{"id":97735,"date":"2022-08-29T17:09:39","date_gmt":"2022-08-29T15:09:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=97735"},"modified":"2022-08-20T08:56:53","modified_gmt":"2022-08-20T06:56:53","slug":"29-09-64","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=97735","title":{"rendered":"Niemcom ju\u017c przesz\u0142o wzmo\u017cenie moralne. “Bez gazu z Rosji nie damy rady” – twierdz\u0105 Siemens, BASF i doradca ministra gospodarki"},"content":{"rendered":"

Wicekanclerz Niemiec i minister gospodarki Robert Habeck oraz kanclerz Niemiec Olaf Scholz (Fot. Markus Schreiber \/ AP Photo)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Niemcom ju\u017c przesz\u0142o wzmo\u017cenie moralne. “Bez gazu z Rosji nie damy rady” – twierdz\u0105 Siemens, BASF i doradca ministra gospodarki<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Lubowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Celebryci protestuj\u0105 przeciwko zbrojeniom, ministrowie z gabinetu Scholza s\u0105 dyskretnie pytani, kiedy wszystko wr\u00f3ci do normy.<\/strong><\/span><\/h4>\n
.<\/div>\n
<\/div>\n
\n
M\u0142odsze pokolenie niemieckich polityk\u00f3w niepokoi naiwno\u015b\u0107 starszych koleg\u00f3w wzgl\u0119dem Rosji. Ale Niemcy nadal nie mog\u0105 uwierzy\u0107, \u017ce w Rosji ich Zivilmacht ponios\u0142a kl\u0119sk\u0119. Mno\u017c\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, czy embargo ma sens i czy Scholz z deklaracjami pomocy dla Ukrainy si\u0119 nie zagalopowa\u0142. Jak to mo\u017cliwe?<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n

Kreml w k\u00f3\u0142ko wchodzi do tej samej rzeki<\/strong><\/h4>\n

Re\u017cim na Kremlu o\u015bwiadcza, \u017ce zagra\u017ca mu znacznie mniejszy s\u0105siad \u2013 kt\u00f3ry zdaniem Moskwy nie jest suwerennym krajem, a jedynie instrumentem Zachodu. Dla swojego bezpiecze\u0144stwa Kreml decyduje si\u0119 zabra\u0107 temu s\u0105siadowi cz\u0119\u015b\u0107 jego terytorium. Czy mamy prawo by\u0107 zdziwieni?<\/span><\/p>\n<\/div>\n

To by\u0142 rok 1939. Re\u017cimem na Kremlu kierowa\u0142 J\u00f3zef Stalin, a s\u0105siadem, kt\u00f3ry mu zawadza\u0142, by\u0142a Finlandia. Stalina interesowa\u0142y fi\u0144skie wyspy, na kt\u00f3rych chcia\u0142 zbudowa\u0107 bazy wojskowe. W zamian oferowa\u0142 lasy w Karelii. Ku jego zaskoczeniu Finowie nie przyj\u0119li oferty. Moskwa dokona\u0142a inwazji. Naprzeciwko sowieckiego kolosa stan\u0119li \u017co\u0142nierze czteromilionowego kraju. Bronili si\u0119 miesi\u0105cami. Kiepsko zorganizowana i kiepsko dowodzona Armia Czerwona wzi\u0119\u0142a w ko\u0144cu g\u00f3r\u0119, ale z mocno podbitym okiem. Zach\u00f3d z podziwem patrzy\u0142 na waleczno\u015b\u0107 Fin\u00f3w. Ale im nie pom\u00f3g\u0142. Finowie zachowali honor. Hitler i dow\u00f3dztwo niemieckie doszli do wniosku, \u017ce sowiecka maszyna wojenna nie jest taka straszna.<\/span><\/p>\n

Min\u0119\u0142y lata. Despota na Kremlu zarz\u0105dzi\u0142 inwazj\u0119 na inny ma\u0142y kraj, spodziewaj\u0105c si\u0119 szybkiego sukcesu. Rozprawia\u0142 o upadku Zachodu i zak\u0142ada\u0142, \u017ce dekadencka Ameryka i jej sojusznicy ponarzekaj\u0105, ale nie pomog\u0105 ofierze napa\u015bci. \u00a0<\/span><\/p>\n

