‘Creates More Enemies’: Iran’s War Spreads to Turkey as Analysts Warn Regional Assault Is Strategic Mistake

Debbie Weiss

Debris of a NATO air defense system that intercepted a missile launched from Iran is seen in Dortyol, in southern Hatay province, Turkey, March 4, 2026, in this screengrab from video. Photo: Ihlas News Agency (IHA) via REUTERS

Turkey became the latest unexpected target in the widening war in the Middle East on Wednesday after it intercepted an Iranian missile, as Iran’s retaliation for joint US-Israeli strikes spreads across the region.

Tehran appears to be betting that hitting countries beyond Israel will ignite regional pressure on Washington to stop its military operation, but Arab and Israeli diplomats say the strategy is backfiring, with the Islamic Republic “creating more enemies.”

Turkey said NATO air defenses destroyed a ballistic missile fired from Iran that was detected over Iraq and Syria and heading toward Turkish airspace. Turkey, a majority Sunni country and a NATO member, shares a roughly 310-mile border with Iran. Two days earlier, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan called for “an end to the bloodbath,” describing the war, launched by joint US-Israeli strikes on Saturday, as “illegal.”

Since the strikes that killed Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and other senior officials, the regime in Tehran has expanded its retaliatory missile and drone fire to hit a swath of American allies including Qatar, Bahrain, Jordan, Kuwait, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates. 

Iran’s interim national security chief, Ali Larijani, said on Sunday that Iran was “not seeking to attack” regional states and was acting only in self-defense against American bases. But in the days since, Iranian strikes have hit civilian infrastructure including power facilities and hotels across the Gulf.

New figures released Wednesday by Israel’s Institute for National Security Studies (INSS) show Iran has concentrated far more firepower on Gulf neighbors than on Israel in the war’s opening days. Over the first four days, INSS said Iran launched about 200 missiles and about 100 drones at Israel across 123 attack waves. Over the same period, it targeted the Gulf states with about 500 missiles and about 2,000 drones — 2.5 times more missiles and 20 times more drones than it fired at Israel. 

According to Michael Eisenstadt, a military analyst and former US Army officer at the Washington Institute for Near East Policy, the attacks reflect Iran’s strategy of applying graduated pressure by “catalyzing opposition to the war” in the United States and other countries. Tehran hopes disruptions to oil infrastructure and higher energy prices will create pressure for a ceasefire. 

But nearly every expert called Iran’s Gulf assault a blunder, saying the strikes have caused widespread anger in the Arab world. Six GCC states and Jordan condemned Iran’s attacks as “indiscriminate and reckless” and reaffirmed each country’s right to self-defense. 

Jeremy Issacharoff, a former Israeli ambassador and arms expert, said the Iranian strategy was counterproductive, turning quasi-allies into adversaries. 

“Attacking countries like Qatar that were pretty much positively inclined towards them was a huge mistake,” he told The Algemeiner. “They’ve created more enemies.”

Issacharoff said that Tehran’s leaders frame the conflict through hostility toward Zionism and the existence of a Jewish state in what they see as part of the Islamic world, adding that their driving strategic goal is hegemony. “In the end, they were looking to be much more in control of the region, and of the Arab world as a whole,” he said.

But the region was already moving in the opposite direction of what Iran wants, he said. Years of Iranian-backed missile attacks on Israel by proxy groups like Hezbollah in Lebanon had already pushed several countries to develop what he described as a regional defense mechanism, with Arab states cooperating with Israel and the US under the radar. 

“It’s discreet, but it’s happening,” Issacharoff said, adding that the latest attacks could prompt the emerging coalition to expand cooperation even further, beyond the military arena into a broader framework for regional stability.

Former US Central Command (CENTCOM) communications director Joe Buccino took it a step further, telling Fox News that Iran’s move was a “stunning strategic miscalculation” that could “set the Gulf states on [a] path toward normalization with Israel.”

Abbas Dahouk, a retired US Army colonel who served as a senior military adviser for Middle Eastern Affairs at the US State Department, echoed Issacharoff’s view that years of quiet cooperation had already strengthened a regional coalition against Iran, but he tied the acceleration to a specific turning point: Israel’s inclusion in CENTCOM in 2021, which he said was a “transformative” inflection point that forced regional militaries that once avoided overt ties to “quietly mature counter-Iran plans over years of joint exercises and coordination.”

