Pęknięcia

Anna Grabowska (Anne Goldschmid)

Pęknięcia

Widać to nie tyle po tym, co mówi, ile po tym, jak długo milczy, a kiedy już przestaje milczeć, robi to okrężnie, ostrożnie, jakby każde zdanie należało wcześniej obejrzeć z trzech stron i sprawdzić, czy nie pęknie pod ciężarem własnych implikacji. To nie jest jej naturalny temat. Nie pasuje do gotowych matryc, do wygodnego podziału świata na sprawców i ofiary według klucza, który przez lata dobrze się sprzedawał w debacie publicznej. Iran ten klucz łamie. Brutalnie. Bez ostrzeżenia.

Oficjalne reakcje, tam gdzie w ogóle się pojawiają, brzmią znajomo. Aż do bólu. “Zaniepokojenie”, “apel o powściągliwość”, “wezwanie do dialogu”. Język wygładzony do granic bezsensu, jakby problemem był nadmiar emocji, a nie systemowa przemoc, jakby istniała symetria między państwem strzelającym do ludzi na ulicach a ludźmi wychodzącymi z domów bez haseł, bez ochrony, często bez planu powrotu. Ten język nie opisuje rzeczywistości. On ją rozmywa, rozpuszcza, zostawia po sobie mgłę, w której wszystko da się powiedzieć i niczego nie trzeba nazwać.

W Polsce nie ma nawet tego. Lewica Polska nie wydała żadnego oficjalnego, wyraźnego stanowiska wobec obecnej fali protestów w Iranie. Żadnej zbiorowej deklaracji. Żadnego gestu solidarności, który miałby polityczny ciężar. Cisza. Pojedyncze głosy w mediach społecznościowych, rozproszone, nieskoordynowane, bez przełożenia na realną narrację partyjną. Partia, która tak chętnie operuje językiem praw człowieka, w tym przypadku nie mówi nic. I to milczenie samo w sobie staje się komunikatem. We Francji cisza jest bardziej elegancka, lepiej opakowana. Lewica instytucjonalna, socjaliści, radykalna lewica, skrzydła ekologiczne, nie uczyniła z protestów w Iranie tematu politycznego. Są ogólniki o prawach człowieka, są obawy przed “eskalacją”, są sformułowania, które brzmią “odpowiedzialnie”, bo niczego nie ryzykują. Brakuje jednego, jasnego opowiedzenia się po stronie ludzi, którzy wychodzą na ulice, wiedząc, że mogą nie wrócić do domu. W Niemczech padają poprawne zdania o nadmiernym użyciu siły i prawie do pokojowego protestu, administracyjna moralność, instytucjonalne potępienie, ale nie ma z tego wspólnego frontu, nie ma solidarności rozumianej jako identyfikacja z buntem, a nie przypis w raporcie. W krajach anglosaskich lewica skupia się na czymś innym, żeby nie było interwencji, żeby nie było eskalacji, żeby Zachód “nie wykorzystał sytuacji”. To są ważne pytania, ale w tej narracji protestujący Irańczycy zwyczajnie znikają. Stają się tłem dla debaty o polityce Zachodu wobec Bliskiego Wschodu, a ich gniew, ich strach, ich ciała nie są w centrum. W centrum jest lęk, żeby nie znaleźć się po niewłaściwej stronie ideologicznego lustra.

I jeszcze paradoks, którego zachodnia lewica nie znosi najbardziej. Najgłośniejszy, najbardziej jednoznaczny głos poparcia dla manifestujących Irańczyków pada spoza jej świata. Donald Trump mówi wprost o poparciu dla protestujących, o odwadze ludzi wychodzących na ulice, o odpowiedzialności reżimu za przemoc i ofiary. Bez eufemizmów, bez “kontekstu kulturowego”, bez symetrii. Grozi konsekwencjami, jeśli represje będą eskalować. Język brutalnie prosty i właśnie dlatego dla lewicy nie do przyjęcia. Nie trzeba Trumpa lubić, żeby to zauważyć, ale wielu woli tego nie słyszeć, bo jeśli to on nazywa przemoc przemocą, a bunt buntem, cała misterna konstrukcja moralnej wyższości zaczyna się poważnie chybotać. Lepiej zdyskredytować źródło niż przyznać rację ofiarom, jeśli te ofiary nie pasują do właściwej narracji. Trump nie jest tu wyjątkiem, tylko najbardziej drażniącym przykładem. Obok niego pojawiają się inni politycy, którzy, każdy z własnych powodów, mówią dziś o Iranie wyraźniej niż zachodnioeuropejska lewica. Benjamin Netanyahu od lat publicznie wspiera Irańczyków protestujących przeciwko teokratycznemu reżimowi, nazywając ich walkę walką o wolność, a władzę w Teheranie władzą, która boi się własnego społeczeństwa, również bez symetrii, bez udawania, że to tylko kolejna wewnętrzna sprawa państwa. Jest też Reza Pahlavi, postać dla lewicy szczególnie niewygodna i wcale nie dlatego, że nie ma znaczenia, ale właśnie dlatego, że ma. Mówi wprost do Irańczyków, wzywa do wytrwałości, apeluje do świata o jasne stanowisko, jest słuchany w diasporze i, co ważniejsze, w samym Iranie. Nie pasuje do żadnej z ulubionych narracji, więc najłatwiej go zignorować albo sprowadzić do przypisu. Są wreszcie politycy z Europy Środkowej i Wschodniej, Czesi, Bałtowie, którzy potrafią mówić o represjach w Iranie bez asekuracji, bez retorycznej napompowanej waty, bez chowania się za instytucjonalnym językiem. Ich głos nie dominuje światowej debaty, ale istnieje i pokazuje coś, co dla zachodniej lewicy jest szczególnie nie do przyjęcia; to, że jednoznaczność jest możliwa.

