{"id":99867,"date":"2022-11-19T17:09:04","date_gmt":"2022-11-19T15:09:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=99867"},"modified":"2022-11-19T15:21:47","modified_gmt":"2022-11-19T13:21:47","slug":"23-09-79","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=99867","title":{"rendered":"Mia\u0142o nie by\u0107 \u017cadnego \u015blubu, by\u0142y dwa wesela i pogrzeb. Tuszy\u0144ska i Dasko: historia mi\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

Agata Tuszy\u0144ska i Henryk Dasko (fot. archiwum prywatne)<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\"\"<\/a>Mia\u0142o nie by\u0107 \u017cadnego \u015blubu, by\u0142y dwa wesela i pogrzeb. Tuszy\u0144ska i Dasko: historia mi\u0142o\u015bci<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Magdalena Karst-Adamczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Pa\u0144stwo m\u0142odzi nie p\u0142akali. P\u0142akali go\u015bcie. P\u0142akali nad ich nieszcz\u0119\u015bciem, nad ich szcz\u0119\u015bciem, nad ich mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/strong><\/span><\/h4>\n
\n

I.\u00a0<\/strong><\/h4>\n

Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0i Henryk Dasko mieli dwa \u015bluby. Oba w 2005 roku w Toronto. Pierwszy \u2013 cywilny, przed konsulem, po polsku. Drugi \u2013 \u017cydowski, przed rabinem, po hebrajsku.<\/span><\/p>\n

Pierwsz\u0105 przysi\u0119g\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 sk\u0142adali w kaplicy mi\u0119dzywyznaniowej na parterze szpitala neurochirurgicznego w Toronto. Na szpitalnym korytarzu 17 pi\u0119ter wy\u017cej zorganizowali przyj\u0119cie weselne. Gdy pan m\u0142ody spa\u0142, a go\u015bcie smakowali w\u0105tr\u00f3bk\u0119 po \u017cydowsku, na sali obok m\u0142oda dziewczyna umiera\u0142a na raka p\u0142uc.<\/span><\/p>\n

\n

Drug\u0105 przysi\u0119g\u0119 z\u0142o\u017cyli w synagodze Holy Blossom po\u0142o\u017conej w \u017cydowskiej dzielnicy miasta. Bawili si\u0119 potem w ogrodzie swojego wiktoria\u0144skiego domu. By\u0142o wielu przyjaci\u00f3\u0142. By\u0142y wino i ta\u0144ce. Nikt nie my\u015bla\u0142 o \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

A mia\u0142o nie by\u0107 \u017cadnego \u015blubu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

II.<\/strong><\/h4>\n

Poznali si\u0119 14 lat wcze\u015bniej w Nowym Jorku. Za namow\u0105 wsp\u00f3lnej przyjaci\u00f3\u0142ki Henryk zaprosi\u0142 Agat\u0119 na kolacj\u0119. Podobno mia\u0142a nieopisany apetyt, a kolacja by\u0142a kosztowna.<\/span><\/p>\n

Rozmawiali o literaturze (jej Isaacu Singerze, jego Marku H\u0142asce, ich wsp\u00f3lnym Philipie Rocie), o Polsce (Mazurach, Warszawie i Osieckiej), o \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci ka\u017cdego z nich. On opowiada\u0142 o wygnaniu z Polski na fali Marca ’68. M\u00f3wi\u0142: \u201eOdebrano mi prawo do ojczyzny”. Ona opowiada\u0142a, jak w wieku 19 lat dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce jest \u017byd\u00f3wk\u0105, jak przez lata wypiera\u0142a ten fakt, nie wiedz\u0105c, co ma z nim zrobi\u0107. M\u00f3wi\u0142a i nie wierzy\u0142a w to, co s\u0142yszy: w tamtym czasie nie by\u0142 to temat, kt\u00f3ry ch\u0119tnie porusza\u0142a w rozmowach, szczeg\u00f3lnie z obcymi.<\/span><\/p>\n

On zadawa\u0142 wiele pyta\u0144 i egzekwowa\u0142 odpowiedzi. Taki by\u0142 \u2013 konkretny, niecierpliwy, kontroluj\u0105cy. <\/span><\/p>\n