That groundwork is now showing up in the scale of coordination, Dahouk told The Jerusalem Post in comments published Tuesday, with “hundreds of aircraft” able to operate at once, refuel, strike concealed targets, and counter Iran’s drone and missile networks. He added that Iran’s retaliation has left Gulf states little room to stay on the sidelines. 

“The region must view the Iranian regime as a common threat alongside the United States and Israel,” he said. “At this moment, they have little alternative.”

Former US General Jack Keane also told Fox that the Islamic Republic’s strategy had “backfired.”

“The Gulf states are responding, they’re adequately defending themselves … they’re frustrated with the Iranians,” Keane said, adding that several GCC states were preparing for combat. 

Emirati analyst Mohammad Al Ali wrote in Gulf News that Iran’s only success in this war so far was in “uniting the region and much of the world against them, constructing a vast wall of isolation between [the] regime and the international community.”

Beyond the Arab world, Iran’s strikes have triggered outrage in Europe and led France, Greece, and Britan to deploy defensive military assets to the Mediterranean.

“Iran’s strategy is to sow chaos and set the region on fire,” European Union foreign policy chief Kaja Kallas told reporters on Wednesday, lambasting the Iranian regime for indiscriminately attacking its neighbors.

Polish Foreign Minister Radosław Sikorski expressed similar sentiments when asked about the Iranian ballistic missile headed into Turkish airspace.

“Iran is broadening the war to countries that did not attack it … there is a well-known saying it’s worse than a crime, it’s a mistake,” he said.

W Bykowni polska delegacja oddała hołd ofiarom zbrodni katyńskiej (wideo)

akr/ ksi/ dki/

Cmentarz w kijowskiej Bykowni. W jego polskiej części spoczywają szczątki 3435 polskich obywateli z tzw. ukraińskiej listy katyńskiej. Fot. screen/PAP Media/Vladyslav Musiienko

Polska delegacja oddała hołd zamordowanym przez NKWD polskim jeńcom wojennym spoczywającym na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni pod Kijowem. Cmentarne uroczysko w Bykowni to wstrząsające świadectwo drogi, którą kroczył sowiecki komunizm – powiedział szef UdsKiOR Lech Parell.

Trump’s critics have a lot riding on the Iran conflict

Jonathan S. Tobin

Tucker Carlson, former “Fox News” host and current host of “The Tucker Carlson Show,” attends a meeting with oil executives in the East Room of the White House in Washington, D.C., on Jan. 9, 2026. Photo by Al Drago/Getty Images.

Whether they admit it or not, a lot of people are rooting for disaster for the United States and Israel in the conflict that began on Feb. 28, with the two allies attacking the Islamic Republic’s leadership and military targets. And it’s not overstating the matter to acknowledge that the diverse coalition of opponents of President Donald Trump and the Jewish state has a lot riding on whether their Cassandra-like predictions of doom for the administration turn out to be right.

If they are, then the extreme right wing of the Republican Party, led by antisemitic podcasters like former Fox News host Tucker Carlson, has an opening that they would hope to use to take over the GOP. A disaster in Iran will also put even more wind in the sails of the intersectional left-wing base of the Democratic Party. If that happens, its leading figures, like New York City Mayor Zohran Mamdani and Rep. Alexandria Ocasio-Cortez, will hope it means that their faction will be in a position to name their party’s 2028 presidential nominee.

Meanwhile, the somewhat less ideological veterans of the Obama and Biden presidencies, of whom the most prominent figure today remains former Vice President Kamala Harris, and their liberal press corps rooting section will also assert that their belief in appeasement of Tehran has been vindicated.

Betting on the regime’s survival

Such a result will be a political landscape that will not only look bleak for conservatives and Trump supporters. It might also be a body blow to the last vestiges of what was once a bipartisan consensus in support of Israel that stretched across the American political spectrum. That’s because the one thing that links various elements of the loose, anti-Iran war coalition is hostility to, if not outright hatred for, the State of Israel.

