![](\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2020\/11\/13\/1fd30a59879626831c9195c333ca4d5d\/jpeg\/jhi\/header\/gottlieb_ber_1_SM.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/zih-1.png\")
<\/a>Ciemna mi\u0142o\u015b\u0107. Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\nPrzemys\u0142aw Batorski<\/strong><\/span><\/p>\n . Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski, jeden z najwybitniejszych polskich poet\u00f3w czas\u00f3w wojny, urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie 22 stycznia 1921 r. Jego ojciec, Stanis\u0142aw Baczy\u0144ski, by\u0142 pisarzem, by\u0142ym \u017co\u0142nierzem Legion\u00f3w Polskich i uczestnikiem III powstania \u015bl\u0105skiego. Matka, Stefania z domu Ziele\u0144czyk, by\u0142a nauczycielk\u0105 metodyki, pochodzi\u0142a z zasymilowanej rodziny \u017cydowskiej. Niekt\u00f3rzy \u015bwiadkowie okre\u015blaj\u0105 j\u0105 wr\u0119cz jako dewotk\u0119. Z matk\u0105 \u0142\u0105czy\u0142a Krzysztofa silna wi\u0119\u017a, to dla niej pisa\u0142 wiele wczesnych wierszy. Po \u015blubie Krzysztofa z Barbar\u0105 Drapczy\u0144sk\u0105 w 1942 r. relacje mi\u0119dzy \u017con\u0105 a te\u015bciow\u0105 sta\u0142y si\u0119 tak napi\u0119te, \u017ce m\u0142odzi nie byli w stanie mieszka\u0107 ze Stefani\u0105. \u201eBy\u0142a tak\u0105 klasyczn\u0105 mamusi\u0105 \u017cydowsk\u0105, lwio nadopieku\u0144cz\u0105, potwornie zaborcz\u0105\u201d[2]<\/a> \u2013 wspomina\u0142a przyjaci\u00f3\u0142ka Drapczy\u0144skiej.<\/span><\/p>\n \u017bydowskie pochodzenie poety jest faktem znanym badaczom jego \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci, jednym z pryzmat\u00f3w, przez kt\u00f3re interpretuje si\u0119 jego wojenne utwory. Jak pisze Natan Gross:<\/span><\/p>\n Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski by\u0142 Polakiem, uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za Polaka i ca\u0142ym sercem oraz tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 to wyra\u017ca\u0142. Jednak\u017ce Hitler mia\u0142 na to inny pogl\u0105d. Tote\u017c, kiedy w Warszawie zacz\u0119to stawia\u0107 mury getta, Krzysztof Kamil \u2013 <\/strong>wraz z matk\u0105 Stefani\u0105 oraz rodzin\u0105 jej brata, prof. Adama Ziele\u0144czyka \u2013<\/strong> postanowili pozosta\u0107 po aryjskiej stronie, \u201ena aryjskich papierach\u201d[3]<\/a>.<\/span><\/p>\n Wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 tak\u017ce ojciec Krzysztofa by\u0142 \u017bydem, pierwotnie nosi\u0142 nazwisko Bittner i w\u0142ada\u0142 j\u0119zykiem \u017cydowskim \u201ew mowie i w pi\u015bmie\u201d<\/strong>[4]<\/a>. Wed\u0142ug innych, Stanis\u0142aw pozna\u0142 jidysz w m\u0142odo\u015bci we Lwowie, kiedy uczy\u0142 j\u0119zyka polskiego \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w politycznych[5]<\/a>. Jednak ju\u017c w czasie wojny trudno by\u0142o u\u015bci\u015bli\u0107 kwestie pochodzenia \u2013 jak pisze Czes\u0142aw Mi\u0142osz, ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo nie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 otwarcie o tym, \u017ce kto\u015b ma \u017cydowskich przodk\u00f3w[6]<\/a>. Adam Ziele\u0144czyk, wuj Baczy\u0144skiego, filozof, w 1943 r. zosta\u0142 aresztowany przez gestapo i prawdopodobnie rozstrzelany w ruinach getta.