Moda na Żydów?

Agnieszka Graff

Agnieszka Graff – wykłada w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW; członkini Rady Kongresu Kobiet i zespołu “Krytyki Politycznej”. Właśnie ukazała się jej “Matka Feministka” (Fot. Albert Zawada / AG)

Nieliczni wychowali się w żydowskich domach, większość to “odkrywcy”. Czy to znaczy, że ich tożsamość jest modnym wymysłem?

Do nabycia tygodnika “Polityka” (22.10) zachęca wizerunek brodatego Żyda w stroju modlitewnym i zajawka artykułu: “Powrót Żydów. Współcześni Polacy odkrywają żydowskość”. Kilka słów, obrazek i wszystko jasne: prawdziwy Żyd to siwy ortodoks, a współcześni polscy “odkrywcy” to tandeta i lipa. W spisie treści nie ma już mowy o powrocie, tekst nazywa się “Moda na żydowskość”. Zbitka ta – pełna lekceważenia i nadziei, że to długo nie potrwa – jest w polskich mediach wszechobecna i właściwie nie powinna już dziwić. A jednak trochę dziwi, gdy pojawia się w “Polityce” kilka dni przed otwarciem Muzeum Historii Żydów Polskich. Protekcjonalny tekst o “modzie na Żydów” ma równoważyć poważny i obszerny wywiad z Marianem Turskim, przewodniczącym rady muzeum. Pokraczna to jednak równowaga.

Autor materiału Marcin Kołodziejczyk opisuje w tonie ironiczno-kpiącym, jak to młodzi Polacy nieporadnie udają Żydów. Jako przykład służy bezimienny “uduchowiony” student szkoły aktorskiej, który niby świętuje Sukkot, ale nie bardzo wie, co to takiego. Do innych młodych Żydów autor nie dotarł – zadzwonił natomiast do rabina i rzecznika ambasady Izraela. Co myślą o modzie na żydostwo? Jeden myśli raczej dobrze, drugi raczej źle. Ale młodych słuchać nie warto. Są niedouczeni, egzaltowani i wkrótce im się żydostwo znudzi. Tymczasem dobrze im się żyje, bo wokół kwitnie wiadoma moda.

Z modą kojarzy się autorowi to, co się o żydowskość otarło – wszystko jedno, z której strony. Ci, co szukają korzeni, i ci, których po prostu ciekawi historia czy kultura. Modni są “Sąsiedzi” Grossa i “Żydokomuna” Śpiewaka, izraelskie wycieczki i polscy licealiści, którzy odkrywają żydowską przeszłość swoich miejscowości, festiwale kultury żydowskiej i restauracje z koszerną kuchnią. Słowo “moda” pozwala te zjawiska upchnąć do jednego worka i potraktować z protekcjonalnym uśmiechem. Na koniec Kołodziejczyk dorzuca Żyda z pieniążkiem. Ten jarmarczny wizerunek, przejaw ludowego antysemityzmu, wydaje mu się bardzo zabawny. Śmieszy go zwyczaj, by Żydka co pewien czas odwrócić (wtedy z kapoty wyleci kasa). Żydek jest głupkowaty i uroczy – podobnie jak student, który zbudował sobie na balkonie szałas.

Na wszelki wypadek powiem jasno: nie oskarżam autora tekstu ani redakcji “Polityki” o antysemityzm. Zarzucam im arogancję, brak wyczucia i brak wiedzy o jednym z ciekawszych zjawisk kulturowych współczesnej Polski – odrodzeniu żydowskiej tożsamości wśród potomków polskich Żydów.

Czytaj dalej tu: Moda na Żydów?

Drodzy

Listopad mamy dłuuugi, niezwykle ciepły i bogaty.
Przypominam, że jeśli nie podajemy miasta, rzecz dzieje się w Warszawie!, a na niebiesko sprawy “drugopokoleniowe”.

Dzisiaj, wtorek 12 listopada, w ZIH odwołany wieczór autorski Yorama Grossa; spotkanie poświęcone jego twórczości odbędzie się 4 grudnia.

