The Death of Stalin: what really happened on the night that forever changed Soviet history?

Adam White

Steve Buscemi, Jeffrey Tambor, Dermot Crowley, Paul Chahidi, Paul Whitehouse and Simon Russell Beale discover their deceased leader in The Death of Stalin CREDIT: NICOLA DOVE

In one of his last acts as Soviet Union dictator, Joseph Stalin launched an investigation into prominent Moscow doctors, claiming evidence of a Zionist plot to assassinate Soviet leaders. He referred to it as “The Doctors’ Plot”.

It was, of course, entirely baseless, an ugly episode of antisemitism that was blissfully cut short before it could prove fatal to those affected. For as hundreds of Jewish doctors were tortured ahead of plans to deport them from the country, Stalin took deathly ill.

In an awkward twist of fate, however, with the Soviet medical profession resembling a who’s-who of the country’s most prolific Jews, Stalin’s men found it practically impossible to find a highly-skilled doctor to treat him in his final hours. So he died.

This particularly comedic episode in Stalin’s life only makes a brief appearance in The Death of Stalin, Armando Iannucci’s take on the immediate aftermath of the dictator’s demise, despite seeming like something straight out of Blackadder. But it proves that Iannucci’s choice to transfer his satirical skill to a particularly fraught moment in Russian history, the first time the British comic has based his characters on real people, wasn’t an enormous reach.

Iannucci has confessed that, in some cases, he chose to tone down real-life absurdity. The film’s opening scene depicts a bed-ridden Stalin requesting a recording of the opera he is listening to on the radio, unaware that it is being broadcast live. Associates must then force the musicians to perform the opera all over again, only this time on tape. Upon hearing the demand, the conductor faints in terror, sending Stalin’s associates on a mad rush to find a replacement.

“In reality the conductor they brought in was drunk,” Iannucci told LBC Radio. “Number two? Was drunk. So they had to get a third conductor in. But I kept that out because I thought no one would believe it.”

Joseph Stalin delivers a speech in 1936 CREDIT: HULTON ARCHIVE/GETTY IMAGES

The Veep creator’s embellished take on history is also assisted by the fact that so much of Stalin’s actual death remains cloaked in mystery. The facts as we know them declare that on February 28, 1953, Joseph Stalin watched a movie surrounded by his closest political allies before enjoying a feast at his country estate just outside of Moscow. He then retired to his room, asking his guards to leave him in peace.

But as morning came, Stalin remained in bed. Under strict orders to never enter his bedroom unless given permission from the dictator himself, guards were unwilling to investigate. A light flickered on at 6.30pm on March 1, relieving the gathered crowd, but still there was no movement. At 10pm, a guard was finally ordered to enter the room, where he discovered Stalin sprawled on the floor.

But despite their discovery, few were willing to check whether he was still alive. Acting general secretary Nikita Khrushchev (played by Steve Buscemi in the film) suspected he could have been passed out from drink, having declared him to have been heavily inebriated at the previous night’s party. Others were skittish about the act of physically prodding him and the rage such a deed could bring down upon them.

It took over seven hours for the assembled group to call for medical attention, which itself was delayed – partly due to the aforementioned Doctors’ Plot, but also down to potential conspiracy. It has been suggested that Stalin’s associates intentionally delayed help in the hopes that he would die, and therefore give way to a successor. Others have suggested they were so terrified of possible retribution, that a healthy Stalin would be angered that somebody else took charge, that they spent hours endlessly weighing up what to do.

In a line from Simon Sebag Montefiore’s Stalin: The Court of the Red Tsar that could have very well influenced Iannucci’s entire script, “the inner circle was so accustomed to Stalin’s minute control that they could barely function on their own.”

Nikita Khrushchev (right) hugs Fidel Castro in 1960 CREDIT: AP PHOTO/MARTY LEDERHANDLER

Whatever happened overnight, a medical report was finally filed the next morning, one that curiously noted that Stalin took ill shortly before a doctor arrived – an obvious untruth. Diagnosed as suffering from a burst blood vessel in the brain, he died three days later. But, as depicted in the film, events didn’t end there.

