![](\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/4934337.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/studio.png\")
<\/a>Covid, wojna i inne troski<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nAndrzej Koraszewsk<\/strong><\/span><\/p>\n .<\/p>\n Dosta\u0142em zaproszenie na \u201e\u015aniadanie z mistrzem\u201d. K\u0142opot, bo Ma\u0142gorzata jest, a mistrza nie ma. Jest staruszek z podci\u0119t\u0105 strun\u0105 g\u0142osow\u0105. Dawniej my\u015bliwi podcinali psom struny g\u0142osowe, \u017ceby nie szczeka\u0142y. (Mam nadziej\u0119, \u017ce dzi\u015b gro\u017c\u0105 za to jakie\u015b powa\u017cne kary.) Moja struna g\u0142osowa jest podci\u0119ta z innego powodu, ale efekt podobny, nie mog\u0119 szczeka\u0107.<\/span><\/p>\n Zainteresowanie moj\u0105 skromn\u0105 osob\u0105 spowodowa\u0142 m\u00f3j artyku\u0142, w kt\u00f3rym pisa\u0142em o Grossmanie. Czy urodzony w Berdyczowie pisarz uchwyci\u0142 istot\u0119 rosyjskiego nieszcz\u0119\u015bcia, imperium opartego na pogardzie, na polityce terroru wobec w\u0142asnej ludno\u015bci, \u015bwiata prze\u017cartego korupcj\u0105, odr\u0119twienia mieszka\u0144c\u00f3w, niewierz\u0105cych w uczciwo\u015b\u0107, w sens w\u0142asnych wysi\u0142k\u00f3w, urz\u0105dzaj\u0105cych si\u0119 jak si\u0119 da w bagnie pod\u0142o\u015bci?<\/span><\/p>\n Wasilij Grossman opisywa\u0142 Rosj\u0119 czas\u00f3w stalinowskich, kiedy wszystkie z\u0142e cechy z przesz\u0142o\u015bci zosta\u0142y podniesione do entej pot\u0119gi. Putin przy Stalinie jest \u201edobrym carem.\u201d<\/span><\/p>\n Ten stan odr\u0119twienia ludzi niewierz\u0105cych we w\u0142asn\u0105 sprawczo\u015b\u0107 ani w rz\u0105dy prawa wsp\u00f3\u0142czesny pisarz Wiktor Jerofiejew nazywa \u201enachuizmem\u201d. \u017baden wysi\u0142ek nie ma sensu, w\u0142adza wszystko obr\u00f3ci przeciw tobie. To pog\u0142\u0119bia nieszcz\u0119\u015bcie, jest samospe\u0142niaj\u0105cym si\u0119 proroctwem. Nie wiem, czy Putin czyta\u0142 Grossamana, by\u0142 zapatrzony w So\u0142\u017cenicyna. Ten wielki \u015bwiadek stalinowskich zbrodni chcia\u0142 ocali\u0107 Rosj\u0119 przez powr\u00f3t do prawos\u0142awnych warto\u015bci. Prawos\u0142awie jest najmniej zreformowan\u0105 odnog\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa, najsilniej zakorzenion\u0105 w systemie niewolniczym, w kt\u00f3rym bli\u017ani ma rozumie\u0107, \u017ce jest tylko rabem. Niewolnictwo pozwala\u0142o marzy\u0107 o lepszym panu, nie pozostawia\u0142o miejsca nawet na wyobra\u017canie sobie wolno\u015bci. Trzeba by zatem wr\u00f3ci\u0107 do powie\u015bci Jewgenija Zamiatina My<\/em>, napisanej w pocz\u0105tkach lat dwudziestych ubieg\u0142ego wieku, kt\u00f3ra w Rosji ukaza\u0142a si\u0119 po raz pierwszy w 1988 roku. Zamiatin opisuje \u015bwiat nieustannego polowania na heretyk\u00f3w, \u015bwiat, w kt\u00f3rym my\u015blenie jest zbrodni\u0105 stanu, a pr\u00f3ba sprawczo\u015bci opartej na pracy, a nie na lojalno\u015bci, jest kryminalnym przest\u0119pstwem zagro\u017conym kar\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 (ta ksi\u0105\u017cka by\u0142a inspiracj\u0105 Orwella). To Lenin, a nie Stalin zapytany, po czym pozna\u0107 ku\u0142aka, odpowiedzia\u0142: \u201ePoznajesz go, kiedy go widzisz\u201d. Feliks Dzier\u017cy\u0144ski to rozumia\u0142, w m\u0142odo\u015bci by\u0142 cz\u0142onkiem narodowo-katolickiej organizacji \u201eSerca Jezusowego\u201d.