Archives

Droga wybrukowana macewami

Droga wybrukowana macewami

 


Ilustracja

Foto: K. Bielawski

Co najmniej kilkadziesiąt kawałków żydowskich macew leży na drodze w miejscowości Nowodworce niedaleko Białegostoku. Codziennie przejeżdżają po nich samochody i chodzą piesi, burmistrz Wasilkowa do tej pory tłumaczył, że Nagrobek nie jest rzeczą świętą. Tak powiedział rabin. Przedstawiciele społeczności żydowskiej chcą, by macewy jak najszybciej trafiły na cmentarz.

Bruk w Nowodworcach został ułożony przez Niemców w czasie drugiej wojny światowej. Najstarsi mieszkańcy wsi jeszcze dobrze to pamiętają. Kilka lat temu, przy okazji budowy infrastruktury we wsi i przebudowy drogi, większość macew została przeniesiona do lapidarium w Wasilkowie. Jednak nie wszystkie, w jezdni znajduje się jeszcze około 25 żydowskich nagrobków, ale może być ich znacznie więcej, tylko są ułożone napisami do dołu. Mieszkańcy Nowodworców wystosowali skargę do władz gminy i powiatu: Protestujemy przeciwko bezczeszczeniu miejsc pochówku zmarłych. Nie wyobrażamy sobie budowy dróg z kamieni, pochodzących z cmentarzy naszych ojców. Marek Sokólski, przewodniczący Rady Sołeckiej w Nowodworcach mówi: Obojętnie czy chodzi o nagrobki katolickie, muzułmańskie, żydowskie czy prawosławne, ich miejsce nie jest na ulicy.

Sprawą i stanowiskiem władz Wasilkowa zainteresowali się przedstawiciele społeczności żydowskiej w Białymstoku. Po rozmowach Marek Jędrzejewski – dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg zapewnia, że jeszcze w tym roku kawałki macew znikną z ulicy.

Źródło: poranny.pl (24.09.2013 r.)


twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com

 


Rozstrzygnięcie VI Konkursu im. Majera Bałabana

Rozstrzygnięcie VI Konkursu im. Majera Bałabana


Wide ba aban majer samuel

Majer Bałaban

Dwadzieścia trzy lata minęły od pierwszej edycji konkursu Żydowskiego Instytutu Historycznego na najlepsze prace magisterskie i doktorskie o Żydach i Izraelu. Nazwiska wielu laureatów tego konkursu są dziś bardzo dobrze znane i wysoko cenione w świecie nauki, nie tylko w Polsce.

Tegoroczna edycja konkursu była pod wieloma względami wyjątkowa. Obrodziła w prace ambitne i nowatorskie, prezentujące szeroki wachlarz zagadnień. Autorzy mierzyli się z trudnymi problemami, stawiali kontrowersyjne pytania badawcze. W sumie nadesłano 53 prace, w tym 18 prac doktorskich i 35 magisterskich.

Ku satysfakcji organizatorów poziom merytoryczny prac konkursowych był bardzo wysoki. W związku z tym Jury miało niezwykle trudne zadanie wyłonienia laureatów konkursu. Przy ocenie brano pod uwagę merytoryczną wartość pracy, nowatorstwo w ujęciu tematu, dobór i wykorzystanie źródeł oraz stronę formalną pracy.

Jury VI Konkursu pod przewodnictwem prof. Andrzeja Żbikowskiego przyznało 6 nagród i 4 wyróżnienia:


 Rozstrzygnięcie VI Konkursu im. Majera Bałabana – Żydowski Instytut Historyczny

W kategorii najlepsze prace magisterskie

I nagroda

mgr Jan Borowicz – (Uniwersytet Warszawski) za pracę Nagość i mundur. Konstrukcje cielesności w filmie propagandowym III Rzeszy

II nagroda

mgr Anna Batko Uniwersytet Papieski Jana Pawła II za pracę Kim jest brat twój, Kain? Polska sztuka współczesna wobec Zagłady

III nagroda

mgr Anna Dąbrowska – (Uniwersytet Warszawski) za pracę Architektura jako odpowiedź na problem masowej migracji. Przykład osiedli mieszkaniowych w Beer Szewie

