{"id":99499,"date":"2022-11-04T17:09:12","date_gmt":"2022-11-04T15:09:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99499"},"modified":"2022-11-04T16:48:38","modified_gmt":"2022-11-04T14:48:38","slug":"08-09-74","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99499","title":{"rendered":"Ira\u0144czyk o Iranie: Zmiana re\u017cimu? Uwierzyli\u015bmy, \u017ce mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107"},"content":{"rendered":"

Protest w Rzymie przeciwko \u015bmierci Mahsy Amini, kobiety, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a w areszcie policyjnym w Iranie, 29 pa\u017adziernika 2022 r. (Fot. Gregorio Borgia \/ AP Photo)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Ira\u0144czyk o Iranie: Zmiana re\u017cimu? Uwierzyli\u015bmy, \u017ce mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Marta Urz\u0119dowska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Zaprzeczanie to sztuka, kt\u00f3r\u0105 ira\u0144ski re\u017cim dopracowa\u0142 do perfekcji. Kto\u015b ginie – zaprzeczaj\u0105, kto\u015b zostaje skatowany – zaprzeczaj\u0105, kto\u015b znika bez echa – zaprzeczaj\u0105. W\u0142a\u015bnie dlatego jeste\u015bmy tacy w\u015bciekli – opowiada “Wyborczej” m\u0142ody mieszkaniec Iranu.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n
\n<\/div>\n

Marta Urz\u0119dowska: Rozmawiali\u015bmy miesi\u0105c temu. Co od tej pory zmieni\u0142o si\u0119 w Iranie?<\/h4>\n

M\u0142ody Ira\u0144czyk (nazwisko do wiadomo\u015bci redakcji \u201eWyborczej”): Z jednej strony sytuacja z zewn\u0105trz mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 podobna \u2013 Ira\u0144czycy nadal protestuj\u0105. Z drugiej \u2013 zmieni\u0142a si\u0119 radykalnie. W tym sensie, \u017ce wcze\u015bniej demonstrowali g\u0142\u00f3wnie mieszka\u0144cy du\u017cych miast, teraz dzieje si\u0119 to w setkach miast i miasteczek.\u00a0Protesty i strajki rozla\u0142y si\u0119 dos\u0142ownie na ca\u0142y kraj.<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

I \u2013 cho\u0107 mo\u017ce nie wida\u0107 tego z zewn\u0105trz \u2013 Ira\u0144czycy przestali si\u0119 ba\u0107. Tak jakby naprawd\u0119 wyobrazili sobie zmian\u0119, odej\u015bcie tego re\u017cimu. A kiedy cz\u0142owiek raz sobie to wyobrazi, nie ma ju\u017c odwrotu. Po prostu w kt\u00f3rym\u015b momencie uwierzyli\u015bmy, \u017ce to naprawd\u0119 mo\u017ce si\u0119 sta\u0107.<\/span><\/p>\n

\n\"PrezydentPrezydent Ebrahim Raisi. Iran, Teheran, 4 listopada 2022 r.<\/span>\u00a0\u00a0Fot. Vahid Salemi \/ AP Photo<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Tw\u00f3j przyjaciel zosta\u0142 w ostatnich dniach aresztowany. Wiadomo, co si\u0119 z nim dzieje?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Nie. W\u0142a\u015bnie tak to dzia\u0142a \u2013 cz\u0142owiek po prostu znika. Wiadomo, \u017ce go zatrzymali, po czym zapada cisza. Od rana pr\u00f3bujemy dzia\u0142a\u0107, ale nawet nie jeste\u015bmy w stanie si\u0119 czego\u015b dowiedzie\u0107. Wiemy natomiast, \u017ce w Iranie taka cisza nigdy nie zwiastuje niczego dobrego.<\/span><\/p>\n

Co si\u0119 dzieje z lud\u017ami, kt\u00f3rzy trafiaj\u0105 za kratki?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Zale\u017cy, kto ich zatrzyma, zale\u017cy, kto stawia zarzuty. Je\u015bli cz\u0142owiek wpadnie w r\u0119ce basid\u017cich \u2013 boj\u00f3wek na us\u0142ugach re\u017cimu \u2013 to po nim, ju\u017c nie wyjdzie. Je\u015bli spraw\u0119 rozpatruje regularny s\u0105d \u2013 jest szansa, \u017ce wyjdzie. Ale i tak pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie musia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 i stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem. Bo w Iranie, jak kogo\u015b ju\u017c raz spisz\u0105, \u017ce by\u0142 na protestach, to koniec \u2013 ma swoj\u0105 teczk\u0119 na zawsze. I to do niego wr\u00f3ci.<\/span><\/p>\n

