In Focus: How The UN Partition Plan Led to Israel’s Birth

DOV LIPMAN

The recommendations also included a series of economic measures – including the Jewish state paying the Arab state since most of the Arab income until this point had come from Jewish employment. Jerusalem, and a stretch of land reaching to the Mediterranean, would remain under British control with international supervision.

The Arab leadership rejected the Peel commission’s partition plan while the Jewish leadership accepted it as a basis for negotiations. But a  year later, the British government declared that “the political, administrative and financial difficulties involved in the proposal to create independent Arab and Jewish States inside Palestine are so great that this solution of the problem is impracticable.”

Prelude to the UN Partition Plan

Ten years of turmoil in the land followed, leading to the British decision in February 1947 to end their Mandate for Palestine. London handed the problem over to the UN. The UN Special Committee on Palestine (UNSCOP) was created to determine what to do.

The committee returned with its recommendation in August: a partition plan that left Jerusalem under international control but vastly different borders than what the Peel commission proposed.

The Jewish state would include the Eastern Galilee, the coast from Haifa to Rehovot, and most of the Negev. The Arab state would include the central and western Galilee, Acre, the high ground of Judea and Samaria (now known as the West Bank), Jaffa, and the southern coast from north of Ashdod to the Egyptian border, including the Gaza Strip.

The UN Partition Plan’s proposed Arab state made up 43 percent of Palestine including all of the high ground (not counting Jerusalem), plus one-third of the coastline. The Arab state would have control over all the main aquifers which supplied water to the entire Palestine. The Jewish state made up 56% of the land mass, most of which was in the barren Negev desert which at that time was not suitable for urban development or for agriculture. The Jewish state was given sole access to the Sea of Galilee which was crucial for its water supply.

While the plan did its best to best to separate between Jewish and Arab populations, there was going to be a large Arab minority in the Jewish state (45%), and an insignificant Jewish minority (a mere one percent) in the Arab state. The plan dictated that the Jewish and Arab minorities would become full-fledged citizens of the states in which they lived.

The Arab leadership rejected the committee’s recommendations, stating that they “concluded from a survey of Palestine history that Zionist claims to that country had no legal or moral basis.”

The Jewish leadership criticized the boundaries of the proposal but agreed to accept the plan if “it would make possible the immediate re-establishment of the Jewish State with sovereign control of its own immigration.”

But Arab leaders did not stop at simply rejecting the Partition Plan.

An Egyptian newspaper quoted Azzam Pasha, the General Secretary of the Arab League saying: “I hope the Jews do not force us into this war because it will be a war of elimination and it will be a dangerous massacre which history will record similarly to the Mongol massacre or the wars of the Crusades.”

Jamal Husseini, a member of the Arab leadership promised that if the UN proposal was accepted, “The blood will flow like rivers in the Middle East.”

Prime Minister of Iraq, Nuri al-Said, made it clear that if a Jewish state was established, “We will smash the country with our guns and obliterate every place the Jews seek shelter in.” He then went a step further and declared that “severe measures should be taken against all Jews in Arab countries.”

The threats to Jews in Arab countries continued when on November 24, just five days before the UN vote on the proposal, the Egyptian representative to the UN told the General Assembly that “the lives of 1,000,000 Jews in Moslem countries would be jeopardized by the establishment of a Jewish state.”

The UN Adopts the Partition Plan

Despite all of these threats, on November  29, 1947, the United Nations General Assembly adopted the partition plan. There results were 33 in favor, 13 against, 10 abstention, and one absent.

The Jewish people celebrated the outcome. David Ben Gurion declared, “I know of no greater achievement by the Jewish people.”

The Arabs rejected the result. Haj Amin al-Husseini,the mufti of Jerusalem told the Al Sarih newspaper that the Arabs “would continue fighting until the Zionists were annihilated.”

The Jews were well aware of the threat which they faced. Menachem Begin said that the Arabs would certainly attack and “will be a war on our existence and future.”

