{"id":97953,"date":"2022-10-06T17:09:22","date_gmt":"2022-10-06T15:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=97953"},"modified":"2022-09-25T18:58:09","modified_gmt":"2022-09-25T16:58:09","slug":"06-09-71","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=97953","title":{"rendered":"Zach\u00f3d przestraszy\u0142 si\u0119 strajku, z kt\u00f3rego wyros\u0142a “Solidarno\u015b\u0107”"},"content":{"rendered":"

Konferencja prasowa po z\u0142o\u017ceniu wniosku w s\u0105dzie o rejestracj\u0119 NSZZ ‘Solidarno\u015b\u0107’, pierwszy z prawej siedzi Lech Wa\u0142\u0119sa, obok niego Marian Jurczyk (fot. Wojtek Laski)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Zach\u00f3d przestraszy\u0142 si\u0119 strajku, z kt\u00f3rego wyros\u0142a “Solidarno\u015b\u0107”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Brzeziecki<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Los Angeles jakie\u015b polonusy nie dopu\u015bci\u0142y do udzia\u0142u w demonstracji Jane Fondy, bo to “k…wa komunistka”.<\/strong><\/span><\/p>\n

.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Czy strajkami mo\u017cna zwalcza\u0107 komunizm? Takie pytanie stawiano sobie na Zachodzie, gdy w sierpniu 1980 r. zastrajkowali najpierw stoczniowcy, a potem inni robotnicy. Napi\u0119cia w Polsce odbierane by\u0142y z niepokojem jako koniec epoki odpr\u0119\u017cenia, kt\u00f3ra przynios\u0142a Europie Zachodniej sporo korzy\u015bci gospodarczych. Jeszcze 14 sierpnia jeden w wp\u0142ywowych niemieckich dziennik\u00f3w zastanawia\u0142 si\u0119, czy wa\u017cniejsz\u0105 informacj\u0105, godn\u0105 pierwszej strony, s\u0105 strajki w Polsce, czy zapowied\u017a wizyty kanclerza Helmuta Schmidta w NRD. Ostatecznie czo\u0142\u00f3wk\u0119 gazety podzielono. Reakcja samego kanclerza Schmidta by\u0142a jeszcze ostro\u017cniejsza.<\/span><\/p>\n

Marcin Frybes opisuje ciekawy proces zmieniania si\u0119 opinii publicznej na Zachodzie wobec \u201eSolidarno\u015bci”. Cho\u0107 ksi\u0105\u017cka, jak zapowiada tytu\u0142, traktuje przewa\u017cnie o Stanach Zjednoczonych i Francji, to jednak bardzo cz\u0119sto opisuje to, co dzia\u0142o si\u0119 tak\u017ce w innych krajach.<\/span><\/p>\n

Kto uwierzy\u0142 w \u201eSolidarno\u015b\u0107”, a kto nie<\/strong><\/h4>\n

Pierwsi wielkie znaczenie rodz\u0105cej si\u0119 \u201eSolidarno\u015bci” dostrzegli zachodni korespondenci. Nie powinno to dziwi\u0107, bo byli najbli\u017cej i dali si\u0119 uwie\u015b\u0107 w\u0105satemu Lechowi Wa\u0142\u0119sie oraz jego kolegom we flanelowych koszulach. \u201eAkredytowani w Polsce dziennikarze nie mieli problemu ze swobodnym poruszaniem si\u0119 po kraju. A co najbardziej niezwyk\u0142e, polskie ambasady za granic\u0105 przyznawa\u0142y wizy wzrastaj\u0105cej liczbie dziennikarzy prasowych, radiowych i telewizyjnych” \u2013 pisze Frybes.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie oni sprawili, \u017ce strajki w Polsce sta\u0142y si\u0119 globalnym wydarzeniem medialnym. W \u015blad za dziennikarzami poszli zachodni zwi\u0105zkowcy, kt\u00f3rzy zacz\u0119li zbiera\u0107 dla polskiego zwi\u0105zku zawodowego pieni\u0105dze i wysy\u0142a\u0107 mu sprz\u0119t. W\u0142a\u015bnie dziennikarze i zwi\u0105zkowcy, ocenia Frybes, \u201eszybko dostrzegli, \u017ce polski kryzys jest znacznie g\u0142\u0119bszy. Przeczuwali, jak dalekosi\u0119\u017cne i rewolucyjne w skutkach mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 powstanie wolnych i niezale\u017cnych organizacji zwi\u0105zkowych w kraju rz\u0105dzonym przez komunist\u00f3w”.<\/span><\/p>\n