To by\u0142 rok 1950. Na Kremlu wci\u0105\u017c panowa\u0142 Stalin. A ma\u0142ym krajem, na kt\u00f3ry napad\u0142 namaszczony przez Stalina Kim Il Sung, by\u0142a Korea Po\u0142udniowa. Ku zaskoczeniu Stalina Stany Zjednoczone stworzy\u0142y mi\u0119dzynarodow\u0105 koalicj\u0119 militarn\u0105, kt\u00f3r\u0105 wspar\u0142a ONZ. Stalinowi pom\u00f3g\u0142 b\u0142\u0105d Waszyngtonu, kt\u00f3ry zignorowa\u0142 doniesienia w\u0142asnego wywiadu. W sukurs przyszed\u0142 mu Mao, rzucaj\u0105c do boju sw\u0105 ogromn\u0105 armi\u0119. Po trzech latach krwawej wojny stan\u0119\u0142o na kosztownym pacie trwaj\u0105cym do dzi\u015b.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b w miejsce w miejsce Stalina mamy Putina. I Rosj\u0119 znacznie s\u0142absz\u0105 ni\u017c ZSRR, ale wci\u0105\u017c gro\u017an\u0105 ze wzgl\u0119du na odziedziczony arsena\u0142. Napadaj\u0105c na Ukrain\u0119, Putin oczekiwa\u0142, \u017ce \u015bwiat zachowa si\u0119 tak jak w obliczu agresji Stalina na Finlandi\u0119: troch\u0119 ha\u0142asu i brak zdecydowanego dzia\u0142ania. Tymczasem jak dot\u0105d wojna w Ukrainie przynios\u0142a reakcj\u0119 bli\u017csz\u0105 temu, co spotka\u0142o Moskw\u0119 w 1950 roku. Jej heroizm obudzi\u0142 senny Zach\u00f3d. Ukrai\u0144cy, podobnie jak Finowie, broni\u0105 swego honoru. Ale tym razem podobnie czyni Zach\u00f3d.<\/span><\/p>\n

Putin jak Stalin \u2013 pot\u0119guje problem, kt\u00f3ry chcia\u0142 rozwi\u0105za\u0107<\/strong><\/h4>\n

Te powtarzaj\u0105ce si\u0119 epizody rosyjskiej agresji, mimo wszelkich r\u00f3\u017cnic, odzwierciedlaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 geopolityczn\u0105 pu\u0142apk\u0119, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adcy Rosji zastawiaj\u0105 sami na siebie. \u00a0Aspiracje Rosji przerastaj\u0105 jej mo\u017cliwo\u015bci. Jej w\u0142adcy, sfrustrowani si\u0142\u0105 Zachodu, si\u0119gaj\u0105 po zamordyzm w przekonaniu, \u017ce to pomo\u017ce zasypa\u0107 cywilizacyjn\u0105 luk\u0119 dziel\u0105c\u0105 Rosj\u0119 od Zachodu. I raz za razem autokrata pot\u0119guje problem, kt\u00f3ry chcia\u0142 rozwi\u0105za\u0107. I tak losy Rosji b\u0119d\u0105 si\u0119 toczy\u0107, dop\u00f3ki jej w\u0142adcy nie porzuc\u0105 idei pokonania Zachodu i wybior\u0105 \u017cycia w pokoju u jego boku, koncentruj\u0105c si\u0119 na w\u0142asnym rozwoju.<\/span><\/p>\n

Tak w skr\u00f3cie zaczyna si\u0119 d\u0142ugi esej Stephena Kotkina, historyka i znawcy Rosji z Princeton, kt\u00f3ry uka\u017ce si\u0119 w majowo-czerwcowym numerze \u201eForeign Affairs” pod tytu\u0142em \u201eZimna wojna nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a”.<\/span><\/p>\n

W obliczu agresji i bestialstwa Rosji \u017caden kraj nie musia\u0142 tak bardzo zmieni\u0107 kursu jak Niemcy – od ponad p\u00f3\u0142 wieku najsilniejszy ekonomicznie kraj Europy, od dawna opisywany jako gospodarczy gigant i polityczny karze\u0142 unikaj\u0105cy anga\u017cowania si\u0119 w konflikty.<\/span><\/p>\n

Niemcy pytaj\u0105, kiedy wszystko wr\u00f3ci \u201edo normy”<\/strong><\/h4>\n

Kilka dni po rozpocz\u0119ciu przez Rosj\u0119 zmasowanego bombardowania ukrai\u0144skich szk\u00f3\u0142, szpitali, sieroci\u0144c\u00f3w kanclerz Olaf Scholz zaskoczy\u0142 \u015bwiat: znalaz\u0142 nieoczekiwanie 100 mld euro na Budeswehr\u0119, zapowiedzia\u0142 dostawy broni dla Ukrainy i obieca\u0142 odej\u015bcie od rosyjskiej ropy i gazu.<\/span><\/p>\n

