![](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/article\/image_center\/3956.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dwutygodnik-1.png\")
<\/a>JAEL NEEMAN, \u201eBYLI\u015aMY PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u0104\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\nJOANNA OSTROWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n .<\/p>\n Sabry nienawidz\u0105 gettowych \u017byd\u00f3w tak, jak tylko bardzo m\u0142ody mo\u017ce nienawidzi\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry na skutek upokorzenia stawia w\u0142asn\u0105 egzystencj\u0119 pod znakiem zapytania. Nienawidz\u0105 gettowych \u017byd\u00f3w z oboz\u00f3w koncentracyjnych tak, jak kto\u015b w okresie rekonwalescencji nienawidzi przykry i bolesny obraz samego siebie podczas upokarzaj\u0105cego czasu choroby \u2013 kiedy traci si\u0119 zmys\u0142y, a ka\u017cd\u0105 my\u015bl przepe\u0142nia b\u00f3l.<\/em><\/strong><\/p>\n Madelein Kats, \u201eTaggig frukt\u201d [Kolczasty owoc], 1965<\/strong><\/p>\n .<\/p>\n [ Sabra<\/strong> – Popularne okre\u015blenie \u017byda urodzonego w Palestynie, a po powstaniu pa\u0144stwa Izrael \u2013 w Izraelu. Pochodzi od arabskiej nazwy owocu opuncji, kolczastego z zewn\u0105trz, s\u0142odkiego w \u015brodku. Sabrom przypisuje si\u0119 podobne cechy: szorstko\u015b\u0107, pod kt\u00f3r\u0105 kryje si\u0119 wra\u017cliwo\u015b\u0107 i szlachetno\u015b\u0107<\/em> ]<\/p>\n Wspomnieniowa narracja autorstwa Jael Neeman rozpoczyna si\u0119 od deklaracji ci\u0105g\u0142ego odtwarzania w\u0142asnej historii: \u201eNasz\u0105 histori\u0119 opowiadali\u015bmy sobie bezustannie. Obsesyjnie. Na g\u0142os. (\u2026) Te historie przekazywa\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie ustnie, wbrew wszelkim pisanym regu\u0142om. (\u2026) Opowiadali\u015bmy je od zawsze (\u2026). Pletli\u015bmy o ka\u017cdej porze (\u2026). Opowiadali\u015bmy sobie niestworzone rzeczy\u201d. Przypominanie, opowiadanie, dookre\u015blanie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, na kt\u00f3re zdecydowa\u0142a si\u0119 pisarka, <\/strong>nie ma jednak nic wsp\u00f3lnego z nostalgicznym, literackim pragnieniem powrotu do czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci. W wypadku \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d biografia autorki jest \u015bci\u015ble powi\u0105zana z histori\u0105 specyficznej wsp\u00f3lnoty \u2013 kibucu, czy te\u017c ca\u0142ego ruchu kibucowego. Jael Neeman, opisuj\u0105c obsesje w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci, u\u017cywa s\u0142owa \u201emy\u201d tak, jakby wspominana przez ni\u0105 izraelska codzienno\u015b\u0107 od pocz\u0105tku lat 60. by\u0142a jedynym mo\u017cliwym scenariuszem. Jakby w\u0142a\u015bnie na tym polega\u0142 kibucowy eksperyment: \u201eNasza opowie\u015b\u0107 pozornie sprowadza\u0142a si\u0119 do fabu\u0142y. Fabu\u0142\u0105 by\u0142 system, kt\u00f3ry nie odpowiada\u0142 ani dzieciom, ani doros\u0142ym. Rodzice \u017cyli obok niego, my pod nim. Nikt nie \u017cy\u0142 w nim, system nie s\u0142u\u017cy\u0142 ludziom do \u017cycia, lecz do realizacji ambicji i marze\u0144. (\u2026) Systemu nie mo\u017cna by\u0142o zadowoli\u0107. Dr\u017celi\u015bmy przed nim, wiedz\u0105c, \u017ce nigdy nie uda si\u0119 nam spe\u0142ni\u0107 jego wymaga\u0144\u201d.