Nie od razu jednak wszystko przebieg\u0142o bez problemu.<\/span><\/p>\n

\"Tablice
\nTablice zawieraj\u0105ce 21 postulat\u00f3w napisanych podczas strajk\u00f3w w sierpniu 1980 roku  Fot. Bartosz Ba\u0144ka \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Gdy Jerzy Giedroyc zaapelowa\u0142 do niemieckich medi\u00f3w, by pomog\u0142y rodz\u0105cemu si\u0119 nad Wis\u0142\u0105 ruchowi, hrabina Marion D\u00f6nhoff, wp\u0142ywowa wsp\u00f3\u0142wydawczyni \u201eDie Zeit”, odpar\u0142a, \u017ce apelu nie opublikuje.<\/span><\/p>\n

\n

Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce zbytnie zaanga\u017cowanie si\u0119 Zachodu w sprawy polskie mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 Moskwie za pretekst do oskar\u017ce\u0144 o ingerowanie w radzieck\u0105 stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

We wrze\u015bniu nawet Margaret Thatcher uwa\u017ca\u0142a, \u017ce sytuacja w Polsce mo\u017ce by\u0107 niebezpieczna dla stabilizacji europejskiej. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej m\u00f3wi\u0142a ju\u017c innym j\u0119zykiem, oddaj\u0105c honor polskim robotnikom.<\/span><\/p>\n

Solidarni z \u201eSolidarno\u015bci\u0105”<\/strong><\/h4>\n

Sam Wa\u0142\u0119sa co prawda ba\u0142 si\u0119, \u017ce pomoc finansowa p\u0142yn\u0105ca z Zachodu mo\u017ce by\u0107 odczytana przez w\u0142adze jako prowokacja. \u201eSolidarno\u015b\u0107” pocz\u0105tkowo zreszt\u0105 nie mia\u0142a konta bankowego. Ale Wa\u0142\u0119sa nie mia\u0142 nic przeciwko przysy\u0142aniu drukarek, kserokopiarek i papieru. I te wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 do Polski \u2013 czasami dochodzi\u0142o do zabawnych sytuacji. Pewni zwi\u0105zkowcy spi\u0119li si\u0119 i zebrali \u015brodki na zakup nowiutkiej maszyny drukarskiej \u2013 ich polscy koledzy nie mogli tego od\u017ca\u0142owa\u0107, bo za te pieni\u0105dze mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 o wiele wi\u0119cej u\u017cywanych i zepsutych maszyn, kt\u00f3re oni sami z \u0142atwo\u015bci\u0105 by sobie naprawili.<\/span><\/p>\n

Frybes pieczo\u0142owicie zebra\u0142 wszelkie informacje o powstaj\u0105cych na \u015bwiecie komitetach solidarno\u015bci z \u201eSolidarno\u015bci\u0105”. W latach 1980-81 pomaga\u0142y one zwi\u0105zkowcom, po 13 grudnia 1981 roku organizowa\u0142y pomoc humanitarn\u0105 dla Polski, demonstrowa\u0142y poparcie dla opozycji i naciska\u0142y na polityk\u00f3w, by domagali si\u0119 od Warszawy poszanowania dla praw cz\u0142owieka. Niebagateln\u0105 rol\u0119 w tym wielkim, og\u00f3lno\u015bwiatowym ruchu odegra\u0142a tak\u017ce polska emigracja z jej luminarzami takimi jak Jerzy Giedroyc, Jan Nowak-Jeziora\u0144ski, Leszek Ko\u0142akowski czy Aleksander i Eugeniusz Smolarowie.<\/span><\/p>\n