Ten kontrast boli bardzo bolesny, bo kiedy jasne słowa solidarności z Irańczykami padają z ust polityków, których lewica i tak uznała za “moralnie skończonych”, cała reszta woli milczeć. Lepiej nie powiedzieć nic, niż powiedzieć coś, co zabrzmi podobnie, nawet jeśli stawką są ludzie, którzy wychodzą na ulice Teheranu, Isfahanu, Meszhedu, wiedząc, że mogą nie wrócić. Po stronie lewicy radykalnej obraz jest jeszcze bardziej bezlitosny, relatywizacja, sankcje, pożal się Boże – “kontekst kulturowy”i ryzyko “instrumentalizacji. Jeśli protest nie niesie właściwego znaku ideologicznego, traci prawo do empatii. A Irańczycy protestują źle, nie w tym języku, nie przeciw temu, przeciw czemu wypada. Są antyteokratyczni, często świeccy, czasem otwarcie wrodzy wobec politycznego islamu. To poznawczy koszmar dla środowisk, które zbyt długo myliły antyimperializm z automatycznym rozgrzeszaniem każdej władzy nienawidzącej Zachodu.

Tymczasem to nie dzieje się w próżni ani w nagłówkach, nie w analizach ani w studiach telewizyjnych. To dzieje się na ulicach, w Teheranie, w Isfahanie, w Meszhedzie, także w miastach, których nazw świat zwykle nie zapamiętuje, dopóki nagle nie “zanika łączność”. Po zmroku, bo wtedy jest najniebezpieczniej i wtedy najłatwiej zniknąć. Ludzie wychodzą w małych grupach, rozproszeni, bez transparentów, często bez skandowanych haseł. Wiedzą, że każde słowo może zostać nagrane, każde nagranie użyte jako dowód. Wiedzą też, że kamera w telefonie nie jest już tarczą, jest ryzykiem. Słychać krzyki z klatek schodowych, uderzenia w metalowe rolety zamykanych bazarów, szybkie kroki, pościgi. Są nagrania, krótkie, trzęsące się, nagle urwane. Nie, nie dlatego, że ktoś źle trzymał telefon, dlatego, że łączność znika. Internet w całym kraju zostaje gwałtownie ograniczony, miejscami niemal całkowicie odcięty. To nie jest awaria, to jest decyzja.

Kobiety idą bez chust, bez gestu, bez deklaracji. Normalnie, jakby właśnie ta normalność była dziś aktem sprzeciwu. Mężczyźni stoją obok, niektórzy krzyczą, inni milczą. Czasem ktoś upada, czasem ktoś już nie wstaje. Są ranni i są zabici. Liczby nie układają się w jedną statystykę, bo przy odciętej komunikacji nic nie jest oficjalne, ale jedno jest potwierdzone, ofiar śmiertelnych są dziesiątki, zatrzymanych tysiące. Wśród zabitych są bardzo młodzi. Są postrzeleni podczas demonstracji. Są ranni, którzy boją się iść do szpitala, bo szpital bywa dziś przedłużeniem aparatu bezpieczeństwa.

Pogrzeby zamieniają się w zgromadzenia. Żałoba znów staje się formą protestu. Rodziny szukają zaginionych, krążą między szpitalami, komisariatami, improwizowanymi listami. Często słyszą, że “nie ma informacji”, albo że “proszę przyjść jutro”, albo nie słyszą nic. To nie jest “fala protestów”. To nie są “niepokoje społeczne”. To jest życie przeniesione na ulicę, bo dom przestał być bezpieczny, a milczenie przestało chronić.