13 listopada czwartek, godz. 16.00 Instytut Historyczny UW, sala 106, Krakowskie Przedmieście 26/28, spotkanie z Mikołajem Grynbergiem autorem Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne, gdyby ktoś chciał posłuchać fragmentów: Oskarżam Auschwitz

13 listopada czwartek godz. 17.00 ZIH, ul. Tłomackie 3/5 początek Międzynarodowej Konferencja Naukowej “Wokół pomocy Żydom w okupowanej Europie”; program

13 listopada czwartek godz. 18.00, JCC Kraków, spotkanie z Moniką Drugie Pokolenie OgloszeniaRakusą, autorka książki „Cień” prowadzenie Kasia Zimmerer; więcej w załączniku

13 listopada czwartek godz. 20.00 JCC Warszawa, spotkanie Żydowskiego Klubu Książki DAF Siedem dobrych lat Etgara Kereta; to nowy zbiór opowiadań i esejów jednego z najpopularniejszych w Polsce izraelskich autorów; w kilku tekstach najnowszego zbioru Keret odnosi się do swoich podróży do Polski i opisuje swój szczególny stosunek do Warszawy, Polski i Polaków.

16 listopada niedziela od godz. 11.00 Centrum Kultury Jidysz przy ulicy Andersa 15, kolejne spotkanie z Bellą Szwarcman-Czarnotą i literaturą jidysz, tym razem Żydzi a opryszki; więcej www.jidyszland.pl

16 listopada niedziela od godz. 11.00, JCC Chmielna 9A, Pierwsza OTWARTA NIEDZIELA po przerwie. Wspólny drugo pokoleniowy stół, przy którym będziemy jeść, pić i rozmawiać….. więcej o BOKER TOW, a po śniadaniu

16 listopada godz. 13.50 Muzeum Narodowe (przy kasie) zwiedzanie z przewodnikiem wystawy „Masoneria. Pro publico bono”; więcej „Masoneria. Pro publico bono”

16 listopada niedziela godz. 17.00 Muzeum POLIN, Anielewicza 6 spotkanie połączone z promocją książki prof. Leona Tadeusza Błaszczyka Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku.

18 listopada wtorek godz. 18.00 ul. Próżna 7/9, Austriacki Instytut Kultury, Bella Szwarcman Czarnota – Izrael jako kobieta, wykład z cyklu “Metafory żeńskie w Biblii”

20 listopada czwartek godz. 18.00 Muzeum POLIN, Losy polskich Żydów w XX wieku. Jak o nich opowiadać?, dyskusja nt. sposobu prezentacji; więcej tu: Losy polskich Żydów w XX wieku.

22 listopada sobota godz. 19.30 Stowarzyszenie Drugie Pokolenie na LIMUDZIE – proponujemy rozmowę na temat „Czy jesteśmy Żydami?”, prosimy o liczne uczestnictwo drugopokoleniowe!

23 listopada niedziela godz. 19.00 Teatr Żydowski, koncert Leny Piękniewskiej z zespołem, Kołysanki na wieczny sen, to program muzyczny o żydowskiej historii wtopionej w ulice miast i świątyń, utulenie w muzyce pamięci o ludziach.

27 listopada-1 grudnia NOA: trasa koncertowa Noa, izraelska piosenkarka obdarzona anielskim głosem i magnetyczną prezencją sceniczną, zagra w Polsce! Piosenkarka, autorka tekstów i perkusjonistka o pochodzeniu jemeńsko-izraelsko-amerykańskim zagra w czterech miastach: 27.11 Bielsko-Biała, 28.11 Łódź, 30.11 Wrocław, 1.12 Warszawa

27 listopada czwartek godz. 18.00 Galeria Wł. Hasiora, Jagiellońska 18b Zakopane, spotkanie z Mikołajem Grynberg połączone z promocją jego książki Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne

Nastepcy Tronow (FOTO: archiwum prywatne Klajman)

27 listopada czwartek godz. 18.00, ZIH , promocja książki „Na rozdrożu. Młodzież żydowska w PRL 1956–1968” z udziałem autora Piotra Pęzińskiego oraz Leopolda Sobla (Sobela?) nadesłał Poldek Sobel – dziękujemy! ciut więcej tu: „Na rozdrożu….”

29-30 listopada Warszawa Powiśle – Akademia świadomego ruchu zaprasza na warsztat Metodą Moshe Feldenkraisa Zdrowe plecy; prowadzenie Jacek Paszkowski 606 832 328 mgr rehabilitacji, certyfikowany nauczyciel metody Feldenkraisa, szczegóły na www.metoda-feldenkraisa.pl i w załączniku

TAGLIT – trwają zapisy na zimowy 10.dniowy wyjazd do Izraela dla młodzieży – szczegóły w załączniku, informacje u Magdy Dorosz, tel. 66 000 1345, 513550 670 lub sochnut.edukacja@gmail.com oraz http://goo.gl/0VdqiK; nowością w najbliższym sezonie jest możliwość udziału w Taglicie osób, które mają ukończone 27 lat, ale nieskończone jeszcze 28 lat, patrz załącznik

Czy rozpoznajecie Państwo te dzieci? ZiH

DZIAŁ DOKUMENTACJI ŻIH POTRZEBUJE POMOCY w jego zbiorach znajduje się dużo niezidentyfikowanych fotografii z czasów powojennych; zdjęcia były robione w latach 1945-49 dzieciom żydowskim, które przeżyły wojnę i znajdowały się pod opieką domów dziecka Centralnego Komitetu Żydów Polskich; Czytaj więcej tu: Czy rozpoznajecie Państwo te dzieci?

Elżbieta Magenheim

Drugopokoleniowe:

Otwarta niedziela: powracamy do terminu Pierwsza niedziela miesiąca, czyli 7 grudnia; miejsce i czas – wkrótce.

Chanuka drugopokoleniowa: 19 grudnia (piątek), szczegóły niebawem.

Piąte (jubileuszowe) spotkanie Drugiego Pokolenia odbędzie się w Śródborowie w dniach 27-29 marca 2015; zgłoszenia od stycznia!

Pozdrawiam
Wasza Donosici’Elka

OSTRZEŻENIE

Autorami poniższego oświadczenia są Monika Sznajderman i Andrzej Stasiuk:
Z uwagi na docierające do nas informacje o powoływaniu się przez osoby trzecie na rzekome pokrewieństwo z naszą rodziną, pragniemy poinformować i uprzedzić, że nie jesteśmy spokrewnieni z żadną osobą używającą nazwiska “Czarnecki”. W przypadku prób powoływania się przez takie osoby na pokrewieństwo z rodzinami Stasiuków lub Sznajderman w jakimkolwiek kontekście prosimy o zachowanie szczególnej ostrożności. Będziemy też wdzięczni za poinformowanie nas o takich incydentach za pośrednictwem facebooka (na priv) albo mailem na adres: redakcja@czarne.com.pl

Ponieważ osoba o nazwisku „Czarnecki”, była również uczestnikiem naszej grupy Drugie Pokolenie na Facebooku, wysyłam to ostrzeżenie, z prośbą, by być ostrożnym w kontaktach z osobą o nazwisku „Czarnecki”, która „kręci się” w środowisku żydowskim (em).

Elżbieta Magenheim

Fragment dyskusji w ZIH “Upamietnianie Spraiedliwych w Polsce”.

Fragment dyskusji w ZIH “Upamietnianie Spraiedliwych w Polsce”. Panelisci: Konstanty Gebert, Zbigniew Gluza, Jan Grabowski – na zdjeciu, Witold Lisowski, Pawel Spiewak (prowadzenie), Jan Zaryn.

Promocja książki — „Na rozdrożu. Młodzież żydowska w PRL 1956–1968”

Nastepcy Tronow (FOTO: archiwum prywatne Klajman)

27 XI 2014, godz. 18:00

Czwartek na Tłomackiem — spotkanie poświęcone książce Piotra Pęzińskiego „Na rozdrożu. Młodzież żydowska w PRL 1956–1968”. W Wydarzeniu udział wezmą: Leopold Sobel, Adam Gryniewicz oraz Piotr Pęziński

Kolekcja malarstwa, rysunku, rzeźby ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego

Kolekcja malarstwa, rysunku, rzeźby ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego

Wystawa „OCALAŁE. Kolekcja ŻIH” ukaże fenomen polsko-żydowskiej kultury i sztuki od końca XIX do połowy XX wieku. Zaprezentowane zostaną dzieła blisko pięćdziesięciu artystów.
 

