Reakcja palestyńskiego kandydata Jusufa Dżabarina z partii Wspólna Lista (Joint List) reaguje na wyniki sondaży typu exit poll podczas wyborów krajowych w Izraelu; siedziba partii w Nazarecie, północny Izrael, 27 października 2026 r. (Fot. REUTERS/Jamal Awad)

Dentysta, syjonista, komuniści. Co warto wiedzieć o partiach arabskich Izraela?

Marta Urzędowska

Arabskie ugrupowania Raam i Wspólna Lista wprowadzą do 120-osobowego Knesetu 19 deputowanych. To siła, której Izraelczycy nie mogą zignorować.

We wtorkowych (27.10) wyborach parlamentarnych do Knesetu żaden z bloków nie zdobył większości 61 mandatów w 120-osobowym parlamencie, które pozwoliłyby na samodzielnie utworzenie rządu. Blok Benjamina Netanjahu zdobył 53 mandaty, a blok opozycji, na którego czele stoi były szef sztabu generalnego Gadi Eisenkot – 48.

Raam i Jedna Lista, arabskie partie opozycyjne wobec Netanjahu, uzyskały razem 19 mandatów, co sprawia, że będą liczącą się siłą w nowym parlamencie. Jeśli Eisenkot i jego sojusznicy zechcą odsunąć byłego premiera od władzy i utworzyć rząd, będą musieli wejść w koalicję z Arabami, choć w kampanii wykluczali taką możliwość.

Arabowie tłumnie poszli do wyborów – głos oddało aż 77 proc. osób uprawnionych. Wcześniej przez dekady arabscy wyborcy bojkotowali izraelskie wybory. Tłumaczyli, że sankcjonują one nierówne traktowanie ich przez izraelskie władze oraz politykę Izraela na terenach palestyńskich – w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu.

Obecny rząd Izraela często przedstawia arabskich obywateli jako zagrożenie dla żydowskiej tożsamości państwa, a sam Netanjahu w kampanii wyborczej regularnie straszył Izraelczyków rządami Arabów, które miałyby zapanować, jeśli nie wybiorą jego bloku.

Raam – partia dentysty, mediatora i sprytnego polityka

Partia Raam zdobyła 7 mandatów, a Wspólna Lista, na której znalazło się kilka arabskich ugrupowań – 12. Doświadczenie w rządzeniu ma tylko Raam – w 2021 r. dołączyła do koalicji przeciwników Benjamina Netanjahu, którą kierował premier Naftali Bennett.

Raam, czyli Zjednoczona Lista Arabska, została utworzona w 1996 roku i wywodzi się, podobnie jak Hamas, z ideologii islamskiej Bractwa Muzułmańskiego. Jest partią islamistyczną i konserwatywną obyczajowo, ale opowiada się za współistnieniem Arabów i Żydów w jednym państwie.

Palestyński kandydat Mansour Abbas, lider partii Raam, trzyma na rękach córkę podczas oddawania głosu w lokalu wyborczym w dniu wyborów krajowych w Izraelu; Maghar, Izrael, 27 października 2026 r. Fot. REUTERS/Rami Shlush

Jej szef, Mansur Abbas, były dentysta, pragmatycznie zakłada, że arabskie ugrupowania, jeżeli chcą mieć wpływ na sytuację w kraju, muszą być nie tylko obecne w parlamencie, ale też w rządzie. Żonaty, ojciec trojga dzieci, syn sklepikarza, urodził się w miasteczku Maghar w Galilei, zamieszkanym przez druzów, chrześcijan i muzułmanów. Podobnie jak jego ojciec, często pośredniczył w sporach między mieszkańcami, a w 2019 r. pierwszy raz wszedł do Knesetu.

