{"id":98503,"date":"2022-09-18T17:09:05","date_gmt":"2022-09-18T15:09:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=98503"},"modified":"2022-09-17T16:32:56","modified_gmt":"2022-09-17T14:32:56","slug":"29-09-66","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=98503","title":{"rendered":"Rosja to nie imperium, lecz szowinistyczne pa\u0144stwo narodowe"},"content":{"rendered":"

Spotkanie \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brze\u015bciu nad Bugiem, gdzie po uderzeniu na Polsk\u0119 obie armie spotka\u0142y si\u0119 i urz\u0105dzi\u0142y 22 wrze\u015bnia 1939 r. defilad\u0119 (domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Rosja to nie imperium, lecz szowinistyczne pa\u0144stwo narodowe<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W Rosji trwa wojna starych ludzi z m\u0142odo\u015bci\u0105. Ale w propagand\u0119 wierz\u0105 te\u017c m\u0142odzi. Putin mo\u017ce umrze\u0107, ale putinizm szybko nie zniknie.<\/strong><\/p>\n

\n

83. rocznica ataku sowieckiego na Polsk\u0119<\/i><\/strong><\/span><\/h2>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski: Rosja od dawna specjalizuje si\u0119 w szczeg\u00f3lnym rodzaju historycznej propagandy. Dzi\u015b lansuje tez\u0119, \u017ce ma obowi\u0105zek zniszczy\u0107 nazistowsk\u0105 w\u0142adz\u0119 Ukrainy i wierzy w ni\u0105 nie tylko wielu Rosjan, ale te\u017c mieszka\u0144cy zachodniej Europy, USA, a nawet Polski.<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/span><\/p>\n

Dr Bart\u0142omiej Gajos: Przez ca\u0142y XX w. w Zwi\u0105zku Sowieckim oficjalna wersja historii zmienia\u0142a si\u0119 kilka razy. Dlatego wielu Rosjan wierzy, \u017ce ka\u017cda kolejna w\u0142adza ma prawo do w\u0142asnej opowie\u015bci o przesz\u0142o\u015bci, a obiektywna prawda po prostu nie istnieje.<\/span><\/p>\n

Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 Rosjan jest pewna, \u017ce Ukraina<\/a> nie istnieje, j\u0119zyk ukrai\u0144ski to niedorozwini\u0119ty rosyjski, pa\u0144stwo ma polskie i niemieckie nalecia\u0142o\u015bci, jest wymys\u0142em, a rz\u0105dz\u0105 nim nazi\u015bci. Do tego po 1991 r. nie rozliczono si\u0119 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 komunistyczn\u0105 i zachowano ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 struktur si\u0142owych.<\/span><\/p>\n

Ameryka\u0144ski historyk ukrai\u0144skiego pochodzenia Roman Szporluk napisa\u0142, \u017ce w 1991 r. budowniczowie imperium przegrali z budowniczymi narodu, co w t\u0142umaczeniu na polityk\u0119 oznacza, \u017ce Michai\u0142 Gorbaczow jednak przegra\u0142 z Borysem Jelcynem, w\u0142adca Sowiet\u00f3w uleg\u0142 pierwszemu prezydentowi Rosji. Uwa\u017cam, \u017ce dzisiejsza Rosja nie jest imperium, lecz szowinistycznym pa\u0144stwem narodowym, kt\u00f3re powsta\u0142o, gdy odpad\u0142y od Moskwy federacyjne republiki by\u0142ego ZSRR.<\/span><\/p>\n

Putin ze wszystkich historycznych lider\u00f3w Rosji ma najbardziej komfortow\u0105 sytuacj\u0119 do grania rosyjskim szowinizmem.<\/span><\/p>\n

\n

W 1897 r. w carskim imperium odby\u0142 si\u0119 spis powszechny, kt\u00f3ry pokaza\u0142, \u017ce tylko 45 proc. poddanych to rdzenni Rosjanie \u2013 Wielkorusowie. W elitach wzbudzi\u0142o to przera\u017cenie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Za\u0142atwili spraw\u0119 wedle kreatywnej demografii. Do Rosjan zaliczyli Bia\u0142orusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, bo pierwsi w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci deklarowali j\u0119zyk \u201einny” lub \u201ebia\u0142oruski” i prawos\u0142awn\u0105 wiar\u0119, a drudzy \u2013 ukrai\u0144ski, czyli wedle rosyjskich szowinist\u00f3w \u201ema\u0142orosyjski”. W 1980 r. ZSRR liczy\u0142 oko\u0142o 50 proc Rosjan. Dzisiaj w Federacji jest ich oko\u0142o 80 proc. Od XV w., je\u015bli nagniemy nieco rzeczywisto\u015b\u0107 i uznamy, \u017ce w\u00f3wczas te narody istnia\u0142y, dopiero teraz Rosja sta\u0142a si\u0119 najbardziej rosyjska. To klucz do zrozumienia stosunku Rosjan do Ukrainy, historycznego i symbolicznego.<\/span><\/p>\n