Czas trwania – 30 X 2014 – 31 III 2015
Wernisaż – czwartek, 30 października 2014, godzina 18:00
Miejsce – Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa, ul. Tłomackie 3/5
Kurator wystawy – Teresa Śmiechowska
Współpraca – Jakub Bendkowski, Michał Krasicki
Partnerzy wystawy – Taube Foundation
Patroni medialni – PAP, Radio TOK FM, TVP Kultura, Tygodnik Powszechny, Newsweek Historia, Gazeta Wyborcza, Gazeta Co Jest Grane, The Warsaw Voice, Kultura Liberalna, Dzieje.pl, Culture.pl

* * *

Zbierane na terenie całego kraju od roku 1944, ocalone od zniszczenia dzieła są bardzo ważnym dokumentem i świadectwem historii polskich Żydów. Stanowią one trzon kolekcji malarstwa, grafiki i rzeźby znajdującej się w zbiorach Muzeum ŻIH. Dzięki jej stałemu uzupełnianiu Instytut zgromadził prace najważniejszych artystów żydowskiego pochodzenia, niejednokrotnie jest to jedyny pozostały po nich ślad, jedyna pamiątka. Na wystawie zaprezentujemy dzieła blisko pięćdziesięciu autorów, ukazujące bogactwo żydowsko-polskiego życia artystycznego przedwojennej Warszawy i wielu innych miast II Rzeczypospolitej. Znajdą się na niej także prace powstałe w gettach w czasie niemieckiej okupacji.

Wystawą pragniemy też przerwać długie milczenie na temat tych mało znanych a zarazem wybitnych twórców. Złożona z dwóch części ekspozycja będzie zrealizowana z okazji otwarcia wystawy głównej w Muzeum Historii Żydów Polskich.

Jej pierwsza część, na którą złożą się prace artystów tworzone w gettach i w czasie niemieckiej okupacji, zostanie umieszczona w specjalne zaaranżowanej przestrzeni. Duża część prac związana jest bezpośrednio z Warszawą i Łodzią. Większość z nich pochodzi z Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego z tzw. Archiwum Ringelbluma. Wśród nich będą prace takich artystów jak Gela Seksztajn (seria portretów dzieci) czy nieznany z imienia Rosenfeld (rysunki z komentarzami autora). Ponadto na wystawie znajdą się rysunki Witolda Lewinsona, Romana Kramsztyka i Henryka Becka, dzieła tworzone w atmosferze lęku o życie i w nieludzkich warunkach.

Przypomnimy także prace Maksymiliana Eljowicza, który w czasie wojny w warszawskim getcie, razem z innym artystą Józefem Śliwniakiem, wykonywał witraże do holu recepcyjnego budynku gminy żydowskiej oraz polichromie ukazujące sceny biblijne i Żydów przy pracy.

Na drugą część wystawy złożą się przede wszystkim dzieła będące rdzeniem kolekcji sztuki ŻIH. Ich treści dotyczą wielu zjawisk, myśli inspirowanych problemami epoki i wydarzeniami z codziennego życia. Ich autorzy, mistrzowie koloru, przestrzeni, rytmu i formy często nawiązują do czasów dzieciństwa i dojrzewania. Pokażemy zapamiętane przez artystów „krajobrazy“, wiejskie i miejskie scenerie, martwe natury i portrety, malarstwo rodzajowe. To, co je charakteryzuje, to znakomity warsztat malarski nabyty w szkołach rzemiosła artystycznego i akademiach sztuk pięknych Europy. Będziemy mogli zobaczyć różne style i kierunki odbijające się w prezentowanych dziełach, począwszy od realizmu, poprzez impresjonizm, postimpresjonizm, po ekspresjonizm i surrealizm.

Ważne i wspólne dla obu części wystawy OCALAŁE. Kolekcja ŻIH jest to, że będzie ona świadectwem życia wielu artystów, które zostało brutalnie przerwane: umierali z głodu, mordowano ich w niemieckich obozach zagłady w Treblince, Auschwitz, Bełżcu, ginęli zamęczeni w gettach Warszawy, Lwowa, Krakowa, Białegostoku i Łodzi. Tylko niewielu z nich udało się przeżyć gehennę Holokaustu. Jedyne, co po nich zostało, to wspomnienie pejzaży minionego świata.

Czytaj dalej o wystawie tu: Kolekcja malarstwa….