{"id":99798,"date":"2022-11-21T17:09:13","date_gmt":"2022-11-21T15:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99798"},"modified":"2022-11-17T15:35:55","modified_gmt":"2022-11-17T13:35:55","slug":"21-09-80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99798","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo, religia, dzieci i \u017bydzi"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Pa\u0144stwo, religia, dzieci i \u017bydzi<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"<span>Ameryka\u0144skiAmeryka\u0144ski znaczek pocztowy z Ko\u015bciuszk\u0105 warto\u015bci 5 cent\u00f3w<\/em><\/span><\/p>\n

Powr\u00f3ci\u0142a marksowska idea, \u017ce\u00a0pa\u0144stwo jest aparatem ucisku i\u00a0wyzysku. Tym razem dowiadujemy si\u0119 tego nie\u00a0z\u00a0Anglii a\u00a0ze\u00a0Stan\u00f3w Zjednoczonych, ucisk i\u00a0wyzysk jest teraz nie\u00a0tyle klasowy, ile rasowy, biali i\u00a0podobni do\u00a0bia\u0142ych, uciskaj\u0105 i\u00a0wyzyskuj\u0105 kolorowych, reszta tych nowych modnych bzdur jest plagiatem. Koncepcje Karola Marksa oparte by\u0142y na\u00a0licznych poprawnych obserwacjach, charakteryzowa\u0142o je\u00a0jednak fatalne uproszczenie i\u00a0tragiczna w\u00a0skutkach propozycja rewolucyjnej naprawy \u015bwiata.<\/strong><\/p>\n

Pomys\u0142 zniesienia spo\u0142ecze\u0144stwa klasowego by\u0142 interesuj\u0105cy i\u00a0wydawa\u0142 si\u0119 bardzo moralny. Propozycja wymordowania tych, kt\u00f3rzy\u00a0maj\u0105 lepiej, przez\u00a0tych, kt\u00f3rzy\u00a0maj\u0105 gorzej, w\u00a0celu osi\u0105gni\u0119cia powszechnego braterstwa nie\u00a0przynios\u0142a jednak oczekiwanych rezultat\u00f3w. Nadal marzymy o\u00a0lepszym pa\u0144stwie, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0jest prawo i\u00a0sprawiedliwo\u015b\u0107.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Co\u00a0ma\u00a0do\u00a0tego religia, dzieci i\u00a0\u017bydzi? Nie\u00a0tylko\u00a0Karol Marks podejrzewa\u0142, \u017ce\u00a0religia jest doskona\u0142ym narz\u0119dziem manipulowania ludzk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, a\u00a0instytucje religijne maj\u0105 tendencj\u0119 do\u00a0sojuszu z\u00a0wyzyskiwaczami.<\/span><\/p>\n

Rewolucja francuska, kiedy wpad\u0142a w\u00a0amok terroru, ta\u015bmowo obcina\u0142a g\u0142owy arystokrat\u00f3w i\u00a0biskup\u00f3w, a\u00a0nast\u0119pnie tych, kt\u00f3rzy\u00a0mieli niew\u0142a\u015bciwe idee powszechnego braterstwa. Karol Marks mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce\u00a0nast\u0119pnym razem p\u00f3jdzie lepiej, za\u015b mniej rewolucyjne pr\u00f3by naprawiania \u015bwiata, czy\u00a0to\u00a0te\u00a0brytyjskie, czy\u00a0ameryka\u0144skie, nie\u00a0wydawa\u0142y mu\u00a0si\u0119 interesuj\u0105ce. Myli\u0142 si\u0119 (b\u0142\u0105d jest rzecz\u0105 ludzk\u0105); ta\u00a0rewolucja, kt\u00f3ra\u00a0odwo\u0142ywa\u0142a si\u0119 do\u00a0jego my\u015bli, przynios\u0142a miliony trup\u00f3w, nie\u00a0przynios\u0142a \u017cadnego braterstwa, nie\u00a0zlikwidowa\u0142a wyzysku i\u00a0ucisku ani nie\u00a0przynios\u0142a powszechnego dobrobytu.<\/span><\/p>\n

