W Izraelu rozpoczął się proces korupcyjny premiera Beniamina Netanjahu

Robert Stefanicki

Rozpoczął się proces korupcyjny Benjamina Netanjahu. Na zdjęciu premier w otoczeniu swoich ochroniarzy przed sądem w Jerozolimie, 24 maja 2020 r. (Fot. Ronan Zvulun / AP)

Najdłużej urzędujący szef rządu Izraela pojawił się w niedzielę w sądzie w Jerozolimie, by wysłuchać zarzutów korupcji, oszustwa i nadużycia zaufania publicznego. Netanjahu przekonuje, że to lewacki spisek.

– Stoję tu jako wasz premier, z wyprostowanymi plecami i podniesioną głową – mówił do kamer i 250-osobowej grupy zwolenników zgromadzonych przed sądem. – Kiedy opinia publiczna pozna całą prawdę, sprawy przeciwko mnie upadną.

To pierwszy przypadek w historii Izraela, by przed sądem w roli oskarżonego stawał urzędujący premier.

Kilku przywódców państwa zostało tam skazanych na więzienie, ale wcześniej ustępowali z urzędu. Netanjahu odmówił, a sąd uznał, że nie jest do tego zobowiązany.

Netanjahu mówi o spisku

Do żadnych nieprawidłowości się nie przyznaje. Powtarza, że zarzuty są „śmieszne” i „naciągane”, że proces ma na celu obalenie go i odebranie władzy prawicy. Że jest ofiarą „polowania na czarownice”.

– Policjanci i prokuratorzy zmówili się z lewicowymi dziennikarzami, aby sfabrykować te absurdalne, dziwaczne sprawy przeciwko mnie – mówił w niedzielę.

Wymienił z nazwiska trzech czołowych spiskowców: prokuratora generalnego Awichaja Mendelblita, byłego szefa policji Roniego Alszejha i dziennikarza telewizyjnego Rawiwa Druckera.

Przeciwnicy premiera Benjamina Netanjahu protestują przed jego rezydencją w Jerozolimie, 24 maja 2020 r Fot. Ariel Schalit / AP Photo

Proces w dobie koronawirusa

Niedzielne wezwanie do sądu miało na celu wyłącznie przedstawienie zarzutów. Netanjahu odpowiedział, że je rozumie, to samo zrobiło troje współoskarżonych: prezes firmy telekomunikacyjnej Szaul Elowicz, jego żona Iris oraz wydawca gazety „Jediot Achronot” Arnon Moses.

Podczas 45-minutowego przesłuchania premiera zebrani przed sądem jego zwolennicy skandowali hasła przez megafony. W tym czasie przed rezydencją Netanjahu protestowali przeciwnicy.

Z uwagi na zagrożenie koronawirusem liczbę osób na sali sądowej ograniczono. Dziennikarze mogli obserwować transmisję przesłuchania na ekranie. Wbrew życzeniu Netanjahu proces nie będzie transmitowany na żywo w telewizji.

Prowadzący sprawę prokurator Mendelblit dostał ochronę. Zapewnił: „Ta sprawa będzie prowadzona tak jak każda inna – profesjonalnie i tylko na sali sądowej… Nie ulękniemy się, nawet w obliczu próby bezpodstawnego przypisywania wymiarowi sprawiedliwości złowrogich motywów”.

Od wyroku dzielą nas lata

Proces miał się zacząć w marcu – został odroczony z powodu epidemii koronawirusa. To pozwoliło Netanjahu stworzyć większościowy rząd z poparciem swojego do niedawna zaciekłego rywala Benny’ego Ganca. Zgodnie z umową koalicyjną przez pierwsze półtora roku premierem będzie Netanjahu, potem ma ustąpić na rzecz Ganca.

Proces się do tego czasu nie zakończy. Prawnicy Netanjahu zażądali „miesięcy” na zapoznanie się z aktami. Najbliższą rozprawę zaplanowano na lipiec, zeznań świadków w tym roku raczej się nie doczekamy.

Przeciwko premierowi zgodziło się zeznawać trzech jego byłych bliskich współpracowników – w zamian za uniknięcie oskarżenia.

Od wyroku dzielą nas lata. Jeśli Netanjahu zostanie uznany za winnego, odwoła się do sądu najwyższego. Dopiero gdy przegra w apelacji, będzie musiał opuścić urząd – przynajmniej w zgodzie z obecnie obowiązującym prawem. W razie przegranej grozi mu kilka lat za kratami.

Teczka 1000, 2000 i 4000

Netanjahu jest oskarżony w związku z trzema aferami, potocznie zwanymi teczkami 1000, 2000 i 4000.