\n

Nie mniej ni\u017c reszt\u0119 \u015bwiata kanclerz zaskoczy\u0142 w\u0142asny nar\u00f3d. Niespodziank\u0119 przyj\u0119to z uznaniem granicz\u0105cym z podziwem. Ale sze\u015b\u0107 tygodni p\u00f3\u017aniej entuzjazm gwa\u0142townie przygas\u0142. Ukrai\u0144cy wci\u0105\u017c czekaj\u0105 na obiecan\u0105 bro\u0144, w Niemczech mno\u017c\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, czy embargo ma sens i czy kanclerz si\u0119 czasem nie zagalopowa\u0142. Ambasador Ukrainy w Berlinie pyta retorycznie, jak ktokolwiek w Niemczech mo\u017ce spa\u0107 spokojnie po obejrzeniu obraz\u00f3w z Buczy. Niemieccy celebryci ju\u017c protestuj\u0105 przeciwko wi\u0119kszym wydatkom na zbrojenia, zwi\u0105zki zawodowe strasz\u0105 recesj\u0105, je\u015bli gaz rosyjski przestanie p\u0142yn\u0105\u0107, a bonzowie biznesu wci\u0105\u017c nie\u015bmia\u0142o, ale przypominaj\u0105, \u017ce rosyjski gaz to podstawa konkurencyjno\u015bci niemieckiej gospodarki. Ministrowie z gabinetu Scholza zdradzaj\u0105, \u017ce s\u0105 dyskretnie pytani, kiedy wszystko wr\u00f3ci do normy, czyli na stare tory.<\/span><\/p>\n

Nie lubi\u0105 konfliktu, wol\u0105 Gemeinschaft<\/strong><\/h4>\n

Rok 1976. Franz Beckenbauer, kapitan reprezentacji RFN w pi\u0142ce no\u017cnej, zdobywa w mi\u0119dzynarodowym plebiscycie Z\u0142ot\u0105 Pi\u0142k\u0119 dla najlepszego pi\u0142karza w Europie. Nowe ustawodawstwo daje 18-latkom po raz pierwszy po wojnie prawo g\u0142osu w pa\u017adziernikowych wyborach do Bundestagu. Ralf Dahrendorf, wybitny socjolog, filozof, politolog i polityk, wita mnie w swym gabinecie rektora London School of Economics s\u0142owami: \u201e1 wrze\u015bnia 1939 roku by\u0142em w Zakopanem”. Jakby chc\u0105c mnie uspokoi\u0107, natychmiast dodaje: \u201eMia\u0142em wtedy 10 lat i by\u0142em tam z wycieczk\u0105 skaut\u00f3w”. Jego ojca, socjaldemokratycznego polityka, nazi\u015bci aresztowali w 1933 roku. Sam Dahrendorf trafi\u0142 do hitlerowskiego wi\u0119zienia jako 15-latek, pod koniec 1944 roku wyl\u0105dowa\u0142 w obozie koncentracyjnym. By\u0142 wiceministrem spraw zagranicznych RFN w pierwszym gabinecie Willy’ego Brandta, a w 1970 roku zosta\u0142 komisarzem Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej.<\/span><\/p>\n

Podstaw\u0105 filozofii Dahrendorfa by\u0142o przekonanie, \u017ce motorem rozwoju spo\u0142ecznego jest konflikt – nieuchronna konsekwencja r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie. Unikanie przez Niemc\u00f3w konfliktu bierze si\u0119 z t\u0119sknoty za konsensusem i wiary w apolityczn\u0105 ekspertyz\u0119.<\/span><\/p>\n

\n

St\u0105d, twierdzi\u0142, motywem przewodnim niemieckiej polityki by\u0142a tradycyjnie raczej Gemeinschaft, organiczna wsp\u00f3lnota, ni\u017c Gesellschaft, czyli spo\u0142ecze\u0144stwo oparte na \u015bcieraj\u0105cych si\u0119 interesach. Obro\u0144cy liberalnej demokracji, m\u00f3wi\u0142, powinni \u015bciera\u0107 si\u0119 w publicznych debatach z przeciwnikami nie po to, aby zmienia\u0107 ich pogl\u0105dy, ale po to, aby opinia publiczna zrozumia\u0142a za czym, a nie tylko przeciwko czemu strony konfliktu si\u0119 opowiadaj\u0105. \u00a0<\/span><\/p>\n

Sam nie unika\u0142 takich konfrontacji. Do historii przesz\u0142a jego debata we Freiburgu w 1968 roku z kultowym liderem niemieckiej rewolty studenckiej Rudim Dutschke, marksist\u0105, propagatorem \u201ed\u0142ugiego marszu” – idei zaczerpni\u0119tej od Mao. \u00a0<\/span><\/p>\n

Zdaniem Dahrendorfa wielki projekt europejski m\u00f3g\u0142 si\u0119 posuwa\u0107 do przodu tylko drog\u0105 rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, a nie ich unikania lub ignorowania. Irytowa\u0142o go szale\u0144stwo harmonizacji \u2013 normy dla og\u00f3rka czy pomidora \u2013 kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do Europy pe\u0142nej biurokracji i hipokryzji. Krytykowa\u0142 Niemcy jako skupione na technicznych kwestiach funkcjonowania Wsp\u00f3lnoty, a mniej zainteresowane d\u0142ugoterminowymi implikacjami dla demokracji.<\/span><\/p>\n

