Joanna Tokarska-Bakir Inny Punkt Widzenia

Źródło: tvn24

Joanna Tokarska-Bakir – profesor nauk humanistycznych, antropolog kultury. Pracowniczka naukowa Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Slawistyki PAN. Jako badaczka zainteresowana jest przede wszystkim antropologią religii, kultami ludowymi, pielgrzymkami, kulturą ponowoczesną, tybetologią, polską religijnością ludową, stosunkiem Polaków do Żydów oraz Zagładą Żydów. Laureatka nagrody Res Publiki Nowej za najlepszy esej roku 2001, Nagrody im. Poli Nireńskiej i Jana Karskiego za rok 2007 i Nagrody im. Ks. Stanisława Musiała 2010. Kierowniczka Archiwum Etnograficznego przy ISNS UW i IS PAN. Członkini Rady Naukowej Żydowskiego Instytutu Historycznego. Członkini PEN Club-Polska. Od 2010 r. jurorka Nagrody NIKE.

Marzyński: Więcej Polaków wydawało Żydów, niż ratowało

Tomasz Stawiszyński, Piotr Śmiłowicz

Najwięcej jednak było takich, co przyglądali się z cichą aprobatą.

Marian Marzyński: O dzieciach, które przeżyły Zagładę, uciekając z getta warszawskiego. Jestem jednym z nich, tym, który po wojnie pozostał w Polsce. Wśród Amerykanów panuje przekonanie, że żaden Żyd w Polsce po Holokauście nie został. Bo jak można było żyć po stracie całej rodziny? I w dodatku w komunizmie. Nasza grupa ocalałych i żyjących w Polsce nie dała o sobie znać publiczności amerykańskiej. Może dlatego, że w Polsce nie bardzo mogliśmy się po wojnie chwalić swoim żydostwem. Nie znikła rzesza antysemitów, szczególnie w małych miastach, nie zmienił się repertuar wiejskich księży. Partia żądała, żebyśmy się nie rzucali w oczy, np. mojego ojczyma poprosili, żeby zmienił imię z Dawida na Daniela. Siedział taki towarzysz i mówił: Strasznie nam przykro, że straciliście rodzinę, ale cała Polska jest ofiarą, mamy nowy ustrój, sprawa żydowska powinna być stonowana. To tabu było też wygodne psychologicznie dla rodzin żydowskich, które same chciały uciec od swoich tragedii. Ale z perspektywy czasu widać, że było to fatalne, bo nie oczyściło pola antysemityzmu i spowodowało, że dopiero 40 lat później młodzi Polacy zaczynali się dowiadywać o losie, jaki spotkał polskich Żydów, kiedyś największą diasporę żydowską w świecie.

Czytaj dalej tu: Marzyński…

SŁOWO ŻYDOWSKIE / DOS JDYSZE WORT XII 2014

Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Administracji i Cyfryzacji

W dniach od 9 do 11 listopada 2014 roku odbył się zjazd członków Israeli Jewish Congress w Waszyngtonie, podczas Generalnego Zjazdu 3000 członków Jewish Federations of North America. Członkowie Israeli Jewish Congress to głównie przewodniczący gmin żydowskich w krajach Europy Wschodniej jak i Zachodniej oraz również liderzy środowisk żydowskich zaangażowani w działalność na rzecz Izraela, wzmacniania tożsamości żydowskiej i walki z antysemityzmem. Warto podkreślić fakt, że Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce od niedawna jest członkiem Israeli Jewish Congress, z inicjatywy Artura Hofmana przewodniczącego TSKŻ.

