Świat widzi konflikt Żydów z Arabami, ale historia Izraela opowiada inną historię

Joshua Hoffman

Siedemdziesiąt osiem lat po powstaniu współczesnego Izraela partie kierowane przez Arabów zdobyły rekordową liczbę 19 mandatów w Knesecie (izraelskim parlamencie).

Kilka izraelskich agencji bezpieczeństwa prowadzi dochodzenia w sprawie podejrzeń o zagraniczną ingerencję w ubiegłotygodniowe wybory w Izraelu. Mogły być w nią zamieszane Katar, Turcja i inne państwa, które miały płacić izraelskim wyborcom arabskim za zwiększenie frekwencji przy urnach. Nie umniejsza to jednak niezwykłej historii izraelskich Arabów – tej strony żydowskiego państwa, o której znaczna część świata ma zaledwie mgliste pojęcie.

Aby zrozumieć, jak niezwykła jest obecna chwila, musimy cofnąć się o niemal osiemdziesiąt lat, do samych narodzin współczesnego Państwa Izrael. A historia ta zaczyna się od Arabów, którzy pozostali.

W listopadzie 1947 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych przegłosowała podział brytyjskiego Mandatu Palestyny na dwa państwa – żydowskie i arabskie. Przywódcy żydowscy zaakceptowali tę propozycję, mimo poważnych zastrzeżeń dotyczących przyznanego im terytorium. Proponowane państwo żydowskie miało składać się z trzech geograficznie oddzielonych obszarów, połączonych wąskimi korytarzami, nie obejmowało Jerozolimy – historycznego i duchowego serca narodu żydowskiego – a jednocześnie miało znaczną ludność arabską.

Mimo to przywódcy żydowscy zgodzili się na te kompromisy, ponieważ dostrzegali historyczną szansę utworzenia niepodległego państwa żydowskiego. Przywódcy arabscy (z których wielu nie określało ani siebie, ani miejscowej ludności arabskiej mianem „Palestyńczyków”) zdecydowanie odrzucili plan podziału. Przemoc szybko eskalowała, przeradzając się w wojnę, która miała odmienić cały region.

Dla miejscowych Arabów wojna oznaczała ogromny wstrząs. Po odrzuceniu przez Arabów planu podziału i rozpoczęciu przez nich wojny przeciwko powstającemu państwu żydowskiemu setki tysięcy ludzi opuściły swoje domy. Część uciekała przed walkami, innych arabscy przywódcy i dowódcy zachęcali do ewakuacji lub nakazywali im wyjazd, często w przekonaniu, że powrócą po arabskim zwycięstwie. Jeszcze inni zostali wypędzeni przez siły żydowskie lub izraelskie.

Izrael wyszedł zwycięsko ze swojej wojny o niepodległość w 1949 roku i odmówił zgody na masowy powrót Arabów, którzy opuścili swoje domy podczas walk. Choć decyzja ta do dziś budzi kontrowersje, izraelskie uzasadnienie względami bezpieczeństwa było proste: nowo powstałe państwo żydowskie, które właśnie przetrwało wojnę mającą uniemożliwić samo jego istnienie, było zdecydowane nie stwarzać warunków do kolejnej próby jego zniszczenia.

Jednak około 150 tysięcy Arabów pozostało w granicach nowego Państwa Izrael. Niektórzy pozostali w swoich wioskach. Inni zostali wysiedleni z rodzinnych miejscowości, ale znaleźli schronienie w innych częściach nowego państwa. Część mieszkała w miastach i miasteczkach zamieszkanych głównie przez Arabów, inni w takich miastach jak Hajfa, Jafa, Akka czy Lod, gdzie Żydzi i Arabowie żyli obok siebie od pokoleń.

To właśnie ci ludzie mieli stać się arabskimi obywatelami Izraela. Nie przybyli jako imigranci do państwa żydowskiego. To państwo żydowskie powstało wokół nich.

Nagle znaleźli się w sytuacji mniejszości narodowej w państwie utworzonym wyraźnie jako ojczyzna innego narodu. Byli Arabami w państwie żydowskim, Palestyńczykami mieszkającymi w Izraelu, obywatelami kraju, którego niepodległość zbiegła się z narodową katastrofą znacznej części ich własnej społeczności. Było to położenie niezwykle skomplikowane, do którego nikt ich nie przygotował.

Izraelska Deklaracja Niepodległości wyraźnie obiecywała wszystkim obywatelom równe prawa społeczne i polityczne, bez względu na religię, rasę czy płeć. Zwracała się również bezpośrednio do arabskich mieszkańców nowego państwa, wzywając ich do udziału w jego budowie na zasadach równego obywatelstwa i reprezentacji politycznej. Izrael nie ogłosił się jedynie państwem żydowskim. Ogłosił się państwem żydowskim, w którym również nie-Żydzi będą korzystać z praw obywatelskich i politycznych.

A jednak rzeczywistość pierwszych dziesięcioleci była znacznie bardziej skomplikowana.

Od 1948 do 1966 roku większość arabskiej ludności Izraela żyła pod administracją wojskową, która ograniczała swobodę przemieszczania się, kontrolowała dostęp do niektórych obszarów i wymagała zezwoleń na rozmaite rodzaje działalności. Jeśli pamiętamy, że młode państwo zostało właśnie zaatakowane przez pięć krajów arabskich w wojnie o ludobójczych zamiarach, nietrudno zrozumieć, dlaczego wydarzenia potoczyły się właśnie w ten sposób.

I, co nie powinno dziwić, sytuacja daleka była od doskonałości i prowadziła do konfliktów.

Na przykład w 1956 roku funkcjonariusze izraelskiej Straży Granicznej zabili 49 arabskich cywilów w Kafr Kasim i jego okolicach po tym, jak godzinę rozpoczęcia godziny policyjnej przesunięto na wcześniejszą porę, nie informując o tym należycie mieszkańców wracających z pracy. Masakra ta stała się jednym z najmroczniejszych epizodów w historii stosunków żydowsko-arabskich w Izraelu. Późniejsze procesy doprowadziły również do sformułowania ważnej zasady izraelskiego prawa, dotyczącej obowiązku odmowy wykonania rozkazów, których bezprawność jest oczywista.

Doświadczenia te pozostawiły trwałe blizny. Istniała jednak również druga strona tej historii, o której często się zapomina: nawet w okresie, gdy wielu arabskich obywateli żyło pod administracją wojskową, uczestniczyli oni w izraelskich wyborach.

Już od pierwszych wyborów parlamentarnych w Izraelu w 1949 roku obywatele arabscy uczestniczyli w systemie parlamentarnym kraju. Niektórzy wybierali arabskich przedstawicieli z list powiązanych z rządzącą partią Mapai, poprzedniczką dzisiejszego nurtu Partii Pracy. Inni głosowali na Izraelską Partię Komunistyczną, w której działali zarówno politycy żydowscy, jak i arabscy.

Co więcej, frekwencja wyborcza wśród Arabów w pierwszych dziesięcioleciach istnienia Izraela była niezwykle wysoka i w latach 1949–1973 wynosiła średnio około 84 procent. Oznaczało to, że obywatele arabscy mieli swoich przedstawicieli w Knesecie od samego początku.

Zniesienie administracji wojskowej w 1966 roku stanowiło ważny punkt zwrotny. Ograniczenia zostały uchylone, możliwości edukacyjne się poszerzyły, a obywatele arabscy coraz liczniej podejmowali studia na izraelskich uniwersytetach, wchodzili do różnych grup zawodowych i instytucji publicznych.

Potem nadeszła wojna sześciodniowa w 1967 roku, którą w istocie zapoczątkował Egipt, a do której następnie przyłączyły się Syria i Jordania.

Dla Izraela wojna oznaczała niezwykłe zwycięstwo militarne nad armiami sąsiednich państw arabskich. Dla wielu jego arabskich obywateli przyniosła również głęboko osobistą zmianę. Zdobycie przez Izrael Judei i Samarii (znanych również jako Zachodni Brzeg, znajdujący się wówczas pod administracją Jordanii) oraz Strefy Gazy (administrowanej wtedy przez Egipt) umożliwiło ponowne nawiązanie kontaktów niektórym rodzinom i społecznościom rozdzielonym od 1948 roku.

Doświadczenie to w praktyce zrodziło palestyńską świadomość narodową wśród wielu zwykłych miejscowych Arabów. Byli obywatelami państwa żydowskiego, ale należeli również do szerszego świata arabskiego, którego los pozostawał głęboko spleciony z losem Izraela. Ta podwójna tożsamość miała stać się jedną z najważniejszych cech arabskiego życia politycznego w Izraelu.

Drugi punkt zwrotny nastąpił w 1973 roku, podczas wydarzeń, które przeszły do historii jako Jom al-Ard, czyli Dzień Ziemi. Arabscy obywatele zorganizowali strajki i demonstracje przeciwko wywłaszczaniu gruntów przez rząd, zwłaszcza w Galilei. W starciach z siłami bezpieczeństwa zginęło sześciu arabskich obywateli.

Dzień Ziemi stał się ważnym kamieniem milowym w politycznym rozwoju arabskiej mniejszości Izraela. Odzwierciedlał rosnącą gotowość arabskich obywateli do samodzielnego organizowania się, domagania się większej równości i wyrażania swoich zbiorowych interesów.

Umm al-Fahm, trzecie co do wielkości arabskie miasto w Izraelu (fot. Wikipedia).

W następnych dziesięcioleciach arabskie ruchy polityczne stawały się coraz bardziej zróżnicowane i niezależne. Niektóre koncentrowały się na palestyńskim nacjonalizmie. Inne podkreślały znaczenie socjalizmu, współpracy między Żydami i Arabami, tożsamości islamskiej lub pragmatycznego uczestnictwa w izraelskich instytucjach.

I tu dochodzimy do czegoś, co zagranicznym obserwatorom często umyka: nigdy nie istniała jedna, wspólna tożsamość polityczna izraelskich Arabów.

Arabska ludność Izraela obejmuje muzułmanów, chrześcijan, Druzów i społeczności beduińskie, różniące się historią, tradycjami i stosunkiem do państwa. Niektórzy uważają się za Palestyńczyków. Inni wolą określenia „izraelscy Arabowie”, „Arabowie izraelscy” albo po prostu „Izraelczycy”. Jeszcze inni łączą kilka tych tożsamości, podczas gdy część całkowicie odrzuca niektóre z tych określeń.

Różnice te nie są jedynie kwestią słów. Wpływają na sposób rozumienia przynależności narodowej, obowiązków religijnych, służby wojskowej, uczestnictwa w polityce i stosunków z żydowską większością.

Na przykład druzyjscy mężczyźni od dziesięcioleci zasadniczo podlegają obowiązkowej służbie w Siłach Obronnych Izraela. Większość arabskich obywateli wyznania muzułmańskiego i chrześcijańskiego nie jest powoływana do wojska, choć niektórzy zgłaszają się na ochotnika.

Arabskich obywateli można również spotkać w izraelskiej policji, na uniwersytetach, w sądach, szpitalach i innych instytucjach publicznych. W istocie stali się oni coraz ważniejszą częścią życia zawodowego Izraela. Obecnie izraelscy Arabowie stanowią około 25 procent pracujących lekarzy, 27 procent personelu pielęgniarskiego i niemal połowę farmaceutów w Izraelu.

Innymi słowy, w tym samym kraju, w którym żydowscy i arabscy politycy z trudem potrafią uzgodnić nawet godzinę, żydowscy i arabscy lekarze na co dzień pracują ramię w ramię, lecząc żydowskich i arabskich pacjentów. Każdy, kto spędził trochę czasu w izraelskim szpitalu, wie, że prawdziwy kraj jest znacznie ciekawszy niż jego obraz przedstawiany w międzynarodowych sporach politycznych.

Izraelscy Arabowie pełnili również funkcje sędziów Sądu Najwyższego, profesorów uniwersyteckich, liderów biznesu, sportowców, dziennikarzy i wybitnych postaci życia kulturalnego. Ich obecność stała się nieodłącznym elementem codziennego funkcjonowania państwa.

Nie oznacza to oczywiście, że Izrael wyeliminował dyskryminację czy nierówności. Społeczności arabskie nadal borykają się z poważnymi problemami dotyczącymi ubóstwa, infrastruktury, mieszkalnictwa, zasobów edukacyjnych, zatrudnienia i przestępczości z użyciem przemocy.

