{"id":99578,"date":"2022-11-11T17:09:49","date_gmt":"2022-11-11T15:09:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99578"},"modified":"2022-11-07T13:40:39","modified_gmt":"2022-11-07T11:40:39","slug":"11-05-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99578","title":{"rendered":"Dlaczego na pomniku w obozie koncentracyjnym brakowa\u0142o trzech tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Brama w obozie koncentracyjnym w Dachau z napisem ‘Arbeit macht frei’ (praca czyni wolnym) (fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Dlaczego na pomniku w obozie koncentracyjnym brakowa\u0142o trzech tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Anna Machcewicz<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Dlaczego na pomniku w obozie koncentracyjnym brakowa\u0142o trzech tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w?<\/strong><\/span><\/h4>\n

.<\/p>\n

Zwiedzenie kolejnego muzeum \u2013 utworzonego na miejscu by\u0142ego obozu koncentracyjnego \u2013 mimo powtarzalno\u015bci element\u00f3w wystawy, sta\u0142o\u015bci w funkcjonowaniu obozowej machiny nie zmniejsza ci\u0119\u017caru w sercu. Ka\u017cdy zwiedzaj\u0105cy musi si\u0119 mierzy\u0107 po raz kolejny z pytaniem, jak to by\u0142o mo\u017cliwe? Z drugiej strony ta powtarzana i pozornie znana historia za ka\u017cdym razem dostarcza coraz bardziej szczeg\u00f3\u0142owej wiedzy, bo przecie\u017c ka\u017cdy ob\u00f3z mia\u0142 swoj\u0105 specyfik\u0119. Taka by\u0142a moja wyprawa do Dachau.<\/span><\/p>\n

Ob\u00f3z koncentracyjny Dachau<\/strong><\/h4>\n

Ten ob\u00f3z dla politycznych przeciwnik\u00f3w nazist\u00f3w powsta\u0142 na terenie nieczynnej fabryki prochu i amunicji 22 marca 1933 r., wkr\u00f3tce po nominacji Hitlera na kanclerza Rzeszy. Istnia\u0142 12 lat i stale si\u0119 powi\u0119ksza\u0142. Na jego obszarze i w licznych filiach wi\u0119ziono ponad 200 tys. ludzi z ca\u0142ej Europy. Oko\u0142o jednej pi\u0105tej straci\u0142o \u017cycie, zanim zosta\u0142 wyzwolony 29 kwietnia 1945 r. przez \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich.<\/span><\/p>\n

By\u0142 obozem wzorcowym, \u201eszko\u0142\u0105 przemocy” najpierw dla w\u0142asnej za\u0142ogi sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z esesman\u00f3w. Pierwszy komendant Theodor Eicke og\u0142osi\u0142 w pa\u017adzierniku 1933 r. regulamin zawieraj\u0105cy brutalne sankcje karne dla wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz przepisy s\u0142u\u017cbowe dla wartownik\u00f3w SS (Schutzstaffel). Regulamin instytucjonalizowa\u0142 w\u0142adz\u0119 SS nad wi\u0119\u017aniami, sankcjonowa\u0142 samowol\u0119 i terror.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Zdj\u0119cieZdj\u0119cie propagandowe: stra\u017cnicy SS i wi\u0119\u017aniowie w obozie koncentracyjnym Dachau, czerwiec 1938 r.<\/span>\u00a0\u00a0Bundesarchiv, Bild 152-23-07A \/ CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 DE , via Wikimedia Commons<\/span><\/em><\/p>\n

Wypracowano tu schematy poni\u017cania wi\u0119\u017ani\u00f3w, odzierania ich z godno\u015bci, bezdusznego korzystania z ich si\u0142 witalnych, a\u017c do ostatecznych mo\u017cliwo\u015bci. Eicke obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 szefa Inspektoratu Oboz\u00f3w Koncentracyjnych i wprowadzi\u0142 obowi\u0105zuj\u0105cy w Dachau model w pozosta\u0142ych obozach.<\/span><\/p>\n

Pomnik w Muzeum KL-Dachau<\/strong><\/h4>\n

Licz\u0105ce 43 tys. Dachau niedaleko Monachium jest znane \u015bwiatu jako miejsce zbrodni narodowego socjalizmu. Wcale nie chcia\u0142o podtrzymywa\u0107 tej pami\u0119ci, skoro a\u017c do lat 60. teren by\u0142ego obozu zamieszkiwali Niemcy wygnani z teren\u00f3w Polski i Czech. Dopiero w 1965 r. na \u017c\u0105danie by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w powsta\u0142o tu Muzeum KL-Dachau.<\/span><\/p>\n