<\/span><\/p>\n G\u00f6ran Rosenberg w ksi\u0105\u017cce \u201eKraj utracony. Moja historia Izraela\u201d opisywa\u0142 moment przybycia do Izraela w 1962 roku jako czas schy\u0142kowy \u2013 \u201eko\u0144cowe stadium epoki pionier\u00f3w\u201d. Jael Neeman rodzi si\u0119 dwa lata wcze\u015bniej, w jednym z najpi\u0119kniejszych miejsc na ziemi \u2013 Jechaim. Jej kibucowe do\u015bwiadczenia od najm\u0142odszych lat w \u017caden spos\u00f3b nie wskazuj\u0105 na kryzys systemu, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142 Rosenberg. Na pocz\u0105tku Jael nale\u017cy do grupy Narcyz, podobnie jak pi\u0119tna\u015bcioro innych dzieci. Za ich wychowanie jest odpowiedzialny ca\u0142y kolektyw. Rodzice r\u00f3wnie\u017c do niego nale\u017c\u0105, ale ich kontakt z dzie\u0107mi jest ograniczony. Ka\u017cda kolejna wsp\u00f3lnota, kt\u00f3rej cz\u0142onkini\u0105 b\u0119dzie autorka ksi\u0105\u017cki, oddali j\u0105 od rodziny. Zgodnie z panuj\u0105c\u0105 ideologi\u0105: \u201enie chodzi\u0142o o spajanie, lecz o oddzielanie, o uwolnienie dzieci od uci\u0105\u017cliwego brzemienia rodzic\u00f3w, od ich pieszczot i pragnie\u0144 narzucanych przez czu\u0142e matki, przez ambitnych ojc\u00f3w. O oddzielenie i ochron\u0119 dzieci przed bur\u017cuazyjn\u0105 natur\u0105 rodziny\u201d.<\/span><\/p>\n W Izraelu wed\u0142ug Jael Neeman pewne tematy po prostu nie istniej\u0105. Ideologicznie obowi\u0105zuje oczywi\u015bcie syjonizm, kt\u00f3ry dzieci od male\u0144kiego stara\u0142y si\u0119 poczu\u0107 dzi\u0119ki has\u0142om w stylu: \u201eDla syjonizmu, socjalizmu i braterstwa narod\u00f3w\u201d. M\u0142odociani kibucnicy w \u015bwiecie autorki bali si\u0119 najbardziej samej historii. Nie potrafili bowiem po\u0142\u0105czy\u0107 zjawisk i wydarze\u0144 historycznych, o kt\u00f3rych s\u0142yszeli. Nie widzieli zwi\u0105zku mi\u0119dzy Holokaustem i powstaniem pa\u0144stwa Izrael, a pojedyncze postacie i wydarzenia historyczne zlewa\u0142y si\u0119 im w niezrozumia\u0142\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107: \u201eNie wiedzieli\u015bmy te\u017c nic o Stalinie, Leninie i Trockim, o tym, co ich \u0142\u0105czy\u0142o i co dzieli\u0142o. Nie s\u0142yszeli\u015bmy o gu\u0142agach, o milionach ludzi, kt\u00f3rych \u017cycie leg\u0142o w gruzach z powodu wiary w jednego z nich. Znali\u015bmy te trzy nazwiska, jak znali\u015bmy w tym okresie, po wojnie sze\u015bciodniowej, nazwiska genera\u0142\u00f3w armii izraelskiej, takich jak Uzi Narkis czy Mosze Dajan. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce wszyscy oni: Narkis, Dajan, Stalin i Lenin, s\u0105 bohaterami, kt\u00f3rzy pokonali nazist\u00f3w, a teraz prowadz\u0105 nas ku lepszemu jutru\u201d.<\/span><\/p>\n Przesz\u0142o\u015b\u0107 m\u0142odych kibucnik\u00f3w mia\u0142a mie\u0107 znaczenie jedynie dla funkcjonowania mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich pa\u0144stwa. Historia obl\u0119\u017conej Masady, bohaterskie walki w trakcie wojny o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 to nieliczne wydarzenia historyczne, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y przysz\u0142e pokolenie m\u0142odych Izraelczyk\u00f3w. Z tego te\u017c powodu w raczej chronologicznych i momentami piekielnie dok\u0142adnych wspomnieniach Neeman nie ma s\u0142owa o konfliktach pa\u0144stwa Izrael, kt\u00f3re rozgrywa\u0142y si\u0119 pocz\u0105wszy od lat 50. Tak jakby echa wojny nie dociera\u0142y do zamkni\u0119tego \u015bwiata kibucu. Nie ma mowy o spo\u0142ecznym rozwarstwieniu, emigracji w obie strony, o religii, osadnikach, ortodoksach i problemach z aklimatyzacj\u0105 rzeszy nowych obywateli pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Podobnie zostaje potraktowany Holokaust. Ci, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Zag\u0142ad\u0119, pochodzili \u201estamt\u0105d\u201d: \u201eA \u00abtam\u00bb \u2013 jak mi kiedy\u015b opowiada\u0142a mama, gdy by\u0142am chora \u2013 Dunaj zamarz\u0142 zim\u0105. I \u00abtam\u00bb \u2013 m\u00f3wi\u0142 nam kto\u015b inny \u2013 Dunaj by\u0142 czerwony od krwi, tak wielu zastrzelonych \u017byd\u00f3w wrzucano do niego naraz\u201d. Dorastaj\u0105cy potomkowie tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli i postanowili zasili\u0107 kibuce, nie rozpoznawali przesz\u0142o\u015bci wsp\u00f3lnoty i w\u0142asnej rodziny. I w tym wypadku ich do\u015bwiadczenie w\u0142asnej spo\u0142eczno\u015bci ogranicza\u0142o si\u0119 do milcz\u0105cych postaci starszych, tajemniczych szewc\u00f3w i niebezpiecznego tematu \u201estamt\u0105d\u201d. Wracano \u201etam\u201d tylko raz w roku, w Dniu Pami\u0119ci o Holokau\u015bcie, kiedy rodzice mieli pa\u0144stwowy obowi\u0105zek opowiada\u0107 o historii, cz\u0119sto w\u0142asnej: \u201eZ jakim\u015b dziwnym l\u0119kiem w kilka minut jednog\u0142o\u015bnie zwalniali\u015bmy siebie nawzajem z tego obowi\u0105zku. Wys\u0142uchamy tej historii innym razem\u201d.<\/span><\/p>\n We wspomnieniach Neeman brakuje r\u00f3wnie\u017c strony arabskiej\/palesty\u0144skiej. Tu autorka reaguje jakby bardziej \u015bwiadomie: \u201eCho\u0107 has\u0142o \u00abbraterstwo narod\u00f3w\u00bb wypisywano u nas wsz\u0119dzie, nie znali\u015bmy i nie uczyli\u015bmy si\u0119 historii miejscowo\u015bci zamieszkiwanych przez naszych arabskich s\u0105siad\u00f3w. Oni wiedzieli o nas znacznie wi\u0119cej\u201d. Kiedy Jael opisuje \u201earabist\u00f3w\u201d \u2013 tych, kt\u00f3rzy mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki \u017bydowsko-Arabskiemu Centrum na rzecz Pokoju poznawali j\u0119zyk \u201es\u0105siad\u00f3w\u201d, cytuje formu\u0142ki o ponadnarodowym i ponadwsp\u00f3lnotowym zbli\u017ceniu. Mimo szczytnych cel\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u201earabist\u00f3w\u201d trafia\u0142a p\u00f3\u017aniej do s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa i zajmowa\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi przes\u0142uchiwaniem wi\u0119\u017ani\u00f3w. W ko\u0144cu: \u201eBraterstwo narod\u00f3w i socjalizm nale\u017c\u0105 u nas zawsze do przysz\u0142o\u015bci. Nasza kr\u00f3tka przesz\u0142o\u015b\u0107 i przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 up\u0142ywaj\u0105 w s\u0142u\u017cbie armii\u201d.<\/span><\/p>\n \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d Jael Neeman powinno si\u0119 czyta\u0107 przede wszystkim jako przyk\u0142ad relacji \u201edzieci drugiego pokolenia\u201d \u2013 potomk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Holocaust, b\u0105d\u017a tych, kt\u00f3rzy przyjmowali ich najpierw na terenie Palestyny, a od 1948 roku w Izraelu. Ostatnie z opublikowanych w ksi\u0105\u017cce zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci pochodz\u0105 z kibucowego archiwum Jechaim, jest prawdopodobnie w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 autorki. Jael po opuszczeniu kibucu, ju\u017c w Tel Awiwie, pali papierosa, tak jak jej rodzice \u2013 wiecznie milcz\u0105cy emigranci z W\u0119gier. Zdj\u0119cie jest portretem. Postacie towarzysz\u0105ce jej na poszczeg\u00f3lnych etapach \u017cycia pojawiaj\u0105 si\u0119 na pozosta\u0142ych