Niko\u0142aj Karamzin<\/a>, taki rosyjski Joachim Lelewel, tw\u00f3rca rosyjskich nauk historycznych, w swojej ksi\u0105\u017cce o dziejach Rosji dokona\u0142 w pocz\u0105tkach XIX w. znacz\u0105cej manipulacji. Napisa\u0142 fraz\u0119, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy Rosjanin powt\u00f3rzy zbudzony w \u015brodku nocy, a zna j\u0105 r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdy Ukrainiec, tyle \u017ce ka\u017cdy rozumie j\u0105 inaczej. Wedle zapisu XII-wiecznej kroniki \u201ePowie\u015b\u0107 lat minionych” w IX w. ksi\u0105\u017c\u0119 Oleg M\u0105dry, nast\u0119pca za\u0142o\u017cyciela pa\u0144stwa ruskiego Ruryka, stan\u0105\u0142 nad brzegiem Dniepru i rzek\u0142: \u201eTu b\u0119dzie Kij\u00f3w, matka ruskich miast”. Karamzin zamieni\u0142 s\u0142owo \u201eruskich” na \u201erosyjskich”. I ju\u017c mo\u017cna kombinowa\u0107, historia Rusi nale\u017cy tylko do Rosji, pocz\u0105wszy od opis\u00f3w wczesnego \u015bredniowiecza. Wszystko w nacjonalistycznym opakowaniu. Dlatego Rosjanie uwa\u017caj\u0105, \u017ce Ukraina nie ma \u017cadnych praw do Rusi, \u017ce to sztuczne pa\u0144stwo bez narodu i j\u0119zyka.<\/span><\/p>\n

\"Niko\u0142ajNiko\u0142aj Karamzin (1766-1826) od 1803 r. a\u017c do \u015bmierci pracowa\u0142 nad ‘Histori\u0105 pa\u0144stwa rosyjskiego’, kt\u00f3r\u0105 doprowadzi\u0142 do 1612 r.<\/span>  Fot. materia\u0142y prasowe<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Dodajmy \u017ale odczytane s\u0142owa Putina, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce rozpad ZSRR by\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0105 XX w. Nie sz\u0142o mu o imperium komunistyczne, tylko o Rosjan i o j\u0105dro s\u0142owia\u0144skie. W 1992 r., gdy by\u0142 wicemerem Petersburga, powiedzia\u0142, \u017ce Lenin pod\u0142o\u017cy\u0142 bomb\u0119 z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem pod ZSRR. A sz\u0142o mu o to, \u017ce w\u00f3dz bolszewik\u00f3w narysowa\u0142 granice sowieckich republik i stworzy\u0142 pa\u0144stwo oficjalnie federacyjne. To przyczyna wszystkich nieszcz\u0119\u015b\u0107. Gdy w 1991 r. rozpada\u0142y si\u0119 Sowiety, buntownicze republiki \u2013 przysz\u0142e niepodleg\u0142e pa\u0144stwa \u2013 wiedzia\u0142y, gdzie przebiegaj\u0105 granice. Ale wedle Rosjan by\u0142y one sztuczne i niesprawiedliwe.<\/span><\/p>\n

Aleksander So\u0142\u017cenicyn, jeszcze wygnaniec i dysydent, pisa\u0142 w \u201eArchipelagu GU\u0141ag”, \u017ce Nikita Chruszczow, kt\u00f3ry przy\u0142\u0105czy\u0142 Krym do sowieckiej Ukrainy, dosta\u0142 regularnego bzika. Dalej \u2013 \u017ce Donbas<\/a>, Odessa, p\u00f3\u0142nocny Kazachstan to Rosja, bo mieszkaj\u0105 tam etniczni Rosjanie. To samo powt\u00f3rzy\u0142 w li\u015bcie do Jelcyna kilka dni po antygorbaczowowskim puczu twardog\u0142owych komunist\u00f3w Giennadija Janajewa. <\/span><\/p>\n

\"AleksanderAleksander So\u0142\u017cenicyn z synami dosiadaj\u0105cymi ‘magicznego konia’, kt\u00f3ry pewnego dnia zabierze ich z powrotem do domu, do Rosji. Cavendish, sierpie\u0144 1976 r.<\/span>  Domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

So\u0142\u017cenicyn uwa\u017ca\u0142, \u017ce Jelcyn powinien domaga\u0107 si\u0119 zmian granic Kazachstanu i Ukrainy, bo zosta\u0142y arbitralnie wykrojone przez bolszewik\u00f3w. Wielkie obszary radzieckiej i niepodleg\u0142ej Ukrainy to Noworosja, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o kaprysie Nikity Chruszczowa, by da\u0107 Ukrai\u0144com Krym. Je\u015bli \u2013 pisa\u0142 \u2013 we Lwowie burz\u0105 pomniki Lenina, to dlaczego trzymaj\u0105 si\u0119 jak pijany p\u0142otu fa\u0142szywych granic nakre\u015blonych przez bolszewik\u00f3w. Syberia po\u0142udniowa, gdzie w 1921 r. wybuch\u0142y antybolszewickie powstania, zosta\u0142a w ramach represji w\u0142\u0105czona do Kazachstanu, cho\u0107 mieszkali tam Rosjanie. To przepis na my\u015blenie Putina, z zastrze\u017ceniem, \u017ce \u2013 pisa\u0142 So\u0142\u017cenicyn \u2013 jakikolwiek pomys\u0142 na przy\u0142\u0105czenie si\u0142\u0105 po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy do Moskwy b\u0119dzie zbrodni\u0105.<\/span><\/p>\n

