{"id":97211,"date":"2022-08-03T17:09:16","date_gmt":"2022-08-03T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=97211"},"modified":"2022-08-03T13:29:56","modified_gmt":"2022-08-03T11:29:56","slug":"10-09-73","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=97211","title":{"rendered":"W Treblince uczczono 79. rocznic\u0119 buntu wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckiego obozu zag\u0142ady"},"content":{"rendered":"

Treblinka, 02.08.2022. Uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 79. rocznic\u0119 powstania w obozie zag\u0142ady w Treblince. Fot. PAP\/P. Supernak<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>W Treblince uczczono 79. rocznic\u0119 buntu wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckiego obozu zag\u0142ady<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Nie wolno dopu\u015bci\u0107, aby kiedykolwiek powt\u00f3rzy\u0142y si\u0119 zbrodnie, jakich dopu\u015bcili si\u0119 funkcjonariusze nazistowskiej III Rzeszy \u2013 napisa\u0142 prezydent Andrzej Duda w li\u015bcie do uczestnik\u00f3w obchod\u00f3w powstania wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckiej fabryki \u015bmierci w Treblince w 1943 r.<\/strong><\/h5>\n
\n

Prezydent przypomnia\u0142, \u017ce bunt przeciwko niemieckiej machinie zag\u0142ady \u201eprzyni\u00f3s\u0142 wyzwolenie tylko nielicznym uczestnikom walki\u201d, ale pami\u0119\u0107 o tamtych wydarzeniach nie zosta\u0142a przekre\u015blona przez wykonawc\u00f3w i architekt\u00f3w zbrodni. \u201eDzi\u015b ca\u0142y \u015bwiat zna histori\u0119 tego miejsca, kt\u00f3re jest jednym z symboli Holocaustu. Jest nasz\u0105 powinno\u015bci\u0105 \u2013 wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Europejczyk\u00f3w \u2013 aby strzec prawdy o tym co wydarzy\u0142o si\u0119 tu i w innych niemieckich obozach. Nie wolno dopu\u015bci\u0107, aby kiedykolwiek powt\u00f3rzy\u0142y si\u0119 zbrodnie, jakich dopu\u015bcili si\u0119 funkcjonariusze nazistowskiej III Rzeszy\u201d \u2013 napisa\u0142 prezydent. Doda\u0142, \u017ce przes\u0142anie odrzucenia nienawi\u015bci, p\u0142yn\u0105ce z tamtej epoki musi by\u0107 przekazywane z pokolenia na pokolenie.<\/span><\/p>\n

\u201eDzisiejsza uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona jest ludziom, kt\u00f3rzy w tym piekle rozpocz\u0119li walk\u0119 o prawo do \u017cycia, godno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107, daj\u0105c dow\u00f3d heroizmu i udowadniaj\u0105c, \u017ce z\u0142o nie jest wszechmocne\u201d \u2013 napisa\u0142a marsza\u0142ek Sejmu RP El\u017cbieta Witek w li\u015bcie do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci. Do moralnego znaczenia wydarze\u0144 z 1943 r. odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tak\u017ce premier Mateusz Morawiecki, kt\u00f3ry w odczytanym li\u015bcie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce uczestnicy buntu d\u0105\u017cyli tak\u017ce do zatrzymania machiny \u015bmierci, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142 ten ob\u00f3z zag\u0142ady. Przypomnia\u0142 tak\u017ce o niepowodzeniu okupant\u00f3w, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do wymazania tego miejsca z historii.<\/span><\/p>\n

Na wsp\u00f3\u0142czesny kontekst wydarze\u0144 sprzed 79 lat zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w swoim li\u015bcie do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jaros\u0142aw Sellin, kt\u00f3ry por\u00f3wna\u0142 walk\u0119 prowadzon\u0105 przeciwko niemieckiemu narodowemu socjalizmowi do walki toczonej z najazdem rosyjskim na Ukrainie. \u201e\u017bycie dopisuje nowe konteksty do dawnych dramat\u00f3w. Ju\u017c od pi\u0119ciu miesi\u0119cy wydaje si\u0119, \u017ce Rosja +rozwi\u0105zuje kwesti\u0119 ukrai\u0144sk\u0105+. Budzi to nasze wielkie oburzenie. Dlatego pochylaj\u0105c si\u0119 nad z szacunkiem nad nadludzkim bohaterstwem i oddaj\u0105c cze\u015b\u0107 niewinnym ofiarom ludob\u00f3jstwa zaplanowanego i zrealizowanego przez aparat III Rzeszy oka\u017cmy nasz\u0105 solidarno\u015b\u0107 z ofiarami bestialskiego gwa\u0142tu Rosji na Ukrainie i Ukrai\u0144cach\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142 wiceminister Sellin.<\/span><\/p>\n