Modern physicians have suggested that the same sort of cerebral hemorrhage that killed Stalin could have been caused by regular doses of warfarin, a drug then most often used as rat poison. To further the theory that Stalin could have been poisoned, Khrushchev wrote in his 1970 memoirs that two months after Stalin’s death, security chief Lavrentiy Beria (played by Simon Russell Beale) confessed to poisoning him. “I did him in! I saved all of you,” Khrushchev claimed he yelped. This, unsurprisingly, has never been proven.

In the wake of Stalin’s death, Beria had assumed the role of First Deputy Premier, putting him in charge of the secret and regular peace and various infantry divisions. Government roles were split up in comparison to Stalin’s dictatorial reign, with Georgy Malenkov (Jeffrey Tambor) succeeding him as State Secretariat, along with his role as Premier of the Soviet Union. The Secretariat role, however, was short-lived, Malenkov forced to resign within a week, new leaders eager to avoid anything resembling a dictatorship.

Meanwhile, Beria’s new role put him firmly in the cross hairs of political rivals, having already proven himself unpopular in government circles with his sadism and sexual penchant for little girls. They subsequently plotted to oust him.

Armando Iannucci directs his cast on the set of The Death of Stalin CREDIT: NICOLA DOVE

Somewhat ambitiously, Beria had attempted to liberalise the Soviet Union and restore capitalism following Stalin’s demise, only for his efforts to be halted when Khrushchev decided to publicly declare him a traitor. Despite a lack of evidence, Khrushchev accused Beria of being in the pocket of the British and part of an elaborate scheme to overthrow Stalin.
recommended by: Leon Rozenbaum

Beria and many of his closest associates were arrested and put on trial without lawyers or representation of their own. Beria was found guilty of treason and terrorism, and by the end of 1953 was executed, reports claiming he begged for forgiveness before being killed. While these events are depicted as having taken place over the course of just a few days in The Death of Stalin, in reality Beria’s arrest, trial and execution took place over six months.

As a result of his execution, Beria has often been identified as responsible for Stalin’s mysterious death, but suspicion has also been brought upon Khrushchev himself, who was the individual to first relay the information that Stalin wanted privacy on the night in question. Such a request was highly unusual, as Stalin usually demanded that two guards watch over him while he slept.

That Khrushchev was so instrumental in Beria’s execution and ultimately succeeded Stalin as Soviet leader only adds to the speculation, leaving gaping holes in an important moment of modern Russian history. Holes that couldn’t help but lead a revered British comic to want to fill them in for himself. Only with added Yorkshire accents.

The Death of Stalin is released on October 20

Austrian University Students Overwhelmingly Condemn BDS Movement as ‘Antisemitic’

Shiri Moshe

A pro-BDS demonstration. Photo: FOA / Facebook.

The Austrian National Union of Students on Friday condemned the boycott, divestment, and sanctions movement against Israel as antisemitic, and urged for it to not be given funds or event space.

The resolution received near unanimous support, with no votes against it and one abstention.

The union also adopted a version of the International Holocaust Remembrance Alliance’s definition of antisemitism, which includes “denying the Jewish people their right to self-determination.”

Leaders of the BDS movement have repeatedly gone on record claiming that Israel has no right to exist.

The Austrian Union of Jewish Students applauded the passage of the resolution, saying in a statement on Friday, “This has been a big step in the fight against antisemitism and we are very happy that after our lobbying effort almost all factions have supported the motion.”

The group extended a “special thanks” to the Greens and Alternative Students (GRAS) for “their continuing support in the fight against all antisemitism.

In its own statement, the GRAS group condemned “the antisemitic BDS campaign and its spread in higher education,” and committed to speaking out against antisemitism.

In August 2016, the student council at Gemany’s prestigious Leipzig University — one of the oldest universities in the world — passed a resolution denouncing the BDS movement, saying its objective “fits seamlessly with the antisemitic campaigns of past centuries, and explicitly with that of the National Socialism; Nazi slogan ‘Don’t Buy From the Jews’ is once again being expressed here.”

Also last week, first-year candidates running for College Council at the University of Chicago “generally disagreed” with the body’s April 2016 resolution supporting BDS, the school’s newspaper reported.

One candidate said that advocacy for “specific international political issues” did not fit into the council’s mandate, while another noted that “BDS cripples the regional economy, hurting Jews and Palestinians alike.”

Państwo w państwie?

Khaled Abu Toameh
tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

Hezbollah i Hamas muszą zaśmiewać się, bo pod słabymi i bezsilnymi rządami widzą, jak rośnie ich potęga. Po lewej: przywódca Hezbollahu Hassan Nasrallah (Paula Bronstein/Getty Images). Po prawej: przywódca Hamasu Ismail Haniyeh (Muhammad Alostaz/PPM via Getty Images).

Najnowsze “pojednanie” między Autonomią Palestyńską (AP) a Hamasem przybliża stworzenie państwa w państwie w Strefie Gazy. AP i Hamas będą teraz dwoma odrębnymi minipaństwami w Strefie Gazy.

Jest to podobne do sytuacji w Libanie, gdzie Hezbollah ma odrębne, własne minipaństwo.

Na modłę państwa Hezbollah ma w Libanie własną armię i terytorium. Ta sytuacja, która trwa od dziesięcioleci, wścieka wielu libańskich polityków.

Na początku roku, kiedy dziesiątki zamaskowanych bojówkarzy Hezbollahu rozpoczęło nocne naloty, by aresztować handlarzy narkotyków w Bejrucie, libańscy politycy oskarżyli swój rząd o oddawanie władzy „malutkiemu państwu” Hezbollahu. Bojówkarze należeli do „departamentu bezpieczeństwa społecznego”, siły policyjnej, która działa niezależnie od libańskich władz bezpieczeństwa.

“Tak wygląda kraj, który oddał swoją władzę na rzecz ‘równoległego państwa’ (Hezbollahu” – powiedział Aszraf Rifi, były minister sprawiedliwości Libanu. Rifi powiedział, że obrazy bojówkarzy Hezbollahu przeprowadzających rajdy świadczą po raz enty, że samo istnienie Hezbollahu jest przeciwne państwu i jego instytucjom.

Hamas i Autonomia Palestyńska Mahmouda Abbas zmierzają teraz, świadomie lub nie, ku wrzuceniu Palestyńczyków w podobny do libańskiego scenariusz. Umowa o „pojednaniu”, jaką osiągnęli w Kairze, toruje drogę do stworzenia mini państwa w mini państwie w Strefie Gazy. Te dwa „państwa” zostaną dodane do pseudo „państwa” Autonomii Palestyńskiej, jakie już istnieje w częściach Zachodniego Brzegu.

Sponsorowana przez Egipcjan umowa nie wymaga, by Hamas rozmontował swoje siły bezpieczeństwa ani swoje zbrojne skrzydło Ezaddin Al-Kassam. Ani ta umowa nie wymaga od Hamasu złożenia broni i zaprzestania gromadzenia broni i przygotowywania się do wojny.

Wszystko, co jak dotąd wiadomo, to że umowa pozwala Abbasowi i jego Autonomii Palestyńskiej na ponowne podjęcie panowania cywilnego w Strefie Gazy, podczas gdy bezpieczeństwo pozostaje w rękach Hamasu.

Jest to bardzo wygodna sytuacja dla Hamasu, który praktycznie zostaje uwolniony od wszelkiej odpowiedzialności za cywilną populację. Hamas nie mógłby marzyć o lepszej umowie.

Podobnie jak Hezbollah w Libanie, Hamas w Strefie Gazy będzie mógł utrzymywać własny urząd bezpieczeństwa i własne siły bezpieczeństwa w Strefie Gazy, podczas gdy rząd Abbasa będzie nadzorował sprawy cywilne i płacił pensje pracownikom państwowym. Byłoby skrajnie trudno wyobrazić sobie Hamas zgadzający się na rezygnację z kontroli bezpieczeństwa i pozwalający siłom bezpieczeństwa Abbasa na powrót do Strefy Gazy.