Problemy te są rzeczywiste, ale nie za wszystkie ponosi winę izraelskie państwo czy społeczeństwo. Niektóre mają związek z arabską kulturą i mentalnością, podobnie jak czarni Amerykanie borykają się z wieloma problemami będącymi po części skutkiem uwarunkowań systemowych, a po części ich własnych działań. Niezależnie od tego arabscy obywatele stali się głęboko zakorzenioną częścią izraelskiego społeczeństwa.

Żołnierze druzyjskiego batalionu Herew w Siłach Obronnych Izraela (fot. IDF).

W latach dziewięćdziesiątych i pierwszej dekadzie XXI wieku niezależne arabskie partie polityczne zaczęły odgrywać coraz większą rolę. Ruch islamski uzyskał własną reprezentację parlamentarną poprzez partię Ra’am, podczas gdy ugrupowania nacjonalistyczne oraz ruchy polityczne skupiające Arabów i Żydów przedstawiały odmienne wizje przyszłości tej społeczności.

W 2015 roku kilka głównych arabskich ugrupowań politycznych połączyło siły, tworząc Zjednoczoną Listę, która zdobyła 13 mandatów w Knesecie. Pięć lat później, w 2020 roku, sojusz ten uzyskał 15 mandatów, ustanawiając nowy rekord.

Następnie, w 2021 roku, wydarzyło się coś, co dla wielu Izraelczyków jeszcze jedno pokolenie wcześniej byłoby niemal niewyobrażalne: niezależna arabska partia islamistyczna weszła do izraelskiej koalicji rządowej.

Ra’am, kierowana przez Mansura Abbasa, stała się częścią zróżnicowanego rządu kierowanego przez Naftalego Bennetta i Jaira Lapida. Jej udział miał historyczne znaczenie, między innymi dlatego, że koalicja obejmowała partie o skrajnie odmiennych stanowiskach w sprawie stosunków izraelsko-palestyńskich i charakteru państwa żydowskiego.

Abbas uzasadniał udział w rządzie pragmatycznymi argumentami: arabscy obywatele mieli codzienne problemy, których nie dało się rozwiązać samymi przemówieniami o konflikcie izraelsko-palestyńskim. Potrzebowali bezpieczniejszych ulic, lepszej infrastruktury, lepszych szkół, mieszkań i większych inwestycji publicznych. Uczestnictwo w rządzie dawało jedną z możliwości realizacji tych celów.

Był to zdumiewający rozwój wydarzeń. Arabska partia islamistyczna stała się partnerem we współrządzeniu jedynym państwem żydowskim na świecie. Koalicja ostatecznie się rozpadła, ale precedens pozostał.

A teraz partie kierowane przez Arabów pobiły nawet swoje wcześniejsze rekordy wyborcze, zdobywając łącznie 19 mandatów. Szacuje się, że w wyborach uczestniczyło 80 procent arabskich wyborców, co oznacza dramatyczny wzrost frekwencji w porównaniu z poprzednimi wyborami.

Niektórzy głosowali z powodu sprzeciwu wobec obecnego rządu. Innych mobilizowały obawy związane z przestępczością zorganizowaną, inwestycjami rządowymi, równością lub kwestią palestyńską. Część popierała pragmatyczną współpracę z partiami żydowskimi, podczas gdy inni woleli bardziej konfrontacyjny sposób działania w parlamentarnej opozycji.

Co ważne, nie wszyscy arabscy obywatele głosują na partie kierowane przez Arabów. Niektórzy oddają głosy na partie kierowane przez Żydów, reprezentujące różne części izraelskiego spektrum politycznego, podobnie jak część żydowskich Izraelczyków głosuje na partie arabskie lub wspólne listy żydowsko-arabskie.

W końcu to Izrael. Nawet mniejszości w tym kraju nie wykazują szczególnej skłonności do zgadzania się między sobą.

Jednak wybory w 2026 roku postawiły w szczególnie wyrazistym świetle dobrze znane pytanie: jaką rolę arabskie partie polityczne powinny odgrywać w rządzeniu państwem żydowskim?

Arytmetyka parlamentarna wskazuje, że mogą odegrać ważną rolę. Polityka jest jednak znacznie bardziej skomplikowana. Niektóre partie opozycyjne kierowane przez Żydów wykluczyły możliwość wspólnego rządzenia z partiami arabskimi, podczas gdy inne są bardziej otwarte na współpracę. Same partie arabskie również różnią się w ocenie tego, czy powinny wejść do koalicji, popierać ją z zewnątrz, czy pozostać w opozycji.

Nie ma żadnej gwarancji, że zdobyte przez nie 19 mandatów przełoży się na udział w następnym rządzie. Niemniej sam fakt, że partie kierowane przez Arabów dysponują obecnie tak znaczną liczbą miejsc w parlamencie, ma historyczne znaczenie.

Prowadzi to również do szerszego pytania o to, jak świat rozumie Izrael.

Określenie „państwo żydowskie” jest często interpretowane przez ludzi z zewnątrz tak, jakby oznaczało kraj zamieszkany wyłącznie przez Żydów albo taki, w którym nie-Żydzi nie odgrywają żadnej istotnej roli obywatelskiej czy politycznej. W rzeczywistości Izrael od zawsze był ojczyzną również znaczących społeczności nieżydowskich.

Jego żydowska tożsamość odzwierciedla prawo narodu żydowskiego do samostanowienia w naszej historycznej ojczyźnie. Jego instytucje demokratyczne tworzą ramy, w których obywatele różnych religii i tożsamości narodowych uczestniczą w życiu publicznym.

Godzenie tych dwóch zasad nigdy nie było całkowicie proste. Żydowski charakter państwa nie jest jedynie kwestią ceremoniału. Kształtuje politykę imigracyjną, symbole narodowe, tydzień pracy (od niedzieli do czwartku), święta i ważne kwestie konstytucyjne — a wszystko to wywołuje napięcia wśród arabskiej ludności Izraela.

Powinniśmy jednak uważać, by nie mylić istnienia takich sporów z brakiem demokracji.

