{"id":99364,"date":"2022-11-05T17:09:30","date_gmt":"2022-11-05T15:09:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99364"},"modified":"2022-11-02T14:09:40","modified_gmt":"2022-11-02T12:09:40","slug":"03-05-80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99364","title":{"rendered":"Pornokracja \u2013 najbardziej wstydliwy okres w dziejach Watykanu"},"content":{"rendered":"

\u201eTrupi synod\u201d, czyli po\u015bmiertny s\u0105d nad papie\u017cem Formozusem<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Pornokracja \u2013 najbardziej wstydliwy okres w dziejach Watykanu<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marcin Moneta
\n<\/strong>[Przy tek\u015bcie pracowali tak\u017ce: Maria Procner (redaktor)]<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

\n

To czasy, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wola\u0142by wymaza\u0107 z kart historii. Nigdy wcze\u015bniej ani p\u00f3\u017aniej obyczaje i standardy moralne w Stolicy Piotrowej nie upad\u0142y tak nisko. Zamiast czysto\u015bci i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, kolejni papie\u017ce ho\u0142dowali raczej mamonie, \u017c\u0105dzy zbytk\u00f3w i w\u0142adzy oraz rozpu\u015bcie. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce X wiek n.e. w dziejach Watykanu nazwano… pornokracj\u0105.
\n*<\/span><\/strong><\/h4>\n

Okres, o kt\u00f3rym mowa, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wraz z pontyfikatem papie\u017ca Sergiusza III w 904 roku. W tamtych czasach wok\u00f3\u0142 tronu Piotrowego toczy\u0142y si\u0119 takie same brutalne rozgrywki jak w przypadku rywalizacji o w\u0142adz\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 czy cesarsk\u0105. Papie\u017ce zmieniali si\u0119 cz\u0119sto, wielu nie umiera\u0142o \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105. W miejsce tych zrzuconych z tronu powo\u0142ywano ich politycznych przeciwnik\u00f3w tzw. antypapie\u017cy.<\/span><\/p>\n

Trup pod s\u0105d<\/strong><\/h4>\n

Niewiele ma to wsp\u00f3lnego z chrystusowym wybaczeniem win? Zgadza si\u0119! Czasem za\u017carta walka o w\u0142adz\u0119 w Watykanie przybiera\u0142a makabryczne, a wr\u0119cz groteskowe wymiary. Tak by\u0142o w trakcie tzw. trupiego synodu z 897 roku, kiedy to po 9 miesi\u0105cach od poch\u00f3wku wyci\u0105gni\u0119to z grobu zw\u0142oki papie\u017ca Formozusa<\/span> \u2013 by ubra\u0107 je w szaty pontyfikalne, posadzi\u0107 na tronie Piotrowym, a nast\u0119pnie w ramach zainscenizowanej rozprawy s\u0105dowej pozbawi\u0107 godno\u015bci i szacunku.<\/strong><\/span><\/p>\n

Cia\u0142o zdetronizowanego po\u015bmiertnie ojca \u015bwi\u0119tego po\u0107wiartowano i wrzucono do Tybru. Wszystko to \u2013 opr\u00f3cz symbolicznego \u2013 mia\u0142o tak\u017ce polityczne znaczenie. Detronizacja papie\u017ca jednocze\u015bnie uniewa\u017cnia\u0142a bowiem wszystkie jego decyzje, w tym personalne \u2013 dotycz\u0105ce nast\u0119pcy i duchownych na ni\u017cszych szczeblach.<\/span><\/p>\n

Kto rozdawa\u0142 w\u00f3wczas karty w grze watyka\u0144skich koterii? Na pocz\u0105tku X wieku decyzje o tym, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 Stolic\u0105 Piotrow\u0105, zza kulis podejmowa\u0142a rodzina rzymskich patrycjuszy \u2013 Tusculum. Za spraw\u0105 ich seksualno<\/span>\u2013rodzinnych koneksji Watykan zmieni\u0142 si\u0119 w dom publiczny\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