Najpoważniejsza z nich, teczka 4000, dotyczy forsowania przepisów prawnych korzystnych dla właściciela koncernu telekomunikacyjnego Bezeq, Szaula Elowicza, w zamian za kreowanie pozytywnego wizerunku premiera i jego żony w należącym doń portalu informacyjnym Walla. Przez prawie pięć lat Elowicz spełniał życzenia Beniamina i Sary Netanjahu dotyczące publikowanych komentarzy i zdjęć, a nawet polityki kadrowej w swoim medium.

Zarzuty z teczki 1000 dotyczą przyjmowanych przez lata prezentów – głównie drogich cygar i szampana – od hollywoodzkiego producenta filmowego Arnona Milchana oraz australijskiego miliardera Jamesa Packera. Według prokuratury Netanjahu wykorzystywał swoje kontakty w USA i Izraelu, lobbując w interesie obu biznesmenów.

Ostatnia teczka – 2000 – mówi o próbie wymuszenia przez premiera na czołowej izraelskiej gazecie „Jediot Achronot” korzystnej dla siebie polityki redakcyjnej w zamian za obietnicę utrącenia konkurencji ze strony darmowego dziennika „Izrael Hajom”.

The Legacy of San Remo and Balfour

Dore Gold / JNS.org

The late Lord Arthur Balfour. Photo: Wikimedia Commons.

In April 2020, the Jewish people are commemorating the 100th anniversary of the San Remo Conference, convened in Italy from April 19 until April 26, 1920 in the aftermath of World War I. British prime minister Lloyd George and his minister of foreign affairs, Lord Curzon, attended along with the prime ministers of France and Italy.

Representatives of Belgium, Greece, and Japan also took part. They constituted what was called the Supreme Council of the Principal Allied and Associated Powers. Most people have heard of the other great postwar conferences, like the Paris Peace Conference or the Geneva Conferences at the end of World War II, but San Remo has not been on many people’s radar screens, despite the fact that it created the geographic basis of the modern Middle East for most of the 20th century.

San Remo dealt with the disposition of territories that until 1920 were a part of the Ottoman Empire, which had been defeated in the war. Formally, the Ottomans renounced their claim to sovereignty over these lands, sometimes called Arab Asia, in the Treaty of Sèvres, which was signed the same year as San Remo, on August 10, 1920. It was at Sèvres that a draft peace agreement between the allies and the Ottoman Empire was worked out.

What these postwar treaties enabled was the emergence of the system of Arab states on the one hand, and the emergence of a “national home for the Jewish people” on the other. The Balfour Declaration of 1917 was in essence a declaration of British policy, but San Remo converted the Balfour Declaration into a binding international treaty, setting the stage for the League of Nations Mandate, which was approved in 1922. It has been noted that at San Remo, Jewish historic rights became Jewish legal rights.

Were these legal rights of the Jewish people superseded in subsequent years?

At the time the UN Charter was drafted in 1945, officials were cognizant that this argument might be raised. Therefore, they incorporated Article 80 into the Charter, which stated specifically that “nothing in this chapter shall be construed in or of itself to alter in any manner the rights whatsoever of any states or any peoples or the terms of existing international instruments to which Members of the United Nations may respectively be parties.”

Thus, the foundations of Jewish legal rights established through San Remo were preserved for the future.

Dore Gold is the President of the Jerusalem Center for Public Affairs. A version of this article was first published by the Jerusalem Center for Public Affairs.

Marcin Kącki: Siedzieliśmy w jacuzzi, Marcin zapytał, jak się czuję. Odpowiedziałem, że jak esesman na urlopie

Ewa Jankowska

– Oświęcim to symbol naszej trudnej historii, tego jak bardzo nie wyleczyliśmy się z narodowych kompleksów, jak bardzo nie potrafimy pójść do przodu i normalnie żyć – mówi Marcin Kącki, autor książki “Oświęcim. Czarna zima”.

Rozmawiam z Marcinem Kąckim w aplikacji Zoom, na ścianie w jego mieszkaniu dostrzegam fragment obrazu z napisem “Żydy”.

To pamiątka z Oświęcimia?

Nie, z Białegostoku.
Marcin podnosi ekran laptopa, obraz przedstawia świętą Maryję, Józefa i Jezusa.

Obraz ma świetną historię. Namalował go Stasiu Żywolewski, prymitywista, z wykształcenia rzeźnik. Pokazał go kilka lat temu na wystawie w Hajnówce. Jakieś małżeństwo, które przyszło na wystawę, powiedziało mu, że obraz obraża ich uczucia religijne, więc kazano mu go zabrać. Potem obraz ponoć wykupił jakiś ksiądz i zamknął pod kluczem, a Stasiu namalował wersję z blond włosami i niebieskimi oczami i dał mi ją w prezencie. Wiedząc, że będę się nim przechwalał przed “prawdziwymi Polakami”, napisał z tyłu, że obraz nie ma nic wspólnego z polskim antysemityzmem.

