![](\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/976\/cpsprodpb\/188A\/production\/_86328260_konstantygebert.jpg\")
foto: BBC<\/p>\nfoto: BBC<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/k-liberalna.png\")
<\/a>[Prognoza w\u0119drowna] Zdumiewaj\u0105ce jest to, \u017ce Izrael w og\u00f3le powsta\u0142<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\nKonstanty Gebert<\/strong><\/span><\/p>\n 3 wrze\u015bnia 1897 roku, po zako\u0144czeniu obrad I Kongresu Syjonistycznego, jego organizator, dziennikarz Teodor Herzl zapisa\u0142 w swoim dzienniku: \u201eW Bazylei za\u0142o\u017cy\u0142em Pa\u0144stwo \u017bydowskie. Gdybym to dzi\u015b powiedzia\u0142 na g\u0142os, odpowiedzi\u0105 by\u0142by powszechny \u015bmiech. Za pi\u0119\u0107 lat, a ju\u017c na pewno za pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, wszyscy to stwierdz\u0105\u201d. 125 lat p\u00f3\u017aniej widzimy, \u017ce pomyli\u0142 si\u0119 jedynie o rok: Izrael powsta\u0142 w 1948 roku. Nie tylko jednak precyzja czasowa tej prognozy robi wra\u017cenie: zdumiewaj\u0105ce jest, \u017ce Izrael w og\u00f3le powsta\u0142 \u2013 i przetrwa\u0142.<\/span><\/p>\n Prze\u0142om XIX i XX wieku by\u0142 czasem, w kt\u00f3rym a\u017c roi\u0142o si\u0119 od pomys\u0142\u00f3w na nowe urz\u0105dzenie polityczne poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, czy wr\u0119cz planety. Socjali\u015bci snuli wizj\u0119 rz\u0105d\u00f3w pojednanego braterstwem mi\u0119dzynarodowego proletariatu, za\u015b anarchi\u015bci \u2013 \u015bwiata bez w\u0142adzy, po\u0142\u0105czonego solidarn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 wolnych ludzi. Pacyfi\u015bci marzyli o powszechnym pokoju, za\u015b rozmaici nacjonali\u015bci roili ju\u017c to odbudow\u0119 pa\u0144stw kt\u00f3re, jak Polska, dawno zosta\u0142y starte z mapy, lub wr\u0119cz, jak Ukraina, nigdy nie by\u0142y niepodleg\u0142e. W\u0142oscy republikanie knuli obalenie w Rzymie w\u0142adzy kr\u00f3lewskiej, za\u015b francuscy monarchi\u015bci \u2013 co wydawa\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 bardziej realistyczne \u2013 przywr\u00f3cenia jej w Pary\u017cu. Wszystkie te utopijne programy musia\u0142y \u015bmieszy\u0107 w obliczu trwa\u0142o\u015bci i pot\u0119gi w\u0142adzy ustanowionej.<\/span><\/p>\n Nawet jednak na tym tle syjoni\u015bci byli \u015bmieszni do kwadratu. Ich utopia zamierza\u0142a zmieni\u0107 nie tylko \u2013 czego chcieli te\u017c socjali\u015bci czy anarchi\u015bci \u2013 polityk\u0119, daj\u0105c bezsilnym mo\u017cliwo\u015b\u0107 stanowienia o swoim losie. Nie tylko \u2013 podobnie jak nacjonali\u015bci \u2013 pragn\u0119li zmieni\u0107 histori\u0119, przywracaj\u0105c pa\u0144stwo przez ni\u0105 dawno wymazane. Do tego wszystkiego chcieli te\u017c zmieni\u0107 demografi\u0119 \u2013 bo w kraju, w kt\u00f3rym mia\u0142a ich utopia by\u0107 realizowana, \u017byd\u00f3w by\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy, miliony ich za\u015b mieszka\u0142y ode\u0144 o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w. Co gorsza, owe miliony w og\u00f3le nie zamierza\u0142y si\u0119 tam przenosi\u0107: Kongres odby\u0142 si\u0119 w Bazylei, a nie, jak planowano, w Monachium, bo tamtejsza gmina \u017cydowska donios\u0142a na policj\u0119, \u017ce do miasta pragn\u0105 przyby\u0107 jacy\u015b bezbo\u017cni wywrotowcy \u2013 i bawarska stolica zatrzasn\u0119\u0142a przed nimi bramy.