Z kilku powodów przypadek Libanu wydaje się lepszy niż to, co kształtuje się w Gazie. W Libanie rząd ma przynajmniej własną armię i siłę policyjną. W Strefie Gazy jednak jest mało prawdopodobne, by Hamas powrócił do czasów sprzed 2007 roku, kiedy Autonomia Palestyńska miał wiele sił bezpieczeństwa, które zachowywały ścisłą kontrole i trzymały Hamas na pozycji obronnej, regularnie aresztując jego przywódców i członków.

Mimo pokazowych uścisków i pocałunków podczas wizyty premiera AP, Ramiego Hamdallaha i jego delegacji w Strefie Gazy 2 października – pierwszej tego rodzaju od krwawego przejęcia władzy przez Hamas w 2007 r. – między tymi dwiema stronami pozostaje wiele złej krwi.

Przywódcy i oficjele Hamasu – którzy wielokrotnie oskarżali Abbasa i jego kierownictwo o bycie częścią “spisku” USA i Izraela, by zdławić i ukarać Palestyńczyków w Strefie Gazy – podchodzą do “pojednania” z najwyższą ostrożnością. Hamas jest gotowy dać Autonomii Palestyńskiej kontrolę nad różnymi rządowymi instytucjami i ministerstwami – ale w tym miejscu sprawy się kończą. Sprawy bezpieczeństwa są całkiem inną historią.

Przez minionych dziesięć lat zaciekłej rywalizacji między dwiema stronami Hamas i AP aresztowali sobie wzajemnie setki członków i sympatyków. Pragnienie rewanżu pozostaje równie silne jak zawsze.

Niedawne sankcje Abbasa przeciwko Strefie Gazy, które obejmowały obcięcie płac tysiącom pracowników państwowych, zmuszając ich tym samym do wczesnej emerytury, oraz jego odmowa płacenia za dostarczaną przez Izrael elektryczność, jak również zatrzymanie dostaw lekarstw, wyłącznie nasiliły już istniejące napięcia między tymi dwiema stronami. Sprawy osiągnęły punkt krytyczny, kiedy funkcjonariusz Hamasu, Marwan Abu Ras, na placu publicznym w Strefie Gazy otwarcie wezwał do egzekucji Abbasa za zdradę stanu. Taka wściekłość między oficjelami Hamasu a Abbasem nie daje się uśmierzyć w cztery miesiące.

Chwilowo jednak Hamas wydaje się gotów na połknięcie gorzkiej pigułki – ponieważ chodzi tutaj o przeżycie Hamasu. Izolowany i w kłopotach finansowych Hamas zmówi się z każdym, kto oferuje mu „tlen”.

Abbas ze swej strony zgodził się służyć jako zbawca Hamasu. Dlaczego? Jeden prosty powód: nie chce zobaczyć zgody między Mohammedem Dahlanem a Hamasem. Zdaniem Abbasa umowa o „pojednaniu” jest zwycięstwem, nie dlatego, że Hamas oddaje kontrolę bezpieczeństwa w Strefie Gazy, ale ponieważ udało mu się udaremnić powrót Dahlana do Gazy i na arenę polityczną. Powrót Dahlana i jego rendez-vous z Hamasem, wsparte przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, Egipt i inne kraje arabskie, byłoby ciężkim ciosem dla Abbasa i jego Autonomii Palestyńskiej.

Sojusz Dahlan-Hamas podważyłby twierdzenie Abbasa, że jest prezydentem wszystkich Palestyńczyków, włącznie z tymi w Strefie Gazy. Co więcej, taki sojusz ośmieliłby Dahlana, który żyje na wygnaniu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, i podniosłoby jego szanse jego zastąpienia Abbasa jako prezydent AP.

Hamas ma wszystkie powody do zadowolenia z umowy o “pojednaniu” z Abbasem. Jego jedynym ustępstwem było zdemontowanie „komitetu administracyjnego”, który służył jak rząd cieni w Strefie Gazy. Hamas nie uroni ani jednej łzy z powodu tego kroku, który uwalnia go od zarządzania cywilnymi sprawami i od płacenia wynagrodzeń urzędnikom. Zrzeczenie się tej odpowiedzialności uwalnia Hamas do wzmacniania swojego potencjału militarnego.

