– Nie jest tajemnicą, że prof. Dariusz Stola od dawna nie jest ulubieńcem obecnych władz – mówi osoba związana z Muzeum Polin. Dyrektorowi placówki dodatnich punktów u polityków PiS na pewno nie przysporzyła niedawna krytyka nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej: „Nie są dobre prawa, które mogą negatywnie odbić się na badaniach historycznych, czyli na poznawaniu prawdy o przeszłości, a proponowana ustawa niesie tego duże ryzyko”.

Thun-Janowski: „Muzeum Polin ma swoją autonomię”

Zastrzeżeń wicepremiera Glińskiego wobec dyrektora Stoli nie podziela współorganizator muzeum – Miasto Stołeczne Warszawa.

– Nie rozumiem, jakiej natury są zarzuty, które stawia dyrektorowi Muzeum Polin pan minister. Czy są to zarzuty natury prawnej, czy chodzi o przekroczenie jakichś zwyczajów? Do tej pory nie otrzymaliśmy z MKiDN pisma w tej sprawie, więc nie chcę spekulować, o co chodzi – mówi Tomasz Thun-Janowski, dyrektor miejskiego Biura Kultury, którego poprosiliśmy o komentarz. – Warto natomiast przypomnieć, że muzeum – jak każda instytucja kultury – ma swoją autonomię, a działalność muzealnicza, zwłaszcza badawcza czy kuratorska, nie może być uzależniona od woli polityków. Dyrektor instytucji kultury może komentować rzeczywistość społeczno-polityczną, w której funkcjonuje. Polin, jak każde inne muzeum, działa w określonym kontekście i trudno oczekiwać, żeby nie reagowało na debatę publiczną, która toczy się dziś wokół relacji polsko-żydowskich zarówno w jej historycznym, jak i aktualnym wymiarze. Skutki nowelizacji ustawy o IPN, szerzący się w mediach publicznych i społecznościowych język nienawiści, akty wrogości czy wreszcie wzrost tzw. przestępstw z nienawiści są faktami, które dotyczą przecież kwestii zasadniczych dla realizacji statutu Muzeum Historii Żydów Polskich. Trudno się także zgodzić, że badanie lub piętnowanie współczesnego antysemityzmu jest wyrazem upolitycznienia działań dyrektora czy Muzeum Polin. Nie sądzę, żeby nastąpiło w tym zakresie jakieś przekroczenie prawa.

Dyrektor sukcesu Muzeum Polin

Prof. Dariusz Stola został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Polin w lutym 2014 r., na pięcioletnią kadencję z możliwością przedłużenia. Jest historykiem, profesorem w Instytucie Studiów Politycznych PAN. W swoich badaniach zajmował się historią stosunków polsko-żydowskich, dziejami PRL i migracji międzynarodowych XX w. Opublikował ponad 100 artykułów naukowych i 10 książek, m.in. „Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967-1968”, „PRL: trwanie i zmiana” (z Marcinem Zarembą) i „PRL jako machina władzy” (z Krzysztofem Persakiem). Jest wieloletnim wykładowcą akademickim, uczestnikiem projektów badawczych oraz członkiem rad naukowych polskich i międzynarodowych instytucji i czasopism.

Pod jego kierownictwem Muzeum Polin, którego budynek na Muranowie otwarto w kwietniu 2013 r., a wystawę stałą udostępniono zwiedzającym w październiku 2014 r., stało się jedną z najważniejszych instytucji muzealnych nie tylko w Polsce, ale też w Europie. Odwiedziło je już ponad 2,5 mln gości z całego świata. Każda jego wystawa czasowa staje się wydarzeniem i punktem wyjścia do dyskusji. Muzeum prowadzi szeroką działalność edukacyjną. Zdobyło wiele nagród. W 2016 r. otrzymało tytuł Europejskiego Muzeum Roku EMYA (European Museum of the Year), do którego nominowanych było 49 instytucji z 24 krajów. Przyznające ten laur Europejskie Forum Muzealne doceniło m.in. fakt, że Muzeum Polin jest miejscem niezwykle ważnych debat o współistnieniu Żydów i innych społeczności na tym terenie, poprzez ukazanie konfliktów, ale też współpracy, integracji i asymilacji.