{"id":97241,"date":"2022-08-23T17:09:48","date_gmt":"2022-08-23T15:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=97241"},"modified":"2022-08-15T06:24:25","modified_gmt":"2022-08-15T04:24:25","slug":"11-09-67","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=97241","title":{"rendered":"Oby Ukrai\u0144cy nie pope\u0142nili tych samych b\u0142\u0119d\u00f3w, co my"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Oby Ukrai\u0144cy nie pope\u0142nili tych samych b\u0142\u0119d\u00f3w, co my<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Jan O\u0142dakowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
Gdy ogl\u0105dam dzi\u015b telewizj\u0119, musz\u0119 si\u0119 chwil\u0119 zastanowi\u0107, co widz\u0119 \u2013 czy to nasz film \u201eMiasto ruin\u201d o zburzonej Warszawie z 1945 r., czy jednak przelot drona nad Mariupolem, bo te kadry wygl\u0105daj\u0105 \u0142udz\u0105co podobnie.Rozmowa z Janem O\u0142dakowskim, dyrektorem Muzeum Powstania Warszawskiego.<\/strong><\/span><\/h5>\n

.<\/p>\n

\"Mariupol,Mariupol, osiedle mieszkaniowe zniszczone przez rosyjski ostrza\u0142, 31 maja 2022 r. \/ Foto: STRINGER\/AFP Micha\u0142 P\u0142oci\u0144ski<\/a><\/em><\/span><\/p>\n

Plus Minus: Jak przygotowuje si\u0119 w Warszawie obchody powstania, gdy tu\u017c obok inne miasta r\u00f3wnane s\u0105 z ziemi\u0105?<\/b><\/h5>\n

Dla Warszawy obchody rocznicy wybuchu powstania s\u0105 bardzo wa\u017cne, bo stanowi\u0105 manifestacj\u0119 wyj\u0105tkowej, wr\u0119cz magicznej wsp\u00f3lnoty. I to paradoks, bo wspominamy kl\u0119sk\u0119 i zniszczone miasto, a jednak to jedyne wydarzenie, kt\u00f3re jest w stanie po\u0142\u0105czy\u0107 wszystkich warszawiak\u00f3w. W Godzin\u0119 \u201eW\u201d staj\u0105 obok siebie wszyscy ci, kt\u00f3rzy cz\u0119sto prze\u017cywaj\u0105 silne emocje zwi\u0105zane z drug\u0105 stron\u0105 politycznego sporu. I na moment odnajduj\u0105 co\u015b, co ich spaja. Nie ma w Polsce wielu takich wydarze\u0144, wyj\u0105wszy mo\u017ce sportowe.<\/span><\/p>\n

Ale o tym rozmawiali\u015bmy ju\u017c wiele razy przy poprzednich obchodach, a tym razem b\u0119d\u0105 one\u2026<\/b><\/h5>\n

\u2026wiem, szczeg\u00f3lne. Dlatego ta wsp\u00f3lnota jest dzisiaj jeszcze wa\u017cniejsza. Jak ogl\u0105da si\u0119 w telewizji niekt\u00f3rych ludzi, zw\u0142aszcza tych mocno zaanga\u017cowanych w konflikt polityczny, mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, czy w przypadku ataku na Polsk\u0119 byliby oni w stanie stan\u0105\u0107 rami\u0119 w rami\u0119 z ideowymi przeciwnikami i broni\u0107 wsp\u00f3lnie ojczyzny. A powstanie warszawskie daje nadziej\u0119, \u017ce gdzie\u015b tam pod tym widocznym na co dzie\u0144 konfliktem jest prawdziwa wsp\u00f3lnota, kt\u00f3ra by si\u0119 ukaza\u0142a, gdyby\u015bmy znale\u017ali si\u0119 w sytuacji ekstremalnej. Oczywi\u015bcie wszyscy mamy nadziej\u0119, \u017ce u nas wojny nie b\u0119dzie, ale by\u0107 mo\u017ce Ukrai\u0144cy te\u017c w to wierzyli.<\/span><\/p>\n