Their assumptions about the attack on Iran are based on a belief in the resilience of an evil terrorist regime, coupled with a conviction that Trump’s belief in the importance of the U.S.-Israel alliance is inherently wrong. They are sure that either the Islamist Republic will survive or that its ouster will lead to chaos that will harm U.S. interests. Many of them are also convinced that, despite Trump’s clear intentions to avoid such a scenario, the United States is likely to be bogged down in an endless and unsuccessful conflict in the Middle East. Indeed, some are counting on it resembling those in Afghanistan, and even more so Iraq, which Trump critics on both the left and right are citing as a likely precedent for his decision. And that’s not even taking into account the way some in the Democratic base tend to sympathize with anyone who is at war with the West.

Disillusionment over those wars led to the success of anti-war factions and played a significant role in the rise of President Barack Obama and then Trump. If that scenario is repeated, it could result in the capture of both major political parties by extremists who have nothing in common but their desire to abandon Israel to its fate in a region still dominated by genocidal Islamists. It could also impact the flow of and price of oil. And that could lead to higher gas prices in the United States and hurt Republicans in the midterms, leading to two years of Democratic congressional control that would hamstring what was left of the Trump presidency.

Of course, there’s a chance that they are right and that the Iranian government—or what’s left of it after strike after strike has decapitated its leadership—will ultimately prevail in one way or another. If so, it would be just another example of a second presidential term that was undone by a foreign-policy misjudgment.

Thinking like Khamenei and Sinwar

But it’s also very possible, if not likely, that they are citing the wrong precedent when they talk about another Iraq. They could be making the same mistake others have made when they underestimated Trump’s savvy and leadership. They could also be channeling the same catastrophic mistake as those who assumed that Israel was ripe for a defeat that could lead to a collapse in 2023.

The late Ayatollah Ali Khamenei and Hamas senior leader Yahya Sinwar never imagined that the war they launched on Oct. 7 with unspeakable atrocities and the largest mass slaughter of Jews since the Holocaust would turn out the way it has. Not only are they, in addition to many of their associates and followers, dead; the Islamist movement has suffered major defeats in Gaza and Lebanon, in Syria with the fall of longtime dictator Bashar Assad, and now, in Iran. Israel was shaken by that surprise invasion and attack, but it rebounded and is in a much stronger strategic position than it was 29 months ago.

The impact on American politics of success in Iran, which could entail the fall of the Islamist regime as well as the further weakening of its allies in the region, could be just as significant.

Since the fighting may go on, as Trump has indicated, for weeks, predictions as to how it will turn out are, at best, premature.

Given that Trump is mindful of the Afghanistan and Iraq precedents, he will never agree to a U.S. land invasion; what follows these strikes will depend on the actions of the Iranian people as much as on the American and Israeli militaries. We don’t know yet if Iranian dissidents—either from within the regime or those who have demonstrated in the streets against the tyrannical theocrats—can seize the opportunity Trump has given them.

Even if they can’t, a few weeks of pounding from these two potent militaries will not be without effect. While the Islamists may not fall, Washington will be able to ensure the flow of oil from the Persian Gulf, no matter what happens in Tehran. That would likely leave the regime in a position where its ability to inflict harm on the region would be severely diminished.

That, in turn, will make their allies in Gaza, Lebanon and Yemen much weaker. And it would give Trump the room to maneuver that could also lead to better outcomes in Gaza, where Hamas is hanging on, as well as the further weakening of Hezbollah in Lebanon. The latter terrorist organization fired on Israel during the war’s second day, but the reaction from the Lebanese government to the prospect of being dragged into a war to defend the Iranian regime indicated that the era in which Hezbollah dominates that country may be about to end. Far from the war expanding, a weakened Tehran with no ability to inflict further mayhem would only strengthen U.S. allies like Israel and Saudi Arabia, and open the possibility of expanding Trump’s 2020 Abraham Accords.

While U.S. elections are determined by economic issues far more than anything that happens abroad, the scenarios in which Trump benefits from his Iran decision seem more realistic than those that predict disaster.

Exposing Carlson and Vance

Indeed, anything short of disaster in Iran will significantly damage Trump’s right-wing critics. Carlson and other extremist podcasters who have been trafficking in antisemitic tropes about Israel dragging America into war, and smearing the Jewish state and its supporters, have been speaking as if this is their moment.

Carlson has ignored Trump’s demands that he desist from this antisemitic campaign and has instead doubled down on it again. His description of the president’s decision as “absolutely disgusting and evil,” predicting that it “will shuffle the deck in a significant way”—presumably, in his favor—presages a full break with Trump.

Simply put, after this, Carlson can’t pretend that he is merely trying to push Trump in a different direction. He has now joined the anti-Trump resistance.

He has plenty of company there. More than that, his assumption that he speaks for the GOP grassroots may be about to be exposed as a big lie. To date, there is no evidence that Carlson—and the rest of the anti-Israel and antisemitic right-wing podcaster corps, including the likes of the ever more fanatical Candace Owens, neo-Nazi groyper Nick Fuentes and their once mainstream ally, media personality Megyn Kelly—speak for a genuine political movement.

These political commentators may have a lot of viewers and listeners, but how many of them are bots, as opposed to Republican primary voters? Unlike the left, there is no indication that in 2027, there will be a right-wing “Squad” of antisemites to make common cause with the dozens of Israel-hating “progressives” caucusing with the Democrats.

Anything short of the sort of Iraq-style fiasco in Iran that Trump is deliberately refusing to allow to happen will expose this segment of the MAGA movement as a politically marginal faction in a way that is not true of the left.

That could also undermine the prospects of Vice President JD Vance, whose huge lead for the 2028 GOP presidential nomination could diminish if he doesn’t soon disassociate himself from Carlson. It could open up the possibility of U.S. Secretary of State Marco Rubio getting into a race that he now says he won’t enter. Rubio has become far more visible and seemingly close to Trump in the past few months as foreign-policy issues relating to Venezuela, relations with America’s European allies, the president’s Board of Peace to help reconstruct Gaza and the conflict with Iran have dominated the news. A good outcome—or at least one that is not another Iraq—makes him the most important figure in the administration not named Trump.

The left’s stake in regime survival

The strengthening of Israel as a result of events in Iran could also impact the Democrats.

Nothing—not even the collapse of a terror regime in Iran—will convince the Trump-haters that the president is right about anything. They are ideologically and temperamentally committed to “resisting” the president, rather than being a loyal opposition. The Democrats’ left-wing base is also wedded to toxic, left-wing, neo-Marxist ideas that have convinced them of the truth of the big lies about Israel—and its Jewish supporters—as being “white” oppressors. It also leads some to sympathize with or at least oppose action against Islamist terrorists like the Iranian regime and Hamas.

What they aren’t counting on is a transformation of the Middle East in which anti-Israel Islamists and other extremists are no longer able to bolster the Palestinians’ century-old futile war against the Jewish state. That won’t silence the Israel-haters that proliferate throughout the liberal mainstream media and elsewhere in society. But it will make it easier for a counter-force of moderates who, at the very least, don’t want to support a genocidal war against Israel to further tarnish the Democrats’ brand to emerge as a force in 2028. If the war in Iran makes future conflict less likely, that exposes and undermines left-wingers who have gone all-in on Israel-bashing and helps those who want to talk about other issues.

Such a faction won’t agree with Trump on the Middle East in the manner of a Sen. John Fetterman (D-Pa.) or likely nominate an ardent supporter of Jerusalem. But it will further diminish the influence of the Obama administration alumni and liberal critics of Israel, who have been wrong about everything in the Middle East for the past four decades.

A good outcome opens up the possibility of a future in which both parties move in a more reasonable direction on Israel and the Middle East, and harm the prospects of extremists who share a predilection for antisemitism.

There may be much to fear in the coming days and weeks as the wounded regime seeks to lash out and, as it has already done, kill Americans, Israelis, residents of the Gulf States and wherever else it might reach with its missiles.

Still, what those who are betting on disaster in Iran aren’t taking into account is the possibility that Trump’s keen instincts for when to strike and his instinctual good judgment when it comes to defending American interests against its enemies will actually be a political success for him—and a defeat for both his left-wing and right-wing opponents.

Jonathan S. Tobin – is editor-in-chief of the Jewish News Syndicate, a senior contributor for The Federalist, a columnist for Newsweek and a contributor to many other publications. He covers the American political scene, foreign policy, the U.S.-Israel relationship, Middle East diplomacy, the Jewish world and the arts. He hosts the JNS “Think Twice” podcast, both the weekly video program and the “Jonathan Tobin Daily” program, which are available on all major audio platforms and YouTube. Previously, he was executive editor, then senior online editor and chief political blogger, for Commentary magazine. Before that, he was editor-in-chief of The Jewish Exponent in Philadelphia and editor of the Connecticut Jewish Ledger. He has won more than 60 awards for commentary, art criticism and other writing. He appears regularly on television, commenting on politics and foreign policy. Born in New York City, he studied history at Columbia University.

Family of Former FBI Agent Robert Levinson Demands Iran Be Held ‘Accountable,’ Return His Remains

Shiryn Ghermezian

People walk near a mural featuring images of Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and leader of Iran’s 1979 Islamic Revolution Ayatollah Ruhollah Khomeini, on a street in Tehran, Iran, Feb. 17, 2026. Photo: Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

The family of former FBI agent Robert Levinson, who disappeared in Iran in 2007 and is believed to have died while in Iranian custody, is calling on the Trump administration to make sure Tehran returns his remains and is held “accountable” for its actions following this weekend’s US-Israel airstrikes on the Islamic Republic.

Washington has maintained that Levinson, a retired FBI special agent, was taken by Iranian officials on March 9, 2007, while working as a private contractor for the CIA on the Iranian island of Kish, where he had traveled to meet a source. His family was never informed of what officially happened to the American citizen, but in 2020, the US government officially concluded he had died while in Iran’s custody. The details and circumstances surrounding his death remain unknown. Levinson was a father of seven children.

Levinson’s family issued a statement, shared on social media, following Saturday’s killing of Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei in the US-Israel airstrikes.

“For nearly 19 years, Iran has lied, obstructed, and refused to answer for the kidnapping, detention, and death of our father, Robert Levinson,” the family said in its statement. “Ayatollah Ali Khamenei led the regime responsible for these crimes. His death does not erase what Iran did to our father, and it does not end our fight for accountability. But it is a significant moment for our family and for every family that has suffered at the hands of this regime’s hostage-taking and wrongful detention.”

“Now Iran must do what it has refused to do for nearly two decades: provide full accountability for what happened to our father, return his remains to our family, and disclose the truth about his kidnapping, imprisonment, and death,” they added. “Our family will not stop demanding the truth. And we will not stop demanding justice.”

The family also expressed gratitude to US President Donald Trump and Secretary of State Marco Rubio “for using the power of the United States to confront Iran and to hold it accountable, including by recognizing and addressing Iran’s long-standing practice of wrongful detention.”

Levinson’s son, Dan Levinson, talked to “Fox & Friends” over the weekend about the need for the Trump administration to pressure Iran to take accountability.

“We’re just looking for answers. We still don’t know what exactly happened to him,” the younger Levinson said of his father. “There was no person more responsible for my father’s fate than Ayatollah Khamenei. At any time he could have waved his hand and had my dad released. He chose not to. We begged and pleaded. We sent so many letters. I went over there twice asking for a meeting and his people rebuffed us. Ignored us.”

Levinson said there is still a $25 million reward for information leading to the recovery and return of his father’s remains.

In March 2025, the United States imposed sanctions on three Iranian intelligence officers for their alleged involvement in Levinson’s disappearance.

In December 2020, the US Treasury Department’s Office of Foreign Assets Control sanctioned two other Iranian officials who are accused of authorizing Levinson’s 2007 abduction. The FBI released posters seeking information about them last year.

Źródło: Picryl.com

Wojna z Iranem. Krótkotrwałe zyski i niepewna przyszłość

Konstanty Gebert

Przebieg amerykańsko-izraelskiej ofensywy przeciwko Iranowi pozostaje nieprzewidywalny, bo cele ataku są zmienne i zależne od bieżącej narracji. Już teraz jednak widać, że konflikt ten przyniesie rozliczne i częściowo sprzeczne skutki polityczne.

Niezależnie od jej efektów militarnych, to one kształtować będą sytuację na Bliskim Wschodzie.

Trump ryzykuje

Po pierwsze, wojna jest niezmiernie niepopularna w samych USA: popiera ją tylko 27 procent badanych, podczas gdy 43 procent jest jej przeciwnych. Wraz z nieuchronnym wzrostem liczby ofiar – do tej pory zginęło sześciu amerykańskich żołnierzy – jej niepopularność będzie rosła. Wynika ona z tego, że nie jest jasne, dlaczego USA przystąpiły do wojny. Za to jasne jest, że dokonały tego z pogwałceniem prawa międzynarodowego (nie było agresji przeciwko USA lub jej bezpośredniej groźby) oraz krajowego (nie było stosownej rezolucji Kongresu).

Stany występują w konflikcie jako ochotniczy sojusznik Izraela, który miał oczywiście prawo uderzyć na Iran: od irańskiego ataku na izraelską ambasadę w Buenos Aires w 1992 roku, w którym zginęło 29 osób, oba kraje są w stanie niewypowiedzianej wojny. Iran z kolei systematycznie głosi zniszczenie Izraela jako jeden ze swych celów politycznych.

Ale Izrael jest w USA coraz bardziej niepopularny: w najnowszym sondażu po raz pierwszy większość Amerykanów (a nie tylko, jak dotąd, wyborców Partii Demokratycznej) zadeklarowało większą sympatię dla Palestyńczyków niż dla państwa żydowskiego. Ten trend jest stały i będzie się pogłębiał.

W tej sytuacji może utrwalić się opinia, że prezydent Donald Trump wciągnął USA w wojnę z Iranem w interesie Izraela.

Niezależnie od tego, czy jest ona uzasadniona, może mieć katastrofalne konsekwencje dla prezydenta, którego poparcie i tak maleje.

Tym bardziej że w kampanii wyborczej obiecywał, że będzie kończył wojny, a nie je rozpętywał. Te względy mogą skłonić Trumpa do szybkiego zakończenia konfliktu – i wzmocnić determinację Teheranu.

Netanjahu zyskuje

W Izraelu natomiast skuteczna do tej pory kampania przeciw Iranowi przy niskich stratach własnych (kilkunastu zabitych), w tym zwłaszcza zabicie ajatollaha Chameneiego, może zwiększyć popularność premiera Benjamina Netanjahu. Dotąd wróżono mu raczej klęskę w październikowych wyborach.

Izrael ma jasne cele wojenne: sprawić, by Iran nigdy więcej nie był dlań egzystencjalną groźbą. A więc eliminacja programu atomowego, likwidacja zagrożenia rakietowego, zakończenie wspierania antyizraelskich ugrupowań terrorystycznych. To osiągnąć można jedynie poprzez zmianę reżimu, która jest jednak trudno osiągalna z powietrza.

Systematyczne niszczenie irańskiej infrastruktury wojskowej i bezpieczeństwa może mimo wszystko ułatwić samym Irańczykom podjęcie próby obalenia władzy ajatollahów. Netanjahu ma więc interes i wojskowy, i polityczny, w kontynuacji kampanii aż do spodziewanego przełomu. Tego jednak nie jest w stanie osiągnąć jedynie własnymi środkami. Stąd znaczenie utrzymania USA w wojnie.

Presja sojuszników

Waszyngton tymczasem znajduje się pod rosnącą presją swych sojuszników arabskich, by wojnę jak najszybciej zakończyć. Po pierwsze dlatego, że terrorystyczny irański ostrzał infrastruktury cywilnej Emiratów, Bahrajnu, Omanu, Kuwejtu, Arabii Saudyjskiej i Kataru, w tym zwłaszcza instalacji naftowych, wyrządza tym krajom ogromne straty ekonomiczne i polityczne.

W ciągu pierwszych trzech dni wojny Iran wystrzelił w kierunku tych państw niemal pięćset rakiet (z około 2500, które jeszcze posiadał). Wysłał też ponad tysiąc dronów, wobec których ich obrona powietrzna była w znacznym stopniu bezsilna. W tym samym czasie Irańczycy odpalili na Izrael tylko kilkaset rakiet i dronów, z których jedynie trzy wyrządziły znaczące szkody.

Zarazem arabscy sąsiedzi cieszą się, oczywiście, z perspektywy osłabienia Teheranu tak, by przestał być dla nich groźny (Iran i Arabia Saudyjska kilkakrotnie znalazły się w przeszłości na krawędzi wojny). Bardzo obawiają się jednocześnie perspektywy destabilizacji państwa irańskiego, która zaowocowałaby falą uchodźców. Boją się tego zwłaszcza państwa graniczące z Iranem, w tym Turcja. Ta zapowiedziała już, że jeśli reżim irański upadnie, jej wojsko zajmie strefę buforową w Iranie, by uniemożliwić napływ uchodźców do Turcji.