fotografiach. Podobnie jak poezja Kadii Mo\u0142odowski, kibucowe piosenki i pierwsze filmowe do\u015bwiadczenia wsp\u00f3lne dla wszystkich kibucnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n W \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d dominuje niepewno\u015b\u0107 w\u0142asnej historii, kt\u00f3ra skutkuje ironicznym tytu\u0142em. Neeman zdaje sobie doskonale spraw\u0119 z pora\u017cki \u201edra\u017cliwego systemu\u201d, ale nie jest w stanie zdystansowa\u0107 si\u0119 od w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci. Jej ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna czyta\u0107 w kontrze do wspomnianej relacji G\u00f6rana Rosenberga. Gdyby potraktowa\u0107 \u201eKraj utracony. Moja historia Izraela\u201d jako podr\u0119cznik zawiedzionej wiary w upragniony idea\u0142 \u017cydowskiej pa\u0144stwowo\u015bci, w tym \u015bwietle ksi\u0105\u017cka Neeman sta\u0142aby si\u0119 jedn\u0105 z \u201eprawie modelowych\u201d biografii, w kt\u00f3rej mimo wszystko fabu\u0142a jest odrobin\u0119 inna ni\u017c zaplanowano. Wszystkie cytaty opr\u00f3cz pierwszego pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Jael Neeman \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Madelein Kats cytuj\u0119 za G\u00f6ranem Rosenbergiem: \u201eKraj utracony. Moja historia Izraela\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em> JAEL NEEMAN, \u201eBYLI\u015aMY PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u0104\u201d JOANNA OSTROWSKA \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d Jael Neeman powinno si\u0119 czyta\u0107 przede wszystkim jako przyk\u0142ad relacji \u201edzieci drugiego pokolenia\u201d \u2013 potomk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Holocaust . Sabry nienawidz\u0105 gettowych \u017byd\u00f3w tak, jak tylko bardzo m\u0142ody mo\u017ce nienawidzi\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry na skutek upokorzenia stawia w\u0142asn\u0105 egzystencj\u0119 pod znakiem zapytania. Nienawidz\u0105 gettowych \u017byd\u00f3w z oboz\u00f3w koncentracyjnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98577"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102244,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98577\/revisions\/102244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d Jael Neeman powinno si\u0119 czyta\u0107 przede wszystkim jako przyk\u0142ad relacji \u201edzieci drugiego pokolenia\u201d \u2013 potomk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Holocaust<\/strong><\/span><\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/3250406e-thumb.jpg\")
Jael Neeman, \u201eByli\u015bmy przysz\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Prze\u0142. Agnieszka Jawor-Polak, Czarne, Wo\u0142owiec, 224 strony, w ksi\u0119garniach od 11 wrze\u015bnia 2012<\/span><\/span><\/strong><\/a>
\nNeeman wspomina o ideologii, kt\u00f3ra wykreowa\u0142a \u00f3w \u201egniewny\u201d system. Nie ma natomiast zamiaru otwarcie krytykowa\u0107 przesz\u0142o\u015bci. Wszystkie w\u0105tpliwo\u015bci i zastrze\u017cenia s\u0105 w jej wspomnieniach jedynie zaznaczone i pozbawione komentarza.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.dwutygodnik.com\/public\/media\/image\/0b66b0f1-thumb.jpg\")
Jael Neeman, zdj\u0119cie z archiwum autorki, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci wydawnictwa Czarne<\/span><\/strong><\/span><\/em><\/span><\/a><\/p>\n
\n<\/span><\/p>\n
\n
\n\n\n\n
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"