Na plan pierwszy wysuwa si\u0119 tu posta\u0107 Teofilakta<\/span>, senatora dowodz\u0105cego wojskiem watyka\u0144skim i zarz\u0105dzaj\u0105cego jego finansami. By\u0142 szar\u0105 eminencj\u0105, ale jeszcze wi\u0119kszy wp\u0142yw na decyzje \u201ekadrowe\u201d mia\u0142a ma\u0142\u017conka Teofilakta<\/span> \u2013 niejaka Teodora. To ona wynios\u0142a do najwy\u017cszych godno\u015bci papieskich m\u0142odego hrabiego Sergiusza, kt\u00f3ry by\u0142 jej kochankiem (a przy okazji kuzynem jej m\u0119\u017ca).<\/span><\/p>\n

Bonifacy VI po dw\u00f3ch tygodniach urz\u0119dowania zmar\u0142 na podagr\u0119, cho\u0107 inna wersja m\u00f3wi, \u017ce zosta\u0142 otruty.<\/em><\/span><\/p>\n

Wakat na Piotrowym tronie pojawi\u0142 si\u0119 po tym, jak papie\u017c Stefan VI (ten, kt\u00f3ry zwo\u0142a\u0142 synod trupi, by pozbawi\u0107 czci Formozusa)<\/span> odszed\u0142 z tego \u015bwiata w wyniku uduszenia, a jego nast\u0119pca Bonifacy VI po dw\u00f3ch tygodniach urz\u0119dowania zmar\u0142 na podagr\u0119 \u2013 cho\u0107 inna wersja m\u00f3wi, \u017ce zosta\u0142 otruty.<\/strong><\/span><\/p>\n

Wtedy to przedsi\u0119biorcza Teodora postanowi\u0142a wypromowa\u0107 kochanka. Teofilakt<\/span> z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wiedzia\u0142 o niewierno\u015bci \u017cony, ale nie mia\u0142o to najwidoczniej dla niego wi\u0119kszego znaczenia. Zdrady by\u0142y zreszt\u0105 niewielk\u0105 cen\u0105 za fakt, \u017ce dzi\u0119ki koneksjom mo\u017cna by\u0142o wp\u0142ywa\u0107 na g\u0142ow\u0119 ko\u015bcio\u0142a, tym samym rz\u0105dz\u0105c Watykanem z tylnego siedzenia.<\/span><\/p>\n

Gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w tamtym czasie nie wymagano jeszcze od duchownych katolickich zachowania celibatu. Sta\u0142 si\u0119 on obowi\u0105zkowy dopiero po reformach papie\u017ca Grzegorza VII w XI wieku<\/strong>. Wcze\u015bniej ksi\u0119\u017ca mogli dobrowolnie zdecydowa\u0107 si\u0119 na \u017cycie w stanie bez\u017cenno\u015bci i z zachowaniem wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci seksualnej \u2013 taka postawa cieszy\u0142a si\u0119 uznaniem. Oczywi\u015bcie nawet mimo braku formalnego wymogu wszyscy wierni, a ci nale\u017c\u0105cy do kleru zw\u0142aszcza, powinni byli unika\u0107 rozpusty. O tym w X wieku w Watykanie jako\u015b jednak nie pami\u0119tano\u2026<\/span><\/p>\n

\n

Wszystko zostaje w rodzinie<\/h4>\n

Sergiusz III sprawowa\u0142 rz\u0105dy w Stolicy Piotrowej przez 7 lat, co jak na tamte warunki by\u0142o wyj\u0105tkowo d\u0142ugim okresem. Co wi\u0119cej \u2013 mimo \u017ce do\u015b\u0107 szybko znudzi\u0142 si\u0119 swojej kochance, zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105. Przed jego zej\u015bciem z tego \u015bwiata Teodora postanowi\u0142a na zawsze zwi\u0105za\u0107 tron Piotrowy z rodem Tusculum<\/span>. W tym celu podsun\u0119\u0142a papie\u017cowi swoj\u0105 m\u0142odziutk\u0105, zaledwie 15-letni\u0105 c\u00f3rk\u0119 Marozj\u0119<\/span>.<\/span><\/p>\n

Sergiusz III uzna\u0142, \u017ce grzechem by\u0142oby nie skorzysta\u0107 z m\u0142odych wdzi\u0119k\u00f3w i wkr\u00f3tce wyl\u0105dowa\u0142 z Marozj\u0105<\/span> w \u0142\u00f3\u017cku.<\/strong> Spokrewniona ze sob\u0105 para sp\u0142odzi\u0142a syna \u2013 Alessandra, kt\u00f3ry 20 lat p\u00f3\u017aniej\u2026 zosta\u0142 papie\u017cem.<\/span><\/p>\n

Podczas gdy dawny kochanek zaspokaja\u0142 c\u00f3rk\u0119, Teodora upatrzy\u0142a sobie innego wybranka, ksi\u0119dza Jana z Tossignano<\/span>. M\u0142ody duchowny z pomoc\u0105 wp\u0142ywowej matrony szybko pi\u0105\u0142 si\u0119 po szczeblach kariery. Zosta\u0142 biskupem Bolonii, nast\u0119pnie arcybiskupem Rawenny. Metresa szykowa\u0142a go nawet na nowego papie\u017ca, jednak \u015bmier\u0107 Sergiusza III pokrzy\u017cowa\u0142a jej szyki<\/span>.<\/p>\n

\n

Papie\u017ce do wymiany<\/strong><\/h4>\n

Jan nie by\u0142 jeszcze wystarczaj\u0105co umocowany w rzymskiej elicie, by posadzi\u0107 go na tronie Piotrowym \u2013 a ten nie m\u00f3g\u0142 przecie\u017c pozosta\u0107 pusty. Dlatego Teodora wraz z ma\u0142\u017conkiem szybko znale\u017ali papie\u017ca \u201etymczasowego\u201d<\/strong>. Zosta\u0142 nim Anastazy III, kt\u00f3ry kierowa\u0142 ko\u015bcio\u0142em zaledwie przez 2 lata (oczywi\u015bcie tylko formalnie). Historycy nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce realne rz\u0105dy zamiast figuranta pe\u0142nili konsul Teofilakt<\/span> i jego rozwi\u0105z\u0142a ma\u0142\u017conka.<\/span><\/p>\n

\"Teodorafot.domena publiczna<\/span><\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Teodora postanowi\u0142a na zawsze zwi\u0105za\u0107 tron Piotrowy z rodem Tusculum. W tym celu podsun\u0119\u0142a papie\u017cowi swoj\u0105 m\u0142odziutk\u0105, zaledwie 15-letni\u0105 c\u00f3rk\u0119 Marozj\u0119.<\/span><\/p>\n

Anastazy zmar\u0142 nagle, oficjalnie po tym, jak dosta\u0142 niestrawno\u015bci. Zast\u0105pi\u0142 go papie\u017c Lando, kt\u00f3ry jednak r\u00f3wnie\u017c d\u0142ugo nie nacieszy\u0142 si\u0119 sprawowan\u0105 funkcj\u0105. Po 7 miesi\u0105cach przydarzy\u0142 mu si\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek. Przypadkowo wpad\u0142 do Tybru\u2026<\/span><\/p>\n

Zn\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 wakat. Tym razem jednak faworyt Teodory by\u0142 ju\u017c gotowy, by go zape\u0142ni\u0107. W marcu 914 roku zosta\u0142 papie\u017cem jako Jan X. Rz\u0105dzi\u0142 d\u0142ugo, bo do 928 roku, ale czeka\u0142 go przera\u017caj\u0105cy los. Trzy lata po obj\u0119ciu przez niego biskupstwa Rzymu zmar\u0142a jego kochanka i patronka. A z Marozj\u0105<\/span>, jej starsz\u0105 c\u00f3rk\u0105, ojciec \u015bwi\u0119ty nie mia\u0142 dobrych relacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

By\u0142 zbyt samodzielny. Nie dawa\u0142 si\u0119 sterowa\u0107. Mia\u0142 ambicje polityczne i silny charakter. Zaledwie rok po przej\u0119ciu w\u0142adzy w Watykanie osobi\u015bcie walczy\u0142 na polu bitwy z Saracenami. Si\u0142y chrze\u015bcijan rozbi\u0142y w\u00f3wczas wroga pod Garigliano<\/span> na po\u0142udniu W\u0142och. Po tym zwyci\u0119stwie papie\u017c nama\u015bci\u0142 na cesarza w\u0142oskiego kr\u00f3la Berengara<\/span>.<\/span><\/p>\n

Wszystko to nie podoba\u0142o si\u0119 Marozji<\/span>. Gdy Jan X za bardzo obr\u00f3s\u0142 w pi\u00f3rka i pr\u00f3bowa\u0142 uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od rodu Tusculum<\/span>, najpierw nas\u0142ani zb\u00f3je na jego oczach zasztyletowali mu brata, potem on sam zosta\u0142 uwi\u0119ziony przez Marozj\u0119<\/span> i jej m\u0119\u017ca. Zgin\u0105\u0142 skrytob\u00f3jczo \u2013 zosta\u0142 uduszony w swej celi w Zamku \u015bw. Anio\u0142a w Rzymie.<\/span><\/p>\n

Papie\u017c-b\u0119kart<\/strong><\/h4>\n

Usuni\u0119cie Jana X mia\u0142o utorowa\u0107 drog\u0119 do papiestwa synowi Marozji<\/span> z jej romansu z poprzednim ojcem \u015bwi\u0119tym, Sergiuszem III (kt\u00f3ry sypia\u0142 tak\u017ce z jej matk\u0105). Jan XI by\u0142 jednak za m\u0142ody, by stan\u0105\u0107 na czele Ko\u015bcio\u0142a, dlatego zn\u00f3w pojawi\u0142o si\u0119 kilku \u201epapie\u017cy tymczasowych\u201d. Mowa o Leonie VI, kt\u00f3ry w 928 roku rz\u0105dzi\u0142 ledwie kilka miesi\u0119cy i zosta\u0142 zamordowany. Podobny los czeka\u0142 jego nast\u0119pc\u0119, Stefana II.<\/span><\/p>\n

Wreszcie syn papie\u017ca i na\u0142o\u017cnicy dor\u00f3s\u0142 na tyle, by p\u00f3j\u015b\u0107 w \u015blady ojca. Ten fakt, nawet jak na \u00f3wczesne standardy, by\u0142 gorsz\u0105cy dla rzymskiego ludu i oficjeli. <\/span>Marozja<\/span>, cho\u0107 wp\u0142ywowa, mia\u0142a opini\u0119 kobiety lekkich obyczaj\u00f3w. Wszyscy te\u017c wiedzieli, \u017ce jej syn to b\u0119kart.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"Zamekfot.Kiss Tam\u00e1s \/ CC-BY-SA-3.0<\/span><\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Zamek \u015bw. Anio\u0142a w Rzymie, miejsce \u015bmierci wielu papie\u017cy z X w. n.e ( widok wsp\u00f3\u0142czesny)<\/span><\/p>\n

Ale i tak Jan XI rz\u0105dzi\u0142 cztery lata. Obali\u0142 go jego przyrodni brat Alberyk<\/span>. Zawiedziony faworyzowaniem przez matk\u0119 Jana oraz ma\u0142\u017ce\u0144stwem Marozji<\/span> z niejakim Hugonem (kr\u00f3lem W\u0142och), wywo\u0142a\u0142 rewolt\u0119 w Rzymie. T\u0142um mieszka\u0144c\u00f3w szturmem wzi\u0105\u0142 rezydencj\u0119 rozpustnej matrony. Marozja<\/span> trafi\u0142a do lochu, uwi\u0119ziony zosta\u0142 te\u017c Jan, za to Alberyk<\/span> og\u0142osi\u0142 si\u0119 ksi\u0119ciem Rzymu. Prawdopodobnie to on wyda\u0142 wyrok na swoj\u0105 rodzicielk\u0119. Tak oto Marozja<\/span> z rodu Tusculum<\/span> zosta\u0142a zamordowana na zlecenie w\u0142asnego syna.<\/span><\/p>\n

Odt\u0105d to Alberyk<\/span> rozdawa\u0142 karty w Wiecznym Mie\u015bcie i to od niego zale\u017ca\u0142o, kto b\u0119dzie zasiada\u0142 na papieskim tronie. Wybiera\u0142 pobo\u017cnych i pos\u0142usznych starc\u00f3w. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce instytucja papiestwa odzyska\u0142a dzi\u0119ki temu cho\u0107 namiastk\u0119 godno\u015bci, jednak nic bardziej mylnego. Alberyk<\/span> szykowa\u0142 tron Piotrowy dla swego syna Oktawiana. Najgorsze dla Watykanu mia\u0142o dopiero nadej\u015b\u0107\u2026<\/strong><\/span><\/p>\n