Tureckie obawy

Ankara jest głęboko zaniepokojona groźbą powtórzenia scenariusza syryjskiego. W Turcji schroniło się wtedy 3,5 miliona Syryjczyków. Ogromna większość z nich wciąż tam przebywa, a wroga reakcja Turków na ich pobyt destabilizuje sytuację w kraju. Temu exodusowi nie zapobiegły istniejące nadal tureckie przygraniczne strefy okupacyjne w Syrii, budowane doraźnie i w sposób nieciągły. Tym razem Ankara zamierza działać wyprzedzająco i konsekwentnie.

Jednak tym samym naruszona zostałaby najstarsza granica Bliskiego Wschodu, ustalona w traktacie otomańsko-perskim z Zuhab w 1639 roku. Tureckie okupacje, jak ponad półwiekowa na Cyprze, mają cechy trwałości.

Z kolei destabilizacja Iranu mogłaby powodować ruchy odśrodkowe dławionych dotychczas, a stanowiących około 40 procent ludności w Iranie  mniejszości.

Mowa tutaj o Kurdach, Beludżach i zwłaszcza Azerach, których w Iranie jest więcej niż w Azerbejdżanie. Groźba demontażu ostatniego wielkiego regionalnego imperium kolonialnego może budzić terytorialne apetyty u sąsiadów, ale jeszcze bardziej lęk przed rozprzestrzenianiem się niestabilności.

Walka o cieśninę Ormuz

Podobnie jest w strefie ekonomicznej: krótkotrwałe zyski mogą przerodzić się w długoterminowe straty. Jeszcze przed irańskim oświadczeniem o zamknięciu cieśniny Ormuz, ceny ropy skoczyły, na wieść o wojnie, o 10 procent, a gazu – o ponad 40 procent. Przez cieśninę przepływa 20 procent światowego handlu tymi surowcami. To także zwiększa presję, międzynarodową i wewnętrzną na Trumpa, by zakończył wojnę. Ale dotyka również Iran: 90 procent jego objętego sankcjami eksportu ropy jest skierowane do Chin. Zamknięcie cieśniny także i ten eksport by ograniczyło.

Wprawdzie 70 procent irańskiego eksportu ropy wypływa z nowego portu Jask, położonego już w Zatoce Omańskiej, ale prowadzące do niego rurociągi zostały częściowo zbombardowane już pierwszego dnia powietrznej ofensywy. Co więcej, wystarczyło ostrzelanie przez Iran kilku statków, by armatorzy skierowali pozostałe jednostki do portów. Nie jest jednak jasne, czy Iran rzeczywiście jest w stanie Ormuz zamknąć. Jego marynarka wojenna została zatopiona, a baterie artylerii przybrzeżnej częściowo zbombardowane. Statki w teorii można też atakować dronami i rakietami odpalanymi z ruchomych wyrzutni.  Jednak ta taktyka, stosowana przez jemeńskich Hutich w cieśninie Bab el Mandeb, nie doprowadziła do jej zamknięcia, choć trafionych zostało kilkanaście statków.

Wizerunkowe straty Rosji

Na razie na wzroście cen ropy i gazu zyskała wydatnie Rosja, a straciły Chiny – dwa państwa, z którymi Iran podpisał porozumienia o strategicznej współpracy. Ale oba w obliczu powietrznej ofensywy zachowują się niezwykle wstrzemięźliwie.

Rosja poniosła już znaczne straty wizerunkowe. Jej polityczny parasol nie ochronił Iranu ani jego przywódcy, podobnie jak wcześniej nie ochronił syryjskiego dyktatora Assada.

Co więcej, rosyjska broń, w którą Iran jest w znacznym stopniu wyposażony, przegrywa z uzbrojeniem amerykańskim i izraelskim. W tej sytuacji decyzja o nieudostępnieniu Iranowi obiecanych najnowszych systemów obrony powietrznej S400 i myśliwców Su-35 może okazać się dalekowzroczną próbą uniknięcia dalszej kompromitacji. Ale inne reżimy, jak te w afrykańskim Sahelu, które postanowiły związać swe bezpieczeństwo z Rosją, zapewne bacznie przyglądają się temu, jak Moskwa wywiązuje się ze swoich gwarancji wobec Iranu.