<\/span><\/p>\n Dusza zbiorowa, kolektywizm, \u015bwiat bez \u201eja\u201d, \u015bwiat, w kt\u00f3rym W\u0142odzimierz Majakowski, autor poematu \u201eOb\u0142ok w spodniach\u201d (1914\/15) prawdopodobnie jak najbardziej szczerze w dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej pisa\u0142 o jednostce, kt\u00f3ra jest nic nieznacz\u0105cym zerem, bzdur\u0105. Ten poemat to komunistyczna pochwa\u0142a samodzier\u017cawia, Partii kierowanej przez czerwonego dobrego cara Lenina:<\/span><\/p>\n Par\u00adtia \u2013 to r\u0119ka mi\u00adlio\u00adno\u00adpal\u00adca,<\/strong> U Jerofiejewa obraz koszmaru kolektywnego ducha bez jednostkowego ja jest dzi\u015b chyba najwyra\u017aniejszy. Andrzej de Lazari w \u015bwietnym wywiadzie dla \u201eLibert\u00e9<\/a>\u201d pisze, \u017ce dla Jerofiejewa nachuizm jest dzi\u015b rosyjsk\u0105 filozofi\u0105 narodow\u0105:<\/span><\/p>\n Nie \u0141omonosow, nie Puszkin, nie Lenin, a w\u0142a\u015bnie nachuizm zapanowa\u0142 nad masami. M\u00f3wimy: nar\u00f3d \u2013 rozumiemy: nachuizm, a \u201es\u0142owo \u00bbnar\u00f3d\u00ab zabetonowa\u0142o nar\u00f3d na wieki\u201d. Rosyjskie My nie sk\u0142ada si\u0119 ze zbioru Ja, b\u0119d\u0105cych warto\u015bci\u0105 dla siebie samych, jak to ma miejsce w Europie. Rosyjskie Ja \u201enie jest pierwiastkiem przystosowanym do samodzielnego \u017cycia, przebywa wy\u0142\u0105cznie w molekule narodowej. St\u0105d nie Ja kszta\u0142tuje ide\u0119 My; to My przemawia i manifestuje. My p\u0142odzi wyrodne Ja jak drobne kartofle\u201d. Na miejsce kolektywizmu komunistycznego powr\u00f3ci\u0142 w Rosji kolektywizm \u201enarodowy\u201d, a jednostk\u0105 kieruje \u201enachuizm\u201d<\/strong>.<\/p>\n<\/blockquote>\n Czy rzeczywi\u015bcie ponowne upa\u0144stwowienie prywatnego \u017cycia w Rosji nast\u0105pi\u0142o w 2014 roku, kiedy Putin zacz\u0105\u0142 wojn\u0119 z Ukrain\u0105? Gniew i rozpacz rosyjskiego pisarza s\u0105 doskonale zrozumia\u0142e. Czy jego diagnoza jest poprawna? Andrzej de Lazari przywo\u0142uje jego s\u0142owa:<\/span><\/p>\n My\u015bleli\u015bmy, \u017ce rosyjski nar\u00f3d to szkatu\u0142ka ze skarbem. Kazali nam tak my\u015ble\u0107 Dostojewski, So\u0142\u017cenicyn. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to gr\u00f3b z gnij\u0105cym truch\u0142em. W 2014 r. otwarto go i rozszed\u0142 si\u0119 smr\u00f3d. [\u2026] Imponowa\u0142o nam pijane byd\u0142o. Byli dla nas jak \u015bwi\u0119ci wyniesieni na piedesta\u0142y. Teraz nasta\u0142 czas tych \u015bwi\u0119tych\u201d. Inteligencja sta\u0142a si\u0119 marginesem spo\u0142ecze\u0144stwa. A wszystko dzi\u0119ki Putinowi: \u201eTo on zarz\u0105dzi\u0142 gruntowny przegl\u0105d rosyjskiej duszy. [\u2026] Nowo\u015bci\u0105 2014 r., star\u0105 jak \u2018rosyjski \u015bwiat\u2019, jest to, \u017ce nie jeste\u015bmy ju\u017c Europejczykami! Wi\u0119cej, nigdy nimi nie b\u0119dziemy i jeste\u015bmy z tego dumni! [\u2026] Inteligencja powtarza stare b\u0142\u0119dy. Obwinia w\u0142adz\u0119, a nie nar\u00f3d. Ale jak wini\u0107 nar\u00f3d? Za co? Za to, \u017ce jest narodem? Klasy o\u015bwiecone widz\u0105 w nim og\u0142upiany przedmiot historii, a nie podmiot, byt sam w