Gdy spyta\u0142em go, czy euroentuzjazm Republiki Federalnej Niemiec bra\u0142 si\u0119 po cz\u0119\u015bci z pragnienia odci\u0119cia si\u0119 od strasznej przesz\u0142o\u015bci III Rzeszy – a wi\u0119c czy Europa sta\u0142a si\u0119 dla Niemc\u00f3w substytutem ojczyzny – poradzi\u0142, abym spyta\u0142 jego by\u0142ego szefa, prezydenta RFN Waltera Scheela, kiedy\u015b wicekanclerza i szefa dyplomacji, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 Brandtowi, gdy ten kl\u0119kn\u0105\u0142 przed pomnikiem Bohater\u00f3w Getta w Warszawie. Pos\u0142ucha\u0142em tej rady. 3 pa\u017adziernika 1976 roku w Bonn powt\u00f3rzy\u0142em to pytanie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wysy\u0142amy Bundeswehr\u0119, bo jeste\u015bmy ci dobrzy<\/strong><\/h4>\n

Rozmawiali\u015bmy na spacerze w Bonn. – Popatrz na tych m\u0142odych \u2013 powiedzia\u0142 prezydent Scheel. – To pierwsze pokolenie niemieckich nastolatk\u00f3w, kt\u00f3rzy g\u0142osowali po zako\u0144czeniu straszliwej wojny. Widzisz, ilu nosi kurtki z niemieck\u0105 flag\u0105 na ramieniu? Nie wstydz\u0105 si\u0119 ojczyzny, a wstydzi\u0142o si\u0119 jej wielu ich rodzic\u00f3w, gdy byli w ich wieku. S\u0105 z niej dumni nie tylko dlatego, \u017ce RFN wygrywa w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 i produkuje mercedesy. A jednocze\u015bnie dobrze znaj\u0105 najnowsz\u0105 histori\u0119. \u00a0<\/span><\/p>\n

W owym 1976 roku Bundeswehra, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1955 roku i wtedy wesz\u0142a w sk\u0142ad NATO, liczy\u0142a p\u00f3\u0142 miliona \u017co\u0142nierzy. Ale dopiero 23 lata p\u00f3\u017aniej, w marcu 1999 roku, Niemcy po raz pierwszy od zako\u0144czenia II wojny u\u017cy\u0142y wojska poza w\u0142asnymi granicami. Przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do lotniczego ataku NATO na Serbi\u0119. Kanclerz Gerhard Schr\u00f6der powiedzia\u0142, \u017ce niemiecka polityka zagraniczna wreszcie \u201esta\u0142a si\u0119 normalna”. Decyzj\u0119 odczytano jako oznak\u0119 dojrza\u0142o\u015bci suwerennych Niemiec. Od tego czasu Berlin si\u0119gn\u0105\u0142 po wojsko przy r\u00f3\u017cnych okazjach \u2013 tysi\u0105ce \u017co\u0142nierzy znalaz\u0142o si\u0119 w Afganistanie, a w 2006 roku w misji pokojowej w Demokratycznej Republice Konga. W tym samym roku marynarka wys\u0142a\u0142a okr\u0119ty na wody u wybrze\u017ca Libanu, kilka lat p\u00f3\u017aniej w okolice Somalii. Wygl\u0105da\u0142o na to, \u017ce arsena\u0142 narz\u0119dzi polityki zagranicznej Niemiec powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o opcj\u0119 militarn\u0105.<\/span><\/p>\n

A jednak nie do ko\u0144ca. Za ka\u017cdym razem decyzji o u\u017cyciu si\u0142 zbrojnych towarzyszy\u0142o przekonanie o zaistnieniu nadzwyczajnych okoliczno\u015bci i pojawieniu si\u0119 moralnego imperatywu: raz by\u0142o nim zapobie\u017cenie ludob\u00f3jstwu na Ba\u0142kanach, innym razem potrzeba demonstracji solidarno\u015bci w Afganistanie.<\/span><\/p>\n

To si\u0119ganie do retoryki wyboru mi\u0119dzy z\u0142em a dobrem napotka\u0142o przychylny odzew w spo\u0142ecze\u0144stwie. Ale da\u0142o jednocze\u015bnie politykom \u0142atwy spos\u00f3b na unikni\u0119cie powa\u017cnej narodowej debaty o polityce zagranicznej, kt\u00f3ra wykroczy\u0142aby poza kolorystyk\u0119 bieli i czerni.<\/span><\/p>\n

Merkel wiedzia\u0142a, \u017ce Putin \u017cyje we w\u0142asnym \u015bwiecie<\/strong><\/h4>\n