I w Muzeum Powstania Warszawskiego my\u015blicie dzi\u015b, co robi\u0107, gdy ona jednak wybuchnie?<\/b><\/h5>\n
\n
\n
\n
\n
Raczej my\u015blimy o tym, by robi\u0107 wszystko, co w naszej mocy, aby historia si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142a. Zawsze m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce celem dzia\u0142alno\u015bci naszego muzeum jest to, by by\u0142o ono upami\u0119tnieniem ostatniego polskiego powstania. Niekt\u00f3rzy s\u0105 przekonani, \u017ce powstania w Polsce bior\u0105 si\u0119 z du\u017cego poparcia w spo\u0142ecze\u0144stwie dla my\u015bli insurekcyjnej jako takiej i dlatego trzeba t\u0119 postaw\u0119 zwalcza\u0107, bo prowadzi ona do tragicznych w skutkach wyst\u0105pie\u0144 zbrojnych. Tyle \u017ce powstania wybuchaj\u0105 przede wszystkim z powodu obcej interwencji i stacjonowania w kraju wrogiego wojska. Wystarczy wi\u0119c do takiej sytuacji nie dopu\u015bci\u0107, a poziom poparcia spo\u0142ecznego dla insurekcjonizmu pozostanie ca\u0142kowicie bez znaczenia. Dlatego w naszej opowie\u015bci o powstaniu warszawskim zawsze by\u0142 zawarty program dla polskich elit, bo to od nich zale\u017cy, czy powt\u00f3rz\u0105 si\u0119 w kraju okoliczno\u015bci, w jakich wybuchaj\u0105 powstania.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
Program jeszcze niedawno do\u015b\u0107 abstrakcyjny.<\/b><\/h5>\n

Bo z wolno\u015bci\u0105 jest jak z powietrzem \u2013 doceniamy j\u0105 dopiero wtedy, gdy jej zabraknie. Dzi\u0119ki wej\u015bciu Polski do NATO i Unii Europejskiej nabrali\u015bmy przekonania, \u017ce Francis Fukuyama mia\u0142 racj\u0119: historia si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, \u017cadna wojna ju\u017c u nas nie wybuchnie, a konflikty b\u0119d\u0105 teraz dotyczy\u0107 jedynie podzia\u0142u \u015brodk\u00f3w unijnych z funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. A tu nagle okazuje si\u0119, \u017ce opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 aktualizowali\u015bmy przez ostatnie 18 lat, od momentu utworzenia muzeum, staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 \u2013 historia wychodzi z ksi\u0105\u017cek, film\u00f3w oraz gablot wystawienniczych i zaczyna dzia\u0107 si\u0119 na naszych oczach. Gdy ogl\u0105dam dzi\u015b telewizj\u0119, musz\u0119 si\u0119 chwil\u0119 zastanowi\u0107, co widz\u0119 \u2013 czy to nasz film \u201eMiasto ruin\u201d o zburzonej Warszawie z 1945 r., czy jednak przelot drona nad Mariupolem, bo te kadry wygl\u0105daj\u0105 \u0142udz\u0105co podobnie. Historia, o kt\u00f3rej opowiadali\u015bmy, przesta\u0142a by\u0107 histori\u0105.<\/span><\/p>\n

Czy to znaczy, \u017ce muzeum przesta\u0142o by\u0107 muzeum?<\/b><\/h5>\n

Zastanawiamy si\u0119, czy zwiedzaj\u0105cy widz\u0105 u nas co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko histori\u0119, dawne dzieje. Zam\u00f3wili\u015bmy nawet na ten temat badania, by przekona\u0107 si\u0119, na ile to tylko nasze poczucie, \u017ce fotografie Mariupola s\u0105 niepokoj\u0105co podobne do zdj\u0119\u0107 zrujnowanej Warszawy, a na ile tak odbieraj\u0105 to wszyscy. Na ich wyniki musimy jeszcze poczeka\u0107, ale z jakiego\u015b powodu mamy dzi\u015b frekwencj\u0119 na prawie takim poziomie, jak przed pandemi\u0105. To ewenement na skal\u0119 kraju, bo wiele polskich muze\u00f3w, niestety, nie potrafi ci\u0105gle podnie\u015b\u0107 si\u0119 po lockdownach. W ostatnich tygodniach odwiedza nas prawie 2 tys. os\u00f3b dziennie, w tym relatywnie du\u017co obcokrajowc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b na Zachodzie powraca dylemat, z kt\u00f3rym cz\u0119sto mierzymy si\u0119 w Polsce w okolicach 1 sierpnia: bi\u0107 si\u0119 czy nie bi\u0107. Sami Ukrai\u0144cy chc\u0105 oczywi\u015bcie walczy\u0107, ale w r\u00f3\u017cnych krajach intelektuali\u015bci dywaguj\u0105, czy to na pewno najlepsze wyj\u015bcie dla ukrai\u0144skiego narodu.<\/b><\/h5>\n