We wrze\u015bniu 1968 r. na terenie obozu uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to pomnik Narod\u00f3w autorstwa jugos\u0142owia\u0144skiego rze\u017abiarza Nandora Glida. Naprzeciwko rze\u017aby z br\u0105zu, kt\u00f3ra symbolizuje posta\u0107 cz\u0142owieka w ogrodzeniu z drutu kolczastego, znajduje si\u0119 relief w kszta\u0142cie \u0142a\u0144cucha, oznaczaj\u0105cy w przeno\u015bni solidarno\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozie. Na reliefie umieszczono tr\u00f3jk\u0105ty w rozmaitych kolorach, kt\u00f3rymi SS stygmatyzowa\u0142o poszczeg\u00f3lne kategorie wi\u0119\u017ani\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"WeWe wrze\u015bniu 1968 r. na terenie obozu Dachau uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to pomnik Narod\u00f3w autorstwa jugos\u0142owia\u0144skiego rze\u017abiarza Nandora Glida<\/span>\u00a0\u00a0fot. Iuliia mr, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Pierwotne za\u0142o\u017cenie rze\u017abiarza, to, kt\u00f3re wygra\u0142o konkurs w 1959 r., zosta\u0142o w pomniku okaleczone. W\u015br\u00f3d tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w brak r\u00f3\u017cowego, zielonego i czarnego, kt\u00f3rymi oznaczani byli homoseksuali\u015bci, kryminali\u015bci i tzw. wi\u0119\u017aniowie aspo\u0142eczni. W pami\u0119ci by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, w dominuj\u0105cej narracji nie mieli statusu ofiar.<\/span><\/p>\n

Tr\u00f3jk\u0105ty, kt\u00f3re wr\u00f3ci\u0142y<\/strong><\/h4>\n

Narracja, dominuj\u0105ca jeszcze do lat 80., ulega\u0142a stopniowej zmianie. Na ogl\u0105danej dzi\u015b wystawie wszystkie kategorie wi\u0119\u017ani\u00f3w odzyska\u0142y r\u00f3wnorz\u0119dny g\u0142os. St\u0105d wiem np., \u017ce robotnik Anton H. by\u0142 niedu\u017cego wzrostu i upo\u015bledzony fizycznie. Ju\u017c przed 1933 r. cz\u0119sto by\u0142 karany za \u017cebractwo. We wrze\u015bniu 1933 r. podczas wielkiej operacji policyjnej przeciwko \u017cebrakom zosta\u0142 aresztowany i skazany na dwa lata pobytu w domu pracy poprawczej. St\u0105d, z racji przepe\u0142nienia, zosta\u0142 w maju 1934 r. wraz z innymi zatrzymanymi wys\u0142any do Dachau, gdzie otrzyma\u0142 kategori\u0119 wi\u0119\u017ania \u201easpo\u0142ecznego” i zosta\u0142 oznaczony czarnym tr\u00f3jk\u0105tem.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"Materia\u0142yMateria\u0142y szkoleniowe dla stra\u017cnik\u00f3w SS – identyfikacja wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/span>\u00a0\u00a0Public domain, via Wikimedia Commons<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

W 1936 r. nadal by\u0142 w obozie, cho\u0107 czas kary ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Zreszt\u0105 w tym roku zn\u00f3w by\u0142a ob\u0142awa i m\u00f3g\u0142 pa\u015b\u0107 jej ofiar\u0105. Dalszy los Antona H. nie jest znany. Pozosta\u0142o zdj\u0119cie z policyjnej kartoteki i spisana na jej podstawie kr\u00f3tka notka o jego \u017cyciu.<\/span><\/p>\n

\n

Podczas rz\u0105d\u00f3w nazist\u00f3w tacy jak on zostali bezterminowo wykluczeni ze spo\u0142ecze\u0144stwa, skazani na straszny los w obozie, a po wojnie przez lata usuwani ze zbiorowej pami\u0119ci.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Trudno si\u0119 z nimi by\u0142o uto\u017csamia\u0107. Nie byli wi\u0119\u017aniami politycznymi, bojownikami ruchu oporu, duchownymi (kt\u00f3rych szczeg\u00f3lnie wielu, zw\u0142aszcza z Polski, trafi\u0142o do Dachau) ani \u017bydami. A wi\u0119c nie mogli by\u0107 traktowani ani jako bohaterowie, ani jako ofiary prze\u015bladowa\u0144, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za najstraszniejsze i najwa\u017cniejsze w pejza\u017cu zbrodni III Rzeszy. A przecie\u017c \u017cycie Antona H. by\u0142o nie mniej warte ni\u017c kt\u00f3rejkolwiek innej ofiary Dachau czy innego obozu.<\/span><\/p>\n

\n

Anna Machcewicz<\/a><\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Historyczka dziej\u00f3w najnowszych. Pracuje w Instytucie Studi\u00f3w Politycznych PAN.<\/em><\/span><\/p>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Brama w obozie koncentracyjnym w Dachau z napisem ‘Arbeit macht frei’ (praca czyni wolnym) (fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons) Dlaczego na pomniku w obozie koncentracyjnym brakowa\u0142o trzech tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w? Anna Machcewicz Dlaczego na pomniku w obozie koncentracyjnym brakowa\u0142o trzech tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w? . Zwiedzenie kolejnego muzeum \u2013 utworzonego na miejscu by\u0142ego obozu koncentracyjnego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99578"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99592,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99578\/revisions\/99592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}