w Iranie wydaj\u0105 si\u0119 zmierza\u0107 w kierunku przynajmniej taktycznej jedno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Potencjalnie wa\u017cniejsz\u0105 nowo\u015bci\u0105 jest poparcie okazane przez cz\u0119\u015b\u0107 klerykalnego establishmentu szyickiego w mie\u015bcie Kom, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 kry\u0107 si\u0119 za naj\u0142agodniejsz\u0105 tradycj\u0105, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie uprzejme stosunki z rz\u0105dz\u0105cym duchowie\u0144stwem i jego baz\u0105 militarn\u0105 i si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Protesty otworzy\u0142y r\u00f3wnie\u017c co\u015b, co mog\u0142oby sta\u0107 si\u0119 wy\u0142omem w chomeinowskim establishmencie, z niekt\u00f3rymi cz\u0142onkami islamskiego Mad\u017clisu (namiastki parlamentu), wieloma finansowanymi przez pa\u0144stwo celebrytami i “islamskimi” intelektualistami, mistrzami dwuznaczno\u015bci, mamrocz\u0105cymi wyrazy poparcia dla protestuj\u0105cych i wzywaj\u0105cymi do zmiany re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Za wcze\u015bnie na przewidywania, czy protesty b\u0119d\u0105 kontynuowane lub jak mocno si\u0119 nasil\u0105. Ale jedno jest jasne: co\u015b p\u0119k\u0142o mi\u0119dzy re\u017cimem chomeinist\u00f3w a wieloma Ira\u0144czykami, tworz\u0105c luk\u0119, kt\u00f3rej nie mo\u017cna ju\u017c wype\u0142ni\u0107 zwyk\u0142ymi has\u0142ami.<\/span><\/p>\n

Kiedy zbli\u017camy si\u0119 do lata gniewu, Republika Islamska jest na arenie krajowej na najs\u0142abszej pozycji od lat. Czy Iran zmierza do powa\u017cnego wstrz\u0105su? Musimy poczeka\u0107 i zobaczy\u0107.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Iran: zbli\u017ca si\u0119 lato gniewu Amir Taheri T\u0142umaczenie: Ma\u0142gorzata Koraszewska Przez ostatnie dwa tygodnie w Iranie du\u017ca liczba ludzi, by\u0107 mo\u017ce setki tysi\u0119cy, protestowa\u0142a w ponad 100 miastach, by da\u0107 upust z\u0142o\u015bci na system, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105 za skorumpowany, niekompetentny i opresyjny. Protesty wywo\u0142a\u0142o zawalenie si\u0119 wie\u017cowca w Abadanie, co poch\u0142on\u0119\u0142o dziesi\u0105tki istnie\u0144 ludzkich. Po raz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96318"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96318"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96326,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96318\/revisions\/96326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}