Oficjalny zwiastun szybko przedstawia swoją podstawową tezę:

„Więź między nami a naszą ziemią. Trwała tysiące lat.”

Dwa proste zdania przedstawiające Palestyńczyków jako starożytny i nieprzerwanie obecny naród na tej ziemi. Na tej podstawie film buduje swą narrację – i tym samym dopuszcza się poważnego aktu fałszerstwa: systematycznego wymazania całego narodu – społeczności żydowskiej – z ich własnej historii na ziemi Izraela.

Żydzi. Sama do nich należę, więc to nie jest dla mnie coś abstrakcyjnego.

Film całkowicie zniekształca historyczną rzeczywistość powstania arabskiego z 1936 roku.

Brakujący trzeci uczestnik

Powstanie arabskie z 1936 roku było konfliktem trójstronnym:

• arabskie milicje nacjonalistyczne,
• siły brytyjskiego mandatu tłumiące powstanie,
• społeczność żydowska w Palestynie mandatowej, będąca celem ataków z użyciem broni palnej, bomb oraz napaści na wsie.

Tymczasem narracja filmu opiera się wyłącznie na Palestyńczykach i Brytyjczykach.

Żydzi nie są ukazani jako społeczność, ba – nawet nie jako ludzie z twarzami i imionami. Istnieją jedynie jako problem do usunięcia.

Co pokazuje zwiastun, a czego uczy historia

0:00–0:08 – Roszczenie wyłączności od starożytności

Dialog w tle napisów początkowych:

„Więź między nami a naszą ziemią. Trwała tysiące lat.”

Nie ma tu żadnego uznania dla istnienia wielu starożytnych ludów zamieszkujących te tereny. Zwiastun przypisuje nieprzerwaną własność ziemi Arabom.

0:20 – Czy „brak hebrajskiego” oznacza „brak Żydów”?

Zobaczyć można tablicę dworcową w Jerozolimie z napisem tylko w języku angielskim i arabskim.
Tymczasem zgodnie z prawem mandatu brytyjskiego, napisy publiczne musiały być trójjęzyczne: angielskie, arabskie i hebrajskie.

0:23 – Oskarżenie o kradzież ziemi

Prawda: Żydzi kupowali ziemię – często po cenach wyższych niż rynkowe – od arabskich właścicieli z Bejrutu i Damaszku, od państwa osmańskiego i lokalnych właścicieli prywatnych. Według historyka Kennetha W. Steina, w latach 1930–1936 sprzedaż ziemi Żydom rosła gwałtownie.

Nie było żadnej kradzieży. A jednak w 0:26 brytyjski urzędnik mówi do starszego Araba:

„Brytyjski sąd przekazał twoją ziemię osadnikom.”

0:29 – Obrona przedstawiona jako agresja kolonialna

Zestawienie obrazu i tekstu pełni funkcję narracyjną: scena przedstawia agresję kolonialną, ale w rzeczywistości chodzi o akcję „Wieża i Palisada” (Homa u’Migdal), czyli budowę ufