Archives

US Postal Service Celebrates Hanukkah With ‘Forever’ Stamp

US Postal Service Celebrates Hanukkah With ‘Forever’ Stamp

Howard Blas / JNS.org


The “Hanukkah Forever” postage stamp is unveiled at Temple Emanu El in Orange Village, Ohio, on Oct. 20, 2022. Second from left is designer Jeanette Kuvin Oren. Credit: Courtesy Jeanette Kuvin Oren.

American Judaica artist Jeanette Kuvin Oren is well-known for her work in many media. She designs unique Torah mantles, ark curtains, chuppah wedding canopies, ketubah marriage contracts, papercuts, stained glass and nearly any ritual object or decoration a synagogue, Jewish home or family would ever need.

On Oct. 20, Kuvin Oren added “designer of a U.S. Postal Service stamp” to her impressive résumé. The “Hanukkah Forever” postage stamp is based on one of Kuvin Oren’s works.

“Jeanette’s art came to my attention several years ago and I am very happy to be able to bring her work to a very wide audience,” Ethel Kessler of Kessler Design, who serves as art director for stamps at the USPS, says enthusiastically. “Her work has a glowing and joyful spirit and that’s what I wanted to add to our US Hanukkah series.”

A first-day-of-issue dedication ceremony for the stamp was held last Thursday at Temple Emanu El in Orange Village, Ohio, an eastern suburb of Cleveland. This year, Hanukkah begins on the evening of Dec. 18.

Kessler adds, “Stamps are a joy for me to art direct. What it entails is getting familiar with people across the country who are making interesting art that can be used at stamp size.”

The USPS states, “The stamp art features the design from an original wall-hanging. The fiber art was hand-dyed, appliquéd and quilted to form an abstract image of a hanukkiah.”

The stamp is being issued in panes of 20. It will always be equal in value to the current First Class Mail one-ounce price (currently 60 cents). Kessler acknowledges, “First class mail may have dropped off in the past decade…But we still print over 10 million Hanukkah celebration stamps.”

Kuvin Oren has now received an education in stamp collecting and stamp releases. She explains that the first-day-of-issue dedication ceremony took place in Cleveland since the USPS wanted it to be in the Midwest. And Emanu El was enthusiastic to host.”

She has also learned that the stamp date and location will appear on every 6-3/4 inch envelope with the state and date of issue and location. Stamp collectors traditionally go to the post office to buy new stamps, put them on a clean white blank envelope and mail them for a first-day-of-issue cancellation. These are known as first-day covers. Many aficionados also collect cachets, an illustration usually on the left side of the envelope.

“The USPS doesn’t create a cachet so it is up to the artist or a dealer to create one. It is a nice souvenir for the first day of issue so I created my own,” reports Kuvin Oren.

Kuvin Oren, a resident of Connecticut and Jerusalem, recently offered a tour of her home studio in Woodbridge, Conn., and enthusiastically shared her many works in progress and stories of her artwork with JNS.

In describing the process of being discovered by the USPS, she reports, “I sent a piece 30 years ago to the USPS and always had a dream of being on a stamp—this is the culmination of a lifelong dream. I am very honored and it is very emotional to see my artwork there. It is something so historical.”

Kuvin Oren explains that a small wall hanging of her stamp will hang in the National Postal Museum in Washington, DC. “It will be Hanukkah forever!”

The artist, a graduate of Princeton and Yale universities, has talents in many areas. She completed a master’s degree in public health and most of her doctorate in epidemiology. Since deciding in 1984 to work on commissioned art and graphic design full-time, she has created installation pieces for more than 400 houses of worship, schools, community centers and camps around the world. She specializes in large installations of glass, mosaic, metal, fiber art, calligraphy, paper-cutting and painting. Her Torah covers, ark covers, ark curtains and wall hangings may be seen in homes and Jewish institutions around the world.

Kuvin Oren shares with great excitement a donor recognition art wall project she recently worked on for a synagogue in Miami. She demonstrated the special equipment and process (in her basement studio) needed to produce 40 Torah covers for a shul that has three sanctuaries.

She has also shared her talents close to home—at her beloved synagogue, Congregation B’nai Jacob in Woodbridge. During the COVID-19 pandemic, she helped create a video of departed members of the synagogue; the faces of each person were incorporated into the video, which was shown as part of the Yizkor memorial service.

Kuvin Oren plans to use the Hanukkah postage stamps on the invitations to the wedding of one of her daughters, which will take place in March 2023.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


US students report jump in mental scarring from campus antisemitism, but see no end

US students report jump in mental scarring from campus antisemitism, but see no end

CATHRYN J. PRINCE


From a Jewish sexual assault survivor targeted by her support group, to a pupil afraid to wear a Star of David, young Jews say they walk on campuses in fear of hate crimes


Ofek Preis and Cassie Blotner of SUNY New Paltz said they have faced antisemitism at the school. (Courtesy: Ofek Preis)

Ofek Preis and Cassie Blotner of SUNY New Paltz said they have faced antisemitism at the school. (Courtesy: Ofek Preis)

NEW YORK — Ofek Preis won’t walk to class by herself anymore. She’s afraid of being harassed for being Jewish.

“I’m just so burnt out from this. I just want to go to class and have a normal class. Then I remember that there is so much antisemitism here. It can be really debilitating,” said Preis, a 21-year-old senior at State University of New York (SUNY) New Paltz.

“It’s shocking and triggering. You start to feel you have no control of your learning environment; you feel unsafe everywhere,” she told The Times of Israel.