Nie wiemy na razie, jakie kary czekaj\u0105 tych, kt\u00f3rzy zostali zatrzymani, szczeg\u00f3lnie \u017ce ich procesy dopiero si\u0119 zaczynaj\u0105. Jest pewne, \u017ce niekt\u00f3rych czekaj\u0105 egzekucje. Innych wi\u0119zienie \u2013 pewnie, jak zwykle w takich przypadkach, od pi\u0119ciu do pi\u0119tnastu lat. A je\u015bli chodzi o student\u00f3w i pracownik\u00f3w uczelni, zostan\u0105 co najmniej wyrzuceni z uczelni i pracy, tu nie trzeba czeka\u0107 na \u017caden wyrok, to si\u0119 dzieje ju\u017c w tej chwili.<\/span><\/p>\n

W jakich warunkach s\u0105 przetrzymywani?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Wiemy, \u017ce w wi\u0119zieniach sytuacja jest fatalna. Demonstranci s\u0105 przetrzymywani wraz z przest\u0119pcami, szerzy si\u0119 przemoc. Ostatnio g\u0142o\u015bna by\u0142a historia po\u017caru i zamieszek w jednym z naszych najgorszych wi\u0119zie\u0144\u00a0\u2013 Evin w Teheranie. Do tej pory nie znamy szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, wiemy tylko, \u017ce wi\u0119\u017aniowie zostali zaatakowani, \u017ce kto\u015b zgin\u0105\u0142, ale niczego nie mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107.<\/span><\/p>\n

Wiesz, jaka jest ulubiona bro\u0144 tego re\u017cimu? Zaprzeczanie. To sztuka, kt\u00f3r\u0105 dopracowali do perfekcji. Kto\u015b ginie \u2013 zaprzeczaj\u0105, kto\u015b zostaje skatowany \u2013 zaprzeczaj\u0105, kto\u015b znika bez echa \u2013 zaprzeczaj\u0105, dziej\u0105 si\u0119 straszne rzeczy w wi\u0119zieniu\u00a0\u2013 zaprzeczaj\u0105. I w\u0142a\u015bnie to tak rozw\u015bcieczy\u0142o Ira\u0144czyk\u00f3w \u2013 po prostu mamy do\u015b\u0107 bycia nabijanymi w butelk\u0119.<\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da dzi\u015b sytuacja na uczelniach? Protesty nadal trwaj\u0105?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Codziennie. Do medi\u00f3w, do sieci przedostaj\u0105 si\u0119 tylko obrazki z najwi\u0119kszych uczelni, g\u0142\u00f3wnie w Teheranie i innych du\u017cych miastach, ale to samo dzieje si\u0119 wsz\u0119dzie, w ca\u0142ym kraju.<\/span><\/p>\n

Codziennie ogl\u0105damy nagrania student\u00f3w, profesor\u00f3w strajkuj\u0105cych, wyst\u0119puj\u0105cych przeciwko basid\u017cim. Oni naprawd\u0119 si\u0119 nie boj\u0105, s\u0105 niesamowici, nieustraszeni.<\/span><\/p>\n

Nie wiem, czy wsz\u0119dzie jest takie prawo, ale w Iranie policja, s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa nie mog\u0105 wej\u015b\u0107 na teren uczelni bez zgody rektora. Tymczasem teraz codziennie bezpieka atakuje student\u00f3w i naukowc\u00f3w na kampusach \u2013 to znaczy, \u017ce w\u0142adze uczelni pozwalaj\u0105 s\u0142u\u017cbom wej\u015b\u0107, strzela\u0107 do ludzi, bi\u0107, aresztowa\u0107, wywozi\u0107. Wstydzi\u0142yby si\u0119.<\/span><\/p>\n

W ostatnich dniach do sieci trafi\u0142o nagranie, na kt\u00f3rym policjanci katuj\u0105 jednego z demonstrant\u00f3w, po czym strzelaj\u0105 do le\u017c\u0105cego. To dla was szok?<\/strong><\/span><\/h4>\n