Reżim reaguje rutyną, blokady sieci, ograniczenia telefonii, nocne aresztowania, posterunki na skrzyżowaniach, gaz, pałki, w części miejsc także broń palna. Są potwierdzone strzały w kierunku demonstrantów. Są ranni od ostrej amunicji. Są ciała. I jest jeszcze coś, co odróżnia tę falę od poprzednich, panika władzy, widoczna, udokumentowana. Odcinanie internetu nie jest reakcją na chaos, lecz próbą jego ukrycia. Bez obrazu łatwiej zaprzeczać, ale też łatwiej kłamać.

Równolegle protest przestaje być wyłącznie uliczny. W niektórych miastach zamykają się bazary, miejsca, które w Iranie od dekad są barometrem społecznego nastroju. Są strajki i przerwy w pracy, także w częściach przemysłu naftowego. Nie wszędzie i nie naraz. Ale wystarczająco często, żeby władza zaczęła reagować nerwowo. Gospodarka, już osłabiona inflacją i spadkiem waluty, dostaje kolejny cios. To nie jest jeszcze strajk generalny. Ale to sygnał, a w Iranie takie sygnały są czytelne. Tło jest proste i brutalne, drożyzna, spadek wartości pieniądza, zmiany w dotacjach – uderzające w codzienność. To nie są wskaźniki, to jest tamtejsze życie. A wtedy, kiedy pęka codzienność, pęka też strach. Każda dyktatura wierzy, że strach jest zasobem odnawialnym. Nie jest. W pewnym momencie zostaje nazwany po imieniu i przestaje działać. I właśnie wtedy najbardziej widać, kto naprawdę wierzy w prawa człowieka, a kto tylko używa ich jako wygodnego języka. Solidarność, która kończy się tam, gdzie zaczyna się dyskomfort ideologiczny, nie jest żadną solidarnością. Jest milczeniem w ładnym lecz tanim opakowaniu.

Iran jest dziś pełen takich pęknięć. Gasi światło, bo boi się tego, co widać, gdy ludzie przestają się bać.

Źródła:

https://apnews.com/article/54e4024a0b9e6a9f3ab49153c8e28f05

https://www.reuters.com/…/iran-must-show-restraint…/

https://www.wsj.com/…/internet-blackout-hits-iran-as…

https://www.theguardian.com/…/children-killed-iran…

https://www.reuters.com/…/rights-groups-say-least-25…/

https://www.lemonde.fr/…/iran-crackdown-intensifies-as…

https://www.rp.pl/…/art43611371-w-iranie-wrze-nie…

https://www.thenationalnews.com/…/iran-internet…/

https://www.scmp.com/…/protests-sweep-iran-amid…

https://www.ncr-iran.org/…/iran-nationwide-internet…/

Why do they march for Gaza, but not Iran?

Jonathan S. Tobin

An anti-Israel protest in Columbus, Ohio, on Dec. 22. 2023. Credit: Becker1999 via Wikimedia Commons.

The silence from the chattering classes, Hollywood elites, and university students and faculty has been deafening. The same people who have been conducting mass demonstrations and virtue-signaling about their devotion to the cause of human rights and their abhorrence of civilian casualties when it came to the war in Gaza have been largely silent about what is happening in Iran.

That isn’t because no one knows exactly what’s going on.

Despite attempts by the Islamist regime to black out the internet and halt the flow of information about events inside the country, the scale of the conflict has grown so large that it has been impossible to cover up. Some 2,500 deaths have been confirmed by the U.S.-based Human Rights Activists News Agency, though reports on mass killings of protesters by the Islamic Revolutionary Guard Corps have raised the potential death toll to anywhere from 12,000 to 20,000.

While the liberal mainstream media was slow to pick up the story, it can no longer downplay it. While it has had to compete with its overwraught coverage of the controversy about the Trump administration’s efforts to enforce immigration laws, the Iran protests have been the top story on The New York Times website for multiple days, and have also received extensive coverage in The Washington Post and on NPR. Even leftist human-rights groups like Amnesty International and Human Rights Watch have been posting about it.

Apathy about Iranian victims

But the statistics about casualties and images of military forces shooting peaceful protesters in cold blood haven’t moved the audiences of these outlets in the way they normally do about another conflict in the Middle East. In fact, the same audience that turned out in the tens of thousands to protest the war in the Gaza Strip or to broadcast their identification with Palestinians has zero interest in the Iranian struggle for freedom or the many victims of the Islamist regime.

This apathy makes itself felt on a number of different levels.