Abbas jako szef partii rzadko wspomina o losie Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu i w Gazie – skupia się na arabskich obywatelach Izraela. To dla nich chce ugrać jak najwięcej. Uznawany jest za sprytnego polityka – po ataku Hamasu na Izrael z października 2023 r. błyskawicznie potępił terrorystów i pomagał znaleźć zakwaterowanie Izraelczykom uciekającym z terenów przy granicy ze Strefą Gazy. Jednocześnie do dziś odmawia uznania Hamasu za organizację terrorystyczną.

Żeby przekonać do siebie żydowskich wyborców, na początku września dokooptował do swojej partii Joawa Segalowicza, znanego syjonistę, weterana izraelskiej armii, i dał mu drugie miejsce na liście kandydatów swojej partii. Segalowicz pracował przez trzy dekady w policji, był też wiceministrem ds. bezpieczeństwa narodowego.

Decyzja Abbasa wywołała duże porusenie, bo wcześniej w skład arabskich partii wchodzili tylko Żydzi ze skrajnie lewicowych środowisk. – W każdym pokoleniu przychodzi moment, kiedy strach i nadzieja stoją razem. Dziś wieczorem, tutaj, wygrała nadzieja – przekonywał Abbas, stojąc obok Segalowicza na konferencji prasowej, na której poinformował o jego dołączeniu do Raam. – Witaj Joaw, mamy robotę do wykonania – dodał.

Wspólna lista: Sojusz komunistów i nacjonalistów. Wśród nich weterani izraelskiej polityki

Drugie arabskie ugrupowanie, Wspólna Lista, to sojusz trzech partii reprezentujących palestyńskich obywateli Izraela, których liderem jest Jusuf Dżabarin. W skład sojuszu wchodzą partie, które mocno się od siebie różnią: Balad jest ugrupowaniem palestyńskich nacjonalistów, Hadasz to partia komunistów, a Taal jest świecka.

Wspólna Lista opowiada się za równymi prawami dla arabskich Izraelczyków, zakończeniem izraelskiej okupacji Zachodniego Brzegu, a w przyszłości – za utworzeniem państwa palestyńskiego. Sojusz nie zamierza wchodzić do rządu – chce zostać w parlamentarnej opozycji.

Dżabarin jest prawnikiem, specjalistą od prawa konstytucyjnego i praw człowieka, studiował w Jerozolimie i w Waszyngtonie. W latach 2015–2021 był szefem parlamentarnej komisji ds. praw dziecka, jako pierwszy Arab na tym stanowisku. Wiosną b. roku wygrał wewnętrzne wybory w Hadasz i został szefem partii, a przed wyborami stanął na czele całej Wspólnej Listy.

Jego poprzednik na stanowisku szefa Hadaszu i Wspólnej Listy, Ajman Ode, to prawnik i jeden z bardziej znanych arabskich polityków w Izraelu. To on w 2015 r. poprowadził Wspólną Listę do jej najlepszego wyniku w historii – 13 mandatów. Jest zwolennikiem uczestniczenia Arabów w izraelskiej polityce, a nie bojkotowania jej.

Z kolei liderem Taal jest Ahmad Tibi, jeden z najdłużej działających arabskich posłów w Knesecie, w którym zasiada od ponad ćwierć wieku. Lekarz z wykształcenia, wielokrotnie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego parlamentu.

Najbardziej kontrowersyjnym przywódcą partii wchodzących w skład Wspólnej Listy jest Sami Abu Szehade, lider Baladu. Nie wszedł do nowego Knesetu, bo został wykluczony z wyborów przez Centralną Komisję Wyborczą. Powodem był artykuł jaki opublikował dzień po ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023 r., który brzmiał jak usprawiedliwianie ataku palestyńskich terrorystów, którzy bestialsko zabili 1,2 tys. osób, a 250 porwali do Gazy.