\u2013 To dla nas standard. Tylko u\u015bci\u015blijmy \u2013 ludzie, kt\u00f3rych widzimy na nagraniach, ci, kt\u00f3rzy pa\u0142kami bij\u0105 protestuj\u0105cych, strzelaj\u0105, \u015bcigaj\u0105 ludzi na motorach, porywaj\u0105 i pakuj\u0105 do samochod\u00f3w, to rzadko jest policja.\u00a0Przecie\u017c praktycznie nie ma tam ludzi w mundurach.<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Wiesz, jak wygl\u0105da ira\u0144ski policjant? Nie m\u00f3g\u0142by nawet pobiec za uciekaj\u0105cym demonstrantem, bo brzuch by mu nie pozwoli\u0142. Ci wysocy, napakowani go\u015bcie w cywilnych ubraniach to nie s\u0105 policjanci, to boj\u00f3wki na us\u0142ugach re\u017cimu. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, ilu z nich ma tatua\u017ce \u2013 gdyby s\u0142u\u017cyli oficjalnie w policji, w og\u00f3le nie mogliby ich mie\u0107, tatua\u017ce w islamskiej republice s\u0105 haram, zakazane. A oni wszyscy s\u0105 wytatuowani.<\/span><\/p>\n

A teraz pojawi\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce Teheran \u2013 tak jak Moskwa \u2013 zaczyna \u015bci\u0105ga\u0107 i op\u0142aca\u0107 najemnik\u00f3w z zagranicy, \u017ceby pomogli t\u0142umi\u0107 protesty. Co zreszt\u0105 pokazuje, \u017ce sam ju\u017c sobie nie radzi.<\/span><\/p>\n

Dzieci w szko\u0142ach te\u017c nadal protestuj\u0105?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Ca\u0142y czas pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o demonstracjach, o tym, \u017ce dzieciaki przep\u0119dzaj\u0105 oficjeli, skanduj\u0105 antyre\u017cimowe has\u0142a. Wtedy do szk\u00f3\u0142 wchodzi bezpieka i znowu \u2013 wpuszczaj\u0105 j\u0105 dyrektorzy. Mo\u017cecie to sobie w og\u00f3le wyobrazi\u0107? Wezwa\u0107 takich bandyt\u00f3w, \u017ceby pobili dzieci?<\/span><\/p>\n

A potem s\u0142yszymy o skatowanych dziewczynkach umieraj\u0105cych w szpitalu. I o dzieciakach przetrzymywanych w psychiatrykach \u2013 to wszystko naprawd\u0119 dzieje si\u0119 ka\u017cdego dnia. My\u015bl\u0119, \u017ce \u2013 chocia\u017c protesty, rewolucje zdarzaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013 nigdzie nie wygl\u0105da to tak jak obecnie w Iranie.<\/span><\/p>\n

Czy to w\u0142a\u015bnie informacje o tym, \u017ce z r\u0105k bezpieki gin\u0105 demonstruj\u0105ce kobiety czy dziewczynki, sprawiaj\u0105, \u017ce protesty nie s\u0142abn\u0105?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 To jeden z najwa\u017cniejszych powod\u00f3w gniewu. Bo \u017ceby zrozumie\u0107, co si\u0119 dzisiaj dzieje, trzeba zna\u0107 Iran, rozumie\u0107 Ira\u0144czyk\u00f3w. Wiesz, co dla nas jest najwa\u017cniejsze? Rodzina, dzieci. A teraz ludzie codziennie s\u0142ysz\u0105 o zabitej pi\u0119tnasto-, szesnastolatce. Nawet ci, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nigdy nie protestowali, po prostu nie wytrzymuj\u0105. To ju\u017c nie jest czas, \u017ceby milcze\u0107.<\/span><\/p>\n

Czasem si\u0119 zastanawiam, kto doradza tym re\u017cimowym idiotom. W ka\u017cdym razie to na pewno nie s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105 Iran i Ira\u0144czyk\u00f3w. To wygl\u0105da raczej tak, jakby kto\u015b im podszeptywa\u0142, jak pope\u0142ni\u0107 najgorsze b\u0142\u0119dy, robi\u0107 najwi\u0119ksze g\u0142upoty. Kiedy tylko pojawia si\u0119 szansa, \u017ce protesty zaczn\u0105 zamiera\u0107, ginie kolejna dziewczyna, kolejne dziecko i wszystko zaczyna si\u0119 od nowa.<\/span><\/p>\n