Ale \u00f3wczesna \u201eSolidarno\u015b\u0107” nie tylko korzysta\u0142a z pomocy. Sama tak\u017ce stanowi\u0142a impuls dla my\u015bli o \u015bwiecie pracy i zaktywizowa\u0142a si\u0142y obywatelskie. Tak by\u0142o, dowodzi Frybes, w przypadku wielu organizacji polonijnych, kt\u00f3re najlepsze lata mia\u0142y za sob\u0105, a teraz si\u0119 przebudzi\u0142y. Ale tak by\u0142o przede wszystkim we Francji. Nad Sekwan\u0105 uwa\u017cano, \u017ce wydarzenia w Polsce mog\u0105 intelektualnie o\u017cywi\u0107 ruchy spo\u0142eczne i polityczne na \u015bwiecie. Rewolucyjny ruch \u0142\u0105cz\u0105cy robotnik\u00f3w i intelektualist\u00f3w w imi\u0119 praw cz\u0142owieka \u2013 to by\u0142o co\u015b, o czym wielu Francuz\u00f3w od dawna marzy\u0142o. \u201eSolidarno\u015b\u0107” materializowa\u0142a ten romantyczny sen.<\/span><\/p>\n

Wiara Michela Foucaulta<\/strong><\/h4>\n

Tamtejsi intelektuali\u015bci i zwi\u0105zkowcy prowadzili o\u017cywione dyskusje. Dialog ten, cho\u0107 mo\u017ce nie spe\u0142ni\u0142 zupe\u0142nie pok\u0142adanych w nim nadziei, bo \u201enie uda\u0142o si\u0119 dopracowa\u0107 nowej, od\u015bwie\u017conej i atrakcyjnej idei socjalizmu”, mia\u0142 ten skutek, \u017ce \u201eprzyczyni\u0142 si\u0119 do utrwalenia w\u015br\u00f3d francuskich zwi\u0105zkowc\u00f3w przekonania o totalitarnej naturze sowieckiego systemu komunistycznego”. Os\u0142abi\u0142 wi\u0119c wp\u0142ywy francuskich komunist\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y tam przecie\u017c spore.<\/span><\/p>\n

\"Znaczek
\nZnaczek ‘Solidarno\u015bci’ z 1980 r.  Fot. Waldek Sosnowski \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Frybes pisze wr\u0119cz o pewnej \u201erewolucji konceptualnej”, kt\u00f3ra zmieni\u0142a dyskurs polityczny \u2013 na przyk\u0142ad kraje Europy \u015arodkowej, nie tylko Polsk\u0119, przestano nazywa\u0107 \u201ekrajami socjalistycznymi”, a zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o \u201ekrajach totalitarnych”. Ostre s\u0142owa wprowadzili do j\u0119zyka nie tylko publicy\u015bci, ale tak\u017ce politycy, a to ju\u017c mia\u0142o prze\u0142o\u017cenie na ich zachowanie.<\/span><\/p>\n

\n

W efekcie, gdy nadszed\u0142 13 grudnia 1981 r. i francuski szef dyplomacji zapewnia\u0142, \u017ce Francja<\/a> nic nie zrobi, prezydent Fran\u00e7ois Mitterrand kaza\u0142 mu, by \u201esiedzia\u0142 cicho”. W wielu innych krajach po 13 grudnia 1981 r. powtarza\u0142 si\u0119 ten sam scenariusz \u2013 najpierw niemrawe reakcje polityk\u00f3w, potem zdecydowana reakcja spo\u0142ecze\u0144stw i wreszcie ostrzejsze s\u0142owa ze strony rz\u0105dz\u0105cych, a przede wszystkim ich decyzje.<\/span><\/p>\n

Znany francuski intelektualista, filozof Michel Foucault, kt\u00f3ry w 1982 r. bra\u0142 udzia\u0142 w przekazywaniu Polakom pomocy humanitarnej, przekonywa\u0142 w mediach, \u017ce Polacy nie potrzebuj\u0105 jedynie pomocy materialnej, ale tak\u017ce tego, by z nimi rozmawia\u0107 i by\u0107. \u201ePozostawienie dzi\u015b Polak\u00f3w samym sobie to troch\u0119 tak, jakby\u015bmy rezygnowali z wa\u017cnej cz\u0119\u015bci nas samych” \u2013 m\u00f3wi\u0142 Foucault i dodawa\u0142, \u017ce nale\u017cy sprzeciwia\u0107 si\u0119 podzia\u0142owi Europy.<\/span><\/p>\n

