Rozbito pomnik poświęcony Żydom z Rajgrodu

Krzysztof Bielawski

Tylko kilka miesięcy przetrwał pomnik, odsłonięty we wrześniu na cmentarzu żydowskim w Rajgrodzie.

Jak poinformował nas wczoraj komisarz Krzysztof Kuligowski z Komendy Powiatowej Policji w Grajewie, w listopadzie i styczniu dwukrotnie ujawniono akty częściowego zniszczenia pomnika. Nieznani sprawcy rozbili Gwiazdę Dawida wyciętą w kamiennym bloku. Podczas styczniowej dewastacji dodatkowo przechylono jedną z płyt tworzących lapidarium.

Postępowania prowadzone przez policjantów z Wydziału Kryminalnego KPP w Grajewie po nadzorem Prokuratur w Grajewie i Łomży umorzono z powodu nie wykrycia sprawcy przestępstwa.

Zniszczony pomnik na cmentarzu żydowskim w Rajgrodzie (zdjęcie ze zbiorów Komendy Powiatowej Policji w Grajewie)

Cmentarz w Rajgrodzie – choć ogołocony z macew – to jeden z nielicznych materialnych śladów po miejscowej społeczności żydowskiej. Zniszczeniu uległy obie synagogi i mykwa. W centrum miasta zachowało się kilka domów, zamieszkanych kiedyś przez Żydów.

18 września 2014 r. na cmentarzu odsłonięto pomnik, ufundowany przez Żydów pochodzących z Rajgrodu i Fundację Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego

Monument wykonano w Izraelu i drogą morską przetransportowano do Polski. Pomnik składa się z dwóch części: kamiennego bloku z pionowym pęknięciem i wyciętą Gwiazdą Dawida oraz słupa z wyrytą informacją o cmentarzu i historii rajgrodzkich Żydów.

To solidna konstrukcja. Skalny blok jest masywny. Do jego rozbicia konieczny był zapewne ciężki młot.

Dyrektor Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego Monika Krawczyk mówi: „Nie wiemy jakie będą dalsze losy zniszczonego pomnika. Wystarczająco dużo pieniędzy wydano na sam pomnik i jego transport do Polski. Może po prostu zostanie pomnikiem traktowania pamięci o Holokauście?”.

Po upadku komunizmu, w Polsce w wielu miejscowościach ufundowano pomniki i tablice poświęcone lokalnym społecznościom żydowskim, upamiętniono i ogrodzono liczne cmentarze żydowskie. Dzieje się tak z inicjatywy środowisk żydowskich, ale także miejscowych władz i społeczników. Przypadki ich dewastacji są rzadkie, jednak za każdym razem wzbudzają oburzenie.

Źródło: materiały informacyjne Komendy Powiatowej Policji w Grajewie oraz Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego