{"id":99427,"date":"2022-11-02T17:09:30","date_gmt":"2022-11-02T15:09:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99427"},"modified":"2022-11-02T14:07:42","modified_gmt":"2022-11-02T12:07:42","slug":"05-09-77","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99427","title":{"rendered":"Historyk nie mo\u017ce milcze\u0107. Chyba \u017ce jest neo-historykiem, tyle wartym co neo-s\u0119dzia. Grabowski polemizuje z Janowskim"},"content":{"rendered":"

Wiceminister Edukacji i Nauki Dariusz Piontkowski i prezes IPN Karol Nawrocki podczas ods\u0142oni\u0119cia tablicy Pomnik Historii na gmachu MEiN w Warszawie, 26 wrze\u015bnia 2022 r. (Fot. Maciek Ja\u017awiecki \/ Agencja Wyborcza.pl)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Historyk nie mo\u017ce milcze\u0107. Chyba \u017ce jest neo-historykiem, tyle wartym co neo-s\u0119dzia. Grabowski polemizuje z Janowskim<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Jan Grabowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Czy pisz\u0105c komentarz dotycz\u0105cy post\u0119puj\u0105cego na naszych oczach upadku polskiej demokracji, stopniowej faszyzacji kraju oraz niszczenia niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w, mam zapomnie\u0107 o moim wykszta\u0142ceniu?\u00a0 Nie zamierzam.<\/strong><\/p>\n

.<\/p>\n

W ostatnim numerze \u201eAle Historia” ukaza\u0142 si\u0119 felieton Macieja Janowskiego (“Jak historycy mog\u0105 przeciwdzia\u0142a\u0107 propagandzie, kt\u00f3ra leje si\u0119 z medi\u00f3w?”), profesora PAN, oraz znanego historyka polskiej inteligencji w XIX wieku. Autora do jego napisania sk\u0142oni\u0142 odczyt prof. Timothy Gartona Asha wyg\u0142oszony na zako\u0144czonym niedawno zje\u017adzie historyk\u00f3w w Krakowie. Jak pisze Janowski, brytyjski historyk wezwa\u0142 mianowicie swoich polskich koleg\u00f3w do zaj\u0119cia stanowiska, do wyra\u017cenia niezgody na to, co si\u0119 obecnie w Polsce dzieje. Jak czytamy w artykule, Timothy Garton Ash stwierdzi\u0142, \u201e\u017ce bywaj\u0105 momenty, gdy historycy, kt\u00f3rzy co do zasady nie powinni si\u0119 miesza\u0107 w partyjn\u0105 polityk\u0119, powinni zabra\u0107 publicznie g\u0142os \u2013 i \u017ce teraz jest taki w\u0142a\u015bnie moment”.<\/span><\/p>\n

Janowski si\u0119 z Ashem nie zgadza. Twierdzi co prawda, \u017ce historycy mog\u0105 zwraca\u0107 si\u0119 do polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, ale wy\u0142\u0105cznie jako zwykli, acz zatroskani obywatele. Dlaczego? Gdy\u017c, jak pisze \u201eekonomista mo\u017ce si\u0119 profesjonalnie wypowiada\u0107 o stanie gospodarki, socjolog \u2013 o problemach spo\u0142ecznych, ale historyk nie jest w stanie profesjonalnie komentowa\u0107 tera\u017aniejszo\u015bci. Mo\u017ce to robi\u0107 jak ka\u017cdy inny cz\u0142owiek, ale nie z mocy swych kompetencji zawodowych”. Jest tak dlatego, \u017ce poznanie historyczne nigdy nie jest w pe\u0142ni naukowe; w \u017ar\u00f3d\u0142owym obrazie przesz\u0142o\u015bci zawsze s\u0105 luki, kt\u00f3re historyk wype\u0142nia moc\u0105 swojej wyobra\u017ani, intuicji, do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych i talentu literackiego.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cdy ma prawo g\u0142osu w debacie<\/strong><\/h4>\n

Przyznam, \u017ce nie bardzo rozumiem postulaty prof. Janowskiego. Zacznijmy od tego, \u017ce socjologia i ekonomia te\u017c nie s\u0105 \u201ew pe\u0142ni naukowe” – wystarczy spojrze\u0107 na dowoln\u0105 dyskusj\u0119 socjolog\u00f3w czy ekonomist\u00f3w, \u017ceby dostrzec, \u017ce \u201eelement intuicji i wyobra\u017ani”, czy te\u017c zwyk\u0142y nieprzewidywalny czynnik ludzki graj\u0105 tam ogromn\u0105 rol\u0119. \u201eDo\u015bwiadczenia \u017cyciowe i moc wyobra\u017ani” – aby si\u0119 w dalszym ci\u0105gu odnie\u015b\u0107 do s\u0142\u00f3w dyrektora IH PAN – mog\u0105 sk\u0142oni\u0107 ekonomist\u0119 Adama Glapi\u0144skiego do postawienia diagnozy diametralnie sprzecznej z\u00a0diagnoz\u0105 ekonomisty Bogus\u0142awa Grabowskiego<\/a><\/strong><\/span>\u00a0– cho\u0107 przecie\u017c obaj wychodz\u0105 z analizy tych samych danych makroekonomicznych. A co z ekonomi\u0105 spo\u0142eczn\u0105? O socjologach i ich zmieniaj\u0105cych si\u0119 \u201emodelowaniach zachowa\u0144 spo\u0142ecznych” ju\u017c nawet nie wspomn\u0119.<\/span><\/p>\n

Ale poci\u0105gnijmy to rozumowanie do logicznego ko\u0144ca: czy profesor Marcin Zaremba, autor \u201eWielkiej Trwogi”, posiadacz doktorat\u00f3w z historii i z socjologii, m\u00f3g\u0142by z tego tytu\u0142u zabra\u0107 g\u0142os de publicis, czy te\u017c nie? Czy prof. Joanna Tokarska-Bakir, bohaterka niezwykle wa\u017cnego, proroczego wr\u0119cz wywiadu z 2016 r. o nadchodz\u0105cym faszyzmie (\u201eRze\u017anik na horyzoncie”<\/a>)<\/strong><\/span>, mog\u0142a si\u0119 wypowiedzie\u0107, bo mia\u0142a przy sobie legitymacj\u0119 antropologa kultury, a nie historyka?<\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c z perspektywy historyka, kt\u00f3ry ca\u0142e zawodowe \u017cycie sp\u0119dzi\u0142 za oceanem, nie mog\u0119 ukry\u0107 zdumienia. Stosuj\u0105c proponowan\u0105 przez prof. Janowskiego masztab\u0119 musieliby\u015bmy zanegowa\u0107 fundamentalnie wa\u017cne (publiczne, publicystyczne i skierowane do szerokich mas) debaty prowadzone przez historyk\u00f3w w Stanach, w Kanadzie, i w Wielkiej Brytanii. Debaty, kt\u00f3rych celem jest wyja\u015bnienie dzisiejszej kondycji tych spo\u0142ecze\u0144stw (nie stroni\u0105c od rozwi\u0105za\u0144 dotycz\u0105cych przysz\u0142o\u015bci) w oparciu o nasz\u0105 wiedz\u0119 o demokracji, kolonizacji, dekolonizacji czy te\u017c o wp\u0142ywach ideologii rasistowskich w epokach minionych.<\/span><\/p>\n

Nawet do Polski dotar\u0142y zapewne dramatyczne apele, artyku\u0142y i wywiady Tymothy Snyder\u2019a (wyst\u0119puj\u0105cego w pe\u0142nych regaliach profesora historii Uniwersytetu Yale) broni\u0105cego demokracji przez \u201erze\u017anikiem” (tu raz jeszcze odwo\u0142am si\u0119 do znakomitego tekstu Joanny Tokarskiej-Bakir), czyli nadchodz\u0105cym szybkim krokiem nowym faszyzuj\u0105cym totalitaryzmem w wydaniu trumpowskim. A jak mieliby\u015bmy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do Historikerstreit 2.0, kt\u00f3ra od 2020 roku toczona jest w Niemczech? Podobne debaty toczone s\u0105 te\u017c przez historyk\u00f3w belgijskich, francuskich czy holenderskich – a wymieniam jedynie te lepiej mi znane z w\u0142asnych lektur.<\/span><\/p>\n

\u201eWszelkie wnioski z przesz\u0142o\u015bci dla wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci musz\u0105 by\u0107 subiektywne: sytuacje nigdy nie s\u0105 identyczne i wyb\u00f3r odniesie\u0144 historycznych zale\u017cy od tego, kt\u00f3re elementy uznamy za wa\u017cne” – pisze Janowski. Ale przecie\u017c te same regu\u0142y wykluczenia mo\u017cna zastosowa\u0107 do przedstawicieli w\u0142a\u015bciwie wszystkich nauk spo\u0142ecznych i humanistycznych! W zgodzie w takimi postulatami, debaty publiczne o stanie naszego spo\u0142ecze\u0144stwa zaw\u0119ziliby\u015bmy do przedstawicieli nauk \u015bcis\u0142ych oraz licznych \u201ezwyk\u0142ych, acz zatroskanych obywateli”.<\/span><\/p>\n

Czy historyk ma zapomnie\u0107 o historii?<\/strong><\/h4>\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do historyk\u00f3w. Jak postuluje Janowski, historycy mog\u0105 komentowa\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107, ale \u201enie na mocy swoich kompetencji zawodowych”. Nie bardzo wiem, jak nale\u017ca\u0142oby w praktyce to twierdzenie interpretowa\u0107: czy pisz\u0105c komentarz dotycz\u0105cy tera\u017aniejszo\u015bci, mam (jako historyk) powstrzyma\u0107 si\u0119 od zaznaczenia mojego stopnia naukowego oraz afiliacji uniwersyteckiej? Trudno mi si\u0119 z tym zgodzi\u0107, ale – na potrzeby dyskusji – za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce jestem sk\u0142onny to zastrze\u017cenie uzna\u0107 za zasadne. Co dalej?<\/span><\/p>\n

Czy pisz\u0105c komentarz dotycz\u0105cy post\u0119puj\u0105cego na naszych oczach upadku polskiej demokracji, stopniowej faszyzacji kraju oraz niszczenia niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w, mam zapomnie\u0107 o moim wykszta\u0142ceniu, o metodach dyskursywnych stosowanych w historii, o stosowanych metodach poznawczych, wreszcie o mojej wiedzy, kt\u00f3ra pozostaje ze wspomnianymi wcze\u015bniej atrybutami w bezpo\u015brednim zwi\u0105zku? Czy mam si\u0119 nie odnosi\u0107 do znanej mi z w\u0142asnych bada\u0144 historii? Czy dopiero wtedy wolno mi zabra\u0107 g\u0142os de publicis, jak ju\u017c poczuj\u0119 si\u0119 \u201ezwyk\u0142ym zatroskanym obywatelem”, oczyszczonym z \u201esubiektywnej wiedzy”?<\/span><\/p>\n

\n

Socjologowi wolno, ekonomi\u015bcie wolno, antropologowi (cho\u0107 wszyscy poruszaj\u0105 si\u0119 w \u015bwiecie fantazji i interpretacji) wolno – a nam, historykom, nie wolno?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

O ile wi\u0119c nie zgadzam si\u0119 z Maciejem Janowskim w kwestii obecno\u015bci historyk\u00f3w (jako historyk\u00f3w) w sferze publicznej, o tyle uwa\u017cam, \u017ce polskich historyk\u00f3w czeka wa\u017cna i publiczna dyskusja dotycz\u0105ca przysz\u0142o\u015bci naszego zawodu.<\/p>\n

Bierzmy przyk\u0142ad z prawnik\u00f3w<\/strong><\/h4>\n

W po\u0142owie pa\u017adziernika bra\u0142em udzia\u0142 w \u201eIgrzyskach Wolno\u015bci”, konferencji organizowanej co roku przez \u015brodowiska opozycyjne wobec sprawuj\u0105cych dzi\u015b w Polsce rz\u0105dy nacjonalist\u00f3w. W jednym z paneli, kt\u00f3remu si\u0119 przys\u0142uchiwa\u0142em (\u201eGruba kreska czy Norymberga? Przysz\u0142o\u015b\u0107 s\u0105downictwa po katastrofie\u00a0PIS-u<\/a>“), udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o kilkoro prawnik\u00f3w: adwokatka, s\u0119dzia, prawniczka dzia\u0142aj\u0105ca w jednej z organizacji pozarz\u0105dowych, by\u0142y rzecznik Praw Obywatelskich. Rozmowa dotyczy\u0142a sposob\u00f3w naprawy g\u0142\u0119boko zranionego systemu s\u0105downictwa, a najwi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119cono neo-s\u0119dziom. Co zrobi\u0107 z lud\u017ami mianowanymi przez prezydenta Dud\u0119 na stanowiska s\u0119dziowskie z pogwa\u0142ceniem polskiej konstytucji oraz wbrew wyrokom Trybuna\u0142\u00f3w europejskich? Czy nale\u017cy \u201ewzruszy\u0107” (co za obosieczne s\u0142owo!) wydane przez nich wyroki, kt\u00f3re id\u0105 ju\u017c w dziesi\u0105tki, je\u017celi nie setki tysi\u0119cy? Czy nale\u017cy neo-s\u0119dzi\u00f3w obj\u0105\u0107 amnesti\u0105, czy podda\u0107 ich czystce; czy mo\u017ce raczej powinno wymaga\u0107 si\u0119 od nich (od niekt\u00f3rych z nich) aktu skruchy i ekspiacji? Uczestnicy dyskusji polemizowali gor\u0105co; zdania by\u0142y podzielone.<\/span><\/p>\n

Im d\u0142u\u017cej przys\u0142uchiwa\u0142em si\u0119 rozwa\u017caniom panelist\u00f3w, tym bardziej wzrasta\u0142 we mnie podszyty zazdro\u015bci\u0105 podziw. Prawnicy mog\u0105, a my nie? Przecie\u017c sytuacja na polu historii niewiele r\u00f3\u017cni si\u0119 od dramatu dokonuj\u0105cego si\u0119 w sferze s\u0105downictwa. Odpowiednikiem neo-s\u0119dzi\u00f3w na naszym polu s\u0105 neo-historycy, ludzie z doktoratami z historii pracuj\u0105cy w instytucjach pa\u0144stwowych takich jak IPN, Instytut Pileckiego czy te\u017c w rosn\u0105cych jak grzyby po deszczu muzeach \u201eto\u017csamo\u015bciowych”, kt\u00f3rych celem jest tworzenie oraz obrona \u201enarracji pa\u0144stwowej” w polskiej historii – oraz walka z jej przeciwnikami.<\/span><\/p>\n

IPN, Instytut Pileckiego czyli PiS-owscy urz\u0119dnicy od historii<\/strong><\/h4>\n

W normalnym \u015bwiecie zawodowy historyk to badacz z doktoratem, kt\u00f3ry sam wyznacza pole swoich zainteresowa\u0144 badawczych, kt\u00f3ry nast\u0119pnie sam zdobywa \u015brodki na ich prowadzenie w ramach konkurs\u00f3w grantowych ocenianych przez tzw. peers, czyli innych fachowc\u00f3w z tej samej dziedziny. Tymczasem neo-historycy zostaj\u0105 oddelegowani na odcinki badawcze, kt\u00f3re w\u0142adze w danym momencie uzna\u0142y za szczeg\u00f3lnie istotne z punktu widzenia polskiej polityki historycznej (PPH). Prace neo-historyk\u00f3w realizowane s\u0105 w oparciu o centralne granty wydzielane szczodr\u0105 r\u0119k\u0105 wprost z bud\u017cetu pa\u0144stwa bez wzgl\u0119du na ich warto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

Neo-historyk\u00f3w nazwa\u0107 mo\u017cna \u201eurz\u0119dnikami od historii”, cierpliwie i z r\u00f3\u017cnym skutkiem, \u201eprodukuj\u0105cymi” mas\u0119 historiograficzn\u0105 o do\u015b\u0107 pod\u0142ej zazwyczaj jako\u015bci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jako badacz historii Zag\u0142ady do\u015bwiadcza\u0142em (i do\u015bwiadczam) dzia\u0142a\u0144 neo-historyk\u00f3w w spos\u00f3b szczeg\u00f3lnie dotkliwy i cz\u0119sty. Nie mog\u0119 nie wspomnie\u0107 tu o kampanii nienawi\u015bci uruchomionej przez w\u0142adze po publikacji ksi\u0105\u017cki \u201eDalej jest noc”, kt\u00f3rej by\u0142em wsp\u00f3\u0142autorem. W kampanii tej wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 przynajmmniej kilkudziesi\u0119ciu neo-historyk\u00f3w (znanych mi z nazwiska), a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich z omawian\u0105 tematyk\u0105 nie mia\u0142a wcze\u015bniej nic lub prawie nic wsp\u00f3lnego! Ale najwyra\u017aniej zostali \u201erzuceni” na ten odcinek walki ideologicznej. Jedni pisali wewn\u0119trzne \u201eraporty krytyczne”, inni zabierali g\u0142os w mediach, jeszcze inni dok\u0142adali swoje trzy gorsze w starannie dobranych warsztatach i zjazdach. W \u015blad za zleconymi centralnie atakami, id\u0105 pseudo-naukowe publikacje, kt\u00f3re te\u017c, bocznymi drzwiami, wchodz\u0105 w g\u0142\u00f3wny nurt polskiej historiografii. Co z tym fantem zrobi\u0107? Czy mo\u017cemy te publikacje, jak ju\u017c do Polski wr\u00f3ci demokracja, \u201ewzruszy\u0107”, tak jak \u201ewzruszeniu” ulec mog\u0105 wyroki neo-s\u0119dzi\u00f3w? Ot, temat pod dyskusj\u0119 dla cz\u0142onk\u00f3w polskiego cechu historyk\u00f3w…<\/span><\/p>\n

Pa\u0144stwo wydaje krocie, by wypaczy\u0107 w\u0142asn\u0105 histori\u0119<\/strong><\/h4>\n

Historia Zag\u0142ady jest mo\u017ce najbardziej eksponowanym, najbardziej nara\u017conym na ataki pa\u0144stwa odcinkiem polskiej historii, ale przecie\u017c nie jedynym. Wspomnie\u0107 trzeba ataki neo-historyk\u00f3w na historyk\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 stosunkami polsko-ukrai\u0144skimi czy histori\u0105 powojennego podziemia antykomunistycznego. W niekt\u00f3rych wypadkach ataki neo-historyk\u00f3w sko\u0144czy\u0142y si\u0119 brutalnym zwolnieniem ich ofiar z pracy! A co z historykami pracuj\u0105cymi w \u201ezdobytych” przez w\u0142adze muzeach \u201eto\u017csamo\u015bciowych”, takich jak cho\u0107by muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku? Przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107.<\/span><\/p>\n

Problem z neo-historykami nie jest zagadnieniem marginalnym – w samym IPN zatrudnionych jest ponad 400 pracownik\u00f3w z dyplomami doktorskimi (magistr\u00f3w nawet nie licz\u0119)! Ilu pracuje w Instytucie Pileckiego i w innych pokrewnych instytucjach, nie wiem. Nie wszyscy, rzecz jasna, mog\u0105 by\u0107 zaliczeni do neo-historyk\u00f3w, ale wszyscy swoimi nazwiskami firmuj\u0105 i legitymizuj\u0105 dzia\u0142ania tych instytucji. Pami\u0119tajmy, \u017ce sytuacja panuj\u0105ca w dziedzinie historii w Polsce jest czym\u015b bez precedensu. Rzadko kiedy w historii pa\u0144stwo uruchomi\u0142o podobne \u015brodki w celu wypaczenia w\u0142asnych dziej\u00f3w, poddaniu ich dyktatowi w\u0142adzy.<\/span><\/p>\n

O ile \u201ewzruszenie” wk\u0142adu historiograficznego neo-historyk\u00f3w nie jest rzecz\u0105 trudn\u0105 (na pocz\u0105tek wystarczy ich konsekwentnie nie cytowa\u0107 i si\u0119 do nich nie odnosi\u0107), o tyle pozostaje spraw\u0105 otwart\u0105 jak odnie\u015b\u0107 si\u0119 do \u201enaukowych” karier ich autor\u00f3w. Jak post\u0105pi\u0107, gdy ju\u017c Polska powr\u00f3ci na drog\u0119 demokracji? To w\u0142a\u015bnie powinno sta\u0107 si\u0119 przedmiotem bardzo szerokiej, bardzo publicznej dyskusji polskich historyk\u00f3w. Jako \u017cyczliwy obserwator polskiej sceny historycznej z wielkim zainteresowaniem b\u0119d\u0119 obserwowa\u0107 zmagania moich polskich kole\u017canek i koleg\u00f3w z tym bolesnym problemem. Mam nadziej\u0119, \u017ce w d\u0105\u017ceniu do naprawy, cech polskich historyk\u00f3w wyka\u017ce si\u0119 odwag\u0105 i determinacj\u0105 r\u00f3wn\u0105 cechowi polskich prawnik\u00f3w walcz\u0105cych o sanacj\u0119 systemu s\u0105downictwa.<\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Jan Grabowski – <\/a><\/strong><\/span>Pracuje na uniwersytecie w Ottawie, jest autorem wielu publikacji na temat Holokaustu, m.in. monografii “Na posterunku. Udzia\u0142 polskiej policji granatowej i kryminalnej w Zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w”.<\/em><\/span><\/p>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiceminister Edukacji i Nauki Dariusz Piontkowski i prezes IPN Karol Nawrocki podczas ods\u0142oni\u0119cia tablicy Pomnik Historii na gmachu MEiN w Warszawie, 26 wrze\u015bnia 2022 r. (Fot. Maciek Ja\u017awiecki \/ Agencja Wyborcza.pl) Historyk nie mo\u017ce milcze\u0107. Chyba \u017ce jest neo-historykiem, tyle wartym co neo-s\u0119dzia. Grabowski polemizuje z Janowskim Jan Grabowski Czy pisz\u0105c komentarz dotycz\u0105cy post\u0119puj\u0105cego na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99427"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99427"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99442,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99427\/revisions\/99442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}