<\/span><\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a zgodnie wskazuj\u0105, \u017ce Krzysztof \u201ewychowywa\u0142 si\u0119 w \u015brodowisku, kt\u00f3rego patriotyzm sta\u0142 na antypodach etnicznych niech\u0119ci i \u00abnarodowego egoizmu\u00bb\u201d[7]<\/a>. Konstanty Jele\u0144ski, przyjaciel Baczy\u0144skiego w latach nauki w gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, wspomina\u0142, \u017ce Krzysztof stawa\u0142 w obronie koleg\u00f3w, kt\u00f3rym wytykano \u017cydowskie pochodzenie[8]<\/a>. Nie obawia\u0142 si\u0119 bra\u0107 udzia\u0142u w b\u00f3jkach z tego powodu, chocia\u017c by\u0142 niewielkiego wzrostu i cierpia\u0142 na astm\u0119[9]<\/a>. W szkole mia\u0142 problemy na lekcjach j\u0119zyka polskiego i marzy\u0142 o karierze grafika \u2013 obok wierszy, zachowa\u0142y si\u0119 liczne jego rysunki. W tym okresie mia\u0142 te\u017c by\u0107 ateist\u0105, interesowa\u0142 si\u0119 ruchem komunistycznym, wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Niezale\u017cnej M\u0142odzie\u017cy Socjalistycznej ,,Spartakus\u201d, a nawet czyta\u0142 Trockiego[10]<\/a>. Wycofa\u0142 si\u0119 ze \u201eSpartakusa\u201d po ataku ZSRR na Polsk\u0119.<\/span><\/p>\n Wiar\u0119 katolick\u0105 odnalaz\u0142 po wybuchu wojny, jednak pozosta\u0142 samotnikiem, niezaanga\u017cowanym w \u017cycie \u017cadnego \u015brodowiska i ma\u0142o zwi\u0105zanym z Ko\u015bcio\u0142em, czego odbicie mo\u017cna widzie\u0107 w jego wierszach. \u201eMotywy religijne wierszy Baczy\u0144skiego nie maj\u0105 wymiaru dekoracyjnego\u201d \u2013 pisze Justyna Baran, podkre\u015blaj\u0105c r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 postaw, z jakimi styka\u0142 si\u0119 w rodzinie: ojciec poety by\u0142 ateist\u0105, a matka mia\u0142a sk\u0142onno\u015bci do katolickiego mistycyzmu. Baczy\u0144skiego \u201erelacja z Bogiem pozostawa\u0107 musia\u0142a nie\u0142atwa, pozbawiona fundamentu oczywisto\u015bci\u201d[11]<\/a>.<\/span><\/p>\n Chocia\u017c s\u0142owo \u201egetto\u201d pojawia si\u0119 tylko w wierszu Do Pana J\u00f3zefa w dniu imienin 19 marca 1942 r.