Preis isn’t alone: Jewish students across the United States report being excluded from campus organizations, targeted on social media and harassed in classes by students and professors alike. Additionally, they’ve seen dormitories and sidewalks vandalized with swastikas, and buildings plastered with flyers that equate Birthright trips to Israel with genocide and call for Zionists to “fuck off.”

Yet, often lost in the coverage of these incidents is the emotional toll they take on the Jewish students.

One in three college students personally experiences antisemitic hate during the academic year, according to an October 2021 survey conducted for the Anti-defamation League (ADL) and Hillel International. The survey found that 32 percent of Jewish students experienced antisemitism directed at them, and 79% of those students reported that it happened to them on more than one occasion.

Additionally, over 350 anti-Israel incidents occurred on campuses nationwide during the academic year 2021-2022, according to the ADL’s annual Campus Report. The most common means of harassment involved excluding Zionist students, supporting anti-Israel violence and perpetuating antisemitic tropes, according to the report.

“Hate crimes, including those derived from antisemitism, can have dangerous physical, psychological and societal consequences. Research demonstrates that acts of discrimination affect the immune systems of victims and those who witness hateful acts, and the effects of hate crimes change attitudes and behaviors at a societal level for years,” says a June 2021 American Psychological Association statement.

For Preis, the ordeal began after she transferred to SUNY New Paltz from SUNY Geneseo in the fall semester of 2021.

An Israeli studying abroad, Preis was allegedly kicked out of New Paltz Accountability, a sexual-assault survivors’ support group, together with classmate Cassie Blotner, for posting about their Jewish identity on social media. Accused of white supremacy, the girls were targeted on the YikYak social media platform in the spring of 2022 with an anonymous post encouraging students to spit on “the Zionists.”

Pilloried on social media and vilified on campus, Preis said the situation became unbearable. Jittery, anxious, and unable to concentrate, she took most of her classes online for several weeks. She also moved into an off-campus apartment. The decision helped her emotionally but not academically.

Once a double major in political science and sociology, Preis said she fell behind in her studies. Forced to choose between graduating later to make up political science credits or dropping it as one of her two majors, she’s now a sociology major with a political science minor.

“It’s hard to muster up the energy to just get through my day. As a sexual assault survivor it was already a struggle, but this [antisemitism] added another layer to feeling that our safety and well-being is not protected here,” Preis said.

Illustrative: Anti-Israel, pro-Palestinian activists in New York City, May 15, 2021. (Luke Tress/Times of Israel)

The US Department of Education’s Office for Civil Rights is now investigating SUNY New Paltz for not protecting Jewish students and addressing campus antisemitism. The investigation will determine whether the university violated Title VI of the 1964 Civil Rights Act, which prohibits discrimination based on race and religion.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Exhibit About Moroccan-Israeli Fashion Designer Alber Elbaz Opens Near His Childhood Home in Holon

Exhibit About Moroccan-Israeli Fashion Designer Alber Elbaz Opens Near His Childhood Home in Holon

Shiryn Ghermezian


The late fashion designer Alber Elbaz appears at the end of his Spring/Summer 2016 women’s ready-to-wear fashion show for Lanvin in Paris, France, October 1, 2015. Photo: Reuters/Benoit Tessier

An exhibition about the life and creative work of fashion designer and former Lanvin creative director Alber Elbaz opened on Sept. 15 in the Israeli city of Holon, where he spent his childhood.

“Alber Elbaz: The Dream Factory, at the Design Museum Holon is the most extensive exhibition about the designer, who was born in Casablanca, Morocco, and grew up in Holon. The exhibit takes over the entire museum, featuring nine galleries that spotlights more than 100 of Elbaz’s designs, 300 photographs, personal items and never-before-seen archival material, including images of Elbaz as a child and sketches from his childhood, according to Vogue.

The first gallery in the exhibit features clothing from AZ Factory, the label Elbaz launched in January 2021 three months before he died at the age of 59 from COVID-19. Another room in the exhibit is called “Love is Love,” which was the same name as the Paris fashion show held in Elbaz’s honor after his death.

Original couture looks from the “Love Brings Love” tribute show are on display in a multi-media format specially designed for the exhibit. Visitors will see many of the designs showcased at the Paris fashion show and created by 46 of the world’s leading designers, including Gucci, Balenciaga, McQueen, Valentino, Versace and Dior.

The exhibit also includes a 180-foot corridor that highlights quotes, childhood toys, fashion illustrations and mementos, including Elbaz’s trademark bowtie and glasses, a pencil case, and a thimble gifted to him that once belonged to Margit Singer, a seamstress who survived the Auschwitz concentration camp due to her sewing skills. The hallway ends with a gold lamé dress Elbaz designed for actress Meryl Streep, who wore the gown when she won her Academy Award for “The Iron Lady” in 2012. Streep gifted the dress to the museum.

Elbaz, who was the creative director of Lanvin from 2001 to 2015, also worked with Geoffrey Beene, Guy Laroche and Yves Saint Laurent throughout his career.

The exhibit’s creative director, Katy Reiss, worked with Elbaz for 15 years and directed the “Love Brings Love” fashion show in Paris. Reiss told Vogue that she and Ya’ara Keydar, the exhibit’s curator, tried to hold back from making the exhibit too sentimental or comprehensive.

“Alber shivered at the thought of a retrospective,” Reiss said. “He told me he wanted people to see how he works, why he works, and the love he has for his work. It felt important to share an overview but not dwell too much …We want people to go through a whirlwind of emotions and leave smiling.”