The War of Independence

The British Mandate ended on May 14, 1948. Earlier that day, the Jewish People’s Council led by Ben Gurion declared a Jewish state – based on the results of the November 29, 1947 UN vote for partition of the Palestine. The very next day Egypt, Jordan, Syria, Iraq, and Lebanon began their all-out attack to destroy the Jewish state.

As a result of that war which ended in stages during the first half of 1949, the Jewish state controlled 78% of Palestine, as opposed to the 56% it was given under the UN Proposal. Jordan took control of the high ground known as the West Bank, Egypt took control of the Gaza Strip, and Jerusalem was divided with Western Jerusalem belonging to Israel and Eastern Jerusalem belonging to Jordan.

David Ben Gurion declared that Israel was no longer bound by the Partition Plan. As the Jews fought for their lives all alone, the UN had done nothing to implement Resolution 181, allowing the Arabs to attack the fledgling Jewish state.

In addition, a majority of Arabs – around 720,000 people – fled from the Jewish areas, leaving a much smaller Arab minority of around 20%, who were offered full citizenship in Israel. In eastern Jerusalem and the West Bank — controlled by Jordan — no Jews remained. Likewise for the Egyptian-controlled Gaza Strip.

Moreover, more than 300,000 Jews who were attacked in Arab lands during the war, made their way towards Israel and helped to populate the fledgling Jewish state.

Aftermath

The Arab leadership continued its efforts to destroy the Jewish state including the Six Day War in 1967 during which seven Arab countries – Egypt, Jordan, Syria, Iraq, Saudi Arabia, Kuwait, and Algeria – sought to “Free Palestine.” During that war, Israel gained control of the West Bank from Jordan, the Sinai and the Gaza Strip from Egypt, and the Golan Heights from Syria.

Israel has made numerous proposals of swapping land for peace based on the premise of that original UN partition plan in 1947 providing for two states – one Arab and one Jewish – in Palestine.

To date, two Arab countries have accepted. In 1979 Egypt gave official recognition to the Jewish state and Israel pulled out of the Sinai in exchange for peace, and in 1994 Jordan gave official recognition to the Jewish state and Israel recognized the special role of Jordan in Muslim Holy shrines in Jerusalem and agreed to provide Jordan with all its water needs in exchange for peace.

More than 80 years of conflict have proven that Palestine will not “be free” of Jews. Six million Jews now live in the strong, prosperous and flowing Jewish state. Once Arabs and their supporters around the world understand the history and come to this conclusion, efforts can be made to improve the freedoms and qualities of life of all residents of the region.

Niebezpieczny stalinizm “przebudzonych” na skrajnej lewicy

Alan M. Dershowitz Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski

Wiec “przebudzonych” w Waszyngtonie. Musimy zawsze pamiętać, że nie tylko droga do piekła jest wybrukowana dobrymi chęciami. Podobnie jest z drogą do tyranii. (Zdjęcie: Wikipedia)

Dziś prawa obywatelskie są bardziej zagrożone przez nietolerancyjną skrajną lewicę niż przez pełną bigoterii skrajną prawicę. Może się to wydawać sprzeczne z intuicją. Było znacznie więcej prawicowej przemocy, morderców strzelających do przypadkowych ludzi w centrach handlowych, synagogach i innych miescach, dokonanych przez ekstremistów identyfikujących się ze skrajną prawicą, niż tych ze skrajnej lewicy. Jednak wpływ skrajnej lewicy na nasze przyszłe elity jest bardziej wszechstronny i bardziej podstępny niż wpływ skrajnej prawicy.

Ludzie ze skrajnie lewicowego ruchu “przebudzonych” wydają się być tak pewni swojego monopolu na Prawdę (przez duże P), że wielu z nich najwyraźniej nie widzi powodu dopuszczania do głosu odmiennych, politycznie niepoprawnych, poglądów. Takie niepoprawne opinie, jak twierdzą, powodują, że czują się “zagrożeni”. Mogą czuć się bezpieczni tylko wtedy, kiedy wyrażane poglądy są przez nich akceptowane. Poczucie zagrożenia jest nowym hasłem, za którym ukrywa się żądanie cenzury.

Żaden student uniwersytetu nie ma gwarantowanego prawa do ochrony przed niewygodnymi ideami, jest chroniony przed fizycznymi zagrożeniami, więc dla studenta, który twierdzi, że odczuwa fizyczny lęk przed ideami, które są niepoprawne politycznie, nie ma miejsca na uniwersytecie. Skrajny przypadek takiego zaburzenia roli uniwersytetu widzieliśmy na mojej macierzystej uczelni, gdzie znany i szanowany dziekan wydziału na Harvard University został zwolniony ze stanowiska ponieważ “przebudzeni” studenci twierdzili, że czują się zagrożeni w jego obecności, gdyż jako obrońca reprezentował człowieka oskarżonego o gwałt.

Często zapominamy, że koncepcja “politycznej poprawności” pochodzi ze stalinowskiego ZSRR, gdzie Prawda – polityczna, artystyczna, religijna – była dekretowana przez Komitet Centralny i wszelkie odchylania od tej Prawdy były karane. Oczywiście jest ogromna różnica w tym jak Stalin traktował polityczną niepoprawność i jak ją traktuje pokolenie “przebudzonych”. Stalin mordował ludzi, których poglądy odchylały się od Prawdy, podczas gdy “przebudzeni” zaledwie dyskredytują i tępią mających inne zdanie, chociaż były przypadki przemocy ze strony skrajnie lewicowych grup wobec tych, którzy odchylają się od Prawdy. Jednak rezultaty są podobne – coraz mniej pluralizmu, coraz mniej zaufania do rynku idei, coraz więcej autocenzury.

Dla wielu “przebudzonych” wolność słowa to broń uprzywilejowanych pozwalająca na niszczenie dyskryminowanych. To burżuazyjna idea emanująca z anachronicznej konstytucji stworzonej przez białych mężczyzn, która jest bez znaczenia dla dzisiejszego świata. Wolność słowa dla mnie – uciśnionego – ale nie dla ciebie, który masz przywileje. Akcja afirmatywna dla słów i poglądów!

Innym groźnym podobieństwem ruchu “przebudzonych” do stalinizmu jest lekceważenie badania poglądów tych, których obarczają winą naruszania politycznej poprawności lub którym zarzucają inne grzechy i zbrodnie. Odrzucają zasadę domniemania niewinności oraz to, że wymóg przedstawienia dowodu ciąży na oskarżycielu. Ta burżuazyjna idea domniemania niewinności jest oparta na uznaniu ludzkiej niedoskonałości i niepewności. Dla stalinistów i “przebudzonych” nie ma niczego takiego jak niepewność i niedoskonałość. Jeśli wierzą, że ktoś jest winny, to znaczy, że jest winny. Po co nam uciążliwy proces ustalania winy? Wystarczy tożsamość oskarżającego i oskarżonego.

Uprzywilejowani biali mężczyźni są winni. Intersekcjonalne mniejszości są niewinnymi ofiarami. Nie trzeba wiedzieć więcej. Każdy proces, niezależnie od jego sprawiedliwości, działa na korzyść uprzywilejowanych kosztem dyskryminowanych.

Kiedy byłem studentem w latach 50. ubiegłego wieku, to prawicowi maccartyści cenzurowali i odmawiali rzetelnego badani winy. Dla wielu ludzi na lewicy ta postawa była wyrachowanym nadużyciem, bo odmawiano prawnej osłony skrajnej lewicy. Teraz cenzurowani i pozbawieni osłony są konserwatyści i wielu na lewicy wybiera milczenie. Prawa obywatelskie dla mnie, ale nie dla ciebie.