\"AgataAGATA TUSZY\u0143SKA I HENRYK DASKO, 2004 R.<\/span>\u00a0FOT. ARCHIWUM PRYWATNE<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Od tej kolacji wysy\u0142a\u0142 jej purpurowe r\u00f3\u017ce (zawsze przez tego samego pos\u0142a\u0144ca). Pisa\u0142 poczt\u00f3wki. Dzwoni\u0142 ka\u017cdego dnia. To on pierwszy zdecydowa\u0142, \u017ce b\u0119d\u0105 razem. A ona si\u0119 temu podda\u0142a.<\/span><\/p>\n

By\u0142a dziewczynk\u0105 w tym zwi\u0105zku. Lubi\u0142a t\u0119 rol\u0119, czu\u0142a si\u0119 w niej bezpieczna. Wiedzia\u0142a, \u017ce przy Henryku nic z\u0142ego nie ma prawa jej spotka\u0107. I dlatego poddawa\u0142a si\u0119 jego pomys\u0142om. Gdy decydowa\u0142, \u017ce kupi\u0105 jej ciep\u0142\u0105 kurtk\u0119 w Bloomingdale’s (i specjalnie w tym celu przylatywa\u0142 z Toronto do Nowego Jorku). Gdy oznajmia\u0142, \u017ce weekend sp\u0119dz\u0105 w Monte Carlo. Gdy m\u00f3wi\u0142, \u017ce polec\u0105 na wakacje na francusk\u0105 Riwier\u0119 lub do Meksyku. Zawsze m\u00f3wi\u0142a \u201etak”.<\/span><\/p>\n

Tylko na pytanie o ma\u0142\u017ce\u0144stwo odpowiada\u0142a \u201enie”. Bo: \u201eJeszcze nie teraz”, \u201eCa\u0142e \u017cycie przed nami”, \u201eMusz\u0119 doko\u0144czy\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119”, \u201eMusz\u0119 zacz\u0105\u0107 pisa\u0107 now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119”.<\/span><\/p>\n

Przez 14 lat byli razem, ale mieszkali na dw\u00f3ch kontynentach. Agata lubi\u0142a \u017cycie w podr\u00f3\u017cy, na walizkach. Lubi\u0142a ich rozstania i powroty. Lubi\u0142a swoje warszawskie mieszkanie. Lubi\u0142a (wola\u0142a) pracowa\u0107 w samotno\u015bci. Lubi\u0142a ten moment w zawieszeniu nad oceanem, pomi\u0119dzy jednym a drugim domem. Ba\u0142a si\u0119, \u017ce \u015blub m\u00f3g\u0142by jej to odebra\u0107. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce \u015blub to zobowi\u0105zanie. Zobowi\u0105zanie do \u017cycia przy m\u0119\u017cu, w ich przypadku \u2013 w Kanadzie. Wola\u0142a go kocha\u0107 jako nie\u017cona.<\/span><\/p>\n

My\u015bl o \u015blubie odk\u0142ada\u0142a na potem.<\/span><\/p>\n

III.<\/strong><\/h4>\n

W kt\u00f3rym momencie zmieni\u0142a zdanie?<\/span><\/p>\n

Na pewno nie by\u0142o to w \u015brod\u0119, 23 marca 2005. O poranku w swoim warszawskim mieszkaniu odczyta\u0142a wiadomo\u015b\u0107 od niego: \u201eJestem w szpitalu. Podejrzewaj\u0105 guza m\u00f3zgu. Nie przyje\u017cd\u017caj. B\u0119d\u0119 informowa\u0142”.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142a w g\u0142owie gonitw\u0119 my\u015bli. Przysi\u0119ga ma\u0142\u017ce\u0144ska\u00a0nie by\u0142a jedn\u0105 z nich.<\/span><\/p>\n

O \u015blubie nie my\u015bla\u0142a te\u017c 27 marca, jedz\u0105c pisank\u0119 na lotnisku we Frankfurcie. By\u0142a Niedziela Wielkanocna. Gdyby nie awaria na lotnisku w Warszawie, nie sp\u00f3\u017ani\u0142aby si\u0119 dziewi\u0119\u0107 minut na samolot i by\u0142aby ju\u017c z Henrykiem w Toronto.<\/span><\/p>\n