Zjazd członków Jewish Federations of North America i Israeli Jewish Congress w Waszyngtonie

Listopadowy zjazd zawierał w programie spotkanie z Irą Formanem, który zajmuje się problemami antysemityzmu w Departamencie Stanu jak również prywatną dyskusję z Shimonem Ohayonem, członkiem Knesetu, jak również przeprowadzenie dyskusji i warsztatów w małych grupach razem z przedstawicielami Jewish Federations of North America. Oprócz prywatnych spotkań, uczestniczyliśmy w programie Generalnego Zjazdu m.in. w przemowie wiceprezydenta USA i przemowie premiera Izraela. Nasza obecność na Generalnym Zjeździe była wyróżniona dzięki kilku oficjalnym przemowom założyciela Israeli Jewsh Congress, jak również panelowi dyskusyjnemu o potrzebach i problemach współczesnych Żydów europejskich. Spotkanie listopadowe zostało zdominowane przez ostatnie antysemickie wydarzenia w Europie. Głównie skupialiśmy się na problemach zabezpieczeń ośrodków żydowskich, procedurach kryzysowych i prawodawstwie państw europejskich, które nie posiadają w swoim prawie jasnej definicji antysemityzmu, co rodzi problemy podczas reagowania i wyciągania konsekwencji przez odpowiednie służby.

na zdjęciu: Klaudia Klimek-przewodnicząca krakowskiego oddziału TSKŻ podczas wystąpienia na zjeździe Izraeli Jewish Congress

Czytaj dalej tu: SŁOWO ŻYDOWSKIE / DOS JDYSZE WORT XII 2014

W rocznicę premiery „Miłość szuka mieszkania” Jerzego Jurandota

Fragment skanu rękopisu Jerzego Jurandota. Oryginał znajduje się w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego.

16 stycznia 1942 r. w teatrze „Femina” odbyła się premiera sztuki Miłość szuka mieszkania. W 73. rocznicę tego wydarzenia o losach rękopisów Jerzego Jurandota i wyłaniającym się z nich obrazie kulturalnego życia getta warszawskiego rozmawiać będą wybitna dokumentalistka Agnieszka Arnold oraz literaturoznawczyni Agnieszka Żółkiewska, opracowująca obecnie kolejny tom edycji Archiwum Ringelbluma, poświęcony uratowanym przez Oneg Szabat utworom literackim, stworzonym przez mieszkańców getta warszawskiego.

Jeden z prowodyrów przedwojennego życia kabaretowego Jerzy Jurandot wraz z żoną — Stefanią Grodzieńską — został zamknięty w getcie warszawskim jesienią 1940 roku, przetrwał w nim do połowy „wielkiej akcji likwidacyjnej” w 1942 roku. Jurandot próbował pielęgnować namiastki dawnego życia, organizował występy artystyczne w Melody Palace, później otworzył Teatr Femina na Lesznie. Grywano tam lekkie komedie lub programy składankowe, w których nie unikano aktualnych komentarzy satyrycznych. Repertuar był nieustannie zmieniany, niezmiennie liczna publiczność łaknęła każdej nowości.

W sierpniu ’42 roku dzięki pomocy przyjaciół Jerzy Jurandot wraz z żoną wydostał się z getta. Ukrywali się w podwarszawskich Gołąbkach u rodziny Zofii i Gabriela Kijkowskich. Tam powstały wspomnienia Jurandota oraz zbiór wierszy Stefanii Grodzieńskiej „Dzieci getta“. Teksty w obawie przed Niemcami schowano w szklanym słoju i zakopano w przydomowym ogrodzie. Po wojnie słój z tekstami odkopano.

30 lat temu pisane po aryjskiej stronie rękopisy wraz z powojennymi opowiadaniami o getcie Jerzego Jurandota podarowała dokumentalistce Agnieszce Arnold żona autora, zakazując ich publikacji za jej życia.

Skrupulatnie odczytane i opracowane przez Agnieszkę Arnold teksty stanowiły podstawę wydanej w ubiegłym roku przez MHŻP książki „Miasto skazanych. 2 lata w warszawskim getcie”. Uzupełnieniem wspomnień była napisana w getcie sztuka pod tytułem „Miłość szuka mieszkania“, której rękopis zachował się w Archiwum Ringelbluma.