<\/em>[12]<\/a>, badacze dopatruj\u0105 si\u0119 w utworach Baczy\u0144skiego odniesie\u0144 nie tylko do losu Polak\u00f3w pod okupacj\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c do losu \u017byd\u00f3w. Tak\u017ce ze wzgl\u0119du na jego pochodzenie nie by\u0142oby dziwne, gdyby najs\u0142ynniejszy polski poeta czas\u00f3w wojny pozostawa\u0142 nieoboj\u0119tny na los u\u015bmiercanego w getcie i w Treblince narodu. Interpretacj\u0119 tak\u0105 uwiarygodniaj\u0105 daty powstania wierszy takich jak Tren I<\/em> z wrze\u015bnia 1942 r.:<\/span><\/p>\n Ciemny g\u0142uchy, nieszcz\u0119sny<\/em> Na pierwszy rzut oka dominuje analogia narodu \u2013 zapewne narodu polskiego \u2013 i Chrystusa. Zako\u0144czenie, m\u00f3wi\u0105ce o Duchu Bo\u017cym, kt\u00f3ry podniesie \u201elud\u201d, wskazuje na kontekst chrze\u015bcija\u0144ski. Zwr\u00f3\u0107my jednak uwag\u0119 na intensywne obrazowanie: domy jak trumny, \u201eczarny dym\u201d: czy wiersz ten nie jest bardziej dos\u0142owny? O jakiej m\u00f3wi rzeczywisto\u015bci? Czy tak, jak pisa\u0142 Kazimierz Wyka o wierszach Baczy\u0144skiego sprzed 1944 r., stanowi \u201eproroctwo\u201d powstania \u015bmierci \u201epokolenia Kolumb\u00f3w\u201d albo ma wy\u0142\u0105cznie \u201euniwersaln\u0105\u201d wymow\u0119[14]<\/a>? A mo\u017ce m\u00f3wi o tym, co dzieje si\u0119 po drugiej stronie muru?[15]<\/a> Utw\u00f3r powsta\u0142 w pa\u017adzierniku 1942 r., kr\u00f3tko po tym, jak dobieg\u0142a ko\u0144ca wielka akcja deportacyjna z warszawskiego getta do Treblinki<\/a>. \u201eSerce Zbawiciela\u201d \u2013 pisze badaczka \u2013 \u201epochylaj\u0105cego si\u0119 w Boskim cierpie\u00adniu nad b\u00f3lem mordowanego \u00abludu\u00bb \u017cydowskiego, staje si\u0119 ide\u0105 tej mi\u0142o\u015bci, przez kt\u00f3rej pryzmat Baczy\u0144ski patrzy na niemo\u017cliw\u0105 do wyra\u017cenia rzeczywisto\u015b\u0107 Szoa\u201d[16]<\/a>.<\/span><\/p>\n Podobny zabieg m\u00f3wienia nie wprost o Zag\u0142adzie stosuje Baczy\u0144ski w wierszu zaczynaj\u0105cym si\u0119 od s\u0142\u00f3w \u201eBy\u0142e\u015b jak wielkie stare drzewo\u201d:<\/span><\/p>\n By\u0142e\u015b jak wielkie stare drzewo<\/em> I j\u0119li ciebie cie\u015ble ora\u0107<\/em> J\u0119li ci li\u015bcie drze\u0107 i \u015bcina\u0107,<\/em> J\u0119li ci oczy z ognia \u0142upi\u0107,<\/em> J\u0119li ci cia\u0142o w popi\u00f3\u0142 kruszy\u0107,<\/em> I oto\u015b stan\u0105\u0142 sam, odarty<\/em> W wielo\u015bci swojej \u2013 rozegnany<\/em> Lecz kr\u0119ci si\u0119 niebios\u00f3w zegar<\/em> I zmartwychwstaniesz jak B\u00f3g z grobu<\/em> Wiersz ten, powsta\u0142y w kwietniu 1943 r., ponownie \u0142\u0105czy z \u201enarodem\u201d zmartwychwstanie. Wsp\u00f3\u0142brzmi z nim datowana na maj 1943 r. Ciemna mi\u0142o\u015b\u0107:<\/span><\/p>\n [\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026]<\/em><\/p>\n Bo ciemne mi\u0142owanie jest na dnie cz\u0142owieczem,<\/em> I zn\u00f3w widzimy miasta p\u0142on\u0105ce i dymy,<\/em> A nad tym krzewy kwitn\u0105. Z p\u0105k\u00f3w zielonkawe<\/em> I ludzie ci \u017ca\u0142o\u015bni, w nie obesch\u0142ych gruzach,<\/em> D\u0142ugie, suche koryto \u2013 jest to dno strumienia,<\/em> Tyle jeszcze milczenia strasznego jest w ziemi,<\/em> Znowu gruzy i dym, miasta p\u0142on\u0105ce i drzewa, \u201eciemne mi\u0142owanie\u201d \u2013 splot mi\u0142o\u015bci i \u015bmierci. Czy karuzela nie przypomina karuzeli \u2013 otoczonej mitem \u2013 z wiersza Campo di Fiori<\/em> Czes\u0142awa Mi\u0142osza[17]<\/a>?