Wtedy my\u015bla\u0142a o pechu.<\/span><\/p>\n

Kiedy wreszcie dotar\u0142a na miejsce, ukochany, po raz ostatni w roli opiekuna, czeka\u0142 na ni\u0105 na lotnisku. Za chwil\u0119 ich role mia\u0142y si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107. Z m\u0119\u017cczyzny opoki Henryk mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 pacjentem.<\/span><\/p>\n

Pragnienie, by zosta\u0107 jego \u017con\u0105, pojawi\u0142o si\u0119 wtedy, gdy ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci za ich zwi\u0105zek przechyli\u0142 si\u0119 na jej stron\u0119.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce sta\u0142o si\u0119 to 15 kwietnia, gdy neurochirurdzy pr\u00f3bowali usun\u0105\u0107 z g\u0142owy Henryka z\u0142o\u015bliwy guz? Rozci\u0119li wtedy g\u0142ow\u0119 i zobaczyli gwiazd\u0119, kt\u00f3rej ramiona wczepi\u0142y si\u0119 w mi\u0119kk\u0105 tkank\u0119 m\u00f3zgu. Operacja trwa\u0142a sze\u015b\u0107 godzin. Mo\u017ce wtedy, czekaj\u0105c, gdy godziny si\u0119 d\u0142u\u017cy\u0142y, pomy\u015bla\u0142a: \u201eB\u0119dziemy m\u0119\u017cem i \u017con\u0105”.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce my\u015blami o \u015blubie pr\u00f3bowa\u0142a zag\u0142uszy\u0107 my\u015bli o jego cierpieniu, kiedy w podziemiach szpitala neurochirurgicznego w Toronto guza na\u015bwietlano kobaltem? Henrykowi zak\u0142adano na g\u0142ow\u0119 kask, a jego samego przywi\u0105zywano, by mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce promienie precyzyjnie uderz\u0105 w wyznaczone miejsce. M\u0119ski, postawny i w\u0142adczy Henryk w jednej chwili wyda\u0142 jej si\u0119 s\u0142aby i bezbronny. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy pojawi\u0142 si\u0119 \u017cal z powodu \u015blubu, kt\u00f3rego nie mieli, oraz ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3rym si\u0119 nie stali. Mo\u017ce wtedy pomy\u015bla\u0142a, \u017ce niepotrzebnie przez tyle lat broni\u0142a si\u0119 przed tym. \u017be skoro dla niego by\u0142o to wa\u017cne, trzeba by\u0142o si\u0119 zgodzi\u0107. A skoro nie zrobi\u0142a tego wcze\u015bniej, powinna (chce!) zrobi\u0107 to teraz.<\/span><\/p>\n

Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0nie pami\u0119ta jednego konkretnego wydarzenia, nie przypomina sobie chwili ol\u015bnienia. M\u00f3g\u0142 by\u0107 to ka\u017cdy moment ich nowego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce \u201e\u0106wiczenia z utraty” napisa\u0142a, \u017ce oba \u015bluby spowodowa\u0142a jej przyjaci\u00f3\u0142ka Ewa. \u201eChcesz tego, wiem, \u017ce chcesz, pojutrze wyje\u017cd\u017cam, wi\u0119c jutro.<\/i>\u00a0Sprowadzi\u0142a polskiego konsula do szpitala.\u00a0P\u0142akali\u015bmy we troje przy \u0142\u00f3\u017cku H.\u00a0Nic nie przygotowane. Nie mam sukienki.<\/i>\u00a0To bez znaczenia”.<\/span><\/p>\n

IV.<\/strong><\/h4>\n

Maj 2005 by\u0142 dla nich trudny. Na granicy przytomno\u015bci. Na granicy \u017cycia. \u015alub zorganizowali 1 czerwca, w szpitalu, w po\u015bpiechu. Tak jakby bali si\u0119, \u017ce nie zd\u0105\u017c\u0105.<\/span><\/p>\n