Gdzie jest punkt startu, od kt\u00f3rego zacz\u0119to przepisywanie historii.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Mimo Karamzina poprawianie historii to jednak dziedzictwo sowieckie, gdy\u017c Karamzin by\u0142 jednak uczciwym imperialnym historykiem, co\u015b z jego my\u015blenia broni si\u0119 do dzi\u015b i dopu\u015bci\u0142 si\u0119 tylko tej jednej ci\u0119\u017ckiej manipulacji. Ma\u0142o kt\u00f3ry badacz dopuszcza\u0142 odr\u0119bno\u015b\u0107 Ukrainy czy Bia\u0142orusi, ale w XIX w. w Rosji nie brak solidnych historyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Zmiana jako\u015bciowa przychodzi z rewolucj\u0105 bolszewick\u0105, kiedy pa\u0144stwowa historia staje si\u0119 zideologizowana. Inna jest za Stalina, inna za Lenina. Potem Chruszczow wyg\u0142asza referat o stalinowskich zbrodniach na XX zje\u017adzie KPZR. Nast\u0119pnie Bre\u017cniew odkr\u0119ca Chruszczowa i w zasadzie wraca do stalinowskiej wizji historii, co utrzymuje si\u0119 do pierestrojki i Gorbaczowa. Daje to razem poczucie niestabilno\u015bci, w trakcie jednego \u017cycia ludzie musieli kilka razy zmienia\u0107 wiar\u0119. Dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 Rosjan wierzy dzi\u015b w to, co o historii m\u00f3wi w\u0142adza.<\/span><\/p>\n

Zmiana wersji historii przynosi sytuacje, kt\u00f3re wymykaj\u0105 si\u0119 logice. Teoretycznie faszyzm i komunizm stoj\u0105 po dw\u00f3ch stronach barykady. Walcz\u0105 ze sob\u0105 jak w republika\u0144skiej Hiszpanii, gdzie zaanga\u017cowali si\u0119 i Hitler i Stalin. Tymczasem III Rzesza i ZSRR zawi\u0105zuj\u0105 sojusz, kt\u00f3ry \u017ale si\u0119 sko\u0144czy m.in. dla Polski.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Stalin m\u00f3wi\u0142 ex post, \u017ce nie by\u0142a to mi\u0142o\u015b\u0107, ale taktyka. Dzi\u0119ki paktowi Ribbentrop\u2013Mo\u0142otow granice Sowiet\u00f3w przesun\u0119\u0142y si\u0119 kilkaset kilometr\u00f3w na zach\u00f3d. Gdy w czerwcu 1941 Niemcy zaatakowa\u0142y ZSRR, mia\u0142y dalej do Moskwy<\/a>. To, \u017ce odby\u0142o si\u0119 to kosztem innych pa\u0144stw i setek tysi\u0119cy ofiar, nie mia\u0142o dla Kremla \u017cadnego znaczenia.<\/span><\/p>\n

Taka interpretacja 17 wrze\u015bnia 1939 obowi\u0105zywa\u0142a w polskich szko\u0142ach do ko\u0144ca PRL-u.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Stalin \u0142ga\u0142, bo wiele wskazuje na to, \u017ce nie tyle przygotowywa\u0142 si\u0119 do ataku III Rzeszy, ile sam chcia\u0142 na ni\u0105 uderzy\u0107<\/a>. Dzi\u015b ma wiernego na\u015bladowc\u0119 w manipulacjach historycznych w postaci Putina. W 1947 r. wysz\u0142a ksi\u0105\u017ceczka \u201eO fa\u0142szerzach historii” \u2013 odpowied\u017a na publikacj\u0119 Departamentu Stanu USA napisan\u0105 przez ludzi, kt\u00f3rzy dotarli do paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow i jego tajnego protoko\u0142u. Stalin nanosi\u0142 w niej w\u0142asnor\u0119cznie poprawki. W pierwotnej wersji tytu\u0142 brzmia\u0142 \u201eW odpowiedzi oszczercom”, a nawi\u0105zywa\u0142 do wiersza Aleksandra Puszkina \u201eOszczercom Rosji”, w kt\u00f3rym \u0142aja\u0142 Zach\u00f3d za wtr\u0105canie si\u0119 w sprawy Rosji, a konkretnie w nasze powstanie listopadowe. Ksi\u0105\u017cka mia\u0142a pokaza\u0107 pragmatyzm Stalina: stworzy\u0142 dla ZSRR komfortowe warunki do prowadzenia wojny z III Rzesz\u0105, bo anektuj\u0105c p\u00f3\u0142 Polski, pa\u0144stwa ba\u0142tyckie oraz cz\u0119\u015b\u0107 Rumunii, przesun\u0105\u0142 \u201emury obronne” na zach\u00f3d.<\/span><\/p>\n