To właśnie jest powodem, dla którego prezentuję to kontrowersyjne stwierdzenie, że dzisiejszy ruch “przebudzonych” jest większym zagrożeniem dla praw obywatelskich niż prawica. Oczywiście, jest skrajna prawica gotowa używać (i która używała już w przeszłości) przemocy dla uciszania tych, z którymi się nie zgadza. Ta prawica jest groźna. Jednak oni mają znacznie mniejszy wpływ na nasze przyszłe elity niż ich odpowiednicy na skrajnej lewicy. Oni nie nauczają naszych dzieci i wnuków w szkołach, znajdują się na marginesach życia akademickiego, politycznego i w mediach. Jest dokładnie odwrotnie, jeśli idzie o stalinowską skrajną lewicę. Wielu ludzi nie wie nawet kim był Stalin, ale podzielają jego pogardę dla wolności słowa i uczciwych procesów w imię utopii, do której dążą podobnie jak on. Mają z nim również wspólną zasadę, że szlachetny cel uświęca nikczemne środki.

Właśnie dlatego, że cele, do których dążą “przebudzeni” są często szlachetne – równość płci i równość ras, sprawiedliwy podział dóbr, ochrona środowiska, prawo wyboru dla kobiet, prawo do związków małżeńskich dla par jednopłciowych – liberałowie mają kłopot z potępianiem ich nietolerancji w kwestii praw obywatelskich. Musimy jednak zawsze pamiętać, że nie tylko droga do piekła jest wybrukowana dobrymi chęciami, ale droga do tyranii również.

Antysemityzm nie był tylko zasłoną dymną. O roku 1968, Żydach i PiS-ie

David Ost

8 marca, w dniu upamiętniającym 50. rocznicę protestów na Uniwersytecie Warszawskim, polski rząd przedstawił swoją oficjalną linię: wydarzenia z roku 1968 to „ogólnopolski ruch społeczny przeciwko komunizmowi”, który został zmiażdżony przez „komunistów”, odwołujących się do nagannego antysemityzmu.

Marcowi wichrzyciele

Warto odnotować, że decydenci nie stwierdzili ostatnio, iż naród polski (w imieniu którego ten rząd rzekomo zawsze występuje) ma być szczególnie wdzięczny swoim żydowskim przedstawicielom za to, że stanęli na czele marcowego buntu. A przecież bez tej wiodącej roli na to, co się działo, nie można by odpowiedzieć antysemityzmem. Oto dlaczego, rząd nie zainicjował w roku 1968 kampanii przeciwko Ukraińcom czy Niemcom. Wskazanie na te grupy jako na kozły ofiarne byłoby całkowicie niewłaściwe i nieczytelne dla społeczeństwa, które nie byłoby w stanie ani trochę zrozumieć, kim są „wichrzyciele”. Obwinianie Żydów miało jednak pewien sens, ponieważ wielu wichrzycieli rzeczywiście było Żydami.

Od czasu uchwalenia nowelizacji ustawy o IPN-ie w styczniu tego roku, Żydzi są prezentowani przez zwolenników rządu PiS-u jako ludzie, którzy obwiniają Polskę za Holokaust i nieustannie próbują odzyskać pieniądze za utracony majątek. W tym kontekście zdecydowane odrzucenie przez rząd antysemickiej narracji z 1968 roku to dobry znak. Jednak bez pozytywnej wzmianki o roli Żydów w tamtym czasie, oficjalna linia brzmi następująco: ówczesny antysemityzm to przykład tego, jak komuniści szkalowali naród polski, oskarżając Polaków o bycie Żydami. To niespecjalna poprawa.