Arabski obywatel nie musi popierać syjonizmu, izraelskiego rządu ani śpiewać Hatikwy („Nadziei” – hymnu narodowego Izraela), aby korzystać ze swoich praw obywatelskich.

W rzeczywistości, kiedy w Knesecie rozbrzmiewa Hatikwa, wielu arabskich polityków izraelskich opuszcza salę obrad. Jednego z nich zapytano kiedyś dlaczego. Odpowiedział po prostu:

„Ponieważ nie mam żydowskiej duszy”.

Nawiązywał w ten sposób do słów nefesz jehudi („żydowska dusza”), pojawiających się w hymnie.

I właśnie to sprawia, że izraelska demokracja jest tak fascynująca.

Arabski polityk izraelski może odmówić śpiewania żydowskiego hymnu narodowego, otwarcie kwestionować żydowski charakter państwa, a mimo to zasiadać w jego parlamencie, głosować nad jego ustawami i potencjalnie współdecydować o tym, kto zostanie następnym premierem.

Nie jest to zaprzeczenie demokratycznego charakteru Izraela.

Jest to jeden z najbardziej fascynujących jego przejawów.

Miejsce ujęcia sprawcy zamachu (Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl)

Nie żyje sprawca strzelaniny w Krakowie. Zmarł nad ranem w szpitalu

Wiktoria Beczek

Małopolska policja poinformowała, że sprawca tragicznych wydarzeń zmarł w poniedziałek nad ranem w szpitalu. Mężczyzna był w stanie krytycznym. Prokuratura prowadzi śledztwo dotyczące zamachu w Krakowie oraz zabójstwa trzech osób w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Jak przekazał wojewoda małopolski w rozmowie z TVN24, zgon 24-letniego Michała Oksińskiego stwierdzono o godzinie 4:30. – Od samego początku stan był bardzo ciężki, krytyczny. Trwała walka o ratowanie życia tego człowieka, mimo zła, które wyrządził. Był co najmniej trzykrotnie operowany – przekazał Krzysztof Klęczar. 

Według zapowiedzi prokuratury w poniedziałek rano mają rozpocząć się sekcje zwłok sześciu ofiar ataku w Krakowie oraz trzech osób zamordowanych w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jak informował prok. Eryk Stasielak z Prokuratury Krajowej, badania mogą potrwać prawdopodobnie dwa dni ze względu na skomplikowany charakter ran postrzałowych.

The US-Israel Alliance Is the Midterms’ Biggest Loser

Irit Tratt

Michigan Democratic Senate candidate Abdul El-Sayed takes the stage to speak after winning his election during the Michigan Democratic Party Election Night Party held in The Department at Hudson’s in downtown Detroit on Nov. 4, 2026. Photo: USA TODAY Network via Reuters Connect

The Democrats’ anti-Israel evolution appears to be nearing completion following this week’s midterm election results, which showcased a slew of hard-left candidates cruising to victory.

The Muslim-Brotherhood-aligned Senator-elect Abdul El-Sayed’s win in Michigan was the most notable in the string of radical victors.

Rabid haters of the Jewish state also notched wins in places like New Jersey and Colorado, where Adam Hamawy (who refused to condemn Hasan Piker’s comments on 9/11) and Democrat Socialist Melat Kiros are among a group of progressives heading to the House of Representatives.

House Minority Leader Hakeem Jeffries (D-NY), favored to become the chamber’s next speaker of the House, has expressed willingness to accommodate this cadre of firebrands and advance his party’s turn against Israel.

For conservatives dejected about the outcome of Tuesday’s election, the next day was spent dumbfounded over US Vice President JD Vance’s online post, in which he pinned deep GOP losses on the Iran war, while stating that disaffected GOP voters want America to change its relationship to Israel.

Referencing an anonymous pollster, Vance appeared to be circling the anti-Israel waters, curious if the Democrats’ playbook of targeting Israel could be replicated in a GOP space that remains overwhelmingly supportive of Israel.

The US-Israel relationship is entering uncharted political territory, one in which one party’s shift against Israel is a near certainty, while rumblings from a small but vocal isolationist faction in the Republican Party aim to leverage this week’s election catastrophe as a foil to drive a wedge in the US-Israel alliance.

The Iran war is unfairly maligned as the root cause for the GOP’s defeats, with some of Israel’s most ardent defenders claiming that the prolonged battle upset large swaths of the electorate. Yet while the Iran war may have been a contributing factor to Tuesday’s outcome, it was not the driving reason for Democrats’ success.

Polls have cited cost-of-living issues and the “state of democracy” as the top issues Americans were thinking about as they headed into the voting booth.

Despite US President Donald Trump affirming that Israel did not push America into the war with Iran, his attempts at redirecting the anti-Israel tide may have failed to seep into the conscience of younger Americans, the majority of whom a recent poll found are unsure Israel should exist as an independent state.

A youthful electorate that has grown more hostile toward Israel and increasingly gets its news from TikTok lacks the capacity to contemplate the complexities of a months-long battle that cannot be resolved through a singular kinetic act.

President Trump’s announcement immediately before the election that the United States would be ending nearly $4 billion in military assistance to Israel was meant to quell the overwhelming voices on the left– and a few on the right — who are harnessing the aid as a talking point against the Jewish state.

The majority of the money given to Israel is used to purchase American military equipment and reducing US assistance down to zero is a measure that Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu has openly backed in the past (though the drawdown was supposed to happen over years).

Well-intentioned efforts to lower the anti-Israel fervor are proving insufficient to satisfy the antisemitic appetites of some Democrats, including DSA Congresswoman-elect Daria Aliza Chevalier (NY), who, by declaring that ending “military assistance is not enough” in a post following President Trump’s decision, illustrated that incoming leftists will not cede an inch when it comes to their opposition to the Jewish state.

A widening schism between the US and Israel will appear almost immediately in a Democrat-led House and Senate, whose seasoned colleagues will be eager to appease the more popular and progressive newcomers.

Jeffries intimated as much in his press release commemorating the third anniversary of the Oct. 7 slaughter in Israel, writing that “American policy in the region must change dramatically.”

The hatred of Israel by some Democrats will no longer be limited to campaign speeches.

Instead, Israel can expect to see anti-Israel legislation garnering congressional support, with policies pushing for economic boycotts to sanctioning individuals involved in constructing new “settlements” in Judea and Samaria making their way to the House and Senate floors.

The damaging electoral impact on the US-Israel alliance is also affected by the number of pro-Israel politicians who will not be returning to Congress.

The exit of some of the staunchest champions of the US-Israel relationship includes lawmakers like New York Representatives Elise Stefanik and Mike Lawler. North Carolina Congresswoman Virginia Foxx, who stood on the steps of Columbia University along with Reps. Stefanik and Lawler to show solidarity with Jewish students, may also lose her seat.

They represent officials whose affection for the Jewish state was not only reflected in their votes, but also in the hours they spent on pro-Jewish causes beyond their day-to-day congressional duties.​

As the US-Israel relationship navigates new and chillier waters, mainstream Jewish institutions are laundering similar rhetoric from years ago.

The alliance will soon undergo tremendous strain, yet these same Jewish groups who for years provided political cover for a party that was turning on Israel now offer little in the way of solutions.

A commitment to retain robust endowments and recruit wealthy backers ignores the harder task of empowering Jewish youth and educating young students on the merits behind a strong US-Israel bond.

Exacerbated by America’s demographic shift over the last two decades, the atmospherics surrounding the United States’ approach to Israel are changing.

As small segments on the right dip into the “blame Israel” discourse, Democrats, having paid no political cost for their moves toward radicalism, appear ready to wield their new mandate and sever America’s relationship with Israel.

Irit Tratt is an American and pro-Israel advocate. Follow her on X@Irit_Tratt.

Moralna mgła XXI wieku

Andrzej Koraszewski

„Nie sprzeciwiaj się swoim czasom, po prostu nie sprzeciwiaj się swoim czasom, jeśli chcesz mieć spokojne życie”.

– Saul Bellow

Richard Landes przypomniał mi wydarzenie sprzed bez mała dwudziestu lat – brytyjski pisarz i nauczyciel akademicki Martin Amis był w 2007 roku uczestnikiem debaty w Instytucie Sztuki Nowoczesnej w Londynie. W wypełnionej po brzegi sali siedzieli przedstawiciele najbardziej wyrobionej brytyjskiej inteligencji. W pewnym momencie Amis zwrócił się do zgromadzonych z prośbą, żeby osoby, które czują się moralnie lepsze od talibów, podniosły rękę. Sala zamarła, po chwili tu i ówdzie ludzie nieśmiało podnosili ręce. Szacuje się, że około jednej trzeciej obecnych zdobyła się na tę heroiczną odwagę. Martin Amis nazwał to „moralnym paraliżem”.

Amis o polityce pisał rzadko. Uczył literatury, był dobrym pisarzem. W jednym ze swoich ostatnich esejów pisał, że większość dobrych powieści pisana jest przez ludzi patrzących na świat z ironią. Opowieść jest komiczna, ponieważ życie jest komiczne.

Martin Amis zmarł w maju 2023 roku. Jego pytanie zadane prawie 20 lat temu skomplikowało mu resztę życia. Od tamtej chwili pojawił się nienapisany przez nikogo „zapis” na jego nazwisko. Awangarda uciśnionych mas uznała go za wroga salonowego ludu.

Polityczny islam (obawiam się, że apolityczny islam jest równie rzadki jak diamenty) jest jedną z odmian totalitaryzmu, a wszelkie ruchy totalitarne dążą do podboju świata, obiecują powszechne braterstwo po wymordowaniu wrogów jedynie słusznej idei, pozbawiają jednostki prawa do samodzielnego myślenia. Amis pisał wiele o komunizmie i nazizmie, dostrzegał totalitarny charakter islamu, który tym różni się od innych totalitarnych idei, że mizoginizm jest jego niezwykle silnym i ważnym elementem.

(Nawiasem mówiąc, prawdopodobnie były już muzułmanin Imtiaz Mahmood, który prowadzi popularne konto na X pod pseudonimem ImtiazMadmood, w jednym z wpisów zauważa, że Mahomet po latach niepowodzeń niespodziewanie zaczął zyskiwać popularność, kiedy włączył do swojej teologii prawo do zachowywania niewolnic seksualnych zdobytych w rabunkach i podbojach).

Amis podkreślał, że wszelkie ruchy totalitarne apelują do najgorszych ludzkich instynktów – donosicielstwa, rabunku, sadyzmu i mordu, drapieżnictwa seksualnego.

We wspomnieniach napisanych bezpośrednio po śmierci pisarza brytyjski publicysta Nick Cohen opisywał swoje spotkanie z Martinem Amisem wkrótce po jego wystąpieniu w Instytucie Sztuki Nowoczesnej. Pisarz opowiadał, że wstrząśnięty reakcją tej publiczności zaczął wyjaśniać, iż chodzi w tym wszystkim o coś więcej niż tylko o to, że talibowie oblewają kwasem twarze kobiet, które nie noszą zasłon, ani wyłącznie o to, że wykonują wyroki śmierci na nauczycielach za przestępstwo polegające na uczeniu dziewcząt czytania i pisania, a na dodatek zasłaniają okna domów, w których pracują kobiety, tak aby musiały żyć bez światła słonecznego. Wyjaśniał, że na sali zgromadzeni są ludzie deklarujący, iż są przeciwnikami seksizmu i rasizmu, ale nie mogą ani na chwilę odłożyć na bok swojego postmodernistycznego relatywizmu i przyznać, że są od islamskich seksistów i rasistów odrobinę lepsi.

Tym stwierdzeniem pisarz ostatecznie przypieczętował swoją zbrodnię. Z sali padło pytanie: „A co z Izraelem?”.

Amis odpowiedział, że ludzie wykształceni powinni być zdolni do pogodzenia pragnienia sprawiedliwego rozwiązania kwestii palestyńskiej ze zrozumieniem, że Izrael jest małym krajem otoczonym przez wrogów, którzy chcą wymazać go z mapy.