\"Moskwa,Moskwa, 23 sierpnia 1939 r., podpisanie uk\u0142adu o nieagresji pomi\u0119dzy ZSRR i III Rzesz\u0105. Z lewej Joachim von Ribbentrop, minister spraw zagranicznych Niemiec, z prawej – szef sowieckiej dyplomacji Wiaczes\u0142aw Mo\u0142otow, w \u015brodku J\u00f3zef Stalin, a na prawo od niego Gustav Hilger, t\u0142umacz niemieckiej ambasady<\/span>  <\/em><\/span>Fot. domena publiczn<\/em><\/span>a<\/span><\/p>\n

W Rosji tak\u0105 narracj\u0119 powtarza si\u0119 do dzisiaj. To nie by\u0142o z\u0142amanie prawa mi\u0119dzynarodowego, naruszenie integralno\u015bci terytorialnej, sprzymierzenie si\u0119 z najwi\u0119kszym z\u0142em w historii \u2013 gdy pierwsze transporty \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w jad\u0105 do Auschwitz, z Rosji do Rzeszy jad\u0105 transporty surowc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Stalin by\u0142 wi\u0119c dalekowzroczny, przewidzia\u0142, co b\u0119dzie za par\u0119 lat. W takiej opowie\u015bci nie mieszcz\u0105 si\u0119 deportacje, Katy\u0144 i zbrodnie komunistyczne na setkach tysi\u0119cy Rosjan. To dlatego Putin skasowa\u0142 Memoria\u0142<\/a>. W oficjalnej wizji historii podkre\u015bla jedno\u015b\u0107 narodu z pa\u0144stwem i w\u0142adz\u0105, wi\u0119c nie mo\u017cna pokazywa\u0107, \u017ce to pa\u0144stwo razem z w\u0142adz\u0105 mordowa\u0142o w\u0142asnych obywateli.<\/span><\/p>\n

Ale w opisie 17 wrze\u015bnia najciekawsze jest to, \u017ce Stalin \u2013 w przeciwie\u0144stwie do Putina \u2013 nie wymazuje narodu ukrai\u0144skiego. Naruszenie polskiej granicy \u2013 tak to nazywano \u2013 by\u0142o zjednoczeniem wschodniej i zachodniej Ukrainy oraz Bia\u0142orusi, scaleniem narodowych republik. Sowieci nie odbudowuj\u0105 jakiej\u015b imperialnej Rosji, ale wyzwalaj\u0105 zniewolon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 narodu ukrai\u0144skiego. Gdy po II wojnie powstaje ONZ, Stalin przepycha, by Bia\u0142oru\u015b i Ukraina by\u0142y cz\u0142onkami organizacji formalnie niezale\u017cnymi od ZSRR. W tym sensie Stalin by\u0142 uczciwszy od Putina, kt\u00f3rego najazd na Kij\u00f3w m\u00f3wi: nie jeste\u015bcie Ukrai\u0144cami, tu jest Rosja. Na tym zasadza si\u0119 paradoks Putina, go\u015bcia mieszkaj\u0105cego w kraju, gdzie co chwila m\u00f3wiono o przyja\u017ani narod\u00f3w, Rosjanina po sowieckich szko\u0142ach, funkcjonariusza KGB znaj\u0105cego na wyrywki marksizm-leninizm, kt\u00f3ry zostaje wielkorosyjskim szowinist\u0105.<\/span><\/p>\n

Takich paradoks\u00f3w s\u0105 w Rosji setki.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Komunista, ale te\u017c libera\u0142 Anatolij Czerniajew, bliski doradca Gorbaczowa, w dziennikach z 1991 r. pisze to samo co Wielkorus So\u0142\u017cenicyn: \u201echoch\u0142y b\u0119d\u0105 musieli podkuli\u0107 ogony”. Idzie mu o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy, jej w\u0142adztwo nad Krymem, Sewastopolem, Donbasem. Albo: \u201eFakt, \u017ce je\u015bli Ukraina te\u017c wyjdzie [z ZSRR], to przestaniemy na jaki\u015b czas by\u0107 wielkim mocarstwem. C\u00f3\u017c, prze\u017cyjemy i odzyskamy to miano przez odrodzenie Rosji”. Albo: \u201eWysi\u0142ki Gorbaczowa w celu uratowania ZSRR by\u0142y bezskutecznymi drgawkami i wszystko by\u0142oby w porz\u0105dku, gdyby nie Ukraina, nie Krym, kt\u00f3rego nie wolno odda\u0107”. Dla niego Krym to fundament rosyjskiej to\u017csamo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Drugi libera\u0142, Anatolij Sobczak, mer Petersburga i w\u00f3wczas szef Putina, w 1995 r. pisze, \u017ce bolszewicy doprowadzili do absurdu prawo do samostanowienia narod\u00f3w, a granice republik sowieckich narysowane przez Lenina w 1922 r. to kompletne szale\u0144stwo. Sugeruje, \u017ce Donbas i po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy s\u0105 rdzennie rosyjskie i co\u015b trzeba z tym zrobi\u0107.<\/span><\/p>\n