I wyróżnienie

mgr Małgorzata Joanna Adamczyk – (Uniwersytet Warszawski oraz Université Sorbonne Paris IV) za pracę Miedzy zapisem a świadectwem. Żydowskie dzienniki dziewczęce czasu wojny na przykładzie paryskiego dziennika Hélène Berr oraz warszawskich zapisków Mary Berg

Czytaj dalek tu; Rozstrzygnięcie VI Konkursu…


twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com

 


100 lat Jointu w Polsce

100 lat Jointu w Polsce


100 lat Jointu w Polsce

“Ratunek, pomoc i odbudowa: 100 lat Jointu w Polsce” – otwarcie nowej wystawy w Żydowskim Muzeum Galicja (ul. Dajwór 18, Kraków) 30 października o godz. 18.

W 2014 roku mija dokładnie 100 lat od powołania do życia Amerykańskiego Żydowskiego Połączonego Komitetu Rozdzielczego, w Polsce znanego jako Joint. Zadaniem organizacji było przeciwdziałanie cierpieniu, jakiego doznawała ludność żydowska w Europie Wschodniej i Palestynie po wybuchu I wojny światowej. Od samego początku Joint był bardzo aktywny w Polsce, gdzie jego działania – w obliczu wojny, pogromów i nędzy – koncentrowały się na ratowaniu, wspieraniu i pomaganiu Żydom poprzez zapewnienie opieki nad dziećmi, organizowanie opieki medycznej oraz wspieranie rozwoju ekonomicznego.

Szacuje się, że w okresie od I wojny światowej do końca 1941 roku Joint przekazał na pomoc humanitarną i socjalną w Polsce około 30 milionów dolarów (równowartość dzisiejszych 450 milionów dolarów).

Joint działa w Polsce również dzisiaj. Po wielu latach funkcjonowania w ukryciu, żydowskie życie zaczęło w Polsce rozkwitać, szczególnie w większych miastach takich jak Warszawa czy Kraków. Coraz więcej Polaków odkrywa swoje żydowskie korzenie, a rodziny, które latami milczały na ten temat, zaczęły mówić otwarcie o swoim żydowskim pochodzeniu.

O wystawie

Ratunek, pomoc i odbudowa to przede wszystkim wystawa fotograficzna. Większość prezentowanych zdjęć pochodzi z nowojorskich archiwów Jointu, kilkanaście zostało udostępnionych przez wspierane przez tę organizację Centra Społeczności Żydowskiej w Warszawie i Krakowie. Wielu z tych fotografii nigdy wcześniej nie publikowano, część jest słabo znana, niektóre stały się sławne. Niektórzy z ich autorów pozostają anonimowi, nazwiska innych są powszechnie znane. Zebrane na wystawie, fotografie tworzą opowieść nie tylko o 100 latach obecności Jointu w Polsce, ale również o tych, do których docierała pomoc tej organizacji – o tutejszych Żydach.

Obok monochromatycznych zdjęć archiwalnych, ostatnia sekcja wystawy, dokumentująca współczesne życie polskich Żydów, jako jedyna zawiera kolorowe fotografie. Wynika to oczywiście z postępu technologicznego, ale również – w symboliczny sposób – odzwierciedla niezwykły proces odradzania się żydowskiego życia we


twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com

 


Poland round-up: cemeteries, synagogues, etc

Poland round-up: cemeteries, synagogues, etc


Szydlowiec-wm2

In the Szydłowiec Jewish cemetery (2006)

A number of cemetery clean-ups and other initiatives and developments have taken place in Poland in recent weeks — and also some vandalism. We have reported on some of them, but here are notes about others. Virtual Shtetl has also run a round-up of recent cemetery news, with more details.

Warsaw: Matzevot and fragments are being returned to the Bródno Jewish cemetery in Warsaw. The city of Warsaw has begun to return hundreds of Jewish gravestones and fragments that had been used to build a pergola and stairs in a park in the city’s Praga district. The Warsaw Jewish community and others, including in recent months the From the Depths foundation, have long lobbied for these fragments to be taken back to the cemetery, which itself is slated for renovative and clean-up.