Mam sporo pamiątek po moich książkach, ale przede wszystkim mnóstwo wspomnień, także towarzyskich.

Z Oświęcimia przywiozłem magnes na lodówkę z napisem “Welcome to Oświęcim”. Kupiłem go w jakimś sklepiku w mieście. A na terenie Muzeum można kupić różne inne pamiątki: książki, koszulki albo zamówić w restauracji w Muzeum pierogi – niestety, najgorsze, jakie jadłem i piekielnie drogie.

Sklep z pamiątkami nieopodal Muzeum Auschwitz-Birkenau (fot: Marcin Kącki)

Ale nikt tam nie przyjeżdża na pierogi. Turyści chcą zobaczyć miejsce, które stało się światowym symbolem Zagłady. W kategoriach turystycznych to, niestety, pewna marka ludzkiego okrucieństwa.

Żadnej marki nie ma miasto Oświęcim, które żyje w cieniu obozu.

Z tych dwóch milionów turystów do miasta zjeżdża zaledwie kilka tysięcy. U większości zwiedzanie powoduje odruch ucieczki, skala okrucieństwa jest tak duża, że ludziom mija ochota na to, żeby potem iść do miasta na obiad, piwo, zostać tam na noc.

Problem w tym, że wielu nie wie, że jest taka możliwość.

Przeciętny turysta wsiada do autokaru w Krakowie, wysiada przy obozie, gdzie spędza kilka godzin i wraca do Krakowa. Nie ma pojęcia, że kilkaset metrów dalej jest 800-letnie miasto, w którym do dziś istnieją dawne zakłady hitlerowskie, że w XIX wieku miasto było centrum przemytniczym ludzi, że w latach 80. XX wieku był tu pogrom Romów – a wydawałoby się, że to ostatnie miejsce, gdzie mogłoby dojść do takich zachowań. Że jest tu przepiękny rynek, fantastyczne Centrum Żydowskie prowadzone przez miejscowych i fundatorów z USA. Jest nawet hotel Hilton, o którego powstanie walczył architekt Marcin Susuł, człowiek niesamowicie zdeterminowany, który głęboko wierzy, że miasto ma duży potencjał.

Wiele osób nie wiem, że Oświęcim to 800-letnie miasto, dawny sztetl (fot: Jakub Porzycki/ Agencja Gazeta)

Wiedziała pani, że Oświęcim to w połowie miasto żydowskie, które kiedyś nazywało się Oszpicin?

Nie. Długo myślałam, że w Oświęcimiu nie ma nic poza obozem.

Ja też o tym nie wiedziałem. Pierwszy raz w Oświęcimiu byłem jako dzieciak, w ramach szkolnej wycieczki, ale niewiele z niej pamiętam, tyle że było szaro i brzydko. Drugi raz, żeby promować moją książkę “Białystok”. Szedłem pięknie ukwieconym rynkiem, bulwarami nad rzeką Sołą i łapałem się za głowę. Jak to możliwe, że ja nic o tym mieście nie wiem? Jak kolejnego dnia poszedłem na spotkanie do wydawnictwa Znak w Krakowie, to powiedziałem: Nie mam pojęcia, jaki macie pomysł na kolejną książkę, ale ja mam lepszy – Oświęcim. Po krótkiej dyskusji z Ewką Bolińską ze Znaku uznaliśmy, że to rzeczywiście dziwne, że nikt nie podjął się próby głębszego opisania miasta. Nawet krakowianie niewiele o nim wiedzą, mimo że mieszkają 40 kilometrów dalej.

Miasto chciałoby się promować, ale na każdym kroku napotyka jakąś przeszkodę.

Rzecznik prasowy Urzędu Miasta w Oświęcimiu chciał umieścić informację o mieście w gazetkach rozdawanych pasażerom w samolotach tanich linii lotniczych. Ale zaprotestowała jedna z organizacji żydowskich, bo jej zdaniem trudno pogodzić miejsce kaźni z rozrywką. Albo zgłosił się do miasta producent zapałek, żeby Oświęcim się na nich reklamował. Jakie hasło reklamowe można by wymyślić – “Oświęcim. Rozpalimy was”? Na cokolwiek byśmy nie wpadli, brzmiałoby to jak szyderstwo z Holokaustu. Niestety, Oświęcim wpisany jest w kontekst historyczny, jak pieczątka odbija najgorszą symbolikę, dlatego trudno znaleźć w takim przekazie balans między historią śmierci a potrzebą życia.