No mass street protests, demonstrations or tent encampments can be found in U.S. cities or on college campuses dedicated to supporting Iranian protesters. The opinion columnists at major outlets who have been churning out articles falsely accusing Israel of “genocide” while parroting grossly inaccurate Palestinian casualty figures are mum about Iran. At the Golden Globes awards ceremony, actors and others in past years have shown off their support for the Palestinian war against Israel via lapel pins or biting words. At the event held this past weekend, the cause de jour was protests against the U.S. Immigration and Customs Enforcement Agency (ICE). Not a single person—either on stage or in the audience, as can be seen from the media coverage—was standing in solidarity with the people of Iran.

That’s not surprising.

Concern about the way the Islamist theocracy oppresses the people of Iran has never been among its priorities. Or even a subject about which they were even minimally concerned.

The question is why—given everything heard from the crowd about how terrible it is for the innocent to be killed in conflict—they have nothing to say about Tehran? They’re all very vocal about the backing of a “Free Palestine.” Not so much about a free Iran.

It’s true that not as much attention has been paid to the conflict in Iran as there has been for the two-year war in Gaza; however, a good number of Iranians have been fighting against the mullahs since the Islamic Revolution in 1979.

Another reason may be that the State of Israel is supported by the United States. It’s true that even when Washington was most sympathetic to Iran, and seeking to appease its government during the Barack Obama administration, and to a lesser extent, when Joe Biden was president, America didn’t formally support the government of Iran.

If anything, the fight for freedom there ought to be generating a lot more foreign support than the Palestinian cause. After all, the Palestinians have rejected compromise, peace and a two-state solution to end the Arab-Israeli conflict for nearly a century. And the recent war in Gaza wasn’t an Israeli attempt to stifle democratic protests. It was a morally justified response to a cross-border invasion by Palestinian Arabs on Oct. 7, 2023, which resulted in an orgy of mass murder, rape, torture, kidnapping and wanton destruction.

The main impetus for those rallies, however, wasn’t focused on ending ties between Washington and Jerusalem, though most of the protesters were surely in favor of that idea. Nor was the motivation for the protests simply a matter of backing a ceasefire in the fighting that followed the Oct. 7 massacre in Jewish communities in southern Israel. The ceasefire reached last October didn’t really dampen the ardor of the anti-Israel crowd. It was also not a matter of genuine sympathy for victims; if that were the case, they wouldn’t have been indifferent to the plight of Israeli hostages.

Rather, as the chants of the pro-Hamas mobs made clear, it was their support for the desire of the Palestinians to see Israel eradicated (“From the river to the sea”) and for violence against Jews wherever they lived (“Globalize the intifada”) that lured them to join the cause.

Despite their loud proclamations that the anti-Israel protests were rooted in concern about human rights—something that would surely cause them to speak out about Iran—that just doesn’t pass muster. Nobody who actually cares about human rights can support a cause that aims at the slaughter of an entire people, no matter where they live.

Racialist myths

The reason for this can partly be explained by simple ideology. The indoctrination of a generation in the toxic ideas of critical race theory, intersectionality and settler-colonialism has led many young people to believe that all conflicts are essentially about race.

As such, they have come to believe that the world is divided into two groups perpetually at war with each other: oppressed “people of color” and their “white” oppressors. In that essentially Marxist formulation, Jews are, despite their history of persecution and the persistence of antisemitism, too Western and too successful to merit sympathy, and so must be defined as “white” oppressors. That makes the Palestinians the oppressed racial minority. They believe this myth, even though Jews and Arabs are the same race, and the majority of Israelis are people of color since they trace their origins to the Middle East and North Africa.

The struggle of Iranians to end the rule of tyrannical Islamist theocrats and their terrorist henchmen is irrelevant to this framework because neither side can be identified as “white.” That makes it irrelevant at best, and at worst, a distraction from more interesting battles like the one against Israeli Jews.

It’s equally true that those influenced by these ideas also can’t identify with any struggle against a government that regards itself in conflict with the West, which the intersectional left considers to be irredeemably racist. As historian Niall Ferguson sagely pointed out in The Free Press, because the Iranian protests are an attempt at a “counterrevolution,” rather than one against a pro-Western government, they are indifferent to it. In this way, the reactionary Iranian regime—which, like Hamas, oppresses women and considers gays to be worthy of the death penalty—gets a free pass.

That’s as illogical as it is absurd since it leads people who would be hanged or thrown off rooftops in Gaza or Tehran to march with “Gays for Palestine” placards. Yet it does make sense to those who consider the West, the United States and Israel to be inherently evil, and their opponents, even when they are Islamist murderers, to be somehow sympathetic.

It’s the same reason why far larger and bloodier conflicts, such as the decade-long Syrian civil war—when hundreds of thousands died, and millions were made homeless—never motivated anyone on the left to take to the streets demanding action to stop the fighting. The same was true for what is a real genocide going on in Sudan right now.