Nick Cohen opisywał tę rozmowę o wydarzeniach z 2007 roku w maju 2023 roku – zaledwie kilka miesięcy przed ludobójczym najazdem Palestyńczyków z Gazy na ludność izraelską i ponowną kulminacją ogólnoświatowego antysemityzmu, przebranego tym razem za antysyjonizm. Cohen pisał:

„Dla osób niezorientowanych muszę w tym miejscu wyjaśnić, że we współczesnych kręgach lewicowych Izrael jest Szatanem, z którego złowrodzy Żydzi kontrolują – jeśli nie cały świat, jak utrzymywał Adolf Hitler, to przynajmniej politykę zagraniczną Stanów Zjednoczonych. Jeśli ktoś krytykuje islamistyczną skrajną prawicę, natychmiast pojawia się podejrzenie, że jest naiwnym narzędziem «syjonistycznego» spisku”.

Po siódmym października 2023 roku pytanie, czy czujesz się moralnie lepszy od Hamasu, zostałoby uznane za otwarte popieranie żydowskiego ludobójstwa w Gazie i wszędzie indziej.

Kilka dni temu przyjaciel wspomniał mi w rozmowie telefonicznej, że dwóch jego dobrych znajomych (niezależnie od siebie) powiedziało, że przestali zaglądać na moją stronę, ponieważ zajmuję się wyłącznie obroną Izraela.

Wzruszyłem ramionami – dziesiątki razy pisałem, że nie zajmuję się i nigdy nie zajmowałem się obroną Izraela. Tym zajmuje się Izraelska Armia Obronna, ja bronię tylko siebie przed duchem naszych czasów, w tym przed tymi, którzy, czy to dla świętego spokoju, czy z jakiegoś głębokiego przekonania, uważają, że krytyka islamu jest obroną Izraela, że uczciwy feminizm jest obroną Izraela, że krytyka złego i nieuczciwego dziennikarstwa jest obroną Izraela, że krytyka takich instytucji jak ONZ, Amnesty International, Human Rights Watch czy Lekarze Bez Granic to obrona Izraela. Z ciekawości rzuciłem okiem na czołówkę mojego Substacka – z widocznych ośmiu zapowiedzi tekstów jedna traktowała o Izraelu.

Oczywiście doskonale rozumiem odczucia tych dwóch byłych czytelników, jak i inaczej sformułowane wyjaśnienia dwóch moich przyjaciół, którzy też przyznali, że rzadziej zaglądają na moją stronę – świadomie uciekając od koszmaru.

Z wielu stron słyszymy ostrzeżenia o zagrożeniu zachodniej cywilizacji i o tym, jak bardzo tsunami antysemityzmu jest dziś siłą napędową mobilizującą świadomych czy nie w pełni świadomych wrogów wolności. Obawiam się, że ich najważniejszymi sojusznikami są ci, którzy nie odważają się podnieść rąk i patrzą z niechęcią oraz znudzeniem na tych, którzy je podnoszą.

Jest jesień, poranki są mgliste. To jest również jesień mojego życia, w którym święty spokój nigdy nie był priorytetem.

(1) Facebook href=”https://www.facebook.com/renata.zawadzkabendor

P.S. Renata Zawadzka-Ben Dor przeniosła na swoją stronę Facebooka początek artykułu znanego londyńskiego publicysty Jake’a Wallisa Simonsa: „Islamistyczny koń trojański w amerykańskiej polityce” (reszta tego artykułu jest za paywall). Komentarze pod tym przeniesionym tekstem stanowią osobliwe post scriptum do mojego felietonu.

Prosta warszawska antysemitka, która kocha psy niczego nie owija w bawełnę i pisze:

„Jak Izrael uruchamiając qszelkie możliwe siły i metody doprowadza USA do wojny , tak naprawdę wyłącznie w interesie Izraela to jest dobrze. Gdy czyni to po wielokroć jeszcze lepiej. Gdy podatki najbiedniejszych Amerykanów, bo w USA podatki płacą najbiedniejsi, finansują ludobójstwo w Gazie to bardzo dobrze. Ale kiedy jeden muzułmański senator elektorat mówi dość to już zaczyna się na niego nagonka. Problem polega na tym, że on nie jest sam. Są jego wyborcy i miliardy ludzi na świecie, które też mówią dość. Widzicie jednego muzułmanina nie widzicie ludzi wszystkich wyznań, bo nie liczycie się ze światem i jego opinią. Pora żebyście bronili się sami.”

Wojciech Kozlowski (bywalec salonów, chyba związany z muzyką, ale jego profil dominują głównie zdjęcia jego twarzy, pisze wzburzony:

„Jaka taka szlachetna osoba jak Pani może udostępniać takie nienawistne i rasistowskie wpisy Koraszewskiego. Przecież to co on pisze to zaprzeczenie wszystkiego o co Pani walczy w Polsce. Jakby Pani Brauna udostępniała.”

Andrzej Pałys (absolwent historii sztuki i poeta) pisze:

„Bigoteria Koraszewskiego przekracza tatrzańskie wierchy, nie przeszkadza mu, że dotychczasowy rząd izraelski współtworzą dwie partie religijnych i (jednocześnie) nacjonalistycznych fanatyków, ale rozdziera szaty nad jednym muzułmańskim senatorem z Michigan. Komedia.”

Daniel Wroblewski (architekt) stwierdza:

„Wyznawcy Allacha w USA to trochę mniej niz 1%. Rzeczywiście zagrozenie dla demokracji mniejsze niż….dziki na ulicach Warszawy dla bezpieczeństwa ludności, czyli właściwie żadne. Dla jasności – nie popieram ŻADNEJ religii w polityce!”

Tu przynajmniej możemy podejrzewać, że komentujący przeczytał to, co komentuje, chociaż przy tak mizernym rozeznaniu, mógłby zdawać sobie sprawę, że lepiej pytać, niż bawić się w stanowcze wyrokowanie. Miejmy nadzieję, że w swoim własnym zawodzie jest bardziej rzetelny i bardziej rozsądny. Architekt to poważny zawód.

Why do American Jews vote for antisemites like El-Sayed?

Jonathan S. Tobin

Orthodox Jews vote at a polling location on Election Day during the midterm elections in the Brooklyn borough of New York City, Nov. 3, 2026. Credit: Leonardo Munoz/AFP via Getty Images

It doesn’t take a degree in political science or a job as a talking head on a cable news network to understand the 2026 midterm elections. As is usually the case, the results were a referendum on the incumbent administration. Though the reasons for it can be disputed, there is no denying that the blue wave that swept the Democratic Party into control of both houses of Congress was a rebuke to U.S. President Donald Trump and the Republicans.