Tymczasem irańskie drony Szahid-136 nadal sprawdzają się dobrze w warunkach bojowych. Sieją śmierć i zniszczenie od Dubaju po Tel Awiw, oraz na frontach w Ukrainie, gdzie latają ich rosyjskie klony. Ukraina oczywiście pozytywnie ocenia atak jej kapryśnego amerykańskiego partnera na irańskiego sojusznika swego wroga. Obawia się jednak, że jeśli wojna z Iranem się przedłuży, to wojna w Ukrainie zejdzie na dalszy plan. Także jeśli chodzi o zaopatrzenie kraju w amunicję i broń.

Amerykanie i Izraelczycy zużywają bomby i rakiety w tempie wielokrotnie przewyższającym możliwości produkcyjne. Co więcej, wyprodukowanie jednego Szahida-136 kosztuje około 35 tysięcy dolarów. Z kolei wyprodukowanie jednej antyrakiety – około 3 milionów. Także i z tego powodu przedłużanie wojny będzie coraz bardziej kosztowne.

Nowy układ sił

Niezależnie od tego, jaki Iran będzie po jej zakończeniu, jest oczywiste, że będzie politycznie i militarnie bardzo osłabiony. Perspektywa nacjonalistycznej dyktatury, powstałej z autoreformy reżimu lub będącej skutkiem jego obalenia, wydaje się najbardziej prawdopodobna. Zaś poprawa warunków życia ludności będzie warunkiem przetrwania nowych władz, co odsunie marzenia o odbudowie programu atomowego czy balistycznego na znacznie dalszy plan.

W tak powstałą próżnię wkroczy zapewne Turcja – jako jedyne państwo regionu posiadające odpowiedni potencjał militarny, polityczny i gospodarczy. Do bloku tureckiego, obejmującego Azerbejdżan, Syrię i Katar, dołączyć może Arabia Saudyjska. Ta od niedawna połączona jest ścisłym sojuszem wojskowym z Pakistanem, który z kolei od lat koordynuje swe działania z Ankarą. Po przeciwnej stronie znajdą się coraz bardziej skonfliktowane z Saudyjczykami i zacieśniające współpracę z Izraelem Emiraty. W tę stronę grawitują też Indie – choć Iran jest dla nich lądowym pomostem do Bliskiego Wschodu, przełamującym pakistańską terytorialną blokadę.

W obliczu takich przetasowań kwestia palestyńska zapewne zejdzie – jak wcześniej kurdyjska – na plan dalszy. Ale zarazem osłabienie Iranu stworzy Izraelowi wyjątkową możliwość wznowienia rozmów w sprawie powstania państwa palestyńskiego. Takiego, które nie byłoby, poprzez Hamas, irańską ekspozyturą egzystencjalnie zagrażającą Izraelowi. Jeżeli jednak wojna da kolejne zwycięstwo wyborcze premierowi Benjaminowi Netanjahu i jego obozowi politycznemu, to trudno oczekiwać, by szansa ta została wykorzystana. Za jej zmarnowanie płacić będą w pierwszym rzędzie Palestyńczycy, w dalszej jednak kolejności sam Izrael.

Przykład Iranu, jeszcze do niedawna pyszniącego się mianem najpotężniejszego regionalnego mocarstwa, winien uczyć nie tyle pychy z jego pokonania, co obawy przed powtórzeniem jego upadku. Sentencja w Biblii hebrajskiej (Przysłów 16:18) o pysze, która kroczy przed upadkiem, tyczyła się zresztą właśnie Persji, i przestrzegała Żydów przed naśladowaniem perskiej pychy.

Konstanty Gebert – Urodzony w 1953 roku, stały współpracownik „Kultury Liberalnej”, przez niemal 33 lata dziennikarz „Gazety Wyborczej”, współpracownik licznych innych mediów w kraju i za granicą. W stanie wojennym dziennikarz prasy podziemnej, pod pseudonimem Dawid Warszawski. Autor 12 książek, m.in. o obradach Okrągłego Stołu i o wojnie w Bośni, o europejskim XX wieku i o polskich Żydach. Jego najnowsza książka „Pokój z widokiem na wojnę. Historia Izraela” ukazała się w 2023 roku.