Keydar added, “Alber was known not only for his unique talent and visionary approach but for his rare ability to touch people’s hearts. We hope to do the same and inspire visitors to dream forward.”

“Alber Elbaz: The Dream Factory” will remain open at the Design Museum Holon until March 2023.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Nie mieliśmy szans wygrać wojny z Niemcami, ale mogliśmy ją sensowniej rozegrać

Dr hab. Aleksander Woźny: – Niemiecki gen. Wilhelm Adam, patrząc na mapę, powiedział wprost sojuszniczemu dyplomacie w Berlinie, że na miejscu polskiego szefa Sztabu Generalnego nie przespałby spokojnie ani jednej nocy. Na zdjęciu polscy żołnierze w niemieckiej niewoli, wrzesień 1939 r. (Bundesarchiv, Bild 183-E10750 / Hoffmann / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 DE , via Wikimedia Commons)


Nie mieliśmy szans wygrać wojny z Niemcami, ale mogliśmy ją sensowniej rozegrać

Andrzej Brzeziecki


Wojsko Polskie stać było na sformowanie jednej brygady motorowo-pancernej. Druga była tworzona w czerwcu, a jej dowódca płk Stefan Rowecki nie miał nawet prawa jazdy.


Rozmowa z dr. hab. Aleksandrem Woźnym, historykiem i politologiem
Andrzej Brzeziecki: W marcu 1939 r. jeden z agentów Jana Henryka Żychonia z Ekspozytury 3 informował o niemieckiej delegacji z Franzem von Papenem na czele, która przybyła do Moskwy na rozmowy. Wkrótce sygnałów o zbliżeniu obu państw było więcej, a jednak Warszawa je bagatelizowała. Dlaczego?

.

Dr hab. Aleksander Woźny: Żychoń wspominał o tym w sprawozdaniu we Francji w listopadzie 1939 r. – meldunku nie widziałem w archiwach. Była to istotna informacja jak wiele innych, które pozyskiwał wywiad na temat relacji Berlin – Moskwa. Żychoń kierował ważną ekspozyturą zachodniego wywiadu płytkiego. Jego sprawozdania, raporty i informacje trafiały do Samodzielnego Referatu Studiów „Niemcy” i jeśli np. po konfrontacji z innymi doniesieniami nie uznano ich za ważne, nie były przekazywane wyżej.

Franz von Papen (1879-1969) - konserwatywny polityk niemiecki (Partia Centrum) i dyplomata

Franz von Papen (1879-1969) – konserwatywny polityk niemiecki (Partia Centrum) i dyplomata  Bundesarchiv, Bild 183-1988-0113-500 / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 DE , via Wikimedia Commons
W maju ppłk Antoni Szymański, attaché wojskowy w Berlinie, po rozmowie z gen. Karlem Bodenschatzem informował o możliwości porozumienia Hitlera ze Stalinem. Generał ostrzegał, że Hitler gotów jest się sprzymierzyć z samym diabłem.

– Generał Karl Bodenschatz ujawnił celowo tę informację. Szymański wysłał natychmiast depeszę szyfrową i wtedy zareagowano: został wezwany do Warszawy. Niestety, szef Sztabu Głównego gen. Wacław Stachiewicz mu nie uwierzył. Marszałek Edward Śmigły-Rydz, generalny inspektor Sił Zbrojnych, nakazał jednak sprawdzenie tej informacji wywiadom zachodniemu i wschodniemu. Meldunki napłynęły, ale nie wywołały zaniepokojenia. Z biegiem czasu przestały być pierwszoplanowe dla kierownictwa wojska.

Niemcy długi czas pozyskiwali Polskę do wspólnej wojny ze Związkiem Sowieckim. Stąd częste wizyty m.in. Hermanna Göringa w Polsce. Towarzyszyło im wiele gestów, np. podarowanie prezydentowi RP i generalnemu inspektorowi specjalnych samochodów. W końcu na początku 1939 r. Adolf Hitler w rozmowach z ministrem Józefem Beckiem usztywnił negocjacyjne stanowisko. Wypowiedzenie deklaracji z 1934 r. nastąpiło po ujawnieniu brytyjskich gwarancji.

Jaki wpływ miały informacje Oddziału II SG na politykę Józefa Becka? Szymański nawet rozmawiał z szefem polskiej dyplomacji.

– Jadąc z nim w pociągu w maju 1939 r., informował, że Wehrmacht osiągnął gotowość marszową. Minister Beck miał też informacje z placówek dyplomatycznych. Choćby placówka w Oslo meldowała, że Niemcy doprowadzą do porozumienia z Moskwą. Tym informacjom Beck też nie dawał jednak wiary. W kontekście stosunków ze wschodnim sąsiadem opierał się na informacjach ambasadora w Moskwie Wacława Grzybowskiego, które były uspokajające. W maju 1939 r. pojawił się nagle przejazdem w Polsce zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych Władimir Potiomkin, który zapewniał Becka, że Związek Sowiecki jest przyjaźnie nastawiony do Polski. Mało tego – 2 czerwca Moskwa przysłała do Warszawy nowego ambasadora Nikołaja Szaronowa. Poprzednik przed dwoma laty został odwołany – padł ofiarą czystki – i placówka była nieobsadzona. W MSZ zinterpretowano to jako gest przyjazny i starania o unormowanie dwustronnych stosunków. Beck w to wierzył.

Władimir Potiomkin (1874-1946) - radziecki dyplomata i historyk, poseł w Atenach, Rzymie, Paryżu, w latach 1937-40 zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRR

Władimir Potiomkin (1874-1946) – radziecki dyplomata i historyk, poseł w Atenach, Rzymie, Paryżu, w latach 1937-40 zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRR  Agence de presse Meurisse, Public domain
Biografowie Becka Marek Kornat i Mariusz Wołos piszą, że właściwie nie wiadomo, jak kształtowała się współpraca między Beckiem a Oddziałem II, ale to raczej wywiad sugerował się ocenami MSZ. Zgadza się pan z tym?

– Nie. Problem jest skomplikowany. Widziałem dokumenty opracowane przez pracowników służby konsularnej i dyplomatycznej w archiwach wojskowych. Nie przypuszczam, by Oddział II SG sugerował się ocenami MSZ. Wywiad powinien dostarczyć informacji do podejmowania ważnych decyzji wojskowych i politycznych. Przypomnę, że bez wsparcia MSZ nie byłoby możliwe odbudowanie wywiadu zachodniego w 1934 r., czyli po aresztowaniu Jerzego Sosnowskiego. Referaty studyjne korzystały z raportów politycznych, gospodarczych, prasowych, konsularnych i z ambasad za pośrednictwem attaché. Niekiedy w rozdzielnikach MSZ i Oddziału II SG można natrafić na wskazania co do wzajemnego przesyłania opracowań lub sprawozdań. Istniały też kanały nieformalne lub przyjacielskie w placówkach MSZ. Obie instytucje więc współpracowały.

Wiadomo ze źródeł pośrednich, że w 1939 r. Beck rozmawiał z generalnym inspektorem na temat stanu armii. Był z tych rozmów zadowolony. Ale co z tego, jeśli informacje od płk. Szymańskiego uznawał za przesadzone!

Ku zaskoczeniu opinii międzynarodowej 23 sierpnia 1939 r. oficjalnie podpisano jawny pakt Ribbentrop-Mołotow. Czy z tego faktu można było wysnuć dalej idące wnioski co do zmowy dwóch mocarstw?

– Szymański meldował, że do wojny z III Rzeszą dojdzie latem i jeśli do tego dodamy informacje o rozmowach niemiecko-sowieckich także na temat podziału stref w Europie Wschodniej, to można było wiele wydedukować. Nikt przecież nie podpisuje takiego paktu bez spodziewanych korzyści. Zaraz po 23 sierpnia agencje niemieckie komunikowały m.in. Depresion in Warschau. Wywiad zachodni i KOP oraz Policja Państwowa odnotowały niepokoje we wschodniej Galicji. Niemcy, którzy dotychczas powstrzymywali Ukraińców, teraz zachęcali do siania niepokojów i dywersji.

Amerykanie i Francuzi szybko dowiedzieli się o tajnym załączniku do paktu, Polacy nie… Wspomniani biografowie Becka twierdzą, że wywiad nie mógł zdobyć takiej informacji, bo „tajemnicy paktu Hitler-Stalin nie mogła zdobyć żadna służba wywiadowcza własnym wysiłkiem”. To prawda?

– Pytanie tylko, co by ta wiedza o tajnym porozumieniu zmieniła?

Wywiad polski już 22 sierpnia 1939 r. otrzymał informacje z Paryża z placówki Lecomte, że „przyjaciele” coś wiedzą.

Wiele lat po wojnie pracownik niemieckiej ambasady w Moskwie Hans von Herwarth opisał, że 24 sierpnia pokazał amerykańskiemu dyplomacie pakt wraz załącznikiem. Wcześniej jednak rozmawiał z francuskim dyplomatą, którego ostrzegł o możliwości dwustronnych rozmów. O tym, co pisała prasa niemiecka, generalny inspektor wiedział z codziennych przeglądów, ale nie podejmował decyzji. Rozwinięcie Armii Czerwonej było znane od jesieni 1938 r., gdy WP zajmowało Zaolzie. O sytuacji nadgranicznej meldował wywiad KOP. Ale przed 17 września 1939 r. kierownik Referatu „Wschód” kpt. Jerzy Niezbrzycki nie przekazywał żadnych niepokojących informacji.

Pierwszy z lewej: Hans von Herwarth (1904-99) - niemiecki dyplomata i wojskowy. Zdjęcie z 1987 r.

Pierwszy z lewej: Hans von Herwarth (1904-99) – niemiecki dyplomata i wojskowy. Zdjęcie z 1987 r.  Bundesarchiv, B 145 Bild-F075055-0012 / Schaack, Lothar / CC-BY-SA, CC BY-SA 3.0 DE, via Wikimedia Commons
Dlaczego?

– Zajęty był czym innym i nie pilnował spraw służbowych. W tym czasie trwał proces mjr. Jerzego Sosnowskiego. Kapitan Niezbrzycki był tam biegłym, choć o pracy w Niemczech niewiele wiedział. Kierownik studyjnego Referatu „Rosja” ppłk dypl. Olgierd Giedroyć podał, że o pakcie dowiedział się z prasy!

Czyli do końca nie zakładano interwencji ZSRR, choć m.in. wywiad KOP ostrzegał o ruchach wojsk przy granicy.

– W planie mobilizacyjnym wywiadu była miejscowość Wasylkowice, leżąca 12 km od granicy sowieckiej, dyslokowano tam rzut ciężki Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza. Cóż tu dodać? Dyslokowano tam ośrodki zapasowe dla jednostek rezerwowych. We wrześniu ambasador Szaronow został wezwany do kraju i zapewniał Becka, że będzie zachęcać władze do udzielenia Polsce pomocy materiałowej. Z aprobatą ministra wyjechał z nim oficer łącznikowy WP. Naczelny Wódz ze sztabem byli przekonani, że Związek Sowiecki nie uderzy.

6 września 1939 r. Niezbrzycki miał jednak wyrazić obawę, że Sowieci wejdą do gry.

– Co można było zrobić tego dnia? Nic. Wywiad KOP informował tuż przed 17 września, że słychać cięcie drutów kolczastych na granicy. Znów brak reakcji.

Gauleiter NSDAP na Pomorzu Albert Forster wizytuje zdobyty Tczew, 6 września 1939.

Gauleiter NSDAP na Pomorzu Albert Forster wizytuje zdobyty Tczew, 6 września 1939.   Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Wróćmy do wiosny i lata 1939 r. Afera Sosnowskiego pociągnęła za sobą poważne zmiany personalne w Oddziale II. To nie mogło pomóc pracy wywiadu.

– Rzeczywiście. Stanowiska straciło 12 oficerów, m.in. szef Oddziału II SG płk dypl. Tadeusz Pełczyński, szef Wydziału IIa Stefan Mayer, kierownik Referatu „Zachód” mjr dr Adam Świtkowski. Było to wynikiem raportu komisji gen. Tadeusza Kutrzeby.

Niektórzy historycy wątpią w jego istnienie.

– Nie ma go w archiwach, ale generalny inspektor nie mógł podjąć takich decyzji personalnych na podstawie ustnej rekomendacji. Zaczęło się od grypsu mjr. Sosnowskiego, którego kontrwywiad nielegalnie przetrzymywał, po tym jak Niemcy go wymienili na swoich szpiegów. Dotarł on do marszałka Śmigłego, który nakazał zbadanie sprawy i wymógł proces majora. W pierwszej instancji wyrok był skazujący, oficer się odwoływał. Tymczasem wywiad przejął płk dypl. Marian Smoleński. Jednak Stefan Mayer dalej doradzał swemu następcy, pułkownikowi Wilhelmowi Heinrichowi.

Następca Świtkowskiego, major Tadeusz Szumowski, zaczął od objazdowego przejęcia placówek w Europie. Na początku marca 1939 r. w wagonie restauracyjnym z Wiednia do Lipska podsłuchał rozmowę oficerów SS, którzy wspomnieli, że 15 marca Wehrmacht wkroczy do Pragi. Natychmiast wysłał depeszę, którą oceniono jako przejaw panikarstwa. Po potwierdzeniu Sztab Główny był w szoku, ale Oddział II SG teraz otrzymał niemal nieograniczone fundusze na prowadzenie wywiadu. Pośpiesznie opracowano wytyczne do organizacji sieci strategicznej i operacyjnej. Dobrym pomysłem, jeszcze mjr. Świtkowskiego, było utworzenie szeregu placówek limitrofowych w państwach sąsiadujących z III Rzeszą.

Polacy dokładnie rozpoznali niemieckie przygotowania do wojny?

– Tak, wystarczająco dokładnie. Wywiad meldował od lata 1939 r. o wzmożonych ruchach jednostek Wehrmachtu wzdłuż polskich granic. Referat „Zachód” po 1934 r. zbierał informacje na podstawie osobistych obserwacji oficerów i wielu innych źródeł. Taka praca wykluczała pomyłki dyslokacyjne. Oficerowie znali język, kończyli niemieckie lub austriackie szkoły, walczyli na frontach Wielkiej Wojny. Na przykład Szczęsny-Choynacki śledził kolumny pancerne i zmotoryzowane, notował ich numery i znaki taktyczne.

Zewsząd do zachodniej centrali wywiadu napływały informacje o koncentracji nad polską granicą jednostek taktycznych różnych rodzajów wojsk.

25 sierpnia otrzymano meldunek, że dywizje pancerne dostały wojenne kody i pasma radiowe. Agresję zwiastowały pozyskane karty mobilizacyjne z miejscem stawiennictwa, np. Poznań. Świadczyło to o pewności zwycięstwa. Dynamiczny por. Marian Długołęcki z placówki wywiadu w Breslau (Wrocław) urwał się obserwacji Gestapo, dotarł do Berlina i przekazał ppłk. Szymańskiemu informację o koncentracji oddziałów pancernych w rejonie Kreuzburga (Kluczborka) i transportach nowych czołgów przez Oppeln (Opole) do granicy państwowej. Ten i wiele innych meldunków składało się na w miarę dokładny obraz niemieckiej koncentracji.

Niemcy pod koniec sierpnia 1939 r. nie kryli się z maskowaniem jednostek taktycznych. Mieli przewagę materiałowo-sprzętową. Na Pomorzu koncentrację do agresji, zamiast agentów Ekspozytury 3, obserwowali ppłk A. Szymański i radca Stefan Lubomirski. Służba w wywiadzie w tamtym czasie obfitowała w dramatyczne przypadki. W pobliżu Berlina na samochód polskiego oficera najechał wóz obserwacyjny Gestapo. W Breslau porucznik Długołęcki uskoczył przed uderzeniem.

Rozpoznanie było dobre, ale według pana jeszcze w sierpniu 1939 r. marszałek Rydz  -Śmigły nawet nie wyobrażał sobie rozwoju przyszłej sytuacji wojennej.