\u201eBy\u0142a to walka strace\u0144c\u00f3w o godno\u015b\u0107 i cz\u0142owiecze\u0144stwo\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a dyrektor \u017bydowskiego Instytutu Historycznego Monika Krawczyk. Zacytowa\u0142a wspomnienia jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w buntu Samuela Willenberga, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce tego dnia \u201ewi\u0119\u017aniowie nie my\u015bleli czy pozostan\u0105 przy \u017cyciu\u201d, a ich jedynym celem by\u0142o \u201ezniszczenie fabryki \u015bmierci\u201d. Przypomnia\u0142a, \u017ce powstanie w Treblince nie by\u0142o ko\u0144cem walki prowadzonej przez Samuela Willenberga, kt\u00f3ry niemal dok\u0142adnie rok p\u00f3\u017aniej walczy\u0142 w Powstaniu Warszawskim. \u201eW tych dniach jest to nam szczeg\u00f3lnie bliskie\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/span><\/p>\n

Dyrektor \u017bIH przypomnia\u0142a, \u017ce miejsce po niemieckiej fabryce \u015bmierci jest najwi\u0119kszym cmentarzem polskich \u017byd\u00f3w, ale gin\u0119li w tym miejscu tak\u017ce przedstawiciele innych narodowo\u015bci, mi\u0119dzy innymi Polacy i Romowie, a tak\u017ce \u017bydzi przywo\u017ceni tu z innych kraj\u00f3w okupowanych przez Niemc\u00f3w. \u201ePrzemawia do nas groza tego miejsca\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142a Monika Krawczyk.<\/span><\/p>\n

Ambasador Izraela Jakow Liwne podzi\u0119kowa\u0142 w\u0142adzom RP za zainteresowanie miejscem pami\u0119ci w Treblince, mi\u0119dzy innymi plany budowy centrum edukacyjnego s\u0105siaduj\u0105cego z terenem obozu. Doda\u0142, \u017ce jest to szczeg\u00f3lnie gest szczeg\u00f3lnie istotny w kontek\u015bcie niemieckich pr\u00f3b zacierania \u015blad\u00f3w zbrodni po likwidacji obozu jesieni\u0105 1943 r.<\/span><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu uroczysto\u015bci Ada Willenberg, wdowa po Samuelu Willenbergu, ods\u0142oni\u0142a kamie\u0144 w\u0119gielny pod budow\u0119 nowego pawilonu edukacyjnego. Willenberg podkre\u015bli\u0142a, \u017ce budowa Centrum Edukacji o Zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w w Muzeum Treblinka jest realizacj\u0105 woli jej m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry od lat osiemdziesi\u0105tych oprowadza\u0142 wycieczki zwiedzaj\u0105ce teren dawnego obozu zag\u0142ady i wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci historycy b\u0119d\u0105 potrzebowali miejsca do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych, gdy zabraknie \u015bwiadk\u00f3w niemieckich zbrodni. Wed\u0142ug umowy zawartej przez Ad\u0119 Willenberg z Muzeum Treblinka cz\u0119\u015b\u0107 rze\u017ab autorstwa jej m\u0119\u017ca b\u0119dzie prezentowanych w tym miejscu.<\/span><\/p>\n