Warsaw: At the end of September, several dozen small fragments of matzevot which a Warsaw resident had kept in her basement were transported to the main Jewish cemetery in Warsaw with the aid of Virtual Shtetl. VS states that in 2005, while searching for her family roots she visited Ozorków near Łódź the person (who wished to remain anonymous) picked up more than 20 fragments of broken tombstones from a devastated Jewish cemetery and placed them in the basement of her Warsaw home. In September, she informed the POLIN Museum of the History of Polish Jews that she wanted to return them.

Przysucha: A group of students from Przysucha produced a list of tombstones from the local Jewish cemetery. They cleaned and photographed the matzevot. Names of the deceased have been deciphered on the basis of those photographs and the documentation posted in the “Memory in Stone” section of the “Virtual Shtetl” portal.

Seroczyn, Sławatycze and Szydłowiec: The Jewish cemetery in Seroczyn in central Poland, was cleaned up and cleared of vegetation, with aid from the Nissenbaum Family Foundation, whose workers used chemicals to get rid of brush and bushes. The Nissenbaum Foundation has also carried out clean-up work in the Jewish cemeteries in Sławatycze and Szydłowiec.

Tarczyn: Jewish cemetery, long overgrown and used as an an illegal garbage dump, has been demarcated and some basic clean-up took place. Also, local man Maciej Irzykowski transferred a matzevah discovered in the town to the cemetery and erected an information sign about the cemetery prepared by the team of the Kirkuty.pl portal.

Klodzko: Several gravestone at the Jewish cemetery in Klodzko were damaged by unknown perpetrators. FODZ notes that “The damage done to the cemetery is even more regrettable considering the fact that the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland for years has efficiently cooperated with local volunteers for the upkeep of the Klodzko Jewish cemetery.”

Article recommended by Ewelina Blyskowska

Rajgrod. A ceremony Sept. 18 rededicated the Jewish cemetery in Rajgrod and a monument that was made in Israel and brought to Poland was unveiled. The project was realized by FODZ in cooperation with the descendants of Rajgrod Jews.

Wroclaw: In September, another stage of the renovation of the Jewish community-owned building complex at 7/9 Włodkowica surrounding the White Stork Synagogue was completed. The building was erected in 1901, and the Jewish community has plans to gradually restore the entire complex. Major funding came from the provincial heritage protection office.

Czudec: Renovation has been going on at building in Czudec that housed the mikvah. (The building now houses the headquarters of the Polish Union of Retirees, Pensioners and Invalids as well as apartments.)

Jeleniewo: In September, the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland (FODZ) oversaw cleanup works at the Jewish cemetery in Jeleniewo. This action was made possible by the financial support of Mr. Herman Storick of New York, who had already supported the fencing and restoration of the cemetery (which has only about 30 matzevot left) in the 1990s.

Read more: ….cemeteries, synagogues, etc


twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com

 


Plany Teatru Żydowskiego do końca 2014 roku

Plany Teatru Żydowskiego do końca 2014 roku


Od pewnego czasu repertuar Teatru Żydowskiego wskazuje na kontynuację trendu otwierania się na twórczość współczesnych pisarzy żydowskich, piszących w języku hebrajskim. Będąc wciąż bezapelacyjnie najważniejszym ośrodkiem kultury jidysz w Polsce, teatr przygotowuje się do premiery sztuki opartej na twórczości izraelskiego dramaturga Hanocha Levina oraz spektaklu według dramatu Savyon Liebrecht „Ruchełe wychodzi za mąż”. Do końca roku grana będzie również adaptacja powieści Amosa Oza – „Dotknij wiatru, dotknij wody”.

Teatr Żydowski, pozostając ośrodkiem tradycyjnej kultury i języka żydowskiego, ze swoim prężnie działającym Centrum Kultury Jidysz, przyciągającym z roku na rok coraz więcej słuchaczy, od kilku lat stara się poszerzać repertuar i sięgać po współczesną twórczość żydowską, która tworzona jest dziś głównie po hebrajsku. Jak mawiał Bashevis Singer, „Język jidysz nie jest językiem martwym, tylko zmarłych”. Teatr Żydowski potwierdza fakt nie tylko istnienia, ale wręcz rozwoju kultury żydowskiej w Polsce po Zagładzie. Podejmując dialog ze współczesnością, wplatamy jednak coraz częściej w nasz repertuar sztuki współczesnych twórców izraelskich. Chcemy pokazać, w jaki sposób spuścizna kultury jidysz oddziałuje na współczesną kulturę żydowską tworzoną w Izraelu – mówi Gołda Tencer, wicedyrektor Teatru Żydowskiego. – Oczywiście nadal wystawiać będziemy także sztuki w języku jidysz, jak zeszłoroczna premiera „Bóg Zemsty” według Szolema Asza w reżyserii Andreia Munteanu z drugiego w Europie repertuarowego Państwowego Teatru Żydowskiego w Bukareszcie.