Wasza sprawa nasz\u0105 spraw\u0105<\/strong><\/h4>\n

Za Atlantykiem ekipa Ronalda Reagana mo\u017ce bardziej widzia\u0142a w polskim zrywie potencja\u0142 do os\u0142abiania Moskwy, jednak spo\u0142ecze\u0144stwo i intelektuali\u015bci wyra\u017cali przede wszystkim solidarno\u015b\u0107 z Polakami w ich walce o godno\u015b\u0107. Niemniej to z inicjatywy Bia\u0142ego Domu powsta\u0142a specjalna kom\u00f3rka Poland<\/a> Task Force, a Waszyngton uruchomi\u0142 r\u00f3\u017cne kana\u0142y finansowego wsparcia opozycji w Polsce.<\/span><\/p>\n

\"ZnaczekZnaczek ‘Solidarno\u015bci’ z czasu stanu wojennego  Fot. Marcin Klaban \/ Agencja Wyborcza.pl<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Marcin Frybes w swej ksi\u0105\u017cce oddaje sprawiedliwo\u015b\u0107 wszystkim tym, dla kt\u00f3rych w latach 80. XX w. sprawa polska sta\u0142a si\u0119 ich spraw\u0105. Sumiennie wymienia dziesi\u0105tki organizacji, setki ludzi \u2013 \u0142\u0105cznie z trockistami \u2013 i wszelkie ich akcje poparcia. Wielkie demonstracje i skromne inicjatywy, pot\u0119\u017cne media i regionalne pisma, ksi\u0105\u017cki, filmy, koncerty, audycje radiowe, zbi\u00f3rki\u2026 Cz\u0119\u015b\u0107 tych, kt\u00f3rzy zaanga\u017cowali si\u0119 po stronie Polak\u00f3w, pozosta\u0142a na sta\u0142e w naszym \u017cyciu publicznym, ale o wi\u0119kszo\u015bci z nich w Polsce nawet nie mieli\u015bmy poj\u0119cia.<\/span><\/p>\n

Pewnie, \u017ce wiele inicjatyw by\u0142o naiwnych, czasem para sz\u0142a w gwizdek, a czasem bywa\u0142o nieprzyjemnie. W Los Angeles na przyk\u0142ad jakie\u015b polonusy nie dopu\u015bci\u0142y do udzia\u0142u w demonstracji Jane Fondy, bo to \u201ek\u2026wa komunistka”\u2026 Wszystko to jednak niknie w morzu \u017cyczliwo\u015bci i pomocy zainspirowanym przez problemy Polak\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dobrze, \u017ce Marcin Frybes zebra\u0142 wszystkie te \u015bwiadectwa, dokumenty i teksty, kt\u00f3re opisa\u0142 w swej pracy. Jego ksi\u0105\u017cka pozwala wierzy\u0107 w si\u0142\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw, kt\u00f3re naciskaj\u0105c na polityk\u00f3w, zmuszaj\u0105 ich, by cho\u0107 od czasu do czasu zachowywali si\u0119, jak trzeba.<\/span><\/p>\n

\n

Ameryka\u0144scy i francuscy przyjaciele \u201eSolidarno\u015bci”
\n<\/b>Marcin Frybes
\n<\/b>IPN 2021<\/b><\/p>\n

\"Marcin<\/p>\n

Marcin Frybes, Ameryka\u0144scy i francuscy przyjaciele ‘Solidarno\u015bci’<\/span>  Instytut Pami\u0119ci Narodowej<\/span><\/em><\/span><\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konferencja prasowa po z\u0142o\u017ceniu wniosku w s\u0105dzie o rejestracj\u0119 NSZZ ‘Solidarno\u015b\u0107’, pierwszy z prawej siedzi Lech Wa\u0142\u0119sa, obok niego Marian Jurczyk (fot. Wojtek Laski) Zach\u00f3d przestraszy\u0142 si\u0119 strajku, z kt\u00f3rego wyros\u0142a “Solidarno\u015b\u0107” Andrzej Brzeziecki W Los Angeles jakie\u015b polonusy nie dopu\u015bci\u0142y do udzia\u0142u w demonstracji Jane Fondy, bo to “k…wa komunistka”. . Czy strajkami mo\u017cna […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97953"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97953"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98224,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97953\/revisions\/98224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}