<\/span><\/p>\n Mi\u0142osz zaznacza: \u201eKonflikt, z kt\u00f3rym jego wola musia\u0142a si\u0119 upora\u0107, jest pomijany. (…) Krzysztof by\u0142 (…) po matce \u017bydem. (…) Musia\u0142 by\u0107 doskonale \u015bwiadomy, \u017ce miejsce jego w getcie, co narzuca\u0142o niemo\u017cliwy do rozwi\u0105zania problem solidarno\u015bci. (…) Czu\u0142, \u017ce jego lud, z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy go nie tylko krew, ale historia kilku millenni\u00f3w, to \u017cydowski lud w getcie. Niekt\u00f3re wiersze \u015bwiadcz\u0105 o tym wyra\u017anie\u201d[18]<\/a>. \u015awiadectwa takie \u2013 to nie klarowne nawi\u0105zania do kultury i religii, kt\u00f3rych oczywi\u015bcie brakuje. \u017bydowskie pochodzenie Baczy\u0144skiego nie przesuwa interpretacji ca\u0142ej jego tw\u00f3rczo\u015bci na nowe tory. Ale u\u015bwiadamia, \u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 poety by\u0142a z\u0142o\u017cona, a w jego kr\u00f3tkim, lecz obfitym \u017cyciu oraz dziele o niezwyk\u0142ej warto\u015bci istnia\u0142o tak\u017ce to rozdarcie, ta troska.<\/span><\/p>\n Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski nie zd\u0105\u017cy\u0142 dotrze\u0107 do swojej jednostki 1 sierpnia 1944 r. Wybuch walk zasta\u0142 go w okolicach Placu Teatralnego. Do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u Les\u0142awa \u201eLeszka\u201d Kossowskiego, kt\u00f3ry zdoby\u0142 pa\u0142ac Blanka. Po zaj\u0119ciu budynku wymiana ognia ogranicza\u0142a si\u0119 do pojedynczych strza\u0142\u00f3w \u2013 Baczy\u0144ski zgin\u0105\u0142 od kuli niemieckiego snajpera 4 sierpnia 1944 r. [19]<\/a> Jego matka jeszcze w 1945 r. mia\u0142a nadziej\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce uda\u0142o mu si\u0119 prze\u017cy\u0107[20]<\/a>. Po ekshumacji w styczniu 1947 r. rozpozna\u0142a zw\u0142oki syna po medaliku ze \u015bw. Krzysztofem i inicja\u0142ami KKB. Cia\u0142o przeniesiono na Cmentarz Wojskowy na Pow\u0105zkach.<\/span><\/p>\n Przypisy:<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n [1]<\/a> Za: Bi\u0107 si\u0119 czy pisa\u0107? [fragmenty ksi\u0105\u017cki: Jerzy Andrzejewski i in.; Pod okupacj\u0105: listy, wst\u0119p Marta Wyka; red. Maciej Urbanowski, Warszawa 2014] https:\/\/www.zeszytyliterackie.pl\/bic-sie-czy-pisac\/<\/a>, dost\u0119p: 20.01.2021.<\/em><\/span><\/p>\n [2]<\/a> Za: Barbara i Krzysztof Baczy\u0144scy. Tragiczna historia wojennej mi\u0142o\u015bci od pierwszego wejrzenia, https:\/\/www.1944.pl\/artykul\/barbara-i-krzysztof-baczynscy.-tragiczna-histor,5076.html<\/a>, dost\u0119p: 20.01.2021.