Ale jak wyt\u0142umaczy\u0107 np. obro\u0144com Azowstalu, \u017ce jednak nie powinni si\u0119 broni\u0107? Przecie\u017c dla nich to nie \u201ebi\u0107 si\u0119 czy nie bi\u0107\u201d, ale \u201e\u017cy\u0107 albo nie \u017cy\u0107\u201d. S\u0105 miejsca, gdzie reakcja na agresj\u0119 Rosjan nie przypomina powstania warszawskiego, tylko raczej powstanie w getcie \u2013 gdzie walka jest nie tylko pr\u00f3b\u0105 odzyskania wolno\u015bci i warunkiem przetrwania, ale niekiedy tragicznym wyborem godnej \u015bmierci z broni\u0105 w r\u0119ku. Oczywi\u015bcie, takie por\u00f3wnania nie zawsze pasuj\u0105, ale warto sobie uzmys\u0142owi\u0107, co tak naprawd\u0119 stoi za propozycj\u0105, by si\u0119 nie bi\u0107. Ja nie potrafi\u0119 przej\u015b\u0107 do porz\u0105dku dziennego nad tym, \u017ce morduje si\u0119 \u017cony walcz\u0105cych na froncie \u017co\u0142nierzy, poniewa\u017c s\u0142u\u017c\u0105 oni w formacjach zwalczanych przez Rosjan. Pytanie, czy w og\u00f3le powinni\u015bmy doradza\u0107 tym, kt\u00f3rych wojska rosyjskie chc\u0105 eksterminowa\u0107, by si\u0119 poddali, by nie ratowali w\u0142asnego \u017cycia. Czy na pewno pacyfizm jest najlepsz\u0105 odpowiedzi\u0105 w takiej sytuacji? Moim zdaniem prawo do obrony w\u0142asnego \u017cycia nie powinno by\u0107 kwestionowane.<\/span><\/p>\n

Szko\u0142a realizmu politycznego jednak apeluje o rozwag\u0119, nieporywanie si\u0119 na pewn\u0105 \u015bmier\u0107.<\/b><\/h5>\n

Tzw. realizm w polskim wydaniu ma jedn\u0105 zasadnicz\u0105 wad\u0119 \u2013 paradoksalnie jest oderwany od rzeczywisto\u015bci. Wygrywanie bitew po fakcie i t\u0142umaczenie z dzisiejszej perspektywy, z dzisiejsz\u0105 wiedz\u0105, co by\u0142oby lepsze dla Polski np. podczas II wojny \u015bwiatowej, nie ma wi\u0119kszego sensu. Wiele razy musia\u0142em t\u0142umaczy\u0107 m\u0142odym ludziom, kt\u00f3rzy byli zafascynowani ide\u0105, \u017ce Polacy mogli przecie\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 z Niemcami na \u201etego brzydkiego Sowieta\u201d, jak to by wygl\u0105da\u0142o w praktyce. Bo czyimi r\u0119kami w takim scenariuszu mordowani byliby polscy \u017bydzi? Jaki to mia\u0142oby wp\u0142yw na sytuacj\u0119 Polski po wojnie? Te pytania zawsze pozostawa\u0142y bez odpowiedzi. Tak samo jest dzisiaj, bo jaka jest tzw. realistyczna recepta dla Ukrai\u0144c\u00f3w? Powinni rozpozna\u0107 swoj\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 i przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do silniejszego, ale kosztem \u2013 jak rozumiem \u2013 tych, kt\u00f3rzy nie pasuj\u0105 do rosyjskiego wzorca. Ich by eksterminowano.<\/span><\/p>\n