Zamiast zaprzeczać roli Żydów w 1968 roku lub twierdzić, że byli oni sztucznie stworzonym wrogiem reżimu, powinniśmy pójść o krok dalej i powiedzieć, że żydowscy Polacy odegrali istotną rolę w protestach. Nie możemy odpowiadać na retorykę Gomułki, który twierdził, że za wszystkim stali Żydzi, twierdząc, że rok 1968 nie miał z Żydami nic wspólnego. Powinniśmy zwalczać zakorzeniony polski antysemityzm nie poprzez jego uznanie, ale przez stwierdzenie, że bycie Żydem było jednym z czynników przemieniających niektórych młodych Polaków w zaangażowanych opozycjonistów walczących o demokrację.

Ale co to może oznaczać w sytuacji, kiedy większość osób potępionych przez reżim jako syjoniści nawet nie uważała się za Żydów? Większość dyskusji oscyluje pomiędzy rozumieniem żydowskości jako religii lub narodu. Kiedy ci, którzy zostali potępieni przez reżim, twierdzili, że nie są Żydami, mieli na myśli to, że nie są religijni! Nie praktykowali judaistycznych rytuałów ani nie przestrzegali religijnych tradycji, a nawet nie wierzyli w Boga. Postrzegali siebie jako Polaków. Jednocześnie wiedzieli aż nazbyt dobrze, że dominujące teorie polskości pozwalają na poczuwanie się do polskości tylko katolikom, a oni na pewno nimi nie byli. Powiedzieli więc, że są „Polakami pochodzenia żydowskiego”, mimo że samo to sformułowanie przemyca pojęcie żydowskości jako „narodu” lub żydowskości rozumianej jako więzy krwi, z czym się nie zgadzali. Ale religia lub naród były jedynymi dwiema koncepcjami żydowskości, o identyfikowanie się z którymi ich „oskarżono”.

Powinniśmy zwalczać zakorzeniony polski antysemityzm nie poprzez jego uznanie, ale przez stwierdzenie, że bycie Żydem było jednym z czynników przemieniających niektórych młodych Polaków w zaangażowanych opozycjonistów walczących o demokrację.David Ost

Obie te koncepcje pomijają jednak ważniejszy wyznacznik, dzięki któremu stawali się wyraźnie żydowscy. Wyróżniał ich polityczny humanizm, wiara w tolerancję i otwarte społeczeństwo. Całe pokolenia politycznych obserwatorów były wstrząśnięte zaangażowaniem Żydów na rzecz liberalizmu politycznego i demokracji. Rządzące klasy na Wschodzie i Zachodzie zawsze miały kłopoty z Żydami, którzy nieustannie walczyli o bardziej wolne społeczeństwa. Teoretycy żydowscy przyczynili się w znacznym stopniu do dewaluacji twierdzeń o „naukowym rasizmie”, który stanowił podstawę imperializmu i kolonializmu na całym świecie. W Europie zawsze stawali po stronie bardziej demokratycznych oraz inkluzywnych partii politycznych. W Stanach Zjednoczonych Żydzi byli najbliższymi sojusznikami Afroamerykanów w ruchu na rzecz praw obywatelskich. To Żydzi byli najbardziej konsekwentnymi propagatorami klasycznego polskiego hasła „Za naszą i waszą wolność”.

Kim jest Żyd

Szlomo Carlebach, ikona chasydzkiej piosenki folkowej, wspomniał kiedyś swoje wizyty na amerykańskich uniwersytetach, gdzie pytał studentów, kim są. „Jeśli ktoś wstanie i powie: «jestem katolikiem», wiem, że to katolik. Jeśli ktoś mówi: «jestem protestantem», wiem, że to protestant. Jeśli ktoś wstanie i powie: «jestem tylko człowiekiem», wiem, że to Żyd”.