Zwłaszcza, że ta umowa nie wymaga od Hamasu żadnych ustępstw politycznych. Już to jest olbrzymim osiągnięciem Hamasu. Nie żąda się od Hamasu, by uznał prawo Izraela do istnienia ani by zaakceptował proces pokojowy.

Strefa Gazy wkracza teraz w nową epokę, gdzie będzie podzielona między Autonomię Palestyńską a Hamas – jedni kierujący sprawami cywilnymi, a drudzy w pełni kontrolujący bezpieczeństwo.

Ta sytuacja, jeśli pozostanie nierozwiązana, najprawdopodobniej doprowadzi do ponowienia napięć między stronami. Strefa Gazy zmierza do sytuacji państwa w państwie. Obecnie można spokojnie nazwać to rozwiązaniem w postaci trzech państw: jedno państwo palestyńskie na Zachodnim Brzegu i dwa w Strefie Gazy. Hezbollah i Hamas muszą zaśmiewać się, bo pod słabymi i bezsilnymi rządami widzą, jak rośnie ich potęga.

Khaled Abu Toameh – urodzony w 1963 r. w Tulkarem na Zachodnim Brzegu, palestyński dziennikarz, któremu wielokrotnie grożono śmiercią. Publikował między innymi w “The Jerusalem Post”, “Wall Street Journal”, “Sunday Times”, “U.S. News”, “World Report”, “World Tribune”, “Daily Express”.

Żydzi w II Rzeczypospolitej

dzieje.pl

“Rabin bez głowy i inne opowieści z Chełma”

aszw / ula

“Rabin bez głowy i inne opowieści z Chełma”

“Rabin bez głowy” – taki tytuł nosi niedawno opublikowany zbiór przedwojennych opowieści o Żydach z podlubelskiego Chełma, które przypominają polskie dowcipy o niekonwencjonalnie myślących obywatelach Wąchocka. Chełm na Lubelszczyźnie, gdzie przed wojną mieszkała spora społeczność żydowska, był w świecie polskich Żydów areną niezliczonych opowieści, których bohaterami były zabawne poczynania autochtonów. W istocie opowieści o chełmskich Żydach przypominają polskie opowieści o mieszkańcach Wąchocka, najprawdopodobniej obie tradycje są jakoś ze sobą powiązane.

“Chełm Kipnisa jest osobliwym miejscem – punktem w wyobraźni, nie miejscem w konkretnej przestrzeni i czasie” – pisze Balla Szwarcman-Czarnota, która przełożyła z jidysz “Rabina bez głowy”. W obliczu problemu mężczyźni z Chełma zwykli zwoływać naradę, naświetlając trudną sytuację z wielu stron, także w świetle świętych ksiąg, a potem – ewentualnie – podejmowali decyzję. Na ogół okazywało się, że rozwiązanie jest nieskuteczne i trzeba zwołać następną naradę. Bywało, że pożar strawił miasteczko, zanim obywatele chełmianie podjęli jakieś działanie, czasem pojawiał się obcy, który podsuwał szczęśliwą myśl, że nie warto wciągać krowy na strych, aby ją nakarmić – można zrzucić siano na dół, czy też poradził, jak porąbać drewno.

Chełm na Lubelszczyźnie, gdzie przed wojną mieszkała spora społeczność żydowska, był w świecie polskich Żydów areną niezliczonych opowieści, których bohaterami były zabawne poczynania autochtonów. W istocie opowieści o chełmskich Żydach przypominają polskie opowieści o mieszkańcach Wąchocka, najprawdopodobniej obie tradycje są jakoś ze sobą powiązane.

Podobno gdy Anioł wysiewał po ziemi dusze ludzi – mądrych i głupich – nad Chełmem rozsypał mu się przypadkiem worek z głupcami. Sprzęt do gaszenia pożarów chełmianie umieścili w zagrodzie niemożliwej do sforsowania nie tylko dla złodziei, ale też dla straży pożarnej, a kiedy miejscowy szames się zestarzał i nie miał siły obchodzić całego miasta, aby, stukając w okiennice budzić mieszkańców, ułatwiono mu zadanie gromadząc wszystkie okiennice przy jego domu. Chełmianie zasłynęli też tym, że jadąc kiedyś na wesele, zapomnieli zabrać narzeczonego.