W 2009 roku Constanze Stelzenm\u00fcller, w\u00f3wczas dyrektorka berli\u0144skiego biura German Marshall Fund of the United States, na \u0142amach \u201eForeign Affairs” pyta\u0142a, czy Niemcy sprostaj\u0105 wyzwaniom wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i stan\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym europejskim partnerem Ameryki w rozwi\u0105zywaniu globalnych wyzwa\u0144. Jej zdaniem Niemcy maj\u0105 z wielu powod\u00f3w szans\u0119, aby tak\u0105 w\u0142a\u015bnie rol\u0119 odegra\u0107. Je\u015bli jednak do niej aspiruj\u0105 \u2013 pisa\u0142a – to jednym z krytycznych wyzwa\u0144 jest spos\u00f3b nawigacji w stosunkach z Rosj\u0105. Czy s\u0105 gotowe u\u017cy\u0107 swego potencja\u0142u i wp\u0142yw\u00f3w, aby zmieni\u0107 zachowanie Rosji, kt\u00f3rej rewizjonistyczny nacjonalizm oraz regionalne i globalne ambicje zagra\u017caj\u0105 nie tylko demokratycznym reformom na wschodnich obrze\u017cach Europy, ale tak\u017ce sp\u00f3jno\u015bci Sojuszu Atlantyckiego.<\/span><\/p>\n

W staraniach o zwi\u0119kszenie swej roli w \u015bwiecie Niemcy w ostatnich dekadach stawia\u0142y na Zivilmacht, co odpowiada ameryka\u0144skiej soft power \u2013 chcia\u0142y zdobywa\u0107 sympati\u0119 i wp\u0142ywy drog\u0105 dialogu, ws\u0142uchiwania si\u0119 w g\u0142osy innych, eksportu kultury, norm zachowa\u0144, modelu \u017cycia, systemu instytucji. Berlin uwierzy\u0142, \u017ce skuteczna pomoc Rosji w jej demokratycznej transformacji b\u0119dzie stanowi\u0107 ostateczny triumf jego Zivilmacht. \u00a0<\/span><\/p>\n

I cho\u0107 polityka Moskwy ju\u017c dawno powinna zmia\u017cd\u017cy\u0107 t\u0119 wiar\u0119, Niemcy uparcie si\u0119 jej trzymali – albo udawali, \u017ce wci\u0105\u017c w to wierz\u0105, bo tak im by\u0142o po prostu wygodnie. Innymi s\u0142owy, r\u017cn\u0119li g\u0142upa. Wszak Angela Merkel ju\u017c po spotkaniu z Putinem na szczycie G20 w 2014 roku powiedzia\u0142a, \u017ce w\u0142adca Kremla \u017cyje we w\u0142asnym \u015bwiecie. Wszelkie nast\u0119pne spotkania tylko to potwierdza\u0142y. Na czar Putina m\u00f3g\u0142 si\u0119 da\u0107 nabra\u0107 tylko taki idiota jak Trump, ale ani Merkel, ani Macron, ani nikt inny przy zdrowych zmys\u0142ach.<\/span><\/p>\n

A jednak szef niemieckiej dyplomacji Frank-Walter Steinmeier po zestrzeleniu malezyjskiego boeinga nad Donbasem w wywiadzie dla \u201eSpiegla” twierdzi\u0142, \u017ce\u00a0przyczyna katastrofy MH17 jest nieznana. W\u00f3wczas Oleg Or\u0142ow, szef Memoria\u0142u \u2013 organizacji obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka, niedawno zdelegalizowanej przez Kreml jako \u201eagenta zagranicznego” \u2013 powiedzia\u0142, \u017ce\u00a0Steinmeier kontynuuje proputinowsk\u0105 polityk\u0119 Schr\u00f6dera.<\/span><\/p>\n

W roli prezydenta Niemiec Steinmeier okaza\u0142 si\u0119\u00a0wyj\u0105tkowo wyrozumia\u0142y wobec Rosji i Chin. Nie powinno zatem nikogo szokowa\u0107, \u017ce Kij\u00f3w nie pali\u0142 si\u0119, aby go wita\u0107, zw\u0142aszcza \u017ce nie od prezydenta zale\u017cy, czy i kiedy dotrze na Ukrain\u0119 niemiecki ci\u0119\u017cki sprz\u0119t wojskowy.<\/span><\/p>\n