Karol Marks w\u00a0swoim s\u0142ynnym artykule \u201eZur Judenfrage\u201d z\u00a01844 roku pisa\u0142 przywo\u0142uj\u0105c przyk\u0142ad Ameryki, \u017ce\u00a0\u015bwieckie pa\u0144stwo nie\u00a0ma\u00a0religii pa\u0144stwowej, ale\u00a0nie\u00a0znosi ani religii, ani w\u0142asno\u015bci. Jego zdaniem chrze\u015bcijanie staj\u0105 si\u0119 \u017bydami, bo\u00a0ziemsk\u0105 religi\u0105 \u017byd\u00f3w s\u0105\u00a0pieni\u0105dze, emancypuj\u0105c si\u0119 \u017bydzi staj\u0105 si\u0119 pot\u0119g\u0105 finansow\u0105, bo\u00a0\u017bydzi to\u00a0zapaleni kapitali\u015bci.<\/span><\/p>\n

(Dyskusja czy\u00a0Karol Marks by\u0142 antysemit\u0105, czy\u00a0by\u0142 tylko\u00a0bardzo \u015bwiat\u0142ym my\u015blicielem, trwa do\u00a0dzi\u015b, ale\u00a0powoli osiada, wypychana przez\u00a0inne wa\u017cne tematy).<\/span><\/p>\n

Jeff Jacoby z\u00a0\u201eBoston Globe\u201d przypomnia\u0142 niedawno wymian\u0119 pogl\u0105d\u00f3w w\u00a01820 roku mi\u0119dzy ameryka\u0144skim \u017bydem, lekarzem, przedsi\u0119biorc\u0105 i\u00a0dzia\u0142aczem, a\u00a0Thomasem Jeffersonem. Jacob de\u00a0la\u00a0Motty przes\u0142a\u0142 by\u0142emu prezydentowi kopi\u0119 przem\u00f3wienia, kt\u00f3re wyg\u0142osi\u0142 w\u00a0synagodze. Jefferson odpisa\u0142, \u017ce\u00a0jest satysfakcjonuj\u0105ce, i\u017c\u00a0Stany Zjednoczone s\u0105\u00a0pierwszym krajem w\u00a0historii, kt\u00f3ry\u00a0udowodni\u0142 \u015bwiatu dwie zbawienne prawdy, \u017ce\u00a0cz\u0142owiek mo\u017ce rz\u0105dzi\u0107 swoim losem oraz\u00a0\u017ce\u00a0wolno\u015b\u0107 religijna jest najskuteczniejszym lekarstwem na\u00a0spory religijne. Zasada obywatelskiego rz\u0105du brzmi: \u201epodzieleni trwamy, zjednoczeni upadamy\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n

Jefferson podkre\u015bla\u0142 to, co\u00a0m\u00f3wi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Waszyngton, \u017ce\u00a0pa\u0144stwo musi zdecydowanie odm\u00f3wi\u0107 poparcia jakiegokolwiek wyznania, nie\u00a0wolno walczy\u0107 z\u00a0religi\u0105, ale\u00a0nie\u00a0wolno r\u00f3wnie\u017c dopu\u015bci\u0107 do\u00a0sojuszu \u017cadnej grupy wyznaniowej z\u00a0w\u0142adz\u0105 \u015bwieck\u0105.<\/span><\/p>\n

Jacoby pisze, \u017ce\u00a0Amerykanie tocz\u0105 w\u015bciek\u0142e spory o\u00a0edukacj\u0119, o\u00a0podatki, o\u00a0dyskryminacj\u0119, ale\u00a0spory mi\u0119dzyreligijne s\u0105\u00a0rzadkie. Mo\u017cna z\u00a0tym dyskutowa\u0107, gdy\u017c\u00a0w\u00a0sporach o\u00a0edukacj\u0119 wy\u0142a\u017c\u0105 cz\u0119sto spory religijne, ale\u00a0prawd\u0105 jest, \u017ce\u00a0to\u00a0rozwi\u0105zanie na\u00a0d\u0142ugo wyciszy\u0142o wa\u015bnie religijne. Czy\u00a0to\u00a0znaczy, \u017ce\u00a0w\u00a0Ameryce nie\u00a0ma\u00a0uprzedze\u0144 na\u00a0tle religijnym? Oczywi\u015bcie, \u017ce\u00a0s\u0105, ale\u00a0dotychczas by\u0142y mniejsze ni\u017c w\u00a0innych krajach. Uprzedzenia wobec \u017byd\u00f3w przyw\u0119drowa\u0142y tu\u00a0z\u00a0Europy, a\u00a0obecnie s\u0105\u00a0wzmacniane przez\u00a0muzu\u0142man\u00f3w i\u00a0przebudzon\u0105 lewic\u0119, jednak przez\u00a0dwa stulecia wielu uwa\u017ca\u0142o, \u017ce\u00a0od\u00a0czas\u00f3w staro\u017cytnych Ameryka jest najbardziej \u017cyczliwym dla \u017byd\u00f3w krajem na\u00a0\u015bwiecie.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

W\u00a0tym samym roku, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0Jefferson korespondowa\u0142 z\u00a0Amerykaninem wyznania moj\u017ceszowego, w\u00a0Polsce Stanis\u0142aw Kostka Potocki wprowadza\u0142 (za\u00a0Wolterem i\u00a0za\u00a0Staszicem) o\u015bwieceniow\u0105 wersj\u0119 antysemityzmu.<\/span><\/p>\n

Wolter nie\u00a0oskar\u017ca\u0142 ju\u017c \u017byd\u00f3w o\u00a0bogob\u00f3jstwo ani o\u00a0zatruwanie studni, ani o\u00a0porywanie chrze\u015bcija\u0144skich dzieci. Ten wielki my\u015bliciel wyja\u015bnia\u0142 swoj\u0105 niech\u0119\u0107 w\u00a0spos\u00f3b znacznie bardziej o\u015bwiecony: \u201e\u017bydzi s\u0105\u00a0ignoranckim i\u00a0barbarzy\u0144skim narodem, kt\u00f3rzy\u00a0od\u00a0dawna zjednoczy\u0142 najbardziej plugaw\u0105 chciwo\u015b\u0107 z\u00a0najbardziej obrzydliwymi przes\u0105dami i\u00a0najbardziej niezwyci\u0119\u017con\u0105 nienawi\u015bci\u0105 do\u00a0ka\u017cdego narodu, kt\u00f3ry\u00a0ich toleruje i\u00a0wzbogaca\u201d. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Kostka Potocki nie\u00a0okazuje wrogo\u015bci, zgo\u0142a przeciwnie, uwa\u017ca, \u017ce\u00a0gdyby\u00a0tylko\u00a0\u017bydzi porzucili swoj\u0105 religi\u0119, stroje i\u00a0obyczaje, \u017cyliby jak wszyscy i\u00a0nikt nie\u00a0zwraca\u0142by na\u00a0nich uwagi. K\u0142opot z\u00a0nimi, bo\u00a0trzymaj\u0105 si\u0119 swoich obyczaj\u00f3w i\u00a0chc\u0105 by\u0107 \u017bydami. Szlachta te\u017c jest tu\u00a0winna, bo\u00a0\u0142upi ich jak mo\u017ce, a\u00a0oni potem odbijaj\u0105 to\u00a0sobie na\u00a0ch\u0142opach. Opanowali prawie ca\u0142y handel, g\u0142\u00f3wnie na\u00a0wsiach, rozpijaj\u0105 ch\u0142op\u00f3w, bo\u00a0im\u00a0szlachta daje w\u00a0pacht wyszynk alkoholu. Poniewa\u017c Potocki prezentuje swoje pogl\u0105dy w\u00a0formie powie\u015bci, wi\u0119c\u00a0nie\u00a0jest to\u00a0wyw\u00f3d sp\u00f3jny. Autor pisze o\u00a0rzetelno\u015bci i\u00a0dobrej organizacji \u017byd\u00f3w, okre\u015bla ich jednak mianem \u201eprzekl\u0119tych, ale\u00a0w\u00a0gruncie rzeczy potrzebnych go\u015bci, kt\u00f3rych\u00a0trzeba zast\u0105pi\u0107 w\u00a0przemy\u015ble i\u00a0handlu\u201d.\u00a0Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, mamy tu\u00a0wst\u0119p do\u00a0p\u00f3\u017aniejszych hase\u0142: nie\u00a0kupuj u\u00a0\u017byda, nie\u00a0pracuj u\u00a0\u017byda, nie\u00a0odzywaj si\u0119 do\u00a0\u017byda i\u00a0bij \u017byda. R\u00f3wnocze\u015bnie sygnalizuje wiar\u0119 w\u00a0asymilacj\u0119, z\u00a0przekonaniem, \u017ce\u00a0wina za\u00a0jej brak le\u017cy po\u00a0ich stronie.\u00a0\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

Drugim polskim przedstawicielem o\u015bwieceniowego antysemityzmu by\u0142 Stanis\u0142aw Staszic, kt\u00f3ry\u00a0na\u00a0cztery lata przed\u00a0publikacj\u0105 \u201ePodr\u00f3\u017cy do\u00a0Ciemnogrodu\u201d wyda\u0142 broszur\u0119,\u00a0O\u00a0przyczynach szkodliwo\u015bci \u017byd\u00f3w.\u00a0<\/em>Staszic, kt\u00f3ry\u00a0doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z\u00a0tego, \u017ce\u00a0najwi\u0119kszym problemem polskich kl\u0119sk jest przywi\u0105zanie szlachty do\u00a0pracy niewolniczej, w\u00a0swoich pogl\u0105dach na\u00a0temat \u017byd\u00f3w \u0142\u0105czy tradycyjne uprzedzenia religijne z\u00a0o\u015bwieceniowymi m\u0105dro\u015bciami i\u00a0nieskrywanym\u00a0 rasizmem.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\u017bydzi byli zaraz\u0105 wewn\u0105trz, zaraz\u0105 ci\u0105gle polityczne cia\u0142o s\u0142abi\u0105c\u0105 i\u00a0n\u0119dzni\u0105c\u0105. Chocia\u017cby nawet to\u00a0cia\u0142o nie\u00a0by\u0142o podzielone, chocia\u017cby po\u00a0podziale zjednoczone zosta\u0142o, przecie\u017c z\u00a0t\u0105\u00a0wewn\u0119trzn\u0105 skaz\u0105 nigdy nie\u00a0nabierze w\u0142a\u015bciwych sobie si\u0142, ani czerstwo\u015bci, musi by\u0107 zawsze tylko\u00a0s\u0142abe, wyn\u0119dznia\u0142e i\u00a0nikczemne.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Ksi\u0105dz Stanis\u0142aw Staszic zrzuci\u0142 sutann\u0119 i\u00a0gloryfikowa\u0142 deizm, wi\u0119c\u00a0by\u0142 cz\u0119sto uwa\u017cany za\u00a0heretyka, ale\u00a0ta\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 jego spu\u015bcizny by\u0142a przez\u00a0kler ceniona i\u00a0do\u00a0dzi\u015b jest wynoszona na\u00a0piedesta\u0142.\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Nasz najbardziej znany przedstawiciel o\u015bwiecenia proponowa\u0142 przymusow\u0105 asymilacj\u0119 \u017byd\u00f3w przez\u00a0zamkni\u0119cie ich w\u00a0gettach, (kt\u00f3re \u0142adnie nazwa\u0142 \u201eobwodami\u201d), polonizacj\u0119, ograniczenie roli rabin\u00f3w. \u017byd po\u00a0resocjalizacji m\u00f3g\u0142by opu\u015bci\u0107 obw\u00f3d i\u00a0ewentualnie \u017cy\u0107 w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119kszy zarzut Staszica, ten sam co\u00a0u\u00a0Potockiego \u2013 rozpijanie ch\u0142op\u00f3w i\u00a0przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, kt\u00f3ra\u00a0blokuje przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w i\u00a0mieszczan. Czytaj\u0105c inne pisma Staszica wiemy, i\u017c\u00a0zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce\u00a0to\u00a0nie\u00a0\u017bydzi blokuj\u0105 ch\u0142opsk\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. O\u00a0zaborach pisa\u0142: \u201ePa\u015b\u0107 mo\u017ce i\u00a0nar\u00f3d wielki, zniszcze\u0107 tylko\u00a0nikczemny\u201d. T\u0119\u00a0nikczemno\u015b\u0107 konsekwentnie odnosi\u0142 do\u00a0szlachty:<\/span><\/p>\n