– Musiał mieć wyobrażenie! Zaakceptował jednak liniowe dyslokowanie armii wzdłuż granic z III Rzeszą. Płytka obrona była łatwa do przełamania. To najlepszy dowód, że zignorował informacje Referatu „Zachód” zwiastujące kierunki uderzeń. Jeszcze w maju 1939 r. wyraził zgodę na brak ograniczonej „szczerości” w rozmowach negocjacyjnych z delegacją brytyjską. Błędna była decyzja dyslokacji Korpusu Interwencyjnego do „szachowania” Wolnego Miasta Gdańska. Generalny inspektor nie słuchał sugestii gen. Tadeusza Kutrzeby w kwestiach operacyjnych i łączności w WP. To nie jest tak, że z perspektywy czasu łatwo krytykować przywódców II RP. Beck miał dostęp do informacji, a marsz. Rydz -Śmigły znał potęgę niemiecką, wyposażenie Wehrmachtu, doktrynę użycia, kierunki natarć. Nie wyzyskał wiedzy, którą dostarczył wywiad. Wygrać wojny nie mieliśmy szans, mogliśmy ją sensowniej rozegrać.

A co mógł właściwie zrobić? Przecież III Rzesza była potęgą gospodarczą, a Polska była biedna.

– Latem 1939 r. już nic nie można było zrobić. Obowiązywał plan „Zachód”. Od 1936 r. kierownictwo wojska uczyniło dużo, by modernizować armię. Jednak wciąż opierano się na piechocie i kawalerii. Istniało silne lobby dla 11 brygad kawalerii, która była niezwykle kosztowną bronią. Zacofanie armii wynikało z ubóstwa państwa. Wojsko Polskie stać było na sformowanie jednej brygady motorowo-pancernej. Druga była tworzona w czerwcu, jej dowódca płk Stefan Rowecki nie miał prawa jazdy… Niemiecki gen. Wilhelm Adam, patrząc na mapę, powiedział wprost sojuszniczemu dyplomacie w Berlinie, że na miejscu polskiego szefa Sztabu Generalnego nie przespałby spokojnie ani jednej nocy. Czechy nie istniały od połowy marca, a Słowacja była od Niemiec uzależniona. Generalny inspektor czekał trzy miesiące i dopiero w lipcu nakazał sformować Armię „Karpaty”. Oddział II sztabu Armii „Kraków” meldował systematycznie, że na Słowacji oddziały robocze Wehrmachtu budują drogi dofrontowe do granicy z Polską. Inna sprawa, że obszar Słowacji niemal do ostatnich dni podlegał Referatowi „Wschód”, który nie informował o zagrożeniu z południa. Oficerowie referatu nie znali języka niemieckiego, struktury, oznaczeń taktycznych itp.

Mapa Europy w 1939 r. przed niemiecką napaścią na Polskę
Mapa Europy w 1939 r. przed niemiecką napaścią na Polskę  Various, Public domain

Za to Referat „Wschód” lokował XIX Korpus Pancerny słynnego potem gen. Heinza Guderiana na Morawach.

– To jedna z większych kompromitacji referatu wschodniego. Kierownik Referatu „Zachód” mjr T. Szumowski twierdził już wówczas, że był to błąd dyslokacyjny, gdyż miał informacje, iż oficerowie 3. Dywizji Pancernej mają stawić się na sztabowe ćwiczenia aplikacyjne w Prusach Wschodnich. Szef sztabu gen. Wacław Stachiewicz nie przyjmował do końca tej informacji do wiadomości. XIX Korpus Pancerny rozbił we wrześniu 1939 r. Armię „Pomorze”.

Jan Henryk Żychoń też nie wiedział o tym korpusie, choć koncentrował się on na terenie, który miała obserwować ekspozytura w Bydgoszczy.

– To jeden z większych jego błędów operacyjnych. Podobnie jak niedostrzeżenie przygotowań do akcji dywersyjnej w Bydgoszczy, chociaż za kontrwywiadowcze rozpoznanie obszaru odpowiadał SRI w Toruniu. Żychoń, świetny oficer wywiadu, działał zdecydowanie ofensywnie, miał agentów w niektórych centralnych urzędach wojskowych III Rzeszy i odnosił sukcesy. Jednak zaniedbał przedpole operacyjne. Major Szumowski i referat studyjny z jego sprawozdań i meldunków nie wychwycili informacji, że na Pomorzu Zachodnim koncentrował się XIX Korpus Pancerny. Dowódca Armii „Pomorze” generał Władysław Borntowski był skazany na Ekspozyturę 3. Mógł stawiać jej pytania w kontekście koncentracji jednostek Wehrmachtu przed agresją.

A co Niemcy wiedzieli o polskim wojsku?

– Rozpoznanie jednostek polskich było znacznie słabsze. Potwierdza to mapa operacyjna OKH z 31 sierpnia 1939 r. Abwehra miała nieograniczone fundusze, pozyskiwała informatorów m.in. wśród mniejszości niemieckiej. Słabsze rozpoznanie nie miało jednak większego znaczenia w związku z olbrzymią przewagą sprzętowo-materiałową Wehrmachtu. Nie wpłynęło na przebieg wojny we wrześniu 1939 r. Z dokumentów agencyjnych wiadomo, że niemieccy oficerowie rezerwy w czasie odczytów uniwersyteckich oceniali żołnierza polskiego wysoko ze względu na wytrzymałość fizyczną. Podkreślano dobre wyszkolenie taktyczne oddziałów, ale słabą techniczną liniową i zaopatrzeniową mobilność.

Uzbrojenie armii polskiej było prymitywniejsze od czeskiej.

Ogólna ocena: „Polska w stosunku do Niemiec jest prawie bezbronna. Polak mógłby wprawdzie zasłonić Niemcy przed rosyjską inwazją”.


Dr hab. prof. nadzw. Aleksander Woźny – jest historykiem i politologiem. Wykładał na Uniwersytecie Opolskim i Pedagogicznym w Krakowie. Specjalizuje się w historii najnowszej i wojskowości (w tym wywiadu wojskowego). Wcześniej kierował Muzeum Czynu Powstańczego (Góra Świętej Anny). Wydał m.in. “Niemieckie przygotowania do wojny z Polską w ocenach polskich naczelnych władz wojskowych w latach 1933-1939” (Warszawa 2000)


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Odkryte taśmy z wyznaniami Eichmanna

Na taśmach nagranych w 1957 roku słychać, jak Adolf Eichmann chwali się swoją rolą w ludobójstwie europejskich Żydów.


Odkryte taśmy z wyznaniami Eichmanna

Jeff Jacoby
Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Sześćdziesiąt lat po tym, jak SS-Obersturmbannführer Adolf Eichmann został stracony przez powieszenie w izraelskim więzieniu, po raz pierwszy można go usłyszeć (jego własnym głosem) chwalącego się ludobójczymi zbrodniami, które popełnił podczas II wojny światowej.

Nowy serial dokumentalny — Spowiedź diabła: zaginione taśmy Eichmanna”— nadawano w Izraelu w ciągu ostatniego miesiąca. Trzonem serii są nagrane na taśmę wywiady, które Eichmann, czołowy nazistowski organizator, udzielił w Argentynie w 1957 roku Willemowi Sassenowi, holenderskiemu sympatykowi nazizmu. W czasie procesu Eichmanna w 1961 roku prokuratura wiedziała o tych nagraniach i dysponowała ponad 700 stronami transkrypcji, z których wiele zawierało odręczne notatki Eichmanna. Ale izraelski Sąd Najwyższy wykluczył transkrypcje jako dowód, a prokuratura nie była w stanie zdobyć samych nagrań. Ostatecznie taśmy trafiły do archiwum niemieckiego rządu. Dopiero dwa lata temu twórcy nowego dokumentu, Kobi Sitt i Yariv Mozer, dostali pozwolenie na ich wykorzystanie.

Na rozprawie Eichmann twierdził, że był tylko funkcjonariuszem niskiego szczebla, który wykonywał rozkazy i nie był za nic odpowiedzialny. Choć dowody wskazywały inaczej, zaprzeczał, jakoby zajmował się logistyką związaną z deportacją milionów austriackich, polskich i węgierskich Żydów do gett i obozów zagłady.

Jak donosiła w zeszłym tygodniu Isabel Kershner w „New York Times”, „seria dokumentalna przeplata mrożące krew w żyłach słowa Eichmanna w obronie Holocaustu po niemiecku, z inscenizacjami spotkań sympatyków nazistów z 1957 roku w Buenos Aires, gdzie dokonano nagrań”. 

Odsłaniając zwierzęcy, ideologiczny antysemityzm Eichmanna, jego gorliwość w polowaniu na Żydów i jego rolę w mechanizmie masowych mordów, serial po raz pierwszy przedstawia masowemu odbiorcy brakujące dowody z procesu.

Słychać, jak Eichmann uderzał muchę, która bzyczała po pokoju i powiedział, że ma „żydowską naturę”.

Powiedział swoim rozmówcom, że „nie obchodziło go”, czy Żydzi, których wysyłał do Auschwitz, przeżyją, czy zginą. Zaprzeczając wiedzy o ich losie na swoim procesie, powiedział na taśmie, że rozkaz głosił, że „Żydzi, którzy są zdolni do pracy, powinni być wysłani do pracy. Żydzi, którzy nie są zdolni do pracy, muszą być wysłani na miejsce Ostatecznego Rozwiązania, kropka”, co oznacza ich fizyczne zniszczenie.

„Gdybyśmy zabili 10,3 miliona Żydów, powiedziałbym z satysfakcją: ‘Dobrze, zniszczyliśmy wroga’. Wtedy wypełnilibyśmy naszą misję” – powiedział, mówiąc o wszystkich Żydach Europy.

Nie widziałem tej nowej serii, ale obejrzę ją, gdy zostanie udostępniona w Stanach Zjednoczonych. Ale wiadomość o nagraniach Eichmanna sprawiła, że zacząłem myśleć o międzynarodowej reakcji w maju 1960 roku, kiedy izraelscy agenci schwytali zbiegłego wysokiego rangą nazistę w Buenos Aires i wywieźli go do Izraela, by postawić go przed sądem.

Dziś proces Eichmanna i operacja, która doprowadziła go do ławy oskarżonych, uważane są za kamienie milowe w sprawie sprawiedliwości i odpowiedzialności za ofiary ludobójstwa.

Według słów jednego z ekspertów — szef Biura Dochodzeń Specjalnych Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych — był to „niezwykle pozytywny punkt zwrotny w historii egzekwowania praw człowieka” i „był prawdopodobnie bardziej odpowiedzialny niż jakiekolwiek inne wydarzenie za odrodzenie zainteresowania prokuratorów sprawami nazistowskimi w Niemczech, w Stanach Zjednoczonych i żałośnie niewielu innych krajach, które po latach pięćdziesiątych dążyły do wymierzenia sprawiedliwości w tych sprawach”. Proces Eichmanna zachęcił osoby, które przeżyły Holocaust, by po raz pierwszy otwarcie mówić o swoich doświadczeniach i zapoczątkował rozwój studiów nad Holocaustem jako poważnej dyscypliny akademickiej. Rozpoczął także proces kultywowania pamięci o Holokauście — o czym rzadko myślało się przez pierwsze półtorej dekady po wojnie. Przede wszystkim, skupiło to globalną uwagę na kwestii wymierzenia sprawiedliwości za to, co nazistowskie Niemcy zrobiły europejskim Żydom.