I znowu: prowadzimy dzi\u015b te same dyskusje jak co roku, tylko tym razem nie o powstaniu. Bo jakby Ukrai\u0144cy znowu si\u0119 szybko poddali, jak w 2014 r., to mo\u017ce nie wydarzy\u0142yby si\u0119 takie tragedie, jak w Buczy czy Mariupolu?<\/b><\/span><\/h5>\n

Pytanie, czy Rosjanie i tak nie wy\u015bledziliby i nie zamordowali tych ludzi, kt\u00f3rych chcieli eksterminowa\u0107, a p\u00f3\u017aniej ukryli nieudolnie ludob\u00f3jstwo, jak pr\u00f3bowali to robi\u0107 w\u0142a\u015bnie w Buczy. Ta rozpaczliwa pr\u00f3ba ukrycia zbrodni \u0142\u0105czy ich zreszt\u0105 z III Rzesz\u0105. I przecie\u017c to nie przypadek, \u017ce cia\u0142a w Buczy by\u0142y rozebrane lub mia\u0142y spodnie \u015bci\u0105gni\u0119te do kostek, a koszule podci\u0105gni\u0119te do szyi \u2013 bo szukano u nich tatua\u017cy wskazuj\u0105cych na s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Zatem jaka jest rada realist\u00f3w dla takiego weterana np. z Pu\u0142ku \u201eAzow\u201d, kt\u00f3remu i tak Rosjanie nie popuszcz\u0105? Jaka jest rada dla jego rodziny, kt\u00f3ra i tak zostanie wy\u015bledzona? Mnie przera\u017ca, \u017ce to si\u0119 dzieje tu i teraz, \u017ce wkraczaj\u0105 wojska i morduj\u0105 cywil\u00f3w.<\/span><\/p>\n

A zaskakuje?<\/b><\/h5>\n
\n
\n
\n
\n
Nie, bo dla nas zawsze by\u0142o oczywiste, \u017ce taka tragedia mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107. Z historii trzeba wyci\u0105ga\u0107 wnioski, z tego te\u017c powodu przygotowali\u015bmy w\u0142a\u015bnie wystaw\u0119 z Instytutem Pileckiego o rzezi Woli i Heinzu Reinefarcie. Oczywi\u015bcie, ekspozycja opowiada o polskiej historii, ale mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c zach\u0119t\u0105 dla Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych zamierzamy na ni\u0105 zaprosi\u0107, do tego, by nie pope\u0142nili tych samych b\u0142\u0119d\u00f3w co my. Na wystawie poka\u017cemy histori\u0119 potwornej zbrodni, kt\u00f3ra z powod\u00f3w politycznych nigdy nie zosta\u0142a rozliczona, przedstawimy opowie\u015b\u0107 o zbrodniarzu, kt\u00f3ry po wojnie zrobi\u0142 karier\u0119 polityczn\u0105, by\u0142 szanowanym adwokatem i nigdy nie poni\u00f3s\u0142 \u017cadnych konsekwencji. No, mo\u017ce poza pytaniami dziennikarzy o przesz\u0142o\u015b\u0107, co uwa\u017ca\u0142 za szykan\u0119\u2026<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Chcia\u0142bym, by Ukrai\u0144cy zrozumieli, \u017ce kiedy zacz\u0119li\u015bmy w muzeum tworzy\u0107 list\u0119 ofiar cywilnych powstania warszawskiego, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce brakuje nam oko\u0142o dw\u00f3ch trzecich nazwisk. Uda\u0142o nam si\u0119 zgromadzi\u0107 dane zaledwie 50 tys. ze 150 tys. ofiar. Zatem je\u015bli chodzi o anonimowych zamordowanych warszawiak\u00f3w, ludob\u00f3jczy plan Hitlera si\u0119 powi\u00f3d\u0142, bo nie do\u015b\u0107, \u017ce pozbawiono ich \u017cycia, to jeszcze zatarto pami\u0119\u0107 o nich.<\/span><\/p>\n

Dlaczego to si\u0119 uda\u0142o?<\/b><\/h5>\n

Bo szybko zacz\u0119to t\u0119 histori\u0119 zamilcza\u0107. W Norymberdze nie postawiono takich oskar\u017ce\u0144, jak zbrodnie niemieckie podczas powstania warszawskiego, nie gromadzono materia\u0142\u00f3w dowodowych w tej sprawie. W komunistycznej Polsce, mo\u017ce poza kr\u00f3tkim okresem tu\u017c po wojnie, gdy zebrano troch\u0119 relacji, nie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 tym zajmowa\u0107, bo powstanie warszawskie mia\u0142o zosta\u0107 zapomniane.<\/span><\/p>\n

I jak to si\u0119 ma do dzisiejszej Ukrainy?<\/b><\/h5>\n

Je\u017celi zamordowanych z Buczy ma spotka\u0107 inny los, to od razu teraz trzeba w\u0142o\u017cy\u0107 bardzo du\u017co pracy w dokumentowanie zbrodni, w zbieranie relacji, ustalanie to\u017csamo\u015bci zar\u00f3wno ofiar, jak i sprawc\u00f3w. Wystawa \u201eWola 1944: Wymazywanie. Ludob\u00f3jstwo i sprawa Reinefartha\u201d jest nasz\u0105 reakcj\u0105 na to, co dzieje si\u0119 za wschodni\u0105 granic\u0105. Za pomoc\u0105 tej ekspozycji chcemy powiedzie\u0107 Ukrai\u0144com: \u201eUwa\u017cajcie, bo \u0142atwo mo\u017cna ten moment przegapi\u0107, a kiedy dotrze do was, \u017ce chcecie o tym opowiedzie\u0107 \u015bwiatu, mo\u017cecie znale\u017a\u0107 si\u0119 w takiej sytuacji jak my, \u017ce b\u0119dziecie zna\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 tylko jednej trzeciej ofiar, a reszta pozostanie bezimienna \u2013 i ludob\u00f3jstwo znowu si\u0119 dope\u0142ni\u201d.<\/span><\/p>\n

Polska na szcz\u0119\u015bcie pomaga Ukrai\u0144com tak\u017ce instytucjonalnie, bo wspomniany ju\u017c Instytut Pileckiego powo\u0142a\u0142 Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafa\u0142a Lemkina, a wy powo\u0142ali\u015bcie Komitet Pomocy Muzeom Ukrainy.<\/b><\/h5>\n

Zaprosili\u015bmy do tego komitetu kilkadziesi\u0105t polskich muze\u00f3w i koordynujemy pomoc. Zajmuje si\u0119 tym m.in. lwowianka, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119li\u015bmy do pracy nad tym projektem. Ta pomoc to transporty z materia\u0142ami potrzebnymi ukrai\u0144skim muzeom, pomoc w odbudowie jednego z nich, ale te\u017c sta\u0142y kontakt z lud\u017ami tworz\u0105cymi te instytucje i wsp\u00f3lna praca nad nowymi koncepcjami. Bo ukrai\u0144ska to\u017csamo\u015b\u0107 b\u0119dzie w ko\u0144cu odbudowywana w oparciu o zbiory tych muze\u00f3w, ale najpierw ich narracje musz\u0105 przej\u015b\u0107 derusyfikacj\u0119. Przecie\u017c wszystkie te instytucje si\u0119gaj\u0105 korzeniami Zwi\u0105zku Sowieckiego i w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142y od tego czasu powa\u017cnie zmieniane. Teraz czeka je mn\u00f3stwo pracy, bo najwy\u017cszy czas skupi\u0107 si\u0119 na to\u017csamo\u015bci ukrai\u0144skiej, a nie og\u00f3lnie postsowieckiej, nadszed\u0142 tak\u017ce moment zrewolucjonizowania sposobu prowadzenia narracji.<\/span><\/p>\n