The left and right unite in their antisemitism

Still, there’s more to it than just that stale and intellectually vapid ideological construct. The “horseshoe” effect, in which the far left and the far right unite in their antisemitism, is at play when it comes to Iran as much as it is about Gaza.

Anti-Israel extremists on both the left and right are speaking out against any help for the protest movement in Iran. The likes of journalists Max Blumenthal, Glenn Greenwald and Ali Abunimah say they oppose the protests because the demonstrators’ foreign sympathizers just want a pro-Israel government in Tehran. That misses the point. Of course, many people in the West would prefer a government that wasn’t the world’s leading state sponsor of terrorism. But apologists ignore the fact that one of the reasons why Iranians want to overthrow their Islamist tyrants is because the regime has squandered its country’s resources in its frenzy to build a nuclear bomb to obliterate the Jewish state. And that’s despite the fact that Israel and Iran have no real reason to be in conflict other than because of the mullahs’ antisemitic obsessions.

As seen in recent months, the obsessive hatred for Israel on the part of a certain segment of right-wing opinion also leads those who take this position to be supportive of anyone who claims to be an anti-Zionist, even if that leads them to back some of the most anti-American regimes and people in the world.

It’s no accident that former Fox News host and current podcaster Tucker Carlson has been adamant about opposing American efforts to stop Iran from getting a nuclear weapon or efforts on the part of the Trump administration to support anti-regime protesters. The same is true of former Trump staffer turned extremist podcaster Steve Bannon and neo-Nazi “groyper” leader Nick Fuentes.

Though these people claim to be American patriots and believers in an “America First” or “America Only” foreign policy, they oppose efforts by the Trump administration to rein in and stop a regime that has killed Americans and views the United States as the “great Satan,” regardless of its position on Israel.

The only thing that brings them into agreement with the left on Iran is the fact that the Tehran theocrats hate Israel.

There’s no way to look at this issue that doesn’t inevitably lead back to an age-old hatred.

As with other global struggles, antisemites on both ends of the political spectrum are never going to care about a conflict in which neither side is Jewish. As for Iran, its radical oppressors not only support efforts at Jewish genocide but spend enormous sums on terrorist groups and a nuclear program with which that evil objective could be accomplished—money its population never sees.

Under those circumstances, it is to be expected that the same crowd who write, rally and virtue-signal their anguish about Palestinians will be utterly indifferent to the plight of Iranian victims at the hands of Islamists. The explanation isn’t merely ideology or hypocrisy. It can be summed up on one basis: Jew-hatred.

Jonathan S. Tobin is editor-in-chief of the Jewish News Syndicate, a senior contributor for The Federalist, a columnist for Newsweek and a contributor to many other publications. He covers the American political scene, foreign policy, the U.S.-Israel relationship, Middle East diplomacy, the Jewish world and the arts. He hosts the JNS “Think Twice” podcast, both the weekly video program and the “Jonathan Tobin Daily” program, which are available on all major audio platforms and YouTube. Previously, he was executive editor, then senior online editor and chief political blogger, for Commentary magazine. Before that, he was editor-in-chief of The Jewish Exponent in Philadelphia and editor of the Connecticut Jewish Ledger. He has won more than 60 awards for commentary, art criticism and other writing. He appears regularly on television, commenting on politics and foreign policy. Born in New York City, he studied history at Columbia University.

US Declares Start of Phase Two of Gaza Peace Plan, Warns Hamas to ‘Comply Fully’

Algemeiner Staff

Displaced Palestinians shelter at a tent camp in Khan Younis, southern Gaza Strip, Jan. 14, 2026. Photo: REUTERS/Haseeb Alwazeer

US special envoy Steve Witkoff on Wednesday announced the launch of phase two of President Donald Trump’s plan to end the conflict in Gaza, describing the process as “moving from ceasefire to demilitarization, technocratic governance, and reconstruction.”

In a post on the X social media platform, Witkoff also warned Hamas, the Palestinian terrorist group that ruled Gaza before the war and still controls nearly half the enclave’s territory, to remain committed to the terms of the agreement.

“Phase Two establishes a transitional technocratic Palestinian administration in Gaza, the National Committee for the Administration of Gaza (NCAG), and begins the full demilitarization and reconstruction of Gaza, primarily the disarmament of all unauthorized personnel,” Witkoff posted. “The US expects Hamas to comply fully with its obligations, including the immediate return of the final deceased hostage. Failure to do so will bring serious consequences.”

Under phase one of Trump’s peace plan, a ceasefire took effect and Hamas was required to release all remaining hostages, both living and deceased, who were kidnapped by Hamas-led Palestinian terrorists during the group’s invasion of and massacre across southern Israel on Oct. 7, 2023.