Powiedzie\u0107, \u017ce dolewaj\u0105 oliwy do ognia, to nie powiedzie\u0107 nic.<\/span><\/p>\n

Rodziny tych dzieci nie maj\u0105 szans na sprawiedliwo\u015b\u0107?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 \u017badnej. Powt\u00f3rz\u0119 to, co m\u00f3wi\u0142em wcze\u015bniej \u2013 te w\u0142adze wyspecjalizowa\u0142y si\u0119 w zaprzeczaniu. A nie mo\u017cna przyzna\u0107 si\u0119 do czego\u015b, co si\u0119 nie wydarzy\u0142o, tym bardziej nie mo\u017cna za to nikogo ukara\u0107 ani nikomu zado\u015b\u0107uczyni\u0107. Pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119 na inn\u0105 form\u0119 sprawiedliwo\u015bci \u2013 na upadek re\u017cimu.<\/span><\/p>\n

Kiedy rozmawiali\u015bmy ostatnio, m\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce to ju\u017c nie s\u0105 tylko protesty, to rewolucja. Nadal tak uwa\u017casz?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 To na pewno jest rewolucja i \u015bwiat powoli zaczyna to rozumie\u0107. Jako pierwszy tego s\u0142owa w kontek\u015bcie obecnych protest\u00f3w u\u017cy\u0142 chyba premier Kanady Justin Trudeau, podobne stwierdzenia pojawiaj\u0105 si\u0119 w USA, a ostatnio \u2013 tak\u017ce w niemieckiej administracji, kt\u00f3ra zreszt\u0105 zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce nie ma mowy o uspokojeniu sytuacji, i w\u0142a\u015bnie kaza\u0142a Niemcom ucieka\u0107 z Iranu.<\/span><\/p>\n

Zainteresowanie \u015bwiata jednak i tak jest za ma\u0142e \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 wag\u0119 tego, co si\u0119 dzieje. Wiem, \u017ce sytuacja geopolityczna jest trudna, \u017ce trwa wojna w Ukrainie, ale przecie\u017c Zachodowi powinno zale\u017ce\u0107 na Iranie bez religijnego re\u017cimu. Bo to oznacza\u0142oby koniec wa\u017cnego sojusznika Rosji, koniec kryzysu energetycznego. Nie rozumiem, dlaczego nie dostajemy wi\u0119kszego wsparcia Zachodu w walce o zmian\u0119 systemu.<\/span><\/p>\n

Wierzysz, \u017ce naprawd\u0119 mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107?<\/strong><\/h4>\n

\u2013 Wierz\u0119. Nie chodzi tylko o protesty, naprawd\u0119 zmiana wisi w powietrzu. Reza Pahlawi, syn ostatniego\u00a0szacha<\/a>, wezwa\u0142 ju\u017c opozycj\u0119 do zjednoczenia, do obalenia re\u017cimu. Zaczynaj\u0105 si\u0119 rozmowy ira\u0144skich polityk\u00f3w w kraju i za granic\u0105 o transformacji, o utworzeniu rz\u0105du tymczasowego.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119c z jednej strony mamy rozw\u015bcieczonych ludzi, kt\u00f3rzy nie opuszcz\u0105 ju\u017c tych ulic, z drugiej \u2013 polityk\u00f3w opozycji, kt\u00f3rzy powa\u017cnie zaczynaj\u0105 my\u015ble\u0107 o nowych rz\u0105dach. Co maj\u0105 wsp\u00f3lnego? Wszyscy uwierzyli, \u017ce w Iranie zmiana jest mo\u017cliwa.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Protest w Rzymie przeciwko \u015bmierci Mahsy Amini, kobiety, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a w areszcie policyjnym w Iranie, 29 pa\u017adziernika 2022 r. (Fot. Gregorio Borgia \/ AP Photo) Ira\u0144czyk o Iranie: Zmiana re\u017cimu? Uwierzyli\u015bmy, \u017ce mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107 Marta Urz\u0119dowska Zaprzeczanie to sztuka, kt\u00f3r\u0105 ira\u0144ski re\u017cim dopracowa\u0142 do perfekcji. Kto\u015b ginie – zaprzeczaj\u0105, kto\u015b zostaje skatowany – […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99499"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99513,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99499\/revisions\/99513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}