Wielkorosyjski szowinizm jest trwalszy od ustroj\u00f3w, silniejszy od pogl\u0105d\u00f3w politycznych. Gdyby Sobczakowi powiedzie\u0107, \u017ce jest imperialist\u0105 i szowinist\u0105, popuka\u0142by si\u0119 w g\u0142ow\u0119. A by\u0142.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Ten rodzaj my\u015blenia \u0142\u0105czy ludzi z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk: bezbo\u017cnych komunist\u00f3w i prawos\u0142awnych, narodowych bolszewik\u00f3w i monarchist\u00f3w, niekt\u00f3rych demokrat\u00f3w i zamordyst\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Sami nale\u017cymy do narodu, dla kt\u00f3rego w XIX w. wa\u017cniejsze miasta w znaczeniu uniwersyteckim czy kulturowym to Wilno i Lw\u00f3w. Po 1945 r. po\u017cegnanie z nimi by\u0142o dla wielu bolesne. T\u0119sknota za Kresami, rozumiana jako ch\u0119\u0107 przy\u0142\u0105czenia tych miast do Polski, to duch polskiego imperializmu, kt\u00f3ry nigdy nie objawi\u0142 si\u0119 w jakiej\u015b szczeg\u00f3lnie drastycznej formie, co nie znaczy, \u017ce go nie ma. Na szcz\u0119\u015bcie pojawia si\u0119 paryska \u201eKultura”, kt\u00f3ra m\u00f3wi \u2013 w przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci polskiego Londynu \u2013 \u017ce sowiecka Bia\u0142oru\u015b, Ukraina i Litwa, a przede wszystkim te narody, realnie istniej\u0105, wi\u0119c trzeba wspiera\u0107 je w uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, za\u015b domaganie si\u0119 rewizji granic to droga do przelewu krwi i polityczna paranoja.<\/span><\/p>\n

\"Jerzy<\/em><\/span><\/p>\n

Jerzy Giedroyc<\/span>  PIOTR W\u00d3JCIK<\/span><\/em><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
\n

Dzisiejsza postawa Rosjan wyrasta z podobnych emocji i uczu\u0107, cho\u0107 wprowadzonych na wy\u017csze pi\u0119tro. Trudno znale\u017a\u0107 rosyjskiego intelektualist\u0119 w okresie sowieckim czy w latach 90. my\u015bl\u0105cego tak jak Jerzy Giedroyc i \u015brodowisko \u201eKultury”, czyli m\u00f3wi\u0105cych g\u0142o\u015bno, \u017ce Kij\u00f3w jest stolic\u0105 niepodleg\u0142ej Ukrainy oraz \u017ce Krym z Donbasem, Odess\u0105 s\u0105 tak\u017ce ukrai\u0144skie i z tym trzeba si\u0119 pogodzi\u0107. Andriej Sacharow by\u0142 g\u0142osem moralnego sprzeciwu, ale nie politycznej decyzyjno\u015bci. Na dodatek zmar\u0142 w 1989 r. Podobnie Sergiej Kowaliow. Obaj byli rzecznikami praw cz\u0142owieka przy sowieckim parlamencie i rosyjskiej Dumie, co nawet za Gorbaczowa i Jelcyna nic nie znaczy\u0142o.<\/span><\/p>\n

W latach 90., a w szczeg\u00f3lno\u015bci w 1991 r., gdy ZSRR si\u0119 rozpada\u0142, imperialistom i Wielkorusom przeciwstawia\u0142 si\u0119 pierwszy minister spraw zagranicznych Rosji Andriej Kozyriew. Namawia\u0142 Rosjan, by wyzbyli si\u0119 frustracji, uczucia \u017calu i niemal fizycznego cierpienia z powodu tego, co zosta\u0142o utracone. Inaczej zamkn\u0105 si\u0119 w obl\u0119\u017conej twierdzy, zbuduj\u0105 ZSRR bis, strac\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 w Ukrainie, na Bia\u0142orusi, w Azji Centralnej. Nie pomog\u0142o. Dzisiaj Kozyriew mieszka w Stanach Zjednoczonych.<\/span><\/p>\n

\"Andriej<\/p>\n

Andriej Sacharow<\/span>  Fot. Vladimir Fedorenko (na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)<\/span><\/em><\/div>\n
<\/div>\n
\n

Jeszcze Jelcyn, jad\u0105c na rozmowy polityczne w Kijowie, zapytany o Krym odrzek\u0142, \u017ce to sprawa wewn\u0119trzna Ukrainy i Rosja nie ma nic do gadania. Ale faktem jest, \u017ce w 1991 r. Rosja by\u0142a za s\u0142aba na konflikt. Leonid Krawczuk w jednym z wywiad\u00f3w powiedzia\u0142, \u017ce Jelcyn w g\u0142\u0119bi duszy nie dopuszcza\u0142 my\u015bli, by republiki narodowe ZSRR, a przede wszystkim Bia\u0142oru\u015b i Ukraina, sta\u0142y si\u0119 niepodleg\u0142e.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107 p\u00f3\u0142\u017cartem, \u017ce z braku rosyjskiej \u201eKultury” Rosjanie nie przepracowali utraty Kijowa, Charkowa, Krymu, wi\u0119c nie umieli si\u0119 z tym pogodzi\u0107.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Wi\u0119cej \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwa\u017ca, \u017ce 25 mln Rosjan \u017cyj\u0105cych poza Rosj\u0105 od 1991 r. to najwi\u0119ksza krzywda, jakiej kraj i jego poddani mogli do\u015bwiadczy\u0107. Nikt nie pyta, sk\u0105d si\u0119 tam wzi\u0119li.<\/span><\/p>\n

Dlaczego rosyjska historyczna propaganda jest tak toporna, chamska i prymitywna?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Dla pana takie s\u0105. Dla wielu Rosjan to szczera prawda, r\u00f3wnie\u017c dla niekt\u00f3rych ludzi na Zachodzie. Takie zasady komunikacji w\u0142adzy ze spo\u0142ecze\u0144stwem zosta\u0142y wyznaczone przed laty. Nie dziwi, \u017ce w propagand\u0119 putinowsk\u0105 wierz\u0105 ludzie starsi, bo taki przekaz towarzyszy im ca\u0142e \u017cycie.<\/span><\/p>\n

\n

W Rosji trwa wojna starych ludzi z m\u0142odo\u015bci\u0105. Ale w propagand\u0119 wierz\u0105 te\u017c m\u0142odzi.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Z naszej perspektywy jest ona prostacka, ale nie my jeste\u015bmy jej adresatem. Zwyci\u0119stwa na zachodnim froncie bardzo ciesz\u0105 Rosjan, a jeszcze wi\u0119ksze triumfy odnosz\u0105 w Afryce czy w Ameryce Po\u0142udniowej. Sukces tej propagandy bierze si\u0119 m.in. z tego, \u017ce w ostatnich latach by\u0142o za du\u017co cmokania nad wielko\u015bci\u0105 poezji Aleksandra Puszkina, a za ma\u0142o krytycznej dyskusji nad jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105. \u017be jednak od pewnego momentu imperialnym poet\u0105 by\u0142.<\/span><\/p>\n

Nasi te\u017c mieli co do niego nadzieje, kt\u00f3re sam poeta szybko rozwia\u0142. Kiedy Joachim Lelewel formu\u0142owa\u0142 has\u0142o \u201eZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107”, to w wersji rosyjskiej zapisa\u0142 s\u0142owo \u201ewolnost ((\u0432\u043e\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c)”, a nie \u201eswobodu (\u0441\u0432\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443)”, jak dzisiaj jest to powszechnie znane. Wydaje mi si\u0119, \u017ce m\u00f3g\u0142 w ten spos\u00f3b nawi\u0105zywa\u0107 do antycarskiego wiersza Puszkina o tym samym tytule (\u201e\u0412\u043e\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c”), za kt\u00f3ry rosyjski poeta zosta\u0142 zes\u0142any. Ironia polega na tym, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pod wp\u0142ywem powstania listopadowego Puszkin pisze trzy imperialne wiersze: \u201eRocznica Borodino”, \u201eOszczercom Rosji”, \u201ePrzed grobem \u015bwi\u0119tym”, gdzie m\u00f3wi wprost, i\u017c Zachodowi nic do Rosji i ca\u0142ego regionu. Podkre\u015bla \u2013 pami\u0119tajcie, \u017ce ju\u017c raz Zachodowi zbili\u015bmy dup\u0119, maj\u0105c na my\u015bli Napoleona. No i otwarcie cieszy si\u0119 i jest dumny z rzezi warszawskiej Pragi w powstaniu ko\u015bciuszkowskim. Po prostu zachodni zachwyt nad \u201eEugeniuszem Onieginem” usun\u0105\u0142 puszkinowski podziw dla mordowania cywil\u00f3w. Dzisiaj partia Jedna Rosja stawia banery z portretem Puszkina w okupowanym Chersoniu.<\/span><\/p>\n

\"Aleksander<\/p>\n

Aleksander Puszkin<\/span>  Fot. Domena publiczna<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Niedawno portal Meduza opublikowa\u0142 tekst o rosyjskiej polityce historycznej. Najwi\u0119ksze rosyjskie wydawnictwo szkolne nakaza\u0142o usuwa\u0107 zewsz\u0105d, gdzie tylko mo\u017cna, s\u0142owo \u201eUkraina”.<\/span><\/p>\n