Everyone was released except for Master Sgt. Ran Gvili, the last remaining slain hostage in Gaza. Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu reportedly spoke on Wednesday with Gvili’s parents, who have adamantly opposed moving to the second phase of Trump’s plan until their son’s body is returned.

Gvili’s return “is at the top of Israel’s priorities,” Netanyahu’s office said in a statement, according to the Times of Israel. “Hamas is required to comply with the terms of the agreement and make a 100% effort to return all fallen hostages, until the very last one — Ran Gvili, a hero of Israel.”

Gvili’s mother, Talik, is heading to the US to speak out against Trump’s plan to move ahead with the next phase of the ceasefire, according to her brother and Ran’s uncle Ziv Tzioni.

“We will do everything we can, and I really mean everything we can, to torpedo phase two before Ran is returned,” Tzioni told Ynet in an interview on Wednesday.

In exchange for Hamas’s releasing nearly all the hostages, Israel freed thousands of Palestinian prisoners, including many serving life sentences for terrorism, and partially withdrew its military forces in Gaza to a newly drawn “Yellow Line,” roughly dividing the enclave between east and west.

Currently, the Israeli military controls 58 percent of Gaza’s territory, and Hamas has moved to reestablish control over the rest of the enclave. However, most of the Gazan population is located in the Hamas-controlled portion, where the Islamist group has been imposing a brutal crackdown.

The second stage of the US-backed peace plan is supposed to establish an interim administrative authority, a so-called “technocratic government,” deploy an International Stabilization Force (ISF) to oversee security in Gaza, and begin the demilitarization of Hamas.

However, Hamas has repeatedly refused to disarm, despite the plan’s call for the terrorist group to do so and relinquish any governing role in Gaza. Further Israeli military withdrawals are tied to Hamas’s disarmament.

The ISF has also hit roadblocks, with multiple countries including Azerbaijan and the United Arab Emirates declining to participate. Analysts have argued there’s little international appetite to send troops to Gaza with Hamas still armed.

Still, the Trump administration plans to move forward with a transitional technocratic Palestinian administration in Gaza. The body will have 15 members and be led by Ali Shaath, a former deputy minister in the Palestinian Authority, according to a joint statement by ceasefire mediators Egypt, Qatar, and Turkey.

The Palestinian technocratic body will be overseen by an international Board of Peace to govern Gaza for a transitional period. Nickolay Mladenov, a former UN Middle East envoy, is expected to represent the board on the ground. Other members tapped by Mladenov include people from the private sector and NGOs, according to Reuters.

It’s unclear how many total members will be on the Board of Peace.

Since the start of the Israel-Hamas ceasefire in October, both sides have repeatedly accused each other of violations. Israel has carried out several operations targeting terrorist operatives as the Palestinian group ramps up efforts to reassert control over the war-torn enclave.

Efforts to advance the ceasefire deal have stalled, with no agreement on crucial next steps, including the start of reconstruction in the enclave and the deployment of the ISF.

Turkey, a longtime backer of Hamas, has been trying to expand its role in Gaza’s post-war reconstruction efforts, which experts warn could potentially strengthen Hamas’s terrorist infrastructure.

While Turkey insists on participating in the ISF, Israeli officials have repeatedly rejected any Turkish involvement in post-war Gaza.

Ustawa o usługach cyfrowych: mechanizm masowej cenzury

Drieu Godefridi

Według krytyków unijna Ustawa o usługach cyfrowych (DSA) w praktyce zmusza amerykańskie platformy do pełnienia roli „policji słowa” na rzecz UE, pod nieustanną groźbą dotkliwych sankcji. W ten sposób DSA wywołuje eksterytorialne skutki, wykraczające daleko poza Europę. To kluczowa kwestia: każdy amerykański użytkownik platformy X może zostać przez nią ukarany za wyrażenie opinii. W praktyce DSA stosowany jest więc wobec wszystkich Amerykanów. Ten wymóg stanowi ewidentny przykład imperializmu normatywnego, który charakteryzuje Unię Europejską od ponad dwóch dekad.

Jedyną możliwą techniczną alternatywą byłoby stworzenie oddzielnych platform – X-USA i X-EU – co byłoby zaprzeczeniem samej idei globalnej sieci i internetu jako takiego.

Komisja Sprawiedliwości Izby Reprezentantów USA potępiła ten system jako formę „zorganizowanej cenzury”, w ramach której UE „uzbraja” organizacje pozarządowe, by zmuszały amerykańskie firmy technologiczne do usuwania treści, które są zgodne z prawem USA, ale uznane za „problematyczne” w Europie.

