Jan Karski i władcy ludzkości”: nieznane fragmenty filmu

Sławomir Grunberg

Sławomir Grünberg, światowej sławy reżyser i producent, zdobywca nagrody Emmy i współtwórca dwóch produkcji nominowanych do Oscara, przyjeżdża do Łodzi, by zaprezentować nowe, niepokazywane dotąd fragmenty filmu “Jan Karski i władcy ludzkości”. Jan Karski, nazywany dokumentalistą XX wieku, jedną z najwybitniejszych postaci minionego stulecia, sam o sobie mawiał, że jest jednym z wielu. Postać emisariusza rządu polskiego podczas II wojny światowej nadal czeka na właściwą monografię. Takie filmowe świadectwo właśnie powstaje.

Spotkanie z twórcą odbędzie się 19 września w rodzinnym mieście Jana Karskiego. Miejsce również nie jest przypadkowe. To Manufaktura mieszcząca się przy ulicy, której Karski patronuje. W wydarzenie zaangażowały się również, m.in. Muzeum Historii Polski, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Muzeum Miasta Łodzi oraz Muzeum Fabryki. Gościem spotkania, które poprowadzi Joanna Podolska, będzie również Katka Reszke, współautorka filmu. Wieczór wzbogacą kino plenerowe, wystawa prezentująca materiały ikonograficzne “Łódź Jana Karskiego”, a także dwie ekspozycje, na które złożą się materiały z making of filmu i grafiki wykorzystywane w dokumencie. Przygotowano też działania edukacyjne w postaci gry plenerowej dla szkół i rodzin.

Su­mie­nie świa­ta

Jest rok 1942. Młody, pol­ski emi­sa­riusz, pod pseu­do­ni­mem Jan Kar­ski, wy­ru­sza w ko­lej­ną po­dróż. Cel? Wiel­ka Bry­ta­nia i Stany Zjed­no­czo­ne. Ma do­sko­na­łą pa­mięć, zna ję­zy­ki. Jego celem jest prze­ka­za­nie świa­tu wstrzą­sa­ją­cych in­for­ma­cji o tra­ge­dii na­ro­du ży­dow­skie­go. “Je­że­li nie bę­dzie in­ter­wen­cji alian­tów, to w ciągu pół­to­ra roku lud­ność ży­dow­ska prze­sta­nie ist­nieć”; “Rze­czy­wi­sta pomoc Żydom może na­dejść tylko z ze­wnątrz. To mia­łem prze­ka­zać wol­ne­mu świa­tu”. Swój ra­port z wy­da­rzeń, któ­rych był na­ocz­nym świad­kiem, re­fe­ro­wał wszę­dzie, gdzie udało mu się do­trzeć – po­li­ty­kom, bi­sku­pom, sę­dziom, dzien­ni­ka­rzom i ar­ty­stom. Szyb­ko od­krył, że su­mie­nie świa­ta nie ist­nie­je. Wia­do­mość o Ho­lo­kau­ście zna­la­zła się na 16 stro­nie New York Times, pod­czas gdy na pierw­szej można było prze­czy­tać o… tramp­kach gu­ber­na­to­ra No­we­go Jorku prze­ka­za­nych na au­kcję. W Wa­szyng­to­nie wiel­cy wy­słu­cha­li Kar­skie­go bar­dzo uważ­nie, ale Żydom nie po­mo­gli.

Dotąd nie­pu­bli­ko­wa­ne

Jan Kar­ski jako po­stać hi­sto­rycz­na ze swoją bio­gra­fią przy­po­mi­na­ją­cą sce­na­riusz filmu oraz kon­tro­wer­syj­ny­mi po­glą­da­mi czeka na wiel­ką mo­no­gra­fię, bo o nie­do­koń­czo­nej misji do­ku­men­ta­li­sty XX wieku wciąż wiemy za mało. Sła­wo­mir Grünberg, świa­to­wej sławy re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mów do­ku­men­tal­nych, zdo­byw­ca na­gro­dy Emmy i współ­twór­ca ob­ra­zów no­mi­no­wa­nych do Osca­ra, przy­jeż­dża do Pol­ski, by na nowo opo­wie­dzieć jego hi­sto­rię. – Z przy­jem­no­ścią przy­ją­łem za­pro­sze­nie dy­rek­to­ra Ma­nu­fak­tu­ry w Łodzi na wie­czór au­tor­ski po­świę­co­ny Ja­no­wi Kar­skie­mu. Mia­sto, jak i sam adres, to od­po­wied­nie miej­sce, by za­pre­zen­to­wać frag­men­ty mo­je­go naj­now­sze­go filmu do­ku­men­tal­ne­go, dotąd jesz­cze nie­po­ka­zy­wa­ne­go świa­tu – mówi Sła­wo­mir Grünberg. Peł­no­me­tra­żo­wa pro­duk­cja bę­dzie opar­ta na ma­te­ria­le ar­chi­wal­nym i do­ku­men­tal­nym po­łą­czo­nym ze sce­na­mi fa­bu­la­ry­zo­wa­ny­mi w tech­ni­ce cy­fro­wej ani­ma­cji. – Mia­łem wybór: albo sy­tu­acje hi­sto­rycz­ne zro­bić po­przez tzw. re­kre­acje ak­tor­skie, albo pójść w stro­nę ani­ma­cji, która zdo­by­wa mło­dych wi­dzów. A Kar­ski to bo­ha­ter uni­wer­sal­ny, po­nad­cza­so­wy, który po­wi­nien stać się wzo­rem do na­śla­do­wa­nia dla mło­de­go po­ko­le­nia w Sta­nach, w Pol­sce, na całym świe­cie – prze­ko­nu­je re­ży­ser.

Twór­cy udało się zgro­ma­dzić bo­ga­ty ma­te­riał fo­to­gra­ficz­ny oraz 40 go­dzin wy­wia­dów z Kar­skim, w tym wiele go­dzin roz­mów, które nigdy wcze­śniej nie były pu­bli­ko­wa­ne. Do współ­pra­cy przy pro­jek­cie za­pro­sił m.​in. słyn­ne­go izra­el­skie­go ani­ma­to­ra, Yonie­go Go­od­ma­na, au­to­ra “Walca z Ba­szi­rem”, ob­ra­zu na­gra­dza­ne­go na mię­dzy­na­ro­do­wych fe­sti­wa­lach, który zo­stał kon­sul­tan­tem ani­ma­cji; Katkę Resz­ke, ba­dacz­kę kul­tu­ry ży­dow­skiej, fo­to­graf­kę i do­ku­men­ta­list­kę, oraz ame­ry­kań­skie­go dzien­ni­ka­rza, pi­sa­rza i hi­sto­ry­ka, Tho­ma­sa Wooda. Film “Jan Kar­ski i wład­cy ludz­ko­ści” jest pro­duk­cją mię­dzy­na­ro­do­wą i bar­dzo wy­cze­ki­wa­ną, któ­rej pre­mie­ra za­pla­no­wa­na jest w li­sto­pa­dzie br.

Czytaj dalej tu: Jan Karski i władcy…

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com