Wielbiciel Szatana na tronie Piotrowym<\/strong><\/h4>\n

W 955 roku, w wieku zaledwie 18 lat Oktawian, syn Alberyka,<\/span> zosta\u0142 papie\u017cem i przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Jan XII. Najwy\u017csze stanowisko w ko\u015bciele obj\u0105\u0142 nieodpowiedzialny, nieokrzesany m\u0142odzieniec o nieokie\u0142znanym temperamencie i nieposkromionym apetycie seksualnym na przedstawicieli p\u0142ci obojga. Za jego czas\u00f3w papiestwo upad\u0142o chyba najni\u017cej w ca\u0142ej swojej historii.<\/span><\/p>\n

Badacze tego pontyfikatu m\u00f3wi\u0105 wprost: Jan XII, najm\u0142odszy papie\u017c w dziejach, zmieni\u0142 Watykan i pa\u0142ac Latera\u0144ski w burdel. Organizowa\u0142 orgie z prostytutkami, kt\u00f3rym za us\u0142ugi p\u0142aci\u0142 kielichami mszalnymi i innymi akcesoriami liturgicznymi. Gwa\u0142ci\u0142 mniszki, a godno\u015bci i stanowiska ko\u015bcielne rozdawa\u0142 dla \u017cartu swoim kolegom. <\/span>Raz dla zabawy wy\u015bwi\u0119ci\u0142 na biskupa 10-letniego ch\u0142opca. Za czas\u00f3w pontyfikatu Jana wino podczas pijatyk la\u0142o si\u0119 strumieniami. Papie\u017c z kolegami \u201er\u017cn\u0105\u0142\u201d w karty, a d\u0142ugi sp\u0142aca\u0142 maj\u0105tkiem ko\u015bcielnym<\/span>. <\/strong><\/p>\n

\"Artystycznafot.F\u00e9licien Rops \/ <\/span><\/span><\/em><\/span>Artystyczna wizja pornokracji wed\u0142ug belgijskiego malarza F\u00e9liciena Ropsa<\/span><\/p>\n

Nie to by\u0142o jednak najgorsze. Z bada\u0144 historyk\u00f3w wynika, \u017ce ojciec \u015bwi\u0119ty\u2026 brzydzi\u0142 si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwem. Wielokrotnie naigrywa\u0142<\/span> si\u0119 z wiary, dopuszcza\u0142 si\u0119 profanacji i blu\u017anierstw. Biskup\u00f3w wy\u015bwi\u0119ca\u0142 w ko\u0144skich stajniach, a podczas orgii wznosi\u0142 publicznie toasty na cze\u015b\u0107 Szatana.<\/span><\/p>\n

Wie\u015bci o jego ekscesach w ko\u0144cu dotar\u0142y do uszu samego cesarza Ottona I. On to w 963 roku wraz ze zbrojnymi przyjecha\u0142 z Niemiec do Rzymu i str\u0105ci\u0142 Jana z urz\u0119du. Nast\u0119pnie zwo\u0142a\u0142 synod biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy uznali by\u0142ego papie\u017ca za winnego rozpusty, symonii (handel urz\u0119dami ko\u015bcielnymi), krzywoprzysi\u0119stwa, kazirodztwa i morderstwa.<\/span><\/p>\n

Zdetronizowany ojciec \u015bwi\u0119ty po wyje\u017adzie Ottona pr\u00f3bowa\u0142 jeszcze odzyska\u0107 w\u0142adz\u0119. Uda\u0142o mu si\u0119 to nawet \u2013 lecz tylko na kr\u00f3tko. Wznieci\u0142 te\u017c krwawo st\u0142umion\u0105 rebeli\u0119. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zmar\u0142 \u2013 podobno na atak serca, jednak wed\u0142ug alternatywnej teorii dosta\u0142 udaru podczas orgii seksualnej. Jeszcze inni twierdzili, \u017ce zgin\u0105\u0142 zat\u0142uczony przez jednego z rzymskich kupc\u00f3w, kt\u00f3ry \u201enakry\u0142\u201d go podczas kopulacji ze swoj\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