<\/em><\/span><\/p>\n [3]<\/a> Natan Gross, Poeci i Szoa, Sosnowiec 1993. Za: Joanna Rostropowicz-Clark, W\u00f3dz powsta\u0144c\u00f3w, poeta bohater, \u201eTeksty Drugie\u201d nr 2\/1994, s. 119.<\/em><\/span><\/p>\n [4]<\/a> Tam\u017ce.<\/em><\/span><\/p>\n [5]<\/a> Tomasz \u017bukowski, Kr\u0119giem ostrym rozdarty na p\u00f3\u0142. O niekt\u00f3rych wierszach K.K. Baczy\u0144skiego z lat 1942-1943, \u201eTeksty Drugie\u201d nr 3\/2004, s. 147. Por. J\u00f3zef Lewandowski, Wok\u00f3\u0142 biografii Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego, w: tego\u017c, Szk\u0142o bolesne, obraz dni…: eseje nieprzedawnione, Uppsala 1991, s. 119-121.<\/em><\/span><\/p>\n [6]<\/a> Za: J. Lewandowski, dz. cyt., s. 123-124.<\/em><\/span><\/p>\n [7]<\/a> T. \u017bukowski, dz. cyt., s. 146.<\/em><\/span><\/p>\n [8]<\/a> Za: Wies\u0142aw Budzy\u0144ski, Mi\u0142o\u015b\u0107 i \u015bmier\u0107 Krzysztofa Kamila, Warszawa 1998, s. 38-40.<\/em><\/span><\/p>\n [9]<\/a> Za: J. Lewandowski, dz. cyt., s. 123-124.<\/em><\/span><\/p>\n [10]<\/a> W. Budzy\u0144ski, dz. cyt., s. 39-40.<\/em><\/span><\/p>\n [11]<\/a> Justyna Baran, \u017bywio\u0142 i duch. O wyobra\u017ani pneumatologicznej Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego, Katowice 2014, s. 192-193, https:\/\/rebus.us.edu.pl\/bitstream\/20.500.12128\/5560\/1\/Baran_Zywiol_i_duch.pdf<\/a>, dost\u0119p 20.01.2021.<\/em><\/span><\/p>\n [12]<\/a> T. \u017bukowski, dz. cyt., s. 146.<\/em><\/span><\/p>\n [13]<\/a> Wiersze podaj\u0119 za wydaniem: Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski, Utwory zebrane. t. I-II, oprac. Aniela Kmita-Piorunowa, Kazimierz Wyka, Krak\u00f3w 1994.<\/em><\/span><\/p>\n [14]<\/a> J. Rostropowicz-Clark, dz. cyt., s. 123-124.<\/em><\/span><\/p>\n [15]<\/a> Interpretacj\u0119 tak\u0105 podaje Eliza Kiepura w artykule \u201eB\u0119dziemy\u017c sobie jak pos\u0105g wydarty pokrywom wiek\u00f3w?\u201d: \u015blady do\u015bwiadczenia zag\u0142ady w poezji Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego: pr\u00f3ba zrozumienia, \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d z. 2\/2008, s. 40-44.<\/em><\/span><\/p>\n [16]<\/a> Tam\u017ce, s. 43.<\/em><\/span><\/p>\n [17]<\/a> Pod\u0105\u017cam tu za interpretacj\u0105 Elizy Kiepury: E. Kiepura, dz. cyt., s. 145-146.<\/em><\/span><\/p>\n [18]<\/a> Za: Magdalena Grochowska, Wezwani, by umrze\u0107, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 6 sierpnia 2004, http:\/\/polish-jewish-heritage.org\/Pol\/Aug_04_Wezwani-GWgdalena_Grochowska.htm<\/a>, dost\u0119p 20.01.2021.<\/em><\/span><\/p>\n [19]<\/a> W. Budzy\u0144ski, dz. cyt., s. 136-145.<\/em><\/span><\/p>\n [20]<\/a> Stefania Baczy\u0144ska, Listy do Kazimierza Wyki, https:\/\/www.zeszytyliterackie.pl\/4966-2\/<\/a>, dost\u0119p 20.01.2021 r. W. Budzy\u0144ski, dz. cyt., s. 169.<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> Ciemna mi\u0142o\u015b\u0107. Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski Przemys\u0142aw Batorski Krzysztof Kamil Baczy\u0144ski to jeden z najwybitniejszych polskich poet\u00f3w okresu wojny. Ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 o jego \u017cydowskich korzeniach \u2013 i o tym, \u017ce by\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadkiem Zag\u0142ady polskich \u017byd\u00f3w. . . \u201eDrogi Kazimierzu (\u2026) poznali\u015bmy w tych dniach z Czes\u0142awem [Mi\u0142oszem] ch\u0142opca, kt\u00f3ry maj\u0105c lat zaledwie dwadzie\u015bcia, jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97456"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97500,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97456\/revisions\/97500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKrzysztof Kamil Baczy\u0144ski to jeden z najwybitniejszych polskich poet\u00f3w okresu wojny. Ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 o jego \u017cydowskich korzeniach \u2013 i o tym, \u017ce by\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadkiem Zag\u0142ady polskich \u017byd\u00f3w<\/strong><\/span>.<\/h4>\n
.<\/div>\n<\/div>\n![\"bacz_4a1_c_kontrast_3.png\"](\"https:\/\/www.jhi.pl\/storage\/image\/core_files\/2021\/1\/21\/ec3f370a6f35a362cbeb7a6240091891\/png\/jhi\/normal_big\/bacz_4a1_c_kontrast_3.png\")
<\/picture><\/div>\n\n\n
\n\u201eDrogi Kazimierzu (\u2026) poznali\u015bmy w tych dniach z Czes\u0142awem [Mi\u0142oszem] ch\u0142opca, kt\u00f3ry maj\u0105c lat zaledwie dwadzie\u015bcia, jest ju\u017c zupe\u0142nie wybitnym zjawiskiem poetyckim\u201d \u2013 pisa\u0142 Jerzy Andrzejewski do Kazimierza Wyki 22 wrze\u015bnia 1941 r. \u2013 \u201eZupe\u0142nie zadziwiaj\u0105ca u niego czysto\u015b\u0107 poetyckiej wizji, samodzielne obrazowanie bardzo, bardzo\u2026 Ch\u0142opak nad wiek sw\u00f3j dojrza\u0142y, chory zreszt\u0105 na astm\u0119 i z p\u0142ucami nie w porz\u0105dku, tak wygl\u0105da i zachowuje si\u0119, jak mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce wygl\u0105da\u0142 m\u0142ody S\u0142owacki w swoich latach wile\u0144skich. Wielka pewno\u015b\u0107 siebie, bez cienia zarozumia\u0142o\u015bci, \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnych warto\u015bci, a tak\u017ce ogromny krytycyzm w stosunku do w\u0142asnych dokona\u0144. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli ten ch\u0142opiec b\u0119dzie \u017cy\u0142, to jego nazwisko du\u017co mo\u017ce oznacza\u0107. Jest to syn nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c Baczy\u0144skiego, Krzysztof. Oczywi\u015bcie w warunkach materialnych bardzo ci\u0119\u017ckich. W og\u00f3le m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w poznali\u015bmy ostatnio kilku, ale reszta to dwudziestolatki przede wszystkim interesuj\u0105ce si\u0119 zagadnieniami filozoficznymi i socjologiczno\u2011kulturalnymi\u201d[1]<\/a>.<\/span><\/p>\n