Przyjaciele wzi\u0119li na siebie ci\u0119\u017car przygotowania uroczysto\u015bci. Panna m\u0142oda nie by\u0142a w stanie o niczym decydowa\u0107. Jedyne, co zrobi\u0142a sama dla siebie \u2013 a nie zrobi\u0142a dla siebie nic w ci\u0105gu minionych dw\u00f3ch miesi\u0119cy \u2013 to pomalowanie paznokci jaskraw\u0105 czerwieni\u0105. Do \u015blubu przebra\u0142a si\u0119 w szpitalnej toalecie. W tym czasie panu m\u0142odemu zaaplikowano podw\u00f3jny zastrzyk ze steryd\u00f3w. By si\u0119 obudzi\u0142 i by nie zasn\u0105\u0142.<\/span><\/p>\n

\u201ePcham w\u00f3zek \u2013 napisa\u0142a\u00a0Tuszy\u0144ska. \u2013 W prawej r\u0119ce \u015blubny bukiet (r\u00f3\u017cowe anemony i bia\u0142e tulipany). Po lew\u0105 stale si\u0119ga H., jakby sprawdza\u0142, czy nie jest sam. Kto\u015b mi pomaga, kto\u015b przytrzymuje drzwi. Ciasno, zewsz\u0105d ku nam wyci\u0105gni\u0119te d\u0142onie, powoli poruszamy si\u0119 do przodu”.<\/span><\/p>\n

Pa\u0144stwo m\u0142odzi nie my\u015bleli o rzeczach wielkich, bo musieli skoncentrowa\u0107 si\u0119 na ma\u0142ych. Proste, mechaniczne czynno\u015bci w tamtych okoliczno\u015bciach wydawa\u0142y si\u0119 karko\u0142omne. Na ka\u017cdej mogli si\u0119 potkn\u0105\u0107. Czy Henryk b\u0119dzie w stanie wypowiedzie\u0107 s\u0142owa przysi\u0119gi? (Zaczyna powoli, robi pauz\u0119, zbiera si\u0142y na ci\u0105g dalszy. Agata chce mu pom\u00f3c, ale jak? To nie jej kolej. Wszyscy wstrzymuj\u0105 oddech. Wypuszczaj\u0105 powietrze, gdy zn\u00f3w s\u0142ysz\u0105 jego g\u0142os). Potem podpisanie aktu \u015blubu, kolejna pauza. Zn\u00f3w powietrze uwi\u0119zione w przeponie. Czy Henryk utrzyma pi\u00f3ro? (Tak, uda\u0142o si\u0119. Wydech. Ulga).<\/span><\/p>\n

Agata: \u201eByli\u015bmy po dziecinnemu dumni z siebie. \u017be jednak, \u017ce mimo wszystko, \u017ce przecie\u017c, \u017ce tak”.<\/span><\/p>\n

Pa\u0144stwo m\u0142odzi nie p\u0142akali. P\u0142akali go\u015bcie. P\u0142akali nad ich nieszcz\u0119\u015bciem, nad ich szcz\u0119\u015bciem, nad ich mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Cz\u0142owiek choruje wbrew logice \u2013 ju\u017c prawie jest po drugiej stronie i nagle wraca do \u015bwiata \u017cywych. 1 czerwca zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce dla Henryka nie ma ju\u017c szans i \u017ce choroba w ka\u017cdej chwili mo\u017ce go pokona\u0107. 24 lipca ta\u0144czy\u0142 na swoim weselu. Wyrok zosta\u0142 odroczony.<\/span><\/p>\n

Drugi \u015blub oboje prze\u017cyli bardzo \u015bwiadomie. Przed drugim \u015blubem by\u0142 czas na przygotowania. Dekorowanie domu i ogrodu. Zam\u00f3wienie klezmerskiej orkiestry. Po\u017cyczenie sukni \u015blubnej \u2013 bia\u0142ej, do ziemi, dopasowanej w talii, z odkrytymi ramionami. Przygotowanie niebieskiej podwi\u0105zki i po\u017cyczenie sznura pere\u0142.<\/span><\/p>\n