sobie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n Rosyjski anarchizm jest inny od francuskiego, chocia\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bni anarchi\u015bci to jeszcze inna parafia. Dla mnie najciekawszy jest Kropotkin z jego wiar\u0105 w zdolno\u015b\u0107 ludzkiej wsp\u00f3\u0142pracy. To pa\u0144stwo zmienia ludzi w mierzw\u0119 i wyzwala u nich pod\u0142o\u015b\u0107. Rosjanie maj\u0105 wiele powod\u00f3w, \u017ceby wierzy\u0107, \u017ce wszystko lepsze od w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Kropotkin na zes\u0142aniu obserwowa\u0142 \u015bwiat, w kt\u00f3rym w\u0142adza by\u0142a daleko, a w surowych warunkach dzia\u0142a\u0142o nie tylko wilcze prawo pie\u015bci, ale sztuka wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. W surowych warunkach, z dala od cywilizacji, drugiego cz\u0142owieka oceniasz nie po jego pozycji, a po tym, co ma do zaoferowania. Tu my wyrasta z ja. Czy przenoszenie tamtych obserwacji na spo\u0142ecze\u0144stwo zniewolone tradycj\u0105 religijn\u0105, instytucjonaln\u0105 i gospodarcz\u0105 jest marzycielstwem? Anarchizm a\u017c nazbyt cz\u0119sto obsuwa si\u0119 w prostackie wyobra\u017cenia, \u017ce wystarczy zlikwidowa\u0107 policj\u0119, a zniknie przest\u0119pczo\u015b\u0107. By\u0142 czas, kiedy fascynowa\u0142a mnie przedwojenna rolnicza sp\u00f3\u0142dzielczo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w. Doskona\u0142e ukrai\u0144skie sp\u00f3\u0142dzielnie mleczarskie pokazywa\u0142y jak sprawcze ja zmienia si\u0119 w prawdziwe my. Informacje o szczeg\u00f3\u0142ach pacyfikacji Galicji wschodniej w 1930 nadwyr\u0119\u017cy\u0142y m\u00f3j polski patriotyzm, obrazy rozbijania sp\u00f3\u0142dzielczego sprz\u0119tu, szczania przez polskich \u017co\u0142nierzy do baniek z mlekiem, z przyzwoleniem oficer\u00f3w i kapelan\u00f3w by\u0142o opowie\u015bci\u0105 o naszej wsp\u00f3lnocie duchowej z opisywan\u0105 tu rosyjsk\u0105 tradycj\u0105.<\/span><\/p>\n Kiedy my\u015bl\u0119 o tym w moim covidowym zamgleniu raz jeszcze powracam my\u015bl\u0105 do mojego ukochanego poety Zbigniewa Herberta, kt\u00f3ry opisuj\u0105c ucieczk\u0119 Kropotkina z wi\u0119zienia pisze jak zagadano stra\u017cnika:<\/span><\/p>\n \u2026A ty Wa\u015bka mikroba widzia\u0142?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n G\u0142upawy, pe\u0142en narcystycznej wy\u017cszo\u015bci poeta, nie znaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zdarzenia kierowa\u0142 si\u0119 swoj\u0105 poetyck\u0105 wiedz\u0105, swoimi przes\u0105dami, swoj\u0105 odwieczn\u0105 pogard\u0105. No c\u00f3\u017c, czekano na dy\u017cur tego \u201eWa\u015bki\u201d, bo by\u0142 znanym zapale\u0144cem mikroskop\u00f3w i wiadomo\u015b\u0107 o pojawieniu si\u0119 nowego modelu gwarantowa\u0142a jego ca\u0142kowite odwr\u00f3cenie uwagi. Ta pogarda to nachuizm naszych elit. To narcystyczne \u201eja\u201d nie tworzy \u017cadnego \u201emy\u201d, przeciwnie jest skutecznym murem dla wsp\u00f3lnoty wolnych jednostek. <\/span><\/p>\n Jak zatem opowiedzia\u0142bym na \u201e\u015aniadaniu z mistrzem\u201d o dzisiejszej Rosji? Moja matka urodzi\u0142a si\u0119 w 1914 roku w Charkowie, kiedy dziadek wraca\u0142 z \u017con\u0105 w ci\u0105\u017cy z zes\u0142ania na Syberii. Trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej babka w \u015brody m\u00f3wi\u0142a do mnie po rosyjsku, m\u00f3wi\u0105c, \u201epoznaj j\u0119zyk wroga, a zobaczysz ilu znajdziesz przyjaci\u00f3\u0142\u201d. Nie wiem, czy Rosjanie kiedykolwiek wybij\u0105 si\u0119 na my b\u0119d\u0105ce wsp\u00f3lnot\u0105 wolnych jednostek. Od wiek\u00f3w jest to kraj oparty na autorytecie, a nie na partnerstwie. Jak budowa\u0107 ja b\u0119d\u0105ce twierdz\u0105 krytycznego my\u015blenia z siedmioma bramami do partnerstwa? My dzi\u015b w obliczu tej wojny Rosji z Ukrain\u0105 uczymy si\u0119 zapomina\u0107 o zapiek\u0142ym polsko-ukrai\u0144skim antagonizmie. Oczekujemy przeprosin za Wo\u0142y\u0144, nie zamierzamy przeprasza\u0107 za nasze sikanie do baniek z mlekiem i inne bestialstwa. <\/span><\/p>\n Grossman by\u0142 \u017bydem, niekt\u00f3rzy \u017cydowscy pisarze opisuj\u0105 \u017cycie i los bardziej przenikliwie, mo\u017ce to kwestia g\u0142\u0119bi kontekstu i s\u0142abszego ska\u017cenia lokaln\u0105 kultur\u0105. Rosyjska zmora zbiorowej duszy i nachuizmu prowadzi do pytania, czy mo\u017cemy przesta\u0107 udawa\u0107 mistrz\u00f3w i zacz\u0105\u0107 odkrywa\u0107 warto\u015b\u0107 wolno\u015bci w partnerstwie, niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnic wieku, do\u015bwiadczenia i wykszta\u0142cenia?<\/span><\/p>\n Podobno covid odbiera smak. Jestem g\u0142odny. Ani smaku, ani w\u0119chu nie straci\u0142em. Pora na kolacj\u0119 z Ma\u0142gorzat\u0105. <\/span><\/p>\n Ur. 26 marca 1940 <\/strong>w Szymbarku, by\u0142y dziennikarz BBC<\/a>, wiceszef polskiej sekcji BBC, i publicysta paryskiej \u201eKultury<\/a>\u201d. Wi\u0119cej w Wikipedii<\/a>. Facebook<\/a><\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Covid, wojna i inne troski Andrzej Koraszewsk Mamy covid. Na testach moje kreski przy literkach C i T s\u0105 bardziej jaskrawe, Ma\u0142gorzaty odrobin\u0119 bledsze, ale w\u0105tpliwo\u015bci brak. Lekarz radzi czeka\u0107, jest nadzieja, \u017ce samo przejdzie. Zmienny rytm os\u0142abienia pozwala na sprawne przejmowanie opieki wzajemnie nad sob\u0105 i nad kotami, koty czuwaj\u0105 nad naszymi snami, przyjaciele […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96954"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97564,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96954\/revisions\/97564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nMamy covid. Na testach moje kreski przy literkach C i T s\u0105 bardziej jaskrawe, Ma\u0142gorzaty odrobin\u0119 bledsze, ale w\u0105tpliwo\u015bci brak. Lekarz radzi czeka\u0107, jest nadzieja, \u017ce samo przejdzie. Zmienny rytm os\u0142abienia pozwala na sprawne przejmowanie opieki wzajemnie nad sob\u0105 i nad kotami, koty czuwaj\u0105 nad naszymi snami, przyjaciele dbaj\u0105 o zaopatrzenie.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n
\nw jed\u00adn\u0105 mia\u017c\u00add\u017c\u0105\u00adc\u0105 pi\u0119\u015b\u0107 za\u00adci\u00ad\u015bni\u0119\u00adta.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n
\n
\n
\n![](\"https:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Koraszewski.jpg\")
Andrzej Koraszewski<\/strong> – Publicysta i pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny.<\/em><\/span><\/p>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"