W normalnym kraju, gdy wpada on w gospodarcz\u0105 dziur\u0119, pojawia si\u0119 imperatyw krytykowania w\u0142adzy. Rosjanom \u017cyje si\u0119 marnie, ale ich zadowolenie z Putina jako\u015b nie mija.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Najta\u0144szym sposobem na kompensowanie lichej rzeczywisto\u015bci jest historia. To nie tylko przypadek rosyjski, ale r\u00f3wnie\u017c polski dzie\u0144 dzisiejszy. Nale\u017cy do prostych i skutecznych zabieg\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski pisze w \u201eImperium” o babuszkach wyprzedaj\u0105cych wszystko, by mie\u0107 na jedzenie, kt\u00f3re zawsze znajdowa\u0142y czas i si\u0142\u0119, by protestowa\u0107 przeciwko oddaniu Japonii Wysp Kurylskich.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W Rosji takich postaw nigdy nie rozbrojono. Ju\u017c Puszkin pisa\u0142, \u017ce pogardza swoj\u0105 ojczyzn\u0105 od g\u0142owy do st\u00f3p, ale dostaje sza\u0142u, gdy podobne uczucia podziela z nim obcy. To postulat stoj\u0105cy przed namiastk\u0105 rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego: przepracowa\u0107 histori\u0119, porozmawia\u0107 uczciwie o gu\u0142agu, o represjach, o ofiarach systemu komunistycznego, o Zwi\u0105zku Sowieckim. Gdyby Daria Dugina wyg\u0142asza\u0142a swoje m\u0105dro\u015bci o Azowstalu i masakrze w Buczy przed lud\u017ami, kt\u00f3rzy odbyli podobn\u0105 dyskusj\u0119, nikt nie zwr\u00f3ci\u0142by na ni\u0105 uwagi. Ale komunikat, \u017ce w Buczy Ukrai\u0144cy zaprezentowali inscenizacj\u0119, jednak dociera.<\/span><\/p>\n

\"WyspyWyspy Kurylskie<\/span>  screen – Google Maps<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

To wiara czy rosyjski cynizm?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Bardziej wiara. Rosjanom ca\u0142y czas si\u0119 opowiada w propagandzie o wspania\u0142o\u015bci ich ojczyzny, o prawos\u0142awiu, czyli prawdziwym chrze\u015bcija\u0144skie, o konserwatywnych warto\u015bciach. Chyba wi\u0119c odbiorcy i nadawcy komunikat\u00f3w musz\u0105 cho\u0107 troch\u0119 w nie wierzy\u0107. Przecie\u017c maj\u0105 autentyczne poczucie krzywdy po 1991 r., s\u0105 oderwani od reali\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Na najwy\u017cszych szczeblach \u015bwiatowej polityki trwa dyskusja, kto rozmawia z Putinem, kto ma dost\u0119p do jego ucha, co on wie, a co sobie wyobra\u017ca, a wi\u0119c \u2013 w co wierzy. Sekretarz stanu Blinken zapyta\u0142 przed wojn\u0105 ministra \u0141awrowa, czy Rosji naprawd\u0119 chodzi o jakie\u015b mityczne zagro\u017cenie ze strony NATO, a mo\u017ce o u\u015bwi\u0119con\u0105 ich zdaniem wi\u0119\u017a Ukrainy z Rosj\u0105. \u0141awrow nic nie odpowiedzia\u0142 i wyszed\u0142.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa o NATO-wskim zagro\u017ceniu s\u0105 czystym cynizmem. Putin powiedzia\u0142 przecie\u017c, \u017ce nie ma problemu z do\u0142\u0105czeniem Szwecji i Finlandii do Sojuszu. Natomiast z tego, \u017ce Ukraina z Rosj\u0105 to jedno, nie wycofa si\u0119 w \u017cadnym wypadku. Odbija si\u0119 czkawk\u0105 nieprzepracowana historia i poczucie, \u017ce przy rozpadzie ZSRR odebrano Rosji wielkie kawa\u0142ki prawdziwej Rosji z etnicznymi Rosjanami.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce rosyjska opowie\u015b\u0107 o Ukrainie \u2013 Ma\u0142orosji \u2013 to spos\u00f3b na wyparcie tego, co jest wa\u017cne w prawdziwej rosyjskiej historii. Mo\u017ce rezultat wojny z Ukrain\u0105 dla Rosji nie ma znaczenia. Wygra, przegra \u2013 niewa\u017cne. Posz\u0142a w ko\u0144cu na wojn\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Putin wedle wielu komentator\u00f3w ma przywilej m\u00f3wienia wszystkiego, a lud mu wierzy. A jednak gdy wychowa\u0142o si\u0119 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 narodu w poczuciu, \u017ce Kij\u00f3w to matka rosyjskich miast i kolebka rosyjskiej cywilizacji, \u017ce do Rosji nale\u017c\u0105 Chark\u00f3w i Odessa, a Krym to rosyjska Jerozolima, wtedy sprawa si\u0119 komplikuje. Z osobistego punktu widzenia w\u0142adca Rosji nie mo\u017ce przegra\u0107, bo jak przegra, marny jego los.<\/span><\/p>\n