\n

Macie\u017c wy\u00a0mi\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny? Nie\u00a0obywatelami, ale\u00a0nieprzyjaci\u00f3\u0142mi Polski jeste\u015bcie! Wi\u0119cej szkodzicie temu krajowi, ni\u017celi szkodzili Moskale, Szwedzi, Niemcy, Turcy i\u00a0Tatarzy. Tych okrucie\u0144stwo pad\u0142o na\u00a0niekt\u00f3rych i\u00a0sko\u0144czy\u0142o si\u0119 w\u00a0lat kilka, wasze okrucie\u0144stwo trapi nie\u00a0tylko\u00a0\u017cyj\u0105cych, ale\u00a0nadto k\u0142adzie si\u0119 przeszkod\u0105 wieczn\u0105, aby Polska mog\u0142a ze\u00a0s\u0142aw\u0105 powsta\u0107\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u00a0ksi\u0105\u017cce Potockiego jeden z\u00a0sarmackich bohater\u00f3w m\u00f3wi: \u201cAch szcz\u0119\u015bliwe feudalno\u015bci czasy, kiedy wszyscy inni ludzie byli niczym, a\u00a0szlachta wszystkim, kiedy\u017c znowu przy\u015bwiecicie \u015bwiatu?\u201d Ta\u00a0sarmacka szlachta pokazywana jest w\u00a0jego ksi\u0105\u017cce jako t\u0119pa, zapita, okrutna, przes\u0105dna i\u00a0pobo\u017cna.<\/span><\/p>\n

Dlaczego zatem marz\u0105cy o\u00a0emancypacji ch\u0142op\u00f3w zwolennicy o\u015bwiecenia \u017cywili tak\u00a0g\u0142\u0119bok\u0105 nienawi\u015b\u0107 do\u00a0\u017byd\u00f3w? Poniewa\u017c byli widoczni, rzucali si\u0119 w\u00a0oczy swoj\u0105 obco\u015bci\u0105, wi\u0119c\u00a0nasi o\u015bwieceni szczerze wierzyli, \u017ce\u00a0gdyby\u00a0tylko\u00a0ci\u00a0\u017bydzi przestali wygl\u0105da\u0107 jak \u017bydzi, gdyby\u00a0si\u0119 asymilowali, to\u00a0oni natychmiast przestaliby ich nienawidzi\u0107.<\/span><\/p>\n

W\u00a0kolejnym stuleciu widzieli\u015bmy fal\u0119 asymilacji \u017byd\u00f3w w\u00a0krajach najbardziej rozwini\u0119tych. Nienawi\u015b\u0107 zmieni\u0142a form\u0119; po\u00a0dalszych stu latach nienawidzono \u017byd\u00f3w za\u00a0ich nadreprezentacj\u0119 w\u00a0nauce, w\u00a0wolnych zawodach, w\u00a0literaturze i\u00a0sztuce. Przyjaciel przes\u0142a\u0142 mi\u00a0cytat z\u00a0ksi\u0105\u017cki Kurskiego, (kt\u00f3rej\u00a0nie\u00a0czyta\u0142em), rozmowy Ignacego Paderewskiego z\u00a0brytyjskim historykiem i\u00a0politykiem Lewisem Bernsteinem Namierem\u00a0(Ludwik Bernstein Niemirowski<\/em>, z\u00a0rodziny polskich zasymilowanych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ry\u00a0po\u00a0studiach we\u00a0Lwowie wyjecha\u0142 najpierw do\u00a0Francji, a\u00a0potem do\u00a0Anglii, gdzie zmieni\u0142 nazwisko na\u00a0Namier). T\u0119\u00a0rozmow\u0119 Namier opisa\u0142 tak:<\/span><\/p>\n

\u2013 \u017bydzi w\u00a0Anglii m\u00f3wi\u0105 po\u00a0angielsku \u2013 zacz\u0105\u0142 Paderewski. \u2013 \u017bydzi we\u00a0Francji po\u00a0francusku, w\u00a0Niemczech po\u00a0niemiecku. Dlaczego \u017bydzi w\u00a0Polsce nie\u00a0m\u00f3wi\u0105 po\u00a0polsku?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 A\u00a0czy\u00a0chcia\u0142by pan, by\u00a0m\u00f3wili po\u00a0polsku? \u2013 zapyta\u0142em w\u00a0odpowiedzi. \u2013 Prosz\u0119 wzi\u0105\u0107 pod\u00a0uwag\u0119 \u2013 powiedzia\u0142em \u2013 \u017ce\u00a0w\u00a0Niemczech \u017bydzi stanowi\u0105 oko\u0142o jednego procentu wysoko wyedukowanej populacji, a\u00a0jednak to\u00a0wystarczy, by\u00a0pot\u0119\u017cnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na\u00a0niemieck\u0105 literatur\u0119, muzyk\u0119, pras\u0119 i\u00a0teatr. Co\u00a0to\u00a0b\u0119dzie oznacza\u0107 dla polskiej kultury, je\u015bli polscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy\u00a0stanowi\u0105 10 proc. populacji, porzuc\u0105 jidysz i\u00a0zaczn\u0105 uczy\u0107 si\u0119 polskiego? [\u2026]<\/p>\n