But there is one aspect of the voting that remains a puzzle for some. How is it that so many Jews in Michigan, indeed a reported majority of early voters according to one survey, voted for Dr. Abdul El-Sayed?

National midterms exit polling suggested that 68% of those who identify as Jews voted for Democrats. That’s not all that much different from the surveys of the 2024 election. Two years ago, an AP/Fox News poll showed that 66% of Jews backed Democrats, while one conducted by the liberal Jewish Electoral Institute put the number at 71%.

Some observers believed that Jewish support for El-Sayed would be far lower than those numbers. Given his record of open antisemitism, that seemed a reasonable assumption. How could a candidate gain any appreciable Jewish support when he rationalized a terrorist attack on a synagogue and Jewish preschool in West Bloomfield, Mich., opposed Israel’s existence, had credible ties to the Muslim Brotherhood and waged a campaign that hinged on demonizing the pro-Israel AIPAC lobby and driving Jews from the public square, while employing tropes of Jew-hatred that resembled The Protocols of the Elders of Zion?

A majority of Jewish votes went to El-Sayed

The evidence appears to be that the percentage of Jews who voted for him wasn’t all that much lower than those who favored the average Democrat. While one should always take exit polls with a grain of salt, one survey of those who voted early in Michigan showed that a large majority of those who identify as Jewish—57%—voted for El-Sayed.

If that result is even remotely accurate how can that be explained? And what does that say about the state of American Jewry in 2026, especially considering that it took place amid a global surge of antisemitism that began with the Hamas-led, Palestinian Arab terror attacks on Israeli communities on Oct. 7, 2023?

El-Sayed was just one of many Democrats who benefited from the general dissatisfaction with the Trump administration, and he is just one of many opponents of Israel that will be part of the large freshman class of Democrats in the House and Senate in the next Congress.

The list includes such notable additions as Darializa Avila Chevalier, a member of the Democratic Socialists of America who led a pro-Hamas demonstration in New York City’s Times Square on Oct. 8, 2023 and will soon represent Northern Manhattan in the House of Representatives.

Other DSA members who oppose the existence of the Jewish state, who will be joining the already expanded left-wing congressional “Squad,” include Claire Valdez, also of New York City, Philadelphia’s Chris Rabb, Denver’s Melat Kiros and Los Angeles’s Angela Gonzales-Torres.

And that’s not even noting the many others, whose anti-Israel stances, including those who repeat the blood libel that Israel committed “genocide” in the Gaza Strip, make them indistinguishable from DSA members.

It’s not about Netanyahu

Many Democrats claim to still support Israel. But the list of those who are willing to emphatically refute the antisemitic lies about the Gaza war or the conflict with the Palestinians in general that have been normalized in public discourse, are now few and far between.

Few oppose restrictions or bans on military aid to Israel in wartime or sanctions against Jews in Judea and Samaria, who have been demonized by the false narrative of “settler violence.” Indeed, once you get past Sen. John Fetterman (D-Pa.) and Reps. Ritchie Torres (D-N.Y.) and Josh Gottheimer (D-N.J.), there aren’t many Democrats in Congress who fit that description.

Moreover, the notion that the Democratic Party’s turn against Israel can be explained by being alienated by the policies and statements of Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu is a myth.

Pro-Israel Jewish Democrats claim that Netanyahu has destroyed Democratic support for the Jewish state by favoring Republicans, especially Trump. But this is false. In the last two decades, it is the Democrats who have turned on Israel, not just Netanyahu, by embracing appeasement of Iran and clinging to the two-state solution and “land for peace” formulas that most Israelis rightly understand as merely a recipe for more Oct. 7-style terror atrocities, not an end to the conflict.

If anyone still doubts that, they need to read the exchange on X between Israeli opposition leader Yair Lapid and Brad Lander, the Democrat who was just elected to Congress from New York City.

Lander, a former city comptroller, won his seat by defeating Rep. Dan Goldman (D-N.Y.), a man with impeccable liberal and anti-Trump credentials and a critic of Netanyahu, who wouldn’t disavow support for Israel, in a Democratic primary.

Lander is Jewish and claims to not oppose Israel’s existence, but he accused it of “genocide” during the campaign and demanded that Goldman do the same. Lander responded with scorn to Lapid’s expectation that a change in power in Jerusalem and more outreach from Israeli leaders like him, who are eager to be friends with the Democrats, would change things. He made it clear that Democrats like him, who are allied with the antisemitic New York City Mayor Zohran Mamdani, and even others who are not that extreme, aren’t interested in mainstream Israeli opinion, even when it comes from liberals who want to be his allies.

Lander, who campaigned for Mamdani after losing to him in the mayoral primary, wants Israel to show “respect for international law and human rights.” While that comment is rooted in lies about both international law and Israaeli conduct, we know what it means. At a minimum, he’s demanding withdrawal from Judea, Samaria and Jerusalem and the creation of a Palestinian state, likely run by Hamas, that would pose a deadly threat to Israel’s existence. That’s something that not even the left-leaning “anyone but Bibi” coalition that seeks to replace Netanyahu couldn’t possibly accept.

This perspective, which is where many of those Americans—who, like Lander, style themselves “liberal Zionists” as opposed to the anti-Zionists of the DSA—is a partial reason why Jews continue to vote for Democrats.

Yet even that doesn’t fully explain why nearly three in five Michigan Jews may have voted for a person like El-Sayed, who is far more hostile to Jewish national existence than Lander. Indeed, not without reason, the Republican Jewish Coalition called El-Sayed the most antisemitic Senate candidate in America.

Politics flow from demography

In order to fully understand why the majority of Jews remain among the most loyal supporters of the Democrats, one needs to comprehend the cultural shift among Americans in general when it comes to politics. It is now axiomatic that in this hyper-partisan era, in which most Americans are thoroughly secular, politics now plays the role in their lives that was once played by religion.

That is even more the case for the overwhelming majority of Jews, who are non-Orthodox and politically liberal.