I ludzie je tworz\u0105cy rozumiej\u0105 te wyzwania?<\/b><\/h5>\n

Rozumiej\u0105 je doskonale. Przychodz\u0105 dzi\u015b do pracy w pustych, ogo\u0142oconych z eksponat\u00f3w muzeach. Na \u015bcianach, cz\u0119sto nieodmalowywanych od kilkudziesi\u0119ciu lat, widz\u0105 \u015blady po obrazach, kt\u00f3re teraz s\u0105 pochowane w magazynach. Przypomina to bardziej dom, z kt\u00f3rego kto\u015b w po\u015bpiechu musia\u0142 ucieka\u0107, ni\u017c muzeum. I dociera do nich, \u017ce te wszystkie eksponaty nie mog\u0105 po prostu wr\u00f3ci\u0107 w te same miejsca, \u017ce wystawy trzeba b\u0119dzie u\u0142o\u017cy\u0107 ca\u0142kowicie od nowa. A my chcemy im w tym pom\u00f3c, ale te\u017c da\u0107 nadziej\u0119 na to, \u017ce odbudowa jest mo\u017cliwa \u2013 taka nauka p\u0142ynie z Warszawy, kt\u00f3ra 78 lat temu wygl\u0105da\u0142a jak dzisiejszy Mariupol. Kiedy ju\u017c w ko\u0144cu wygraj\u0105 i zapanuje pok\u00f3j, wa\u017cne, by mieli pomys\u0142 na now\u0105 opowie\u015b\u0107 o sobie, bo na tym w\u0142a\u015bnie polega muzealnictwo \u2013 to nie jest antykwariat; muzeum poprzez swoje historyczne zbiory musi opowiada\u0107 r\u00f3wnie\u017c o wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/span><\/p>\n

A czy po tym, co widzieli\u015bmy w Mariupolu i Buczy, my te\u017c b\u0119dziemy musieli jako\u015b uaktualni\u0107 nasz\u0105 opowie\u015b\u0107 o powstaniu warszawskim?<\/b><\/h5>\n

Nasza opowie\u015b\u0107 jest ci\u0105gle aktualna, dzi\u0119ki temu mogli\u015bmy to wszystko w jakim\u015b sensie antycypowa\u0107. Gdy czytali\u015bmy, co pisze W\u0142adimir Putin o Ukrainie \u2013 a przecie\u017c pami\u0119tali\u015bmy o tym, co pisa\u0142 wcze\u015bniej Adolf Hitler o innych narodach \u2013 wiedzieli\u015bmy, \u017ce to jest nie tylko publicystyka polityczna, ale tak\u017ce bardzo precyzyjny plan. Dlatego nasza opowie\u015b\u0107 si\u0119 nie zmieni, pytanie tylko, co teraz wynios\u0105 z niej ludzie. Czy zrozumiej\u0105 dzi\u015b wag\u0119 tego wyzwania, jakie stoi przed nami, by nigdy nie dopu\u015bci\u0107 do powstania. A jedyn\u0105 drog\u0105 do tego, by to si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142o, jest utrzymanie takich granic, jakie mamy, i niedopuszczenie do ataku na Polsk\u0119.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n

Jan O\u0142dakowski<\/strong> (ur. 1972) \u2013 m<\/em><\/span><\/p>\n

Mened\u017cer kultury i muzealnik, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca oraz dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. By\u0142 producentem filmu \u201eMiasto ruin\u201d (2010) \u2013 cyfrowej rekonstrukcji zburzonego miasta \u2013 a tak\u017ce producentem i scenarzyst\u0105 \u201ePowstania Warszawskiego\u201d (2014) \u2013 dramatu wojennego non-fiction, w ca\u0142o\u015bci zmontowanego z oryginalnych kronik powsta\u0144czych \u2013 oraz producentem filmu \u201eKurier\u201d (2019) o Janie Nowaku-Jeziora\u0144skim<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oby Ukrai\u0144cy nie pope\u0142nili tych samych b\u0142\u0119d\u00f3w, co my Jan O\u0142dakowski Gdy ogl\u0105dam dzi\u015b telewizj\u0119, musz\u0119 si\u0119 chwil\u0119 zastanowi\u0107, co widz\u0119 \u2013 czy to nasz film \u201eMiasto ruin\u201d o zburzonej Warszawie z 1945 r., czy jednak przelot drona nad Mariupolem, bo te kadry wygl\u0105daj\u0105 \u0142udz\u0105co podobnie.Rozmowa z Janem O\u0142dakowskim, dyrektorem Muzeum Powstania Warszawskiego. . Mariupol, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97241"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97422,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97241\/revisions\/97422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}