\nludu m\u00f3j. Ciemno\u015bci<\/em>
\nbuchaj\u0105. O! za wiele,<\/em>
\nza wiele mi\u0142o\u015bci,<\/em>
\nza ma\u0142o ukochania.<\/em>
\nCzarny dym si\u0119 \u015bciele.<\/em>
\nKwiaty s\u0105 \u2013 martwe g\u0142ownie,<\/em>
\ndomy s\u0105 \u2013 jak trumny<\/em>
\nw rozwalonym ko\u015bciele,<\/em>
\ngdzie Chrystus roztrzaskany<\/em>
\ni oczy jego \u2013 rany.<\/em>
\nI jego sercem bolisz,<\/em>
\nludu burz i niewoli.<\/em>
\n[\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..][13]<\/a><\/em><\/p>\n* * *<\/h1>\n
\nnarodzie m\u00f3j jak d\u0105b zuchwa\u0142y<\/em>
\nwezbrany ogniem sok\u00f3w \u017ara\u0142ych<\/em>
\njak drzewo wiary, mocy, gniewu.<\/em><\/p>\n
\ni ry\u0107 ci\u0119 rylcem u korzeni,<\/em>
\n\u017ceby tw\u00f3j g\u0142os, tw\u00f3j kszta\u0142t odmieni\u0107,<\/em>
\n\u017ceby ci\u0119 zmieni\u0107 w sen upiora.<\/em><\/p>\n
\nby\u015b nagi sta\u0142 i g\u0142ow\u0119 zgina\u0142.<\/em><\/p>\n
\nby\u015b ich nie zmieni\u0142 wzrokiem w trupy.<\/em><\/p>\n
\nby wydrze\u0107 Boga z \u017cywej duszy.<\/em><\/p>\n
\njak martwa chmura za kratami<\/em>
\nna p\u00f3\u0142 cierpi\u0105cy, na p\u00f3\u0142 martwy<\/em>
\nporyty ogniem, batem, \u0142zami.<\/em><\/p>\n
\nw mi\u0142o\u015bci swojej \u2013 jak pie\u0144 twardy<\/em>
\nhaki pazur\u00f3w wbi\u0142e\u015b w rany<\/em>
\nswej ziemi. I \u015bnisz sen pogardy.<\/em><\/p>\n
\ni czas o tarcz\u0119 mieczem bije<\/em>
\ni wstrz\u0105\u015bniesz si\u0119 z poblaskiem nieba,<\/em>
\npos\u0142uchasz serca: serce \u017cyje.<\/em><\/p>\n
\nz huraganowym tchem u skroni,<\/em>
\nramiona ziemi si\u0119 przed tob\u0105<\/em>
\notworz\u0105. Ludu m\u00f3j! Do broni!<\/em><\/p>\n
\nkt\u00f3re pragn\u0105cych traci i czysto\u015b\u0107 rozdziera,<\/em>
\na kt\u00f3re si\u0119 do d\u0142oni bierze razem z mieczem,<\/em>
\nlecz si\u0119 w nim cierpi d\u0142ugo, chocia\u017c nie umiera. <\/em><\/p>\n
\nco si\u0119 powoli wznosz\u0105 pn\u0105c na stopnie niebios,<\/em>
\ni szubieniczne drzewa skrzypi\u0105, i z daleka<\/em>
\nbicz strzela i rozcina z ziemi\u0105 wraz \u2013 cz\u0142owieka.<\/em><\/p>\n
\nchmury p\u0142yn\u0105. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 lepko si\u0119 przelewa<\/em>
\nWidnokr\u0119giem o \u015bwitach ci\u0105gn\u0105 kluczem drzewa<\/em><\/p>\n
\npod namiotami cyrk\u00f3w, w \u015bwiergocie karuzel,<\/em>
\nunosz\u0105 si\u0119 jak \u0142achman, w\u015br\u00f3d dymu \u015bpiew, nios\u0105<\/em>
\nweseli. Jak wyzwanie sczernia\u0142ym niebiosom.<\/em><\/p>\n
\ngdzie le\u017cymy jak kamie\u0144 pod kurzaw\u0105 gwiazd.<\/em><\/p>\n
\n\u017ce chyba go wystarczy na niejedn\u0105 \u015bmier\u0107!<\/em>
\nM\u00f3dlmy si\u0119, m\u00f3dlmy s\u0142owami ciemnemi!<\/em>
\nSiejmy, o, siejmy, chocia\u017c ziarnem serc!<\/em><\/p>\n*<\/h1>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"