Po\u00a0chwili refleksji Paderewski powiedzia\u0142: \u2013 Mo\u017ce i\u00a0ma\u00a0pan racj\u0119, ale\u00a0przynajmniej niech\u00a0m\u00f3wi\u0105 po\u00a0hebrajsku, a\u00a0nie\u00a0w\u00a0jidysz, bo\u00a0to\u00a0nam dzia\u0142a na\u00a0nerwy.<\/p>\n

\u2013 Jako syjonista z\u00a0pewno\u015bci\u0105 \u017cyczy\u0142bym sobie, by\u00a0przyswoili hebrajski \u2013 odpowiedzia\u0142em \u2013 ale\u00a0prosz\u0119 pozwoli\u0107 sobie powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0gdy\u00a0ju\u017c pan porzuci\u0142 pomys\u0142, by\u00a0m\u00f3wili po\u00a0polsku, to\u00a0w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0z\u00a0j\u0119zyk\u00f3w b\u0119d\u0105 si\u0119 porozumiewa\u0107, jest ju\u017c tylko\u00a0ich spraw\u0105.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n

W\u00a0dwudziestym wieku antysemityzm by\u0142 ju\u017c nap\u0119dzany wielkim przera\u017ceniem z\u00a0powodu asymilacji \u017byd\u00f3w i\u00a0wielk\u0105 ch\u0119ci\u0105 pozbycia si\u0119 nazbyt skutecznej konkurencji w\u00a0presti\u017cowych zawodach. Pojawi\u0142y si\u0119 nowe oczekiwania \u2013 ograniczenia lub zakazu studi\u00f3w, ograniczenia dost\u0119pu do\u00a0niekt\u00f3rych zawod\u00f3w, bojkotu ekonomicznego i\u00a0towarzyskiego. (Nic dziwnego, \u017ce\u00a0wszyscy urodzeni w\u00a0Polsce nobli\u015bci w\u00a0naukach \u015bcis\u0142ych otrzymywali swoje nagrody jako obywatele innych kraj\u00f3w).<\/span><\/p>\n

W\u00a0XXI wieku antysemityzm ponownie si\u0119 nasila, tym razem w\u00a0imi\u0119 solidarno\u015bci z\u00a0palesty\u0144skimi terrorystami (bo\u00a0z\u00a0pewno\u015bci\u0105 nie\u00a0w\u00a0imi\u0119 solidarno\u015bci z\u00a0Palesty\u0144czykami). To\u00a0jest naprawd\u0119 irytuj\u0105ce, \u017ce\u00a0\u017bydzi na\u00a0skrawku ziemi, z\u00a0kt\u00f3rej\u00a0niegdy\u015b ich wyp\u0119dzono, stworzyli kwitn\u0105ce pa\u0144stwo daj\u0105ce swoim obywatelom r\u00f3wne prawa dla siebie i\u00a0dla mieszkaj\u0105cych w\u015br\u00f3d nich mniejszo\u015bci. Golda Meir na\u00a0pytanie egipskiego prezydenta Anwara Sadata o\u00a0to, kiedy b\u0119dzie pok\u00f3j mi\u0119dzy \u017bydami i\u00a0Arabami odpowiedzia\u0142a, \u017ce\u00a0\u201ePok\u00f3j na\u00a0Bliskim Wschodzie b\u0119dzie dopiero wtedy, kiedy Arabowie b\u0119d\u0105 kochali swoje dzieci bardziej ni\u017c nienawidz\u0105 Izraela\u201d. \u00a0<\/span><\/p>\n

Ten cytat przypomnia\u0142 mi\u00a0si\u0119, kiedy patrzy\u0142em na\u00a0tabelk\u0119 opublikowan\u0105 niedawno w\u00a0londy\u0144skim \u201eTimesie\u201d pokazuj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnice w\u00a0wynagrodzeniu pracownik\u00f3w najemnych w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0wyznania. Pokazuj\u0105cy j\u0105\u00a0ameryka\u0144ski bloger, Elder o\u00a0Ziyon, zwraca uwag\u0119, \u017ce\u00a0nie\u00a0towarzyszy\u0142y jej wyja\u015bnienia powodu publikacji, ani pr\u00f3ba wyja\u015bnienia powod\u00f3w tych r\u00f3\u017cnic. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\n
\"Wysoko\u015b\u0107Wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia z\u00a0godzin\u0119 pracy zatrudnionego w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0wyznania.<\/em><\/span>
<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