Kary mogą sięgać 6% globalnych obrotów firmy, co w przypadku podmiotów takich jak Meta czy Google oznacza potencjalne miliardy euro. W razie braku współpracy platformy mogą nawet zostać czasowo zablokowane na rynku unijnym.

W środowisku ścisłego egzekwowania przepisów platformy są silnie motywowane do nadmiernej moderacji, by ograniczyć ryzyko regulacyjne, co prowadzi do usuwania treści, które są całkowicie legalne. Mówimy tu o ok. ośmiu milionach postów miesięcznie usuwanych w UE – nie licząc całkowitych banów, np. dla rosyjskich mediów.

Priorytetem jest walka z treściami nielegalnymi. Zgodnie z przepisami UE i prawem krajowym należą do nich mowa nienawiści (np. nawoływanie do przemocy na tle rasowym czy religijnym), treści terrorystyczne, materiały z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, towary podrabiane i produkty niebezpieczne… A jednak centralny problem pozostaje: „nienawiść” nie została nigdzie zdefiniowana w przepisach.

Warto podkreślić, że dezinformacja sama w sobie nie jest nielegalna. DSA wymusza więc aktywną cenzurę treści, które są zgodne z prawem – ale nie podobają się europejskim książętom i ich legionom cenzorów.

Amerykańska wolność słowa nie przetrwa w cieniu „Wielkiego Brata” zwanego DSA.

Czym jest DSA?

DSA, przyjęty przez Unię Europejską w 2022 r., a w pełni obowiązujący od lutego 2024 r. w stosunku do tzw. bardzo dużych platform internetowych (VLOP) – takich jak X, Facebook, TikTok czy Google – nie jest oficjalnie przedstawiany jako instrument „zorganizowanej cenzury”. W założeniu ma być ramami regulacyjnymi dla usług cyfrowych, chroniącymi użytkowników przed nielegalnymi treściami, ryzykiem systemowym oraz nieprzejrzystymi praktykami platform.

Jednak coraz więcej krytyków – zwłaszcza w USA, m.in. Elon Musk oraz republikańscy kongresmeni – postrzega DSA jako mechanizm masowej cenzury. Ich zdaniem ustawa narzuca biurokratyczny nadzór nad wolnością wypowiedzi i umożliwia selektywne tłumienie poglądów opozycyjnych.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że DSA dotyczy wszystkich pośredników cyfrowych (platform, dostawców hostingu i powiązanych usług), choć obowiązki są znacznie bardziej rygorystyczne wobec VLOP-ów, czyli platform mających ponad 45 milionów użytkowników miesięcznie w UE.

Kto cenzuruje? (Zaangażowane podmioty)

Cenzura – przemianowana na „moderację” – nie jest bezpośrednio sprawowana przez UE ani przez rządy krajowe. Została delegowana na same platformy, które działają pod ścisłym nadzorem administracji krajowych. Efektem jest zdecentralizowany, lecz silnie kontrolowany system, który krytycy określają jako biurokratyczną „industrializację moderacji”.

Platformy cyfrowe są głównymi wykonawcami tej polityki. Mają one obowiązek aktywnie moderować treści, a w przypadku VLOP-ów wymagania są szczególnie surowe. Muszą one przeprowadzać analizy „ryzyk systemowych”, takich jak rozpowszechnianie dezinformacji, oraz wdrażać proaktywne działania, w tym algorytmy wykrywające i zespoły moderatorów. Platformy poniżej progu 45 milionów użytkowników mają mniej obowiązków, ale i tak muszą reagować na zgłoszenia.

Komisja Europejska pełni rolę głównego nadzorcy VLOP-ów. Może wszczynać postępowania, żądać dostępu do danych i nakładać grzywny. Przykładowo, w grudniu 2025 r. nałożono na X karę 120 mln euro za rzekomy brak przejrzystości w praktykach moderacyjnych – zwłaszcza dotyczących tzw. „niebieskich znaczników”, które miały ostrzegać przed treściami rzekomo promującymi dezinformację.

UE wyznacza też tzw. „zaufanych sygnalistów” – zazwyczaj są to organizacje pozarządowe, których zgłoszenia muszą być traktowane priorytetowo. W oficjalnym wykazie figurują organizacje uznawane za lewicowe lub skrajnie lewicowe, jak HateAid (Niemcy) czy UNIA (Belgia).

Każde państwo członkowskie UE wyznacza krajowego koordynatora ds. usług cyfrowych (DSC) – np. ARCOM we Francji czy BNetzA w Niemczech – który nadzoruje platformy niebędące VLOP-ami i współpracuje z UE. To oni zajmują się skargami lokalnymi i nakładają sankcje. Najbardziej restrykcyjne kraje, jak Niemcy i Francja, mają nieproporcjonalny wpływ na cały system, co prowadzi do obniżania standardów wolności słowa w całej UE – treść zgłoszona w jednym kraju jest w praktyce zgłaszana w całej Unii.