Droga do Brzezinki z reklamami lokalnych firm (fot: Marcin Kącki)

To powoduje, że wszędzie zderzamy się z ironią. Gdy z obozu idziemy ulicą Ostatni Etap, gdy mijamy tabliczkę “Zły pies” czy kiosk, na którym wisi ogłoszenie handlowe “Najlepsza chemia z Niemiec”.

Gdy siedzieliśmy z Marcinem Susułem, architektem, w jacuzzi na dachu hotelu Hilton, w pewnym momencie on – przekonany, że stawiając ten hotel, udało mu się odczarować Oświęcim – spytał mnie, jak się czuję. Trzymałem drinka w dłoni, zobaczyłem daleko w tle majaczące Muzeum i odpowiedziałem, że jak esesman na urlopie. I  zdałem sobie sprawę, że jest mi po prostu wstyd za to, że mam w głowie tylko jakiś prosty przekaz na poziomie kiczowatego memu. Że szukam ironii, tej tragicznej, że nie potrafię wyskoczyć z tego kodu. A potem zacząłem rozmawiać ze znajomymi z Polski i okazało się, że mają tak samo.

Czy to w ogóle możliwe, żeby z tego kodu wyskoczyć?

Muzeum zrobiło jakiś czas temu ukłon w stronę miasta i zmieniło nazwę z Muzeum Oświęcim-Brzezinka na Auschwitz-Birkenau, żeby oddzielić miasto od obozu. To było ważne, bo Oświęcim wiele omija, jakby rozdziały jego trwania zostały napisane podczas wojny i innych nie będzie.

Gdy grupa niemieckich przedsiębiorców chciała tam zainwestować w kotły energetyczne, ale gdy przyjechali na miejsce i zdali sobie sprawę, że Oświęcim to Auschwitz, od razu wycofali się z inwestycji, bo uznali, że to wizerunkowy samobój.

Most nad Sołą w Oświęcimiu (fot: Marcin Kącki)

To nie jedyny inwestor, który się z tego powodu wycofał.

Niestety miastu nie udawało się po wojnie wpaść na pomysł, co zrobić, by symbolicznie oddzielić się od muzeum, żeby Auschwitz nie było wrogiem dla Oświęcimia, a Oświęcim wrogiem dla Auschwitz. By miasto mogło się rozwijać na normalnych warunkach, by mieszkańcy mogli normalnie żyć, jednocześnie by uszanować miejsce pamięci.

Bo oprócz tego, że Oświęcim jest miejscem pamięci, jest po prostu zwykłym miastem.

rekomendował: Leon Rozenbaum

Gdzie żyją zwykli ludzie. Jedni znają lepiej historię miasta, inni gorzej, są nawet tacy, co nigdy w obozie nie byli. Ale to jak z Sopotem, gdzie pewnie są tacy, którzy nigdy nie kąpali się w morzu. Wszyscy ci ludzie mają problemy jak mieszkańcy innych miast – chcą oddychać świeżym powietrzem, zakładać rodzinę, główkują, jak przyciągnąć turystów i inwestorów do miasta, rozwijać własny biznes, zastanawiają się, dlaczego ceny idą w górę, dlaczego młodzi z miasta uciekają.

Coś jednak ich różni od mieszkańców innych miast.

Zwłaszcza tych, którzy mieszkają w muzeum – gdy zobaczyłem w oknie jednego z budynków poobozowych firanki i kwiaty, pomyślałem, że to jakiś dowcip. Potem okazało się, że na terenie obozu mieszka kilkadziesiąt osób. Część z nich niechętnie wychodzi do miasta, bo obóz jest całym ich życiem, niektórzy w obozie pracują.

Widok z okna jednej z mieszkanek muzeum Auschwitz-Birkenau na alejki muzeum (fot: Marcin Kącki)

czytaj dalej tu:

Paying the Price for Abandoning Jewish Peoplehood

CLIFFORD LIBRACH

The lesson in the Chabon Affair: Reform Judaism is all about sociology, not ideology

Michael Chabon attendsANDREW TOTH/GETTY IMAGES FOR THE NEW YORKER FESTIVAL

I have read with great interest Rabbi Ammi Hirsch’s thoughtful letter to HUC Interim President David Ellenson and Dean Joshua Holo regarding the now chatter-consequential address of Michael Chabon to the HUC-LA ordinees and degree recipients. Ammi referred to it as a “commencement speech”–a secular term I do not consider “religiously” descriptive. (Although references to HUC-JIR as one’s “alma mater” ring just as inauthentic and are still in routine usage. For a generation now, HUC has been internally granted the moniker “our yeshiva” on the one hand and–often from the same lips–hailed as “your alma mater.” This is notably symbolic. More below.)