A\u00a0sprawa jest ze\u00a0wszech miar ciekawa.<\/span><\/p>\n

Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby\u00a0jakikolwiek brytyjski pracodawca pa\u0142a\u0142 tak\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do\u00a0\u017byd\u00f3w i\u00a0Hindus\u00f3w, \u017ceby\u00a0im\u00a0za\u00a0samo wyznanie p\u0142aci\u0142 wi\u0119cej ni\u017c ateistom i\u00a0chrze\u015bcijanom. Ta\u00a0tabelka prawdopodobnie odzwierciedla przeci\u0119tne r\u00f3\u017cnice w\u00a0wykszta\u0142ceniu i\u00a0kwalifikacjach, te\u00a0za\u015b mog\u0105 wynika\u0107 z\u00a0odmiennej kultury mi\u0142o\u015bci do\u00a0w\u0142asnych dzieci.<\/strong>\u00a0Przez\u00a0wiele lat mieszkali\u015bmy w\u00a0Londynie w\u00a0hinduskiej dzielnicy i\u00a0patrzyli\u015bmy ze\u00a0zdumieniem na\u00a0s\u0105siad\u00f3w przejmuj\u0105cych angielskie sklepiki, kioski z\u00a0gazetami, z\u00a0\u017cywno\u015bci\u0105, stacje benzynowe, pracuj\u0105cych po\u00a016 godzin na\u00a0dob\u0119, \u017ceby\u00a0ich dzieci mog\u0142y uczy\u0107 si\u0119 w\u00a0lepszych szko\u0142ach, a\u00a0potem na\u00a0najlepszych uniwersytetach. Nazywano ich czasem \u201e\u017bydami Londynu\u201d.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b w\u00a0Polsce o\u015bwiat\u0105 rz\u0105dzi minister Czarnek, rodzice protestuj\u0105, ale\u00a0tylko\u00a0niekt\u00f3rzy, Konfederaci krzycz\u0105 \u201ePolska to\u00a0nie\u00a0Polin\u201d, rz\u0105dy mamy pobo\u017cne, walcz\u0105ce o\u00a0chrze\u015bcija\u0144skie warto\u015bci. Patrz Ko\u015bciuszko na\u00a0nas z\u00a0nieba. (Ko\u015bciuszko w\u00a0niebo nie\u00a0wierzy\u0142, a\u00a0przedstawicielem by\u0142 raczej o\u015bwiecenia ameryka\u0144skiego ni\u017c francuskiego, z\u00a0przyczyn podanych przez\u00a0Jeffersona).<\/span><\/p>\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Andrzej Koraszewski<\/h1>\n

Publicysta i\u00a0pisarz ekonomiczno-spo\u0142eczny.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Ur. 26 marca\u00a01940\u00a0<\/strong>w\u00a0Szymbarku, by\u0142y dziennikarz\u00a0BBC<\/a>, wiceszef polskiej sekcji BBC, i\u00a0publicysta paryskiej \u201eKultury<\/a>\u201d.\u00a0Wi\u0119cej w\u00a0Wikipedii<\/a><\/strong>.<\/em><\/span><\/p>\n

Facebook<\/strong><\/a><\/em><\/span><\/p>\n

*<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u0144stwo, religia, dzieci i \u017bydzi Andrzej Koraszewski Ameryka\u0144ski znaczek pocztowy z Ko\u015bciuszk\u0105 warto\u015bci 5 cent\u00f3w Powr\u00f3ci\u0142a marksowska idea, \u017ce\u00a0pa\u0144stwo jest aparatem ucisku i\u00a0wyzysku. Tym razem dowiadujemy si\u0119 tego nie\u00a0z\u00a0Anglii a\u00a0ze\u00a0Stan\u00f3w Zjednoczonych, ucisk i\u00a0wyzysk jest teraz nie\u00a0tyle klasowy, ile rasowy, biali i\u00a0podobni do\u00a0bia\u0142ych, uciskaj\u0105 i\u00a0wyzyskuj\u0105 kolorowych, reszta tych nowych modnych bzdur jest plagiatem. Koncepcje Karola Marksa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99798"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99798"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99836,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99798\/revisions\/99836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}