M\u0142odsi Niemcy nie ufaj\u0105 Rosji<\/strong><\/h4>\n

W\u015br\u00f3d niemieckich polityk\u00f3w r\u00f3\u017cnice w kwestii Rosji wynikaj\u0105 bardziej z wieku i do\u015bwiadcze\u0144 ni\u017c z przynale\u017cno\u015bci partyjnej \u2013 twierdzi\u0142a Stelzenm\u00fcller. Wielu dzisiejszych architekt\u00f3w polityki Berlina sp\u0119dzi\u0142o sporo czasu w Rosji w latach 90. w roli dyplomat\u00f3w lub biznesmen\u00f3w. Gas\u0142o w\u00f3wczas poczucie zagro\u017cenia, ros\u0142y nadzieje na now\u0105 er\u0119 w relacjach z Rosj\u0105. Zjednoczenie Niemiec i wycofanie sowieckich wojsk, tak d\u0142ugo b\u0119d\u0105ce tylko marzeniem, dokona\u0142y si\u0119 przy wsp\u00f3\u0142udziale Gorbaczowa i Jelcyna. Zaraz po tym niemieccy 50-latkowie kibicowali rosyjskim pr\u00f3bom reform demokratycznych.<\/span><\/p>\n

Wprawdzie sukcesy szybko okaza\u0142y si\u0119 po\u0142owiczne, a Putin pr\u0119\u017c\u0105cy musku\u0142y i si\u0119gaj\u0105cy po szanta\u017c energetyczny budzi\u0142 niepok\u00f3j, jednak pokolenie Niemc\u00f3w jest wdzi\u0119czne za stabilne dostawy surowc\u00f3w i szanse robienia interes\u00f3w.<\/span><\/p>\n

M\u0142odsza generacja, widoczna zw\u0142aszcza w parlamencie i mediach, zna inn\u0105 Rosj\u0119 – Rosj\u0119 Putina, kt\u00f3r\u0105 postrzega jako ma\u0142o przewidywalny kraj rywalizacji klanowej, szalej\u0105cej korupcji i prze\u015bladowa\u0144 opozycji. Ta generacja za niebezpieczn\u0105 uwa\u017ca ide\u0119 zachowania r\u00f3wnego dystansu do USA i Rosji. Niepokoi j\u0105 naiwno\u015b\u0107 i wiara ich starszych koleg\u00f3w w sw\u00f3j wp\u0142yw na \u201ecywilizowanie” Moskwy.<\/span><\/p>\n

Putin, kt\u00f3ry jako oficer KGB sp\u0119dzi\u0142 sporo czasu w Niemczech, dobrze rozumie niemieckie fobie, sentymenty i iluzje i zr\u0119cznie je eksploatuje. Gdy administracja Busha traktowa\u0142a Berlin arogancko i spogl\u0105da\u0142a na\u0144 z wysoka, on, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 ide\u0105 \u201estrategicznego partnerstwa”, odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do retoryki mi\u0142ej niemieckiemu uchu, koi\u0142 kompleksy Niemc\u00f3w i tworzy\u0142 w\u015br\u00f3d nich wiar\u0119, \u017ce maj\u0105 wp\u0142yw.<\/span><\/p>\n

Momentem prze\u0142omowym by\u0142a wojna na Kaukazie. Po ataku na Gruzj\u0119 \u2013 czuj\u0105c\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Zachodu i jego tradycji, aspiruj\u0105c\u0105 do NATO i Europy – prysn\u0105\u0107 powinny iluzje, \u017ce Ostpolitik jest w stanie wspiera\u0107 demokratyczne przemiany w Rosji. Jej najbli\u017cszym celem powinna sta\u0107 si\u0119 stabilizacja i demokratyzacja kraj\u00f3w wzd\u0142u\u017c wschodnich granic kontynentu \u2013 od Bia\u0142orusi po Gruzj\u0119. Niemcy powinny by\u0107 inicjatorem i liderem takiej europejskiej polityki nie tylko ze wzgl\u0119du na historyczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec Europy Wschodniej, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na swe specjalne stosunki z Moskw\u0105.<\/span><\/p>\n

Niemcy musz\u0105 si\u0119 pozby\u0107 kilku g\u0142\u0119boko zakorzenionych odruch\u00f3w. Musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce Europa Wschodnia to strefa pierwszoplanowego interesu strategicznego, a nie zbi\u00f3r dalekich egzotycznych kraj\u00f3w. Wreszcie, co najwa\u017cniejsze, musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce Ostpolitik wynika\u0107 powinna nie tylko z interes\u00f3w, ale tak\u017ce z solidarno\u015bci \u2013 z prawa kraj\u00f3w do bezpiecze\u0144stwa, wolno\u015bci i demokratycznych warto\u015bci. A wi\u0119c z solidarno\u015bci z tymi samymi aspiracjami, w kt\u00f3rych realizacji Ameryka pomaga\u0142a kiedy\u015b Niemcom z Zachodu. Gdy Rosja neguje podstawowe prawo s\u0105siad\u00f3w \u2013 do samostanowienia – balansowanie przestaje by\u0107 dopuszczaln\u0105 opcj\u0105.<\/span><\/p>\n

To wszystko analizowa\u0142a Stelzenm\u00fcller d\u0142ugo przed kolejnym bezczelnym \u201esprawdzam” Putina, przed aneksj\u0105 Krymu.<\/span><\/p>\n