Niestety, typową polską antysemicką reakcją jest postrzeganie takich zachowań jako podstępu: Żyd mówi, że jest człowiekiem, tylko po to, by mógł lepiej manipulować ludźmi, aby przynosić korzyści Żydom. W rzeczywistości ten uniwersalny humanizm, to wewnętrzne przywiązanie do demokracji dla wszystkich, jest szczerym przekonaniem wielu wykształconych świeckich Żydów. Czas dostrzec ten fakt i głośno o nim mówić. Ta tradycja jest z pewnością jedną z przyczyn, dla których tak wielu „Polaków żydowskiego pochodzenia” odegrało ważną rolę w walce o demokrację.

Czy w zajmowaniu tego stanowiska Żydzi nie mają własnego interesu? Oczywiście, że tak, ponieważ demokracja i liberalizm były historycznie korzystne dla Żydów. Dla grupy postrzeganej jako odrębna, wyizolowana wspólnota, w świecie, który wpadał w objęcia nacjonalizmu, liberalna ochrona mniejszości chroniła także ich. Ale ta zasada jednocześnie chroni pozostałych i z tego powodu tak wielu studentów z żydowskimi korzeniami było aktywnych podczas antyrządowych protestów z 1968 roku. To jest żydowskość, której wspomnienia z tamtego czasu powinniśmy dziś świętować. Tak wielu działaczy w tym czasie było Żydami, nie ze względu na religię czy naród, ale przez demokratyczne przywiązanie do wolnego społeczeństwa. Ich aktywizm był oznaką żydowskości, dlatego upamiętnienie antyrządowych protestów w marcu 1968 roku, powinno pociągać za sobą upamiętnienie i uznanie roli Żydów.

Problem polega oczywiście na tym, że ci bohaterowie, którzy zostali wtedy potępieni jako Żydzi, dziś nie chcą być jako Żydzi upamiętniani. Większość z nich nadal nie chce się identyfikować jako Żydzi, ponieważ wiedzą o tym, że wciąż, jeżeli nimi będą, dla wielu Polaków nie mogą być współobywatelami (niektórzy nawet nawrócili się na katolicyzm, prawdopodobnie próbując przekonać samych siebie, że są „normalnymi” Polakami). Ale ta niechęć do uznania ich żydowskości jest jedynie oznaką utrzymującego się antysemityzmu, z którym można walczyć poprzez przyjęcie żydowskości jako jednej z przyczyn demokratycznego aktywizmu z 1968 roku. Dlatego opis Marca ‘68 jako „ruchu społecznego przeciw komunizmowi” powinien zawierać szczególne docenienie zasług żydowskich Polaków, a nie zaprzeczać, że było w nim cokolwiek żydowskiego.

Demokracja i liberalizm były historycznie korzystne dla Żydów. Dla grupy postrzeganej jako odrębna, wyizolowana wspólnota, w świecie, który wpadał w objęcia nacjonalizmu, liberalna ochrona mniejszości chroniła także ich.David Ost

Oczywiście, niektóre zastrzeżenia są zasadne. Liberalne, inkluzywne usposobienie było szczególnie rozpowszechnione wśród miejskich, wykształconych Żydów europejskich, którzy zorientowali się, że nowoczesny nacjonalizm marginalizuje ich bardziej niż tradycyjny antysemityzm o źródłach religijnych. W XIX wieku, gdy nacjonalizm się rozwijał, Żydzi byli jedyną mniejszością, która nie mogła liczyć na ochronę ze strony narodowego państwa, jeśli to państwo miało służyć określonemu w jego nazwie narodowi. Żyjący w miastach wykształceni Żydzi, którzy chcieli odnieść sukces, mogli to uczynić jedynie w systemie politycznym, który opierałby się na otwartości i równych szansach dla wszystkich.