Dodatkowo, każda osoba może zgłosić treść przez mechanizm „zgłoś i działaj” (notice-and-action). Zaufani sygnaliści, akredytowani przez DSC, mają uprzywilejowaną pozycję: ich zgłoszenia są traktowane priorytetowo i często skutkują szybkimi usunięciami.

W grudniu 2025 r. Stany Zjednoczone zakazały wjazdu pięciu Europejczykom, w tym byłemu komisarzowi Thierry’emu Bretonowi, za wywieranie presji na amerykańskie platformy internetowe.

Jak to działa? (Mechanizmy)

DSA tworzy szczegółowy, zorganizowany proces, który krytycy porównują do taśmy produkcyjnej cenzury.

1. Zgłoś i działaj: Każdy może zgłosić treść jako nielegalną. Platformy muszą ją szybko przeanalizować – często w ciągu 24–48 godzin. W przypadku VLOP-ów wykorzystywane są również algorytmy AI do skanowania treści.
2. Analiza ryzyka systemowego: VLOP-y muszą przeprowadzać coroczne audyty ryzyka, w dziedzinach takich jak dezinformacja, zagrożenia dla zdrowia psychicznego czy procesów demokratycznych, oraz wdrażać środki zaradcze, np. depriorytetyzację postów.
3. Obowiązki w zakresie przejrzystości: Platformy muszą uzasadniać każdą decyzję o usunięciu treści (art. 17 DSA), publikować półroczne raporty (np. 41,4 mln usuniętych treści w UE w I połowie 2025) i oferować mechanizmy odwoławcze. W praktyce są one nieprzejrzyste i powolne, co zachęca do prewencyjnej cenzury.

Organy UE i DSC prowadzą też kontrole, np. poprzez „tajemnicze zakupy”, by sprawdzić przestrzeganie przepisów, jak w przypadku handlu nielegalnymi produktami na Temu.

Wysokość grzywien może sięgnąć 6% globalnego obrotu firmy. W razie braku współpracy możliwa jest tymczasowa blokada platformy na terenie UE.

Na jakiej podstawie? (Kryteria „moderacji”)

Kryteria moderacji nie są jednolite ani jasno określone. Opierają się na prawie unijnym i krajowym, co sprawia, że system jest nieprzejrzysty i podatny na nadużycia. Termin „nienawiść” nie ma spójnej definicji, co pozwala na jego dowolną interpretację.

Nielegalne treści to priorytet. Należą do nich: mowa nienawiści, treści terrorystyczne, wykorzystywanie dzieci, podróbki, niebezpieczne produkty (np. „lalki pedofilskie” na Temu).

Ale to, co uznaje się za „nienawiść”, zależy od ideologicznej interpretacji. Nazwanie polityka „skrajną prawicą” nie jest ścigane, natomiast wskazywanie na związki między islamską imigracją a antysemityzmem – już tak.

W rzeczywistości pojęcie „nienawiści” jest używane jako pretekst do cenzurowania opinii niezgodnych z lewicową ortodoksją.

W USA obowiązuje zasada: państwo nie może zakazywać wypowiedzi wzywających do użycia siły lub łamania prawa, chyba że mają one na celu i są zdolne do wywołania bezpośrednich działań bezprawnych. Jest to ochrona wynikająca z Pierwszej Poprawki.

Druga kategoria dotyczy „ryzyka systemowego”, tylko dla VLOP-ów. Obejmuje szkody dla nieletnich, przemoc, uzależniające treści czy dezinformację – np. dotyczącą zdrowia publicznego, wyborów czy szczepionek. Te treści nie są nielegalne, ale uznawane za szkodliwe, co prowadzi do ich degradowania lub cenzury.

W 2025 roku stu ekspertów ds. wolności słowa ostrzegło, że DSA doprowadzi do „rozbicia globalnej wolności słowa”.

Amerykańska wolność słowa nie przetrwa w cieniu „Wielkiego Brata” zwanego DSA.

O autorze: – Drieu Godefridi – prawnik (Université Saint-Louis, Uniwersytet w Louvain), filozof, doktor teorii prawa (Sorbonne – Paris IV). Przedsiębiorca, dyrektor europejskiej grupy edukacyjnej oraz PAN Medias Group. Autor książki The Green Reich (2020).

Link do oryginału: https://www.gatestoneinstitute.org/22180/digital-services-act-censorship

Gatestone Institute, 9 stycznia 2026

Iran’s Revolution

Bernard-Henri Lévy

A billboard of Iran’s Supreme Leader Ali Khamenei set ablaze in Tehran during nationwide protests in January 2026 / X.com