Zdumiewające jest więc uświadomienie sobie, jak rozwścieczona była opinia elit, gdy zespół agentów Mossadu wytropił Eichmanna w Argentynie i przewiózł go do Izraela.

„Potępienia napływały z całego świata” — napisał Daniel Gordis w swojej nagrodzonej książce o historii powstania Izraela.

 Argentyńscy oficjele, którzy bezwstydnie udzielali schronienia nazistom, twierdzili, że działanie Izraela było „typowe dla metod stosowanych przez reżim całkowicie i powszechnie potępiony”. Rada Bezpieczeństwa ONZ uchwaliła rezolucję 138, stwierdzającą, że Izrael naruszył suwerenność Argentyny i ostrzegała, że przyszłe podobne działania mogą podważyć międzynarodowy pokój. Stany Zjednoczone, Francja, Wielka Brytania i Związek Radziecki przyłączyły się do potępienia Izraela. Argentyńscy cywile, podążając za reakcją swojego rządu, odpowiedzieli gwałtownymi antysemickimi atakami na argentyńską społeczność żydowską.

sprawozdaniu z procesu Eichmanna z 2011 roku amerykańska historyczka Deborah Lipstadt zauważyła, że podczas gdy niezliczona liczba obywateli była tak zelektryzowana wyczynem Mossadu, jak gdyby znaleziono samego Hitlera, w większości mediów wybuchła niepohamowana wrogość. „W ciągu miesiąca – napisała – „Washington Post” opublikowała dwa obelżywe artykuły redakcyjne potępiające izraelskie ‘prawo dżungli’ i przewidujące, że izraelski proces będzie ‘skażony bezprawiem’, ‘żądzą zemsty’ i ‘obniży powagę prawa’”. I dalej:

„Time” potępił „aroganckie lekceważenie prawa międzynarodowego” przez Izrael. „New York Post” przewidział, że będzie to „proces pokazowy”, który powinien był odbyć się w Niemczech. „Christian Science Monitor”, zajmując jeszcze bardziej skrajne stanowisko, argumentował, że twierdzenie Izraela o posiadaniu uprawnień do orzekania o zbrodniach przeciwko Żydom popełnionych poza Izraelem było identyczne z twierdzeniem nazistów o „lojalności Niemców urodzonych w Niemczech lub ich potomków” gdziekolwiek się znajdują. Niektóre z bardziej jadowitych ataków pochodziły z „National Review” Williama Buckleya. Poświęcił temu tematowi trzy artykuły redakcyjne w ciągu kilku tygodni od schwytania Eichmanna. W zaskakującym oświadczeniu Buckley opisał Eichmanna jako „przyczyniającego się do eksterminacji setek tysięcy”. (podkreślenie dodane). Potępiając proponowany proces jako „szkodliwy” wysiłek, mający na celu przemawianie w imieniu „mitycznego podmiotu prawnego (narodu żydowskiego)”, Buckley dziwił się, że ma on trwać trzy miesiące, podczas gdy skupienie Kościoła chrześcijańskiego „na ukrzyżowaniu Jezusa Chrystusa [trwa] tylko przez jeden tydzień w roku”. To, jak stwierdził, było symptomatyczne dla żydowskiej „odmowy przebaczenia”.

Było tego dużo, dużo więcej, jak udokumentowała Lipstadt, ale gdzieniegdzie inne głosy wyrażały inne poglądy. Godny uwagi wyjątek od potoku potępienia wysunął wybitny argentyński pisarz Ernesto Sabato, który w gazecie „El Mundo” z Buenos Aires zapytał: „Jak możemy nie podziwiać grupy odważnych ludzi, którzy… . . mieli uczciwość przekazania go na rozprawę przez trybunały sądowe zamiast . . . wykończyć go na miejscu?”

W końcu sprawiedliwość została wymierzona. Proces Eichmanna był sprawiedliwy. Jego sędziowie byli skrupulatni. Jak napisał w londyńskim „Sunday Times” słynny angielski historyk Hugh Trevor-Roper, zasadność jego oskarżenia – aczkolwiek przez rząd kraju, który nie istniał, kiedy popełnił swoje zbrodnie – została przeprowadzona „bezbłędnie na podstawie ustalonej teorii i praktyki państw cywilizowanych”.

Antyizraelska wrogość i histeria, które wybuchły, gdy Eichmann został złapany w Argentynie, są teraz w dużej mierze zapomniane. Była to sytuacja antyizraelskiej wrogości i histerii, które wybuchają rutynowo za każdym razem, gdy państwo żydowskie działa w obronie swojego narodu lub swoich podstawowych interesów i jak większość takich wybuchów, ostatecznie okazała się nieistotna. Tym, co przetrwało ten epizod, jak podkreśla nowy dokument, było heroiczne ucieleśnienie sprawiedliwości historycznej i ustanowienie kluczowej zasady: osoby, które popełniają zbrodnie przeciwko ludzkości, mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności za swoje czyny w dowolnym miejscu i czasie, i przez każdy naród uprawniony do ich sądzenia.


Jeff Jacoby – Amerykański prawnik i dziennikarz, publicysta “Boston Globe” od 1994 roku.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com