Żydzi w „ogólnopolskim ruchu społecznym”

Żydzi nadal żyjący w tradycyjnych społecznościach nie mieli wystarczających motywacji do zaangażowania się w ruchy demokratyczne i rzadziej to robili. Obrona społeczności często w większym stopniu oznacza ochronę wyjątkowości niż naleganie na równość. W pewnym sensie prawdziwą trawestacją roku 1968 nie były represje skierowane przeciwko studentom „zdemaskowanym” jako Żydzi, ale prześladowania tych, którzy otwarcie przyznawali się do swojej wiary i pochodzenia. Żydów z Wrocławia, Legnicy i z innych miejsc, Żydów, których życie społeczne było zorganizowane nie przez uniwersyteckie kluby dyskusyjne, ale przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów finansowane w części przez żydowskie organizacje z zagranicy. Studenci aktywiści, którzy angażowali się w protesty, znali grożące im ryzyko. Jacek Kuroń i Karol Modzelewski, którzy nie byli Żydami, zostali wtrąceni do więzienia za samo propagowanie swoich idei, a również niebędący Żydem Leszek Kołakowski został wyrzucony z uniwersytetu. Antysemityzm nie był konieczny, aby prześladować „komandosów” (chociaż pomogło to w uzasadnianiu tych działań przed społeczeństwem), ale czystki z 1968 roku rozciągnęły się na tych, którzy byli religijni, którzy postępowali zgodnie z żydowskimi tradycjami, którzy studiowali w żydowskich szkołach i nadal często mówili w jidysz. Większość z nich nie miała nic wspólnego z polityką opozycji. Znaleźli się w środku politycznego cyklonu, którego efektem było mimowolne wygnanie, niesprowokowane niczym innym jak właśnie staroświeckim antysemityzmem.

Ironia polega oczywiście na tym, że wielu z tych Żydów mogło być fundamentem dla współczesnego konserwatyzmu. Religijni i nacjonalistyczni Żydzi nie są przecież typowymi liberalnymi demokratami. Ci, którzy koncentrują się na ochronie swojej wspólnoty religijnej lub państwa i nie aspirują do pełnego członkostwa we wrogim świecie, mogą być tak konserwatywni, jak każdy prawicowy nacjonalista. Wystarczy spojrzeć na współczesny Izrael, dla którego nieprzypadkowo taki szacunek i podziw wyraża PiS, a nawet taka osoba jak Rafał Ziemkiewicz.

Nie każda forma żydowskości sprzyja aktywizmowi demokratycznemu. Ale świecka tradycja żydowska zdecydowanie tak i to do niej w swoich działaniach nawiązywało wielu działaczy Marca ‘68.

Absurdem było określenie wykształconych świeckich żydowskich działaczy w 1968 roku mianem „syjonistów”. Byli oni nastawieni równie wrogo do syjonizmu jak Marek Edelman, a swoich tradycji dopatrywali się gdzie indziej: w Bundzie, PPS, Piłsudskim czy KPP/PPR/PZPR – ich zwolennicy wierzyli również, że walczą o wolność i sprawiedliwość dla wszystkich. Jak pisze Piotra Osęka w swoje książce „My, ludzie z Marca. Autoportret pokolenia ‘68”, niemal wszyscy rodzice protestujących w marcu 1968 roku studentów, którzy odznaczali się komunistycznymi poglądami, wspierali wtedy swoje dzieci, gdyż widzieli w nich kontynuację własnych demokratycznych nadziei, o które sami również chcieli walczyć.

Nie każda forma żydowskości sprzyja aktywizmowi demokratycznemu. Ale świecka tradycja żydowska zdecydowanie tak – i to do niej w swoich działaniach nawiązywało wielu działaczy Marca ‘68. Dlatego tradycji żydowskiej nie należy ignorować w rozmowach o tym okresie. Jeżeli rok 1968 ma zostać zapamiętany dla demokracji jako kluczowy element „ogólnopolskiego ruchu społecznego”, to należy docenić kluczową rolę Żydów w tym procesie. Potępiajmy antysemityzm, ale bijmy też brawo Żydom. Antysemityzm nie był przecież tylko zasłoną dymną.

Powyższy tekst w języku angielskim znajdą Państwo tutaj.