Niezale\u017cnie od tego, jaka by\u0142a przyczyna \u015bmierci Jana XII, niczego nie zmieni ona w postrzeganiu i historycznym os\u0105dzie tej postaci. By\u0142 on jedn\u0105 z najbardziej zepsutych kreatur w historii ko\u015bcio\u0142a \u2013 a zarazem \u201etylko\u201d dzieckiem swoich czas\u00f3w, gdy godno\u015bci ko\u015bcielne traktowano jako szans\u0119 na posiadanie w\u0142adzy, podniesienie osobistego statusu i \u017cycie w zbytku.<\/span><\/p>\n

\"Jedna<\/p>\n

Jedna z hipotez dotycz\u0105ca \u015bmierci Jana XII m\u00f3wi, \u017ce zosta\u0142 wyrzucony wprost z sypialni swojej kochanki przez zazdrosnego m\u0119\u017ca.<\/span><\/p>\n

Po detronizacji Jana XII sko\u0144czy\u0142a si\u0119 tzw. pornokracja<\/span>,. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w ko\u015bciele okres reformy i odnowy obyczaj\u00f3w, zapocz\u0105tkowany przez \u017cyj\u0105cych zgodnie z zasadami moralnymi mnich\u00f3w z klasztoru Cluny. Propagowali oni powr\u00f3t do regu\u0142y \u015bw. Benedykta \u2013 a wi\u0119c skromnego \u017cycia, zachowania celibatu, codziennej modlitwy i pracy. Znale\u017ali poparcie u papie\u017ca Sylwestra II, wybitnego matematyka i filozofa, kt\u00f3ry nie akceptowa\u0142 symonii oraz \u201e\u015bwieckich\u201d obyczaj\u00f3w kleru.<\/span><\/p>\n

Mroczne czasy pornokracji<\/span>, zwane r\u00f3wnie\u017c \u201e<\/span>saeculum<\/span> obscurum\u201d,<\/span> czyli ponurym stuleciem, przemin\u0119\u0142y.<\/strong> Nie znaczy to jednak, \u017ce w p\u00f3\u017aniejszych okresach na papieskim tronie nie zasiadali z\u0142oczy\u0144cy, rozpustnicy i skandali\u015bci. To ju\u017c jednak zupe\u0142nie inna historia\u2026<\/span><\/p>\n

\n

Bibliografia:<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

    \n
  1. \n
      \n
    1. Richard McBrien, Leksykon papie\u017cy. Pontyfikaty od Piotra Aposto\u0142a do Jana Paw\u0142a II, \u015awiat Ksi\u0105\u017cki 2003.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
        \n
      1. \n
          \n
        1. Nigel Cawthorne, \u017bycie seksualne papie\u017cy, Wydawnictwo Forma Sztuk 2000.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
            \n
          1. \n
              \n
            1. Jan Wierusz Kowalski, Poczet papie\u017cy, Krajowa Agencja Wydawnicza 1985.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                \n
              1. \n
                  \n
                1. Eeamon Duffy, \u015awi\u0119ci i Grzesznicy \u2013 historia Papie\u017cy, \u015awiat Ksi\u0105\u017cki 2007.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                    \n
                  1. \n
                      \n
                    1. Rudolf Fischer-Wollpert, Leksykon papie\u017cy, Znak 1996.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                        \n
                      1. \n
                          \n
                        1. John N. D. Kelly, Encyklopedia papie\u017cy, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy 1997.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                            \n
                          1. I. \u0141awrecki, Kardyna\u0142owie, Ksi\u0105\u017cka i Wiedza 1965.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n
                            \n
                            \n
                            \n
                            \n

                            Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
                            \nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
                            \nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
                            \n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

                            \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                            \u201eTrupi synod\u201d, czyli po\u015bmiertny s\u0105d nad papie\u017cem Formozusem Pornokracja \u2013 najbardziej wstydliwy okres w dziejach Watykanu Marcin Moneta [Przy tek\u015bcie pracowali tak\u017ce: Maria Procner (redaktor)] To czasy, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wola\u0142by wymaza\u0107 z kart historii. Nigdy wcze\u015bniej ani p\u00f3\u017aniej obyczaje i standardy moralne w Stolicy Piotrowej nie upad\u0142y tak nisko. Zamiast czysto\u015bci i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, kolejni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99364"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99364"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99443,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99364\/revisions\/99443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}