Ale \u015bwi\u0119ta Rosja jest zawsze ponad carem i cara przetrzyma. \u015awiat s\u0142usznie patrzy na Putina, ale z punktu widzenia ideologii imperium rosyjskiego to trybik.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Rosja jest w k\u0142opocie, bo nie ma w niej poczucia historycznej winy. Mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 Stalin, Bre\u017cniew, Putin, imperatorzy Iwan Gro\u017any i Katarzyna, ale ich dzia\u0142ania, cho\u0107by najbardziej nikczemne, nie zaburz\u0105 znakomitej rosyjskiej samooceny. Totalitarna III Rzesza dopiero po 20 latach od bezwzgl\u0119dnej kapitulacji zacz\u0119\u0142a mierzy\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 najnowsz\u0105 histori\u0105, bo w\u015bciek\u0142o si\u0119 pokolenie dzieci SS-man\u00f3w, no i Niemcy cywilizowa\u0142a okupacja. Ale symptomatyczne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce pod pomnikiem getta warszawskiego kl\u0119ka\u0142 Willy Brandt, antyfaszysta i antyhitlerowiec<\/a>. Pisano o tym ge\u015bcie, i\u017c uczyni\u0142 go cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie musia\u0142 kl\u0119ka\u0107, a ukl\u0105k\u0142 w imieniu milion\u00f3w, kt\u00f3re kl\u0119ka\u0107 nie chcieli, bo uwa\u017cali, \u017ce nie maj\u0105 za co.<\/span><\/p>\n

Rosji nikt okupowa\u0107 nie b\u0119dzie. Nie ma na to najmniejszych szans.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Dlatego ich k\u0142opot z histori\u0105 to k\u0142opot niemiecki razy dwa, trzy, mo\u017ce cztery. Ale innego wyj\u015bcia ni\u017c samorozliczenie si\u0119 Rosji po prostu nie ma. Pod warunkiem \u017ce Rosjanie chc\u0105 \u017cy\u0107 w kraju normalnym. Nie ma sensu \u017cyczy\u0107 im czego\u015b innego.<\/span><\/p>\n

U\u0142amek Rosjan ma tego \u015bwiadomo\u015b\u0107, margines margines\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 to putini\u015bci w znaczeniu polityki historycznej i imperializmu albo w najlepszym przypadku ludzie oboj\u0119tni, co oznacza przyzwolenie.<\/span><\/p>\n

\n

Putin mo\u017ce umrze\u0107, ale putinizm szybko nie zniknie.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ju\u017c dzisiaj Rosjanie planuj\u0105, by na wszystkich studiach \u2013 chemii, wychowaniu fizycznym, ogrodnictwie \u2013 pierwszy rok przechodzi\u0142 obowi\u0105zkowy kurs historii w putinowskim, wielkorosyjskim wydaniu. By\u0142y minister kultury Rosji, doradca Putina, postuluje, by ka\u017cdy nowy tydzie\u0144 szko\u0142y rozpoczyna\u0142y obowi\u0105zkowym patriotycznym apelem, pod flag\u0105 i z od\u015bpiewaniem hymnu. To zjazd w nacjonalizm, kt\u00f3ry znamy z XX w. Na pogrzebie Darii Duginy m\u00f3wiono o jednym prezydencie, jednym narodzie i jednym zwyci\u0119stwie<\/a>. Kto\u015b, kto zna histori\u0119, nie wypowie tak kompromituj\u0105cych s\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Chyba \u017ce bardzo mu si\u0119 podobaj\u0105.<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Oraz ma poczucie kompletnej bezkarno\u015bci i braku odpowiedzialno\u015bci. \u017baden przedstawiciel rosyjskiego imperium nigdy nie by\u0142 ukarany. To political fiction, cho\u0107 chcia\u0142oby si\u0119 sprawiedliwo\u015bci. Mog\u0105 tego dokona\u0107 sami Rosjanie. Lecz takiej wizji, znaj\u0105c ich histori\u0119, a\u017c strach si\u0119 ba\u0107.<\/span><\/p>\n

\n

Dr Bart\u0142omiej Gajos<\/b> \u2013 historyk, pracuje w Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, konsultant naukowy czasopisma \u201eNowaja Polsza”<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spotkanie \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brze\u015bciu nad Bugiem, gdzie po uderzeniu na Polsk\u0119 obie armie spotka\u0142y si\u0119 i urz\u0105dzi\u0142y 22 wrze\u015bnia 1939 r. defilad\u0119 (domena publiczna) Rosja to nie imperium, lecz szowinistyczne pa\u0144stwo narodowe Pawe\u0142 Smole\u0144ski W Rosji trwa wojna starych ludzi z m\u0142odo\u015bci\u0105. Ale w propagand\u0119 wierz\u0105 te\u017c m\u0142odzi. Putin mo\u017ce umrze\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98503"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98503"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98520,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98503\/revisions\/98520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}