Hanoch Levin, Savyon Liebrecht i Amos Oz w Teatrze Żydowskim

12 grudnia odbędzie się światowa prapremiera „Królestwa Wszechwanny”, nowego spektaklu w reżyserii Pawła Paszty. Przed premierą, 29 października, odbędzie się niebiletowana próba otwarta. To sztuka oparta na skeczach, piosenkach i poezji pochodzących z różnych okresów twórczości izraelskiego dramaturga Hanocha Levina. Levin zasłynął w Izraelu, jako skandalista – twórca sztuk, które w ostrym, częstokroć wulgarnym, a zarazem kabaretowym stylu krytykowały izraelski militaryzm i wyśmiewały żydowskie elity polityczne. „Królestwo Wszechwanny” (w scenografii autorstwa Eweliny Brudnickiej woda odgrywa istotną rolę), to sztuka o miłości i wojnie – dwóch nieuniknionych i zarazem podstawowych elementach życia. Podczas czytania performatywnego w październiku Teatr Żydowski napełni się atmosferą z pogranicza tragedii i karnawału, której towarzyszyć będą dźwięki instrumentów dętych w kompozycjach Tomasza Jakuba Opałki.

W sezonie jesienno-zimowym w dalszym ciągu wielokrotnie wystawiany będzie również spektakl „Dotknij wiatru, dotknij wody” – adaptacja powieści Amosa Oza w reżyserii Karoliny Kirsz, która może poszczycić się wyjątkowo pozytywnymi recenzjami.

Teatr Żydowski nawiązał także współpracę z Jackiem Papisem, reżyserem i dramatopisarzem, współtwórcą Teatru Wytwórnia w Warszawie oraz grupy dramaturgicznej G8, autorem m. in. „Legendy Wandalskiej”, „Końca Europy” i „3 wyjść”. Papis wyreżyseruje spektakl „Ruchełe wychodzi za mąż” według dramatu Savyon Liebrecht. Tematem sztuki jest konflikt pokoleń, wynikający z odmiennego stosunku dzieci i rodziców do historii. Dramat opowiada o niemożności porozumienia się i braku odpowiedniego języka, którym można by mówić o wojennej traumie, a także dotyka problemu różnych postaw Żydów w okresie Holocaustu oraz kwestii odpowiedzialności młodego pokolenia za grzechy swoich rodziców. Premiera zaplanowana jest na 22 listopada.

Warszawa Singera podbija Amerykę

Jeszcze do niedawna Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera odbywał się w Warszawie na Placu Grzybowskim, przez kilka kolejnych lat opanowywał coraz więcej punktów w stolicy, by w końcu zagościć także w rodzinnych miasteczkach patrona festiwalu. Już od roku przenosi się także na drugą stronę oceanu. W listopadzie zespół Teatru Żydowskiego ponownie udaje się do Stanów Zjednoczonych i Meksyku, gdzie wystawi spektakle „Bonjour Monsieur Chagall” i „Mazl Tov!”. Wystąpi kolejno w Mexico City (9 listopada), Los Angeles (11 i 12 listopada), San Francisco (16 listopada) i w Nowym Jorku (18, 19 i 20 listopada). Występom będzie towarzyszyć czytanie bajek Singera w księgarniach Barnes & Noble oraz prezentacja znanej polskim widzom wystawy „I ciągle widzę ich twarze”.

Czytaj dalej tu: Plany Teatru Żydowskiego do końca 2014 roku


Inne artykuly w tym temacie na blogu:

GOŁDA TENCER

Co dalej z Teatrem Żydowskim? [KOMENTARZ]

Co dalej z Teatrem Żydowskim w Warszawie?


twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com