Redakcja: Iwona Görke

For Iranians, Protests in France Stir Memories of 1979 Revolution

Maddie Ali

A man throws a plastic traffic cone through a burning barricade amid clashes during a day of demonstrations in Paris as part of nationwide protests, France, Oct. 17, 2026. Photo: REUTERS/Abdul Saboor

IRAN — The ongoing protests in France have revived debate inside Iran over its historical role in the 1979 Islamic Revolution, with some Iranians drawing parallels between unrest in Europe today and the political transformation that reshaped the Middle East nearly five decades ago.

The reactions reflect anger among some Iranians over what they see as Western double standards toward democracy, as well as concerns about the spread of Islamist political movements in Europe. France’s decision to host Ayatollah Ruhollah Khomeini, the founder of the Islamic Republic, during the final months before the Iranian revolution has become a particular focus of criticism.

Speaking to The Algemeiner, one Iranian mocked the language European governments have used to describe Iranian protesters, saying, “The French are not ready for democracy.”

The remark criticizes European officials who have questioned whether Iranian society is prepared for democratic governance, a position Iranians see as dismissive of their demands for political freedom.

A schoolteacher from Shiraz expressed a similar sentiment, arguing that France was now experiencing the consequences of its own political decisions, especially opening its borders to immigrants from the Middle East and North Africa.

“The French government is reaping what it sowed. They let Islamists in. Now they can enjoy Paris burning down.”

Others focused on France’s connection to the Iranian revolution. A street artist from Isfahan described the situation as “karma,” arguing that France should be held accountable for its role in the events preceding the revolution.

“This is karma; France helped the Islamic Revolution and hid Khomeini. They have to be held accountable for what they did to Iran,” he said.

An information technology student at Tehran University also mocked European leadership’s typical response to conflict and unrest in the Middle East, saying, “We are monitoring the situation very carefully; both parties should show restraint.”

A nurse from the southern city of Bushehr said Iranians had warned European countries about the potential consequences of Islamist movements.

“We have been warning Europe for decades about Islamists and their actions. France is an example of how extremism destroys societies and civilizations.”

He also challenged the language used by European governments to describe Iranian society: “They say we are not ready for democracy; look who is ready for democracy.”

The comments illustrate how France’s domestic political developments can become intertwined with Iranian debates about the 1979 revolution, religious extremism, far-left ideology, and the meaning of democracy.

Khomeini’s presence in France gave his movement international visibility and allowed his messages to reach Islamists in Iran and elsewhere.

Iranians’ reactions reflect a broader argument among the critics of the Islamic Republic that Western governments underestimated Khomeini’s political ambitions before the revolution.

Khomeini moved to France in October 1978 after leaving Iraq and settled in Neauphle-le-Chateau. During his stay, he communicated with supporters and international media before returning to Iran on Feb. 1, 1979, as the monarchy was collapsing. The revolution culminated in the establishment of the Islamic Republic, which continues to rule and shape Iran’s political and social life.

For Iranians, France’s historical connection to Khomeini remains a source of resentment. They argue that Western governments failed to anticipate the revolution’s consequences and criticized Iranians who opposed the political system it established.

The comparison between the two countries also reflects a wider debate about democracy, political repression, and the treatment of protesters. For many Iranians, developments in France have become an opportunity to challenge European judgments about Iran and the demands of thousands of protesters slain in January 2026 by the Iranian regime.

Many Iranians blame France’s government, far-left groups, and the pro-Palestinian movement for the unrest in France, drawing comparisons with the alliances between leftist factions and Islamists during the 1979 Iranian Revolution. They recall how groups that initially joined forces to overthrow the Shah, the monarch who governed Iran before the revolution, were later targeted by the Islamic regime, with leftist activists among those imprisoned and executed under the very political system they had helped bring to power.

‘A Conduit for Good’: Jewish-Led Nonprofit Organizes ‘Unforgettable Experiences’ for Kids, Families Facing Hardships

Shiryn Ghermezian

Michael Dube, left, gifting a jersey to a recipient of the “Moments to Memories Fund.” Photo: Provided