Aby ukarać rybę, która miotając się na targu uderzyła nabywcę w twarz, rada chełmian postanowiła ją utopić w rzece, aby przewieźć kloc drewna niemieszczący się na wąskiej uliczce, zaczęli rozbierać domy, zamiast go przepiłować. W przypadku zgubienia pieniędzy mieszkańcy Chełma zazwyczaj szukali ich nie tam, gdzie zgubili, a w miejscu dobrze oświetlonym. Gdy szewca skazano na karę śmierci, sąsiedzi zwrócili się z prośbą, żeby stracić raczej któregoś z chełmskich krawców, bo szewc jest tylko jeden.

Przez jednych chełmianie są uważani za głupców, przez innych za mędrców. Jak powiada Szmendryk – bohater animowanego filmu o chełmskich Żydach “Village of Idiots” (reż. Eugene Fedorenko i Rose Newlove), “obcy nazywają naszą miejscowość miasteczkiem durniów, ale nasz rabin powiada, że jesteśmy w sposób naturalny genialni, bo widzimy wszystko po swojemu”.

Na długo przed tym, zanim pojawiły się w formie zarejestrowanych w jidysz opowiastek o Żydach z Chełma, krążyły po Europie podobne w treści, choć utrzymane w zupełnie innej stylistyce historie o mieszkańcach angielskiego Gotham, greckiej Abdery czy niemieckiego miasta Schilda. W 1597 roku żartobliwe historyjki o mieszkańcach tego ostatniego zostały przełożone na jidysz i zaadoptowane przez kulturę żydowską. Zyskały one ogromną popularność, jednak przez wiele lat nie były kojarzone z Chełmem, lecz z innymi miejscowościami m.in. z Poznaniem i Leskiem.

Jako pierwszy osadził je w Chełmie Ajzyk Meir Dik w 1867 roku. To stało się pożywką dla bardzo wielu pisarzy języka jidysz – w wieku XX nastąpiła istna eksplozja “literatury chełmskiej”. Pisali o tym mieście folklorysta Noach Priłucki, Szolem Alejchem i Icchak Baszewis Singer. Autor zbioru “Rabin bez głowy” Menachem Kipnis opublikował swoje “Chelmer majnes” w roku 1930.

Kipnis pochodził z rodziny kantora z Wołynia, studiował w konserwatorium warszawskim, w 1902 roku wygrał konkurs rozpisany przez Teatr Wielki, został pierwszym tenorem tamtejszego chóru i śpiewał w nim przez 16 lat. Był też fotografem-amatorem, jego portrety Żydów i scenki rodzajowe ukazywały się w prasie żydowskiej. Pisywał też na tematy muzyczne, etnograficzne, uprawiał publicystykę, pisywał obrazki rodzajowe. Kipnis zbierał też żydowskie pieśni i opowieści ludowe.

“Chelemes majnes” ukazywały się pierwotnie w piśmie “Hajnt” pod nazwą “Z mądrego miasta”. Podobno część żydowskich mieszkańców Chełma poczuła się dotknięta. Przysyłano listy do redakcji w obronie reputacji miasta, pewien chełmski prawnik zarzucał Kipnisowi, że przypisał mieszkańcom Chełma czyny głupców z innych miast, pewna kobieta skarżyła się, że po tej publikacji jej córka może mieć trudności ze znalezieniem męża.

W czasie okupacji Kipnis trafił do warszawskiego getta, gdzie zmarł na wylew w 1942 roku. Jego zona Zimra pilnowała jego archiwum jak oka w głowie, nie chciała ich powierzyć Emanuelowi Ringelblumowi, który gromadził częściowo zachowane archiwum getta. Zimra zginęła w Treblince, a zbiory jej męża bezpowrotnie zaginęły.

Książka “Rabin bez głowy” ukazała się nakładem wydawnictwa Austeria. (PAP)