Schr\u00f6der, Schmidt, Kohl – wszyscy kanclerze byli za wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105<\/strong><\/h4>\n

Karl-Theodor zu Guttenberg, w latach 2009-11 niemiecki minister obrony, a wcze\u015bniej minister gospodarki i technologii, o\u017ceniony z praprawnuczk\u0105 kanclerza Otto von Bismarcka, na \u0142amach \u201eFinancial Times” przypomnia\u0142, \u017ce polityka Berlina wobec Moskwy to wynik zmaga\u0144 mi\u0119dzy dwoma szko\u0142ami my\u015blenia. W my\u015bl pierwszej Niemcy powinny w relacjach ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym uwzgl\u0119dnia\u0107 warto\u015bci demokracji i wolno\u015bci. Druga uznaje prymat interes\u00f3w gospodarczych. \u201eReali\u015bci” \u2013 pisa\u0142 Guttenberg \u2013 s\u0105 oskar\u017cani jako bezwstydni oportuni\u015bci, podczas gdy idealist\u00f3w ich oponenci okre\u015blaj\u0105 jako \u201eGutmenschen”, naiwnych moralizator\u00f3w (albo po prostu rusofob\u00f3w).<\/span><\/p>\n

W ko\u0144cowym rozrachunku g\u00f3r\u0119 bior\u0105 zwykle reali\u015bci. Dwa miesi\u0105ce po wojnie w Gruzji Merkel by\u0142a obecna przy podpisaniu wielomiliardowej umowy mi\u0119dzy Gazpromem i niemieckim koncernem energetycznym Eon. W lipcu 2009 roku porwanie i morderstwo przez \u201enieznanych sprawc\u00f3w” Natalii Estemirowej, znanej dzia\u0142aczki praw cz\u0142owieka, rzuci\u0142o wprawdzie cie\u0144 na rosyjsko-niemiecki szczyt, w kt\u00f3rym Guttenberg uczestniczy\u0142, ale nie przeszkodzi\u0142o w gigantycznych transakcjach, takich jak umowa mi\u0119dzy Siemensem i Kolejami Rosyjskimi.<\/span><\/p>\n

Po aneksji Krymu Merkel mog\u0142a uzna\u0107, \u017ce Putin posuwa si\u0119 za daleko, ale jej pole manewru by\u0142o ograniczone. SPD, koalicyjny partner, tradycyjnie t\u0142umaczy\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci na korzy\u015b\u0107 Moskwy i w ocenie intencji Kremla notorycznie si\u0119ga\u0142 do pobo\u017cnych \u017cycze\u0144. Kolejna przeszkoda na drodze twardego kursu to niemieckie elity gospodarcze przeciwne sankcjom. Z elitami wedle sonda\u017cy zgadza\u0142o si\u0119 dwie trzecie Niemc\u00f3w. Wreszcie za wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105 i \u0142agodnym kursem opowiadali si\u0119 trzej poprzednicy Merkel: nie tylko Schr\u00f6der, od lat siedz\u0105cy w kieszeni Moskwy, ale tak\u017ce Helmut Schmidt i Helmut Kohl.<\/span><\/p>\n

\u0179le si\u0119 sta\u0142o z tym rosyjskim gazem, ale musimy z nim \u017cy\u0107<\/strong><\/h4>\n

30 kwietnia 2014 roku Hans-Werner Sinn, w\u00f3wczas szef Instytutu Bada\u0144 Ekonomicznych “Ifo” i najcz\u0119\u015bciej cytowany niemiecki ekonomista, w \u201eWall Street Journal” pisa\u0142, \u017ce \u201epo tym, jak Niemcy zabili miliony Rosjan w czasie II wojny \u015bwiatowej, a p\u00f3\u017aniej cieszyli si\u0119 z pokojowego zjednoczenia, kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki wsparciu Rosji, szczeg\u00f3lnym obowi\u0105zkiem Niemiec jest deeskalacia konfliktu z Rosj\u0105”. Dla zachowania pokoju w Europie Berlin powinien przekonywa\u0107 Uni\u0119 do budowy dobros\u0105siedzkich relacji z Rosj\u0105, a cho\u0107 aneksja Krymu by\u0142a nielegalna, to Zach\u00f3d doprowadzi\u0142 do obecnego kryzysu. Artyku\u0142 \u201eDa\u0107 Putinowi szans\u0119” opatrywa\u0142o zdj\u0119cie Putina troskliwie i szarmancko okrywaj\u0105cego p\u0142aszczem Merkel.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b Hans-Werner Sinn, doradca niemieckiego ministerstwa gospodarki, m\u00f3wi, \u017ce Niemcy nie zdo\u0142aj\u0105 wyzwoli\u0107 si\u0119 od rosyjskiego gazu bez gospodarczego chaosu, politycznego oburzenia i sprzeciwu wielu firm. Przyznaje, \u017ce nadmierna zale\u017cno\u015b\u0107 od Rosji \u2013 55 proc. gazu zu\u017cywanego przez Niemcy pochodzi stamt\u0105d \u2013 zagra\u017ca bezpiecze\u0144stwu Niemiec i ca\u0142ego Zachodu, daj\u0105c Putinowi \u201emo\u017cliwo\u015b\u0107 rzucenia na kolana najwi\u0119kszej gospodarki Europy”, ale przypomina, \u017ce nag\u0142e wstrzymanie importu gazu oznacza\u0142oby za\u0142amanie systemu ogrzewania dla po\u0142owy ludno\u015bci Niemiec, czyli 40 mln ludzi. Trzeba od trzech do pi\u0119ciu lat, aby zbudowa\u0107 terminale na gaz skroplony, a do tego czasu Rosja zbuduje ruroci\u0105gi do Chin, Indii i innych kraj\u00f3w Azji, wi\u0119c Putinowi to i tak nie zaszkodzi. Innymi s\u0142owy, \u017ale si\u0119 sta\u0142o, ale trudno, nie mamy pola manewru.<\/span><\/p>\n

Nie wszyscy ekonomi\u015bci niemieccy s\u0105 podobnego zdania. Prof. Dalia Marin ze Szko\u0142y Zarz\u0105dzania Politechniki w Monachium kilka dni temu przyjrza\u0142a si\u0119 modelom wp\u0142ywu gazowego embarga na ca\u0142\u0105 gospodark\u0119 Niemiec. Natychmiastowe wstrzymanie importu kosztowa\u0142oby Niemcy 0,5-2,2 proc. PKB.\u00a0 To wysoka cena, ale nie katastrofa, kt\u00f3r\u0105 wieszczy rz\u0105d. Szacunki strat zale\u017c\u0105 od tego, w jakim stopniu gospodarka znajdzie substytuty dla gazu.<\/span><\/p>\n

Kanclerz Olaf Scholz odrzuci\u0142 publicznie te szacunki, twierdz\u0105c, \u017ce nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 reali\u00f3w rynkowych i \u017ce rz\u0105d ma lepsze rozeznanie ni\u017c autorzy raportu, poniewa\u017c jest w ci\u0105g\u0142ym kontakcie z wielkimi firmami, takimi jak Siemens Energy czy chemiczny gigant BASF. A obie twierdz\u0105, \u017ce zatrzymanie importu rosyjskiego gazu oznacza ruin\u0119.<\/span><\/p>\n

Marin odpowiada, \u017ce w czasie dramatycznych zmian nale\u017cy wpierw s\u0142ucha\u0107 ekonomist\u00f3w, bo liderzy biznesu z natury preferuj\u0105 \u201ebusiness as usual”, czyli unikaj\u0105 zmian. W ko\u0144cowym rozrachunku, konkluduje, op\u00f3r wobec embargo bierze si\u0119 st\u0105d, \u017ce oznacza\u0142oby ono potrzeb\u0119 zmian tradycyjnego modelu “Wandel durch Handel” – \u201eZmiana [w sensie wp\u0142yw] poprzez handel”.<\/span><\/p>\n

Zadanie na dzi\u015b to nie tylko konieczno\u015b\u0107 poradzenia sobie z utrat\u0105 handlu, wy\u017cszymi cenami energii i ni\u017cszym tempem wzrostu. Celem powinien by\u0107 Zeitenwende \u2013 historyczny punkt zwrotny. Ale cho\u0107 kanclerz o nim opowiada, to jego reakcja na raport ekonomist\u00f3w oznacza, \u017ce Niemcy nie s\u0105 gotowe. Firmy nadal przebieraj\u0105 nogami w oczekiwaniu na rosyjskie zam\u00f3wienia i z niech\u0119ci\u0105 patrz\u0105 na sankcje. Nie\u0142atwo przyzna\u0107, \u017ce lata naiwnych nadziei na oswojenie wiecznie g\u0142odnego nied\u017awiedzia i przy okazji zarobienia wielkich pieni\u0119dzy sko\u0144czy\u0142y si\u0119 gigantyczn\u0105 klap\u0105 o tragicznych konsekwencjach.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wicekanclerz Niemiec i minister gospodarki Robert Habeck oraz kanclerz Niemiec Olaf Scholz (Fot. Markus Schreiber \/ AP Photo) Niemcom ju\u017c przesz\u0142o wzmo\u017cenie moralne. “Bez gazu z Rosji nie damy rady” – twierdz\u0105 Siemens, BASF i doradca ministra gospodarki Andrzej Lubowski Celebryci protestuj\u0105 przeciwko zbrojeniom, ministrowie z gabinetu Scholza s\u0105 dyskretnie pytani, kiedy wszystko wr\u00f3ci do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97735"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97735"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97748,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97735\/revisions\/97748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}