Dwoje \u015bwieckich ludzi, niewierz\u0105cych, niepotrafi\u0105cych si\u0119 modli\u0107, zapragn\u0119\u0142o tradycyjnego \u017cydowskiego \u015blubu. Pod chup\u0105, czyli baldachimem, symbolizuj\u0105cym dom, jaki maj\u0105 stworzy\u0107 (cho\u0107 wiedzieli, \u017ce nie maj\u0105 na to czasu). Z ketub\u0105, czyli dokumentem \u015blubnym, kt\u00f3ry zobowi\u0105zuje m\u0119\u017cczyzn\u0119 do opieki nad \u017con\u0105 (cho\u0107 wiedzieli, \u017ce w ich sytuacji to ona b\u0119dzie opiekowa\u0107 si\u0119 m\u0119\u017cem). Z okrzykiem \u201emazzal tow”, co po hebrajsku znaczy \u201edobra gwiazda” (cho\u0107 wiedzieli, \u017ce na ich niebie gwiazdy ju\u017c zgas\u0142y).<\/span><\/p>\n

O takim \u015blubie marzyli. Taki mieli. Agata nie czu\u0142a ironii. Zn\u00f3w rozpiera\u0142a j\u0105 duma, \u017ce im si\u0119 uda\u0142o. \u017bydowski \u015blub by\u0142 dla nich czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u015blubem. By\u0142 te\u017c powrotem do \u017cydowskiego dziedzictwa, do korzeni ich rodzin. By\u0142 powrotem do domu, do Polski, za kt\u00f3r\u0105 t\u0119sknili bardziej ni\u017c kiedykolwiek.<\/span><\/p>\n

By\u0142 sp\u00f3\u017anion\u0105 celebracj\u0105 ich mi\u0142o\u015bci. Pr\u00f3b\u0105 zaprzeczenia \u015bmierci. W\u0142\u0105czeniem w kr\u0105g tej mi\u0142o\u015bci przyjaci\u00f3\u0142. Wspieraj\u0105cych, oddanych, trwaj\u0105cych przy nich kosztem w\u0142asnego spokoju i w\u0142asnych spraw. \u201ePo\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 nie tylko ze sob\u0105, ale tak\u017ce z nimi” \u2013 m\u00f3wi Agata.<\/span><\/p>\n

Do \u015blubu Henryk poszed\u0142 na w\u0142asnych nogach. Potem wypili toast czerwonym winem i zgodnie z tradycj\u0105 st\u0142ukli kieliszki. Na weselu ta\u0144czyli. \u201eZobaczcie, patrzcie, ta\u0144cz\u0119! Umiera\u0142em, a teraz ta\u0144cz\u0119” \u2013 triumfowa\u0142 Henryk.<\/span><\/p>\n

V.<\/strong><\/h4>\n

Odk\u0105d Henryk zachorowa\u0142, Agata ka\u017cdego dnia sk\u0142ada\u0142a deklaracj\u0119 swojego oddania. Myj\u0105c, ubieraj\u0105c, przekr\u0119caj\u0105c z jednego boku na drugi, poprawiaj\u0105c poduszk\u0119, nalewaj\u0105c zup\u0119. Znosz\u0105c humory, wyzwiska i napady agresji. Banalne czynno\u015bci sta\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym wyznaniem mi\u0142o\u015bci, na jakie kiedykolwiek si\u0119 zdoby\u0142a. Ona, kt\u00f3ra lubi\u0142a zmiany, \u0107wiczy\u0142a powtarzalno\u015b\u0107 i rutyn\u0119. Ona, kt\u00f3ra tak umiej\u0119tnie ubiera my\u015bli w form\u0119, ka\u017cdego dnia wyznawa\u0142a mu mi\u0142o\u015b\u0107, nie u\u017cywaj\u0105c s\u0142\u00f3w. Ale s\u0142owa by\u0142y jej potrzebne. Potrzebowa\u0142a te\u017c formy, by wyrazi\u0107 swoje uczucia do niego. T\u0105 form\u0105 m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko \u015blub. A jeszcze lepiej \u2013 dwa \u015bluby. Dwie ma\u0142\u017ce\u0144skie przysi\u0119gi z\u0142o\u017cone w dw\u00f3ch j\u0119zykach. A pod powierzchni\u0105 s\u0142\u00f3w przysi\u0119gi ma\u0142\u017ce\u0144skiej jej w\u0142asna deklaracja: Zaopiekuj\u0119 si\u0119 tob\u0105. Nie opuszcz\u0119 ci\u0119. To jest nasze \u017cycie. To jest tak\u017ce moja choroba.<\/span><\/p>\n