<\/span><\/p>\n Dla \u017byd\u00f3w religijnych pr\u00f3ba odbudowy \u017cydowskiego pa\u0144stwa by\u0142a buntem przeciwko Bogu, jedynemu w\u0142adnemu, by tego cudu \u2013 w czasach mesja\u0144skich \u2013 dokona\u0107. Dla \u017cydowskich libera\u0142\u00f3w syjonizm by\u0142 sabota\u017cem z takim trudem wywalczanego r\u00f3wnouprawnienia, bo g\u0142osi\u0142, \u017ce prawdziwa ojczyzna \u017byd\u00f3w le\u017cy gdzie indziej. Dla \u017cydowskich socjalist\u00f3w oznacza\u0142 zdrad\u0119 \u017cydowskiego i mi\u0119dzynarodowego proletariatu, w imi\u0119 nacjonalistycznych mrzonek bur\u017cuazji. Dla tureckiego su\u0142tana, suwerena prowincjonalnego sp\u0142achetka imperium, gdzie wy\u015bnione przez Herzla pa\u0144stwo mia\u0142o powsta\u0107, zamiar taki, o ile traktowa\u0107 go powa\u017cnie, by\u0142 zamachem na jego w\u0142adz\u0119.<\/span><\/p>\n No i sam Herzl marnie si\u0119 nadawa\u0142 na wodza narodu. Religijnie indyferentny (wcze\u015bniej proponowa\u0142 masow\u0105 konwersj\u0119 na katolicyzm jako rozwi\u0105zanie \u201ekwestii \u017cydowskiej\u201d), i narodowo kosmopolityczny \u2013 by\u0142 niemieckoj\u0119zycznym \u017bydem w\u0119gierskim, zapatrzonym we Francj\u0119 jako wz\u00f3r demokratycznej republiki; hebrajskiego nie zna\u0142 ni w z\u0105b, a jidysz gardzi\u0142 jako \u017cargonem, wi\u0119c literatury \u017cydowskiej, religijnej b\u0105d\u017a \u015bwieckiej, nie zna\u0142. Wyobra\u017ca\u0142 sobie swoje Pa\u0144stwo \u017bydowskie jako co\u015b w rodzaju Wiednia nad Jordanem, gdzie m\u00f3wi si\u0119 po niemiecku i chadza do opery. \u015awi\u0105tyni\u0119 wprawdzie odbudowano, ale nie tam, gdzie sta\u0142a wcze\u015bniej, by nie wadzi\u0107 muzu\u0142manom, kt\u00f3rzy pobudowali tam meczety, i bez ofiar ze zwierz\u0105t, by nie ura\u017ca\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej wra\u017cliwo\u015bci \u2013 ot, taki nieszkodliwy folklor. Muzu\u0142ma\u0144scy tubylcy, obdarzeni pe\u0142ni\u0105 praw, lecz pozbawieni zbiorowych politycznych aspiracji, s\u0105 zadowoleni ze swego losu.<\/span><\/p>\n W rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w tej spe\u0142nionej utopii powie\u015bci \u201eAltneuland\u201d, kt\u00f3r\u0105 Herzl wyda\u0142 w pi\u0119\u0107 lat po Bazylei, jedna z czo\u0142owych postaci jest Raszid Bej, kt\u00f3ry chwali rozw\u00f3j kraju i szcz\u0119\u015bcie jego mieszka\u0144c\u00f3w. Szwarc-charakterem jest natomiast rabin Geyer, zwolennik dyskryminacji nie\u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w kraju, kt\u00f3rego w wyborach prezydenckich pokonuje plebejski Dawid Litwak, g\u0142osiciel braterstwa wszystkich ludzi. Pa\u0144stwo \u017bydowskie, kt\u00f3re Herzl istotnie z p\u00f3\u0142wiekowym wyprzedzeniem w Bazylei za\u0142o\u017cy\u0142, niezbyt przypomina to, kt\u00f3re na tych za\u0142o\u017ceniach powsta\u0142o.<\/span><\/p>\n Herzl bowiem niewiele wiedzia\u0142 o \u017bydach, nic za\u015b o Arabach, i nie tym si\u0119 kierowa\u0142 w swej wizji Pa\u0144stwa \u017bydowskiego. Ca\u0142a jego wizja wyrasta\u0142a z jego wiedzy o Europie, jej kulturze, jej marzycielach \u2013 i jej antysemitach, kt\u00f3rych powie\u015bciowy Geyer jest lustrzanym odbiciem. Bod\u017acem do dzia\u0142ania by\u0142a dla Herzla nie troska o \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, lecz spotkanie, na paryskiej ulicy podczas afery Dreyfusa, z t\u0142umem rycz\u0105cym \u201e\u015amier\u0107 \u017bydom!\u201d. Je\u015bli taka jest Francja, pomy\u015bla\u0142, to nic dobrego nigdzie \u017byd\u00f3w w Europie nie czeka. \u017byd\u00f3w, a wi\u0119c tak\u017ce i mnie. Reszta by\u0142a tylko logiczn\u0105 konkluzj\u0105.