Obecnie, dzięki hojności Agnieszki Arnold, także pozostałe zamieszczone w książce „Miasto skazanych..” rękopisy Jerzego Jurandota trafiły do zbiorów Archiwum ŻIH.

Na spotkanie o bogactwie informacji, jakie nieznane dotąd pisma Jurandota przyniosły współczesnym badaczom okresu Zagłady, o zaskakującej precyzji obserwacji, dzięki której poznajemy poszczególnych bohaterów Jurandotowych opowieści, o nowych faktach dotyczących życia kulturalnego żydowskiej Warszawy jakie przynoszą odczytane po latach rękopisy wybraliśmy dzień 73. rocznicy premiery w teatrze Femina komedii „Miłość szuka mieszkania”.

Serdecznie Państwa zapraszamy na czwartkowe spotkanie w “Księgarni na Tłomackiem”!

Zycie Po Aryjskiej Stronie – Czas Wracania

Polityka 16 stycznia 1999 – Krystyna Zielinska

O Autorce: Krystynie Zielinskiej (zrodlo: Wikipedia)

Grób Krystyny Zielińskiej-Zarzyckiej i jej męża Janusza

Krystyna Zielińska-Zarzycka z domu Rozental (ur. 23 października 1924 w Warszawie, zm. 1 stycznia 2007 w Warszawie) – polska dziennikarka i polityk żydowskiego pochodzenia, posłanka na Sejm PRL IX kadencji.

Urodziła się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, jako córka Gabriela Rozentala i Heleny z domu Polirsztok. Uczęszczała do szkoły powszechnej przy ulicy Śliskiej 14, następnie rok do gimnazjum przy Prostej 8. Podczas II wojny światowej została przesiedlona do getta warszawskiego. W 1942 opuściła getto i zamieszkała w Kopyczyńcach z narzeczonym Bronkiem Kopyto, siostrą Lucyną i synkiem siostry Sabiny – Marianem.

Studiowała na Wydziale Filozoficzno-Społecznym i Wydziale Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1954 uzyskała dyplom magistra dziennikarstwa. W latach 1950–1989 była związana z Polskim Radiem (z przerwą w latach 1955–1957, kiedy pracowała w Polskiej Agencji Prasowej, m.in. jako korespondentka w Sofii). Zajmowała się przede wszystkim tematyką społeczną, m.in. w czasie stanu wojennego pisała o kłopotach zaopatrzeniowych, kolejkach, zakupach na kartki. Poruszała też zagadnienia konsumenckie. W Programie I Polskiego Radia prowadziła Sygnały dnia, cykliczną audycję Obserwacje Krystyny Zielińskiej w sobotnie poranki, rozmowy z rolnikami. Kilka artykułów prasowych w Polsce i Szwecji poświęcono przeprowadzonej przez nią zbiórce pieniędzy (kilkunastu tysięcy dolarów) na operację 3-letniego Piotra Kasprzaka, chorego na martwicę nerek.

Miała w dorobku m.in. cykl filmów dokumentalnych Z pamiętnika szalonej gospodyni (do tekstów Agnieszki Osieckiej, z muzyką Seweryna Krajewskiego), kilka pozycji książkowych (Ludzie pierwszego szeregu, 1957; zbiory felietonów Karnet nie z balu, 1985, Życie na gorąco, 1986, Pączek na srebrnym widelcu, 1986), artykuły w “Polityce” (Czas wracania, Klimat, krajobraz, język, 1999). W 1983 otrzymała nagrodę im. Bolesława Prusa. Od 1950 należała do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, w latach 1964–1968 przewodniczyła Klubowi Publicystyki Polityczno-Społecznej stowarzyszenia.

W latach 1985–1989 pełniła mandat poselski na Sejm PRL IX kadencji wybrana z listy krajowej (z ramienia PZPR)[1]. Była odznaczona m.in. Krzyżem Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy, Złotym Krzyżem Zasługi, odznaką “Za zasługi dla Warszawy”.

Getto Warszawskie