Agata: “Ma\u0142\u017ce\u0144stwo polega na budowaniu i wsp\u00f3lnym do\u015bwiadczaniu \u017cycia. Polega na tym, \u017ce dwoje ludzi ma wsp\u00f3lne sprawy i wsp\u00f3lny cel, jakim jest wsp\u00f3lna przysz\u0142o\u015b\u0107”.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Agaty i Henryka by\u0142o tego zaprzeczeniem.<\/span><\/p>\n

\u201eWysz\u0142a\u015b za niego za m\u0105\u017c dla przesz\u0142o\u015bci, a nie dla przysz\u0142o\u015bci” \u2013 us\u0142ysza\u0142a od swojej przyjaci\u00f3\u0142ki Any. Trudno by\u0142o nie przyzna\u0107 jej racji.<\/span><\/p>\n

Wysz\u0142a za Henryka dla 14 prze\u017cytych wsp\u00f3lnie lat, wspania\u0142ych, emocjonuj\u0105cych, wype\u0142nionych podr\u00f3\u017cami. Dla \u017cycia bez trosk, bez dramat\u00f3w i bez nieszcz\u0119\u015b\u0107. Dla \u017cycia, kt\u00f3re mieli, kt\u00f3re stracili i kt\u00f3rego nie mogli ju\u017c odzyska\u0107.<\/span><\/p>\n

VI.<\/strong><\/h4>\n

Kiedy Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0po raz pierwszy poczu\u0142a si\u0119 \u017con\u0105? Nie sta\u0142o si\u0119 to podczas pierwszego cywilnego \u015blubu w szpitalu ani chwil\u0119 po nim. Nie sta\u0142o si\u0119 to tak\u017ce po przysi\u0119dze z\u0142o\u017conej w synagodze.<\/span><\/p>\n

\u017bon\u0105 poczu\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej. Wtedy, gdy spad\u0142 na ni\u0105 ci\u0119\u017car organizowania ich wsp\u00f3lnego \u017cycia. Bo organizowanie \u017cycia w chorobie Henryka by\u0142o ponad si\u0142y dziewczynki.<\/span><\/p>\n

Trzeba by\u0142o uczestniczy\u0107 w trudnych rozmowach z lekarzami, oswoi\u0107 egzotyczn\u0105 nazw\u0119 guza \u2013 glioblastoma mutliforme, przyj\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z chorob\u0105. Trzeba by\u0142o zorganizowa\u0107 chodzik, materac przeciwodle\u017cynowy, opiek\u0119 piel\u0119gniarsk\u0105. Trzeba by\u0142o w \u015brodku nocy kupi\u0107 lody cytrynowe. Trzeba by\u0142o 20 razy w ci\u0105gu godziny zej\u015b\u0107 po schodach z drugiego pi\u0119tra na parter, a potem wej\u015b\u0107 z parteru na drugie pi\u0119tro i przynie\u015b\u0107: kanapk\u0119 z szynk\u0105, herbat\u0119, pierniczki alpejskie, kanapk\u0119 z serem, sok. Trzeba by\u0142o zawie\u017a\u0107 na operacj\u0119. Trzeba by\u0142o czeka\u0107 w trakcie operacji. Trzeba by\u0142o nie spa\u0107 w nocy.<\/span><\/p>\n

\u017badna dziewczynka nie podo\u0142a\u0142aby temu.<\/span><\/p>\n

Agata: \u201eMo\u017ce \u017cona to kto\u015b, na kogo mo\u017cna liczy\u0107 w ka\u017cdej sytuacji? Mo\u017ce to osoba dobra nie tylko na wyjazd do Monte Carlo, na francusk\u0105 Riwier\u0119 czy do Meksyku, ale te\u017c osoba, kt\u00f3ra jest oparciem w wielkiej tragedii? Mo\u017ce to kobieta, kt\u00f3ra nie zastanawia si\u0119, czy ma si\u0142y, by co\u015b zrobi\u0107, ale kt\u00f3ra znajduje si\u0142y i robi”.<\/span><\/p>\n