\n

2 sierpnia 1943 r. w obozie wybuch\u0142 bunt przygotowany przez grup\u0119 konspiracyjn\u0105, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142o m.in. kilku wojskowych umiej\u0105cych pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 broni\u0105. Zaatakowano stra\u017cnik\u00f3w i podpalono zbiornik z paliwem. Wi\u0119\u017aniowie podpalili tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 barak\u00f3w obozowych, nie uda\u0142o im si\u0119 jednak zniszczy\u0107 kom\u00f3r gazowych.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ob\u00f3z zag\u0142ady w Treblince wybudowany zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w w po\u0142owie 1942 r. obok istniej\u0105cego w pobli\u017cu karnego obozu pracy przeznaczonego dla Polak\u00f3w. Pierwszym komendantem by\u0142 doktor medycyny Irmfried Eberl, po nim funkcj\u0119 t\u0119 obj\u0105\u0142 Franz Stangl. Pierwszy transport przyby\u0142 23 lipca 1942 r., znale\u017ali si\u0119 w nim \u017bydzi z getta warszawskiego; kolejne transporty pochodzi\u0142y z teren\u00f3w okupowanej Polski oraz m.in. z Niemiec, Austrii, Bu\u0142garii, Francji, Czechos\u0142owacji i ZSRS. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w historyk\u00f3w, w Treblince zgin\u0119\u0142o ok. 900 tys. os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich – ok. 760 tys. – pochodzi\u0142a z teren\u00f3w II Rzeczypospolitej.<\/span><\/p>\n

2 sierpnia 1943 r. w obozie wybuch\u0142 bunt przygotowany przez grup\u0119 konspiracyjn\u0105, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142o m.in. kilku wojskowych umiej\u0105cych pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 broni\u0105. Zaatakowano stra\u017cnik\u00f3w i podpalono zbiornik z paliwem. Wi\u0119\u017aniowie podpalili tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 barak\u00f3w obozowych, nie uda\u0142o im si\u0119 jednak zniszczy\u0107 kom\u00f3r gazowych. Tylko niewielka cz\u0119\u015b\u0107 powsta\u0144c\u00f3w posiada\u0142a bro\u0144 i amunicj\u0119, kt\u00f3r\u0105 wynie\u015bli ze zbrojowni SS, pozostali mogli stan\u0105\u0107 przeciw dobrze uzbrojonej za\u0142odze obozu jedynie z siekierami, no\u017cami, pr\u0119tami czy m\u0142otami. G\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o sforsowanie ogrodzenia i ucieczka do lasu. Uda\u0142o si\u0119 to ok. 200 wi\u0119\u017aniom, Szacuje si\u0119, \u017ce ko\u0144ca wojny doczeka\u0107 mog\u0142o nie wi\u0119cej ni\u017c 100 spo\u015br\u00f3d nich.<\/span><\/p>\n

Ob\u00f3z w Treblince powsta\u0142 w ramach Akcji Reinhardt, czyli zaplanowanej przez Niemc\u00f3w zag\u0142ady \u017byd\u00f3w na terenie Generalnego Gubernatorstwa, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od likwidacji getta w Lublinie w nocy z 16 na 17 marca 1942 r. Ju\u017c we wrze\u015bniu 1941 r. nazi\u015bci zdecydowali o budowie na tym obszarze oboz\u00f3w zag\u0142ady, kt\u00f3re powsta\u0142y m.in. w Be\u0142\u017ccu, Sobiborze, na Majdanku i w Auschwitz-Birkenau; do listopada 1943 r. zamordowano ok. 2 mln \u017byd\u00f3w; \u0142\u0105czn\u0105 liczb\u0119 przedstawicieli ludno\u015bci \u017cydowskiej, zamordowanych przez Niemc\u00f3w i ich sojusznik\u00f3w w trakcie II wojny szacuje si\u0119 na ok. 6 milion\u00f3w. Tegoroczne obchody w Treblince, przygotowane przez \u017bydowski Instytut Historyczny, Muzeum Treblinka i MKiDN, s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 upami\u0119tnienia ofiar akcji Reinhardt.(PAP)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Treblinka, 02.08.2022. Uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce 79. rocznic\u0119 powstania w obozie zag\u0142ady w Treblince. Fot. PAP\/P. Supernak W Treblince uczczono 79. rocznic\u0119 buntu wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckiego obozu zag\u0142ady Micha\u0142 Szuka\u0142a Nie wolno dopu\u015bci\u0107, aby kiedykolwiek powt\u00f3rzy\u0142y si\u0119 zbrodnie, jakich dopu\u015bcili si\u0119 funkcjonariusze nazistowskiej III Rzeszy \u2013 napisa\u0142 prezydent Andrzej Duda w li\u015bcie do uczestnik\u00f3w obchod\u00f3w powstania wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97211"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97211"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101314,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97211\/revisions\/101314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}