<\/span><\/p>\n Jego Altneuland by\u0142 pomy\u015blany dla kosmopolitycznych \u017byd\u00f3w zachodnioeuropejskich, lecz trzonem syjonizmu stali si\u0119 \u017bydzi ze wschodu kontynentu, kt\u00f3rzy mieli jeszcze wi\u0119cej, ni\u017c \u017bydzi francuscy, powod\u00f3w, by szuka\u0107 za morzem schronienia przed przemoc\u0105.<\/span><\/p>\n Zarazem ich religijna i narodowa to\u017csamo\u015b\u0107 wprowadzi\u0142a do syjonizmu ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, o kt\u00f3rej Herzl nie mia\u0142 poj\u0119cia: \u017bydzi od wygnania po zburzeniu II \u015awi\u0105tyni nie przestali w diasporze marzy\u0107 o powrocie do ojczyzny. Dawali temu wyraz w j\u0119zyku religii, bo innego nie by\u0142o: pro\u015bby swe kierowali wi\u0119c do Boga, nie do Rady Bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n Jednych i drugich Europa, pod niemieckim przewodem, wymordowa\u0142a w drugiej wojnie \u015bwiatowej; Izrael zbudowali w znacznym stopniu \u017bydzi bliskowschodni, o kt\u00f3rych istnieniu Herzl zgo\u0142a nie wiedzia\u0142. Gdyby nie Zag\u0142ada, Izrael m\u00f3g\u0142by nie powsta\u0107. Ale to ona sprawi\u0142a, \u017ce ci, dla kt\u00f3rych mia\u0142 powsta\u0107, zgin\u0119li. W realnej, nie powie\u015bciowej historii Altneulandu Raszid Bejowie traktowali \u017byd\u00f3w jako wrog\u00f3w i nie ustawali w wojnie z nimi, za\u015b Geyerowie odp\u0142acali im pi\u0119knym za nadobne. W obliczu tej spirali nienawi\u015bci Litwakowie za\u015b tracili wiarygodno\u015b\u0107 i dla jednych, i dla drugich.<\/span><\/p>\n S\u0142owem, utopia, kt\u00f3r\u0105 wymy\u015bli\u0142 Herzl, najbardziej niewyobra\u017calna spo\u015br\u00f3d wszystkich, kt\u00f3rych realizacj\u0119 podj\u0119to, w niczym niemal nie przypomina kraju, kt\u00f3ry sobie wymy\u015bli\u0142. Ale jej sukces wyrasta nie z tego, \u017ce w\u0142a\u015bciwie zdiagnozowa\u0142 rozwi\u0105zanie, lecz z tego, \u017ce trafnie rozpozna\u0142 problem. Dzisiejszy Izrael zdziwi\u0142by go niepomiernie \u2013 ale mo\u017cliwo\u015b\u0107 Zag\u0142ady przewidzia\u0142, i wyci\u0105gn\u0105\u0142 ze\u0144 wnioski. Rzadko si\u0119 zdarza, \u017ceby tak wiele wynik\u0142o z bezkompromisowej intelektualnej odwagi jednego cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> foto: BBC [Prognoza w\u0119drowna] Zdumiewaj\u0105ce jest to, \u017ce Izrael w og\u00f3le powsta\u0142 Konstanty Gebert Gdyby nie Zag\u0142ada, Izrael m\u00f3g\u0142by nie powsta\u0107. Ale to ona sprawi\u0142a, \u017ce ci, dla kt\u00f3rych mia\u0142 powsta\u0107, zgin\u0119li. Dalej te\u017c nie posz\u0142o tak, jak to sobie wymy\u015bli\u0142 Teodor Herzl. 3 wrze\u015bnia 1897 roku, po zako\u0144czeniu obrad I Kongresu Syjonistycznego, jego organizator, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98230"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98414,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98230\/revisions\/98414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nGdyby nie Zag\u0142ada, Izrael m\u00f3g\u0142by nie powsta\u0107. Ale to ona sprawi\u0142a, \u017ce ci, dla kt\u00f3rych mia\u0142 powsta\u0107, zgin\u0119li. Dalej te\u017c nie posz\u0142o tak, jak to sobie wymy\u015bli\u0142 Teodor Herzl.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\nSyjoni\u015bci \u015bmieszni do kwadratu<\/strong><\/h4>\n
Teodor Herzl \u2013 marny w\u00f3dz narodu<\/strong><\/h4>\n
Bezkompromisowa odwaga jednego cz\u0142owieka<\/strong><\/h4>\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"