Agata\u00a0Tuszy\u0144ska, \u017cona, zrobi\u0142a dla swojego m\u0119\u017ca, Henryka, to wszystko. I du\u017co wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n

Pierwsz\u0105 rocznic\u0119 \u017cydowskiego \u015blubu obchodzili w Warszawie. To by\u0142o po\u017cegnanie Henryka z polsk\u0105 ziemi\u0105 i polskimi przyjaci\u00f3\u0142mi. Oboje byli ju\u017c bardzo zm\u0119czeni. Spodziewali si\u0119, \u017ce wi\u0119cej rocznic nie b\u0119dzie.<\/span><\/p>\n

Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0m\u00f3wi, \u017ce ka\u017cdy \u015blub ma w sobie co\u015b z zakl\u0119cia. Dwoje ludzi wie, \u017ce mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 wszystko \u2013 mo\u017cna si\u0119 odkocha\u0107, mo\u017cna zakocha\u0107 si\u0119 w kim\u015b innym, mo\u017cna si\u0119 nawet znienawidzi\u0107 \u2013 a jednak zakochani ludzie decyduj\u0105 si\u0119 na z\u0142o\u017cenie deklaracji przy \u015bwiadkach, ufaj\u0105c, \u017ce to, co z\u0142e, to, co mog\u0142oby zagrozi\u0107 ich mi\u0142o\u015bci, nigdy si\u0119 nie zdarzy. Kiedy oni sk\u0142adali przysi\u0119g\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105, wiedzieli, \u017ce choroba jest \u015bmiertelna. Nie wierzyli w cud. Chcieli tylko troch\u0119 czasu. Wed\u0142ug prognoz lekarzy, wed\u0142ug statystyk i zdrowego rozs\u0105dku tego czasu nie mieli. Mi\u0142o\u015b\u0107, obecno\u015b\u0107 i troska Agaty przed\u0142u\u017cy\u0142y \u017cycie Henryka o kilka miesi\u0119cy. Lekarze byli zdumieni. Rocznica \u015blubu by\u0142a ich zwyci\u0119stwem.<\/span><\/p>\n

Ale s\u0105 zwyci\u0119stwa, kt\u00f3re nie przynosz\u0105 satysfakcji.<\/span><\/p>\n

Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0i Henryk Dasko byli ma\u0142\u017ce\u0144stwem przez rok, trzy miesi\u0105ce i pi\u0119tna\u015bcie dni (licz\u0105c od \u015blubu cywilnego w szpitalu).<\/span><\/p>\n

16 wrze\u015bnia 2006 roku o godzinie 16.32 Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0zosta\u0142a wdow\u0105.<\/span><\/p>\n

Czy by\u0142aby mniej wdow\u0105, gdyby nie zosta\u0142a \u017con\u0105?<\/span><\/p>\n

\n

Tekst powsta\u0142 na podstawie rozmowy z Agat\u0105 Tuszy\u0144sk\u0105 oraz ksi\u0105\u017cki \u201e\u0106wiczenia z utraty” jej autorstwa. Niedawno ukaza\u0142o si\u0119 wznowienie ksi\u0105\u017cki, uzupe\u0142nione o obszerny epilog napisany po 15 latach.<\/i><\/p>\n

\"AgataAGATA TUSZY\u0143SKA, \u0106WICZENIA Z UTRATY, WYD. MARGINESY<\/span>\u00a0FOT. MAT PRAS.<\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Agata Tuszy\u0144ska i Henryk Dasko (fot. archiwum prywatne) Mia\u0142o nie by\u0107 \u017cadnego \u015blubu, by\u0142y dwa wesela i pogrzeb. Tuszy\u0144ska i Dasko: historia mi\u0142o\u015bci Magdalena Karst-Adamczyk Pa\u0144stwo m\u0142odzi nie p\u0142akali. P\u0142akali go\u015bcie. P\u0142akali nad ich nieszcz\u0119\u015bciem, nad ich szcz\u0119\u015bciem, nad ich mi\u0142o\u015bci\u0105. I.\u00a0 Agata\u00a0Tuszy\u0144ska\u00a0i Henryk Dasko mieli dwa \u015bluby. Oba w 2005 roku w Toronto. Pierwszy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99867"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99882,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99867\/revisions\/99882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}