For this dominant sector of U.S. Jewish demography, liberal political stands—a list of beliefs that can shift with changing political fashions on the left—and devotion to the Democrats is their religion. Indeed, the positions taken by the Religious Action Center of Reform Judaism, the policy arm of the largest U.S. Jewish denomination, are more or less those of most Democrats on a host of issues, many of which are not specifically Jewish in scope.

There has been a lot of talk about some movement toward the Republicans among Jews in recent years. Many Jewish liberals have been deeply shocked by the reaction to Oct. 7 from the American political left, especially as they saw their children targeted by pro-Hamas mobs on campuses. But it is yet to be proved that a significant percentage have drawn conclusions from this and are ready to change how they vote.

There was some reason to believe that in states like Florida, Jews were more likely to vote for candidates from a GOP that had become a lockstep supporter of the Jewish state. Trump’s efforts to combat antisemitism on college campuses also gave them a reason to switch sides. And some prominent Jews, like retired Harvard University legal scholar and longtime liberal advocate Alan Dershowitz, have done so.

But as the 2024 and 2026 elections showed, Jewish loyalty to the Democrats has continued even as they have largely transitioned into being the country’s anti-Israel party, Those who agree with Dershowitz appear to be the exceptions that prove the rule.

Part of the explanation comes not so much from ideology as it does from demography. As surveys conducted by the Pew Research Center have shown, the fastest growing sector of the American Jewish population is characterized by demographers as “Jews of no religion.”

That doesn’t just mean that they don’t practice Judaism. It encompasses a broad shift away from traditional ideas about what it means to be Jewish with devotion to religious faith, Jewish law and tradition and, above all, a sense of Jewish peoplehood being discarded. That has led to significant numbers of those who may identify as Jewish in some way but have no real connection to organized Jewish life, including synagogues, community centers and organizations that represent and serve Jews.

This is a function of the assimilation and intermarriage rates in the vicinity of 70% for non-Orthodox Jews, not critiques of Israeli policies or Netanyahu.

Giving a pass to Jew-hatred

It also means that many of them have increasingly fewer ties to the half of the world’s Jewish population that lives in Israel. That doesn’t just mean that they have a poor understanding or none at all about why Israeli Jews think as they do. They have little idea why Israelis are prepared to fight to defend their homes and families against Palestinian foes, whose national existence is inextricably linked to a century-old genocidal war on Zionism, for which the atrocities of Oct. 7 was just the trailer.

But they also don’t seem to understand that devotion to the land of Israel is central to Jewish identity, as Jews have understood it for the past 3,000 years. Many liberal Jews have rejected the widely-accepted International Holocaust Remembrance Alliance’s working definition of antisemitism, because they want one that allows opposition to Israel’s existence, and not just criticism of it. without being accused of hating Jews.

Once you grasp that, it’s easier to comprehend why a not-inconsiderable number of Jews are willing to believe that someone like El-Sayed, who is in favor of the destruction of the Jewish state—something that would inevitably require the genocide of half of the Jews currently alive—but claims to love Jews, isn’t an antisemite or a threat to them.

The stances of “liberal Zionists” like the cynical Lander are likely the product of his knowing that liberal Democrats have been largely indoctrinated in the toxic doctrines of critical race theory, intersectionality and settler-colonialism and, therefore, falsely define Israel and the Jews as “white oppressors.”

That is why Democrats like him are becoming difficult to distinguish from open DSA opponents of Israel, or even antisemites like El-Sayed. Even those who merely think Israel should be more amenable to territorial withdrawals have little sympathy for the majority of Jewish Israelis who are religious or nationalist. Such American Jews haven’t paid attention to the way Palestinians have consistently rejected peace offers, because the only solution they desire is one in which Israel no longer exists.

Defining Jewish identity

For those whose Jewish identity is still firmly rooted in Jewish tradition, a vote for someone like El-Sayed is hard to justify even if they are loyal Democrats.

Perhaps few would, like Michigan Attorney General Dana Nessel, think that adding another member to the Democratic Senate caucus is more important than Israel’s survival or that of the Jewish people. But in the current political atmosphere, it is likely that some of them might have done so simply because they hate Trump and the Republicans more than they love Israel.

It is arguable that those with such a negligible sense of their identity as Jews are unlikely to maintain themselves as a separate community or one with any coherence. Indeed, that may already be the case, as the number of those Jews of no religion continues to multiply. Part of the problem with surveys that measure Jewish opinion or votes is that a growing number of those who say they are Jewish have few actual ties to Jewish life.

If one were to only count those Jews who have such connections or beliefs, the statistics about their voting habits and their beliefs might be very different from those that show that the Jewish population is as liberal and loyal to the Democrats as they ever were.

Even if that is true, it is still a measure of the ignorance and the lack of identification with the ongoing struggle for Jewish survival in an age of growing antisemitism that so many Jews vote for the likes of El-Sayed, Chevalier, Mamdani and even Lander. It is a sign of a community that has lost its way.

With so much of the mainstream liberal media—upon which most Jews depend for information about the Middle East and the battle against antisemitism— mainstreaming misinformation and blood libels about Israel, it’s not that surprising that they aren’t questioning knee-jerk support for Jew-hating Democrats.

But it must motivate those who understand just how wrongheaded such stances are to redouble their efforts to promote Jewish education and connection to the Jewish state as well as in telling the truth about the war against Israel.

The only way to combat the Jewish illiteracy that leads so many to vote for antisemites out of partisan loyalty is to spread the truth about Jewish life and Israel.

Jonathan S. Tobin is editor-in-chief of the Jewish News Syndicate, a senior contributor for The Federalist, a columnist for Newsweek and a contributor to many other publications. He covers the American political scene, foreign policy, the U.S.-Israel relationship, Middle East diplomacy, the Jewish world and the arts. He hosts the JNS “Think Twice” podcast, both the weekly video program and the “Jonathan Tobin Daily” program, which are available on all major audio platforms and YouTube. Previously, he was executive editor, then senior online editor and chief political blogger, for Commentary magazine. Before that, he was editor-in-chief of The Jewish Exponent in Philadelphia and editor of the Connecticut Jewish Ledger. He has won more than 60 awards for commentary, art criticism and other writing. He appears regularly on television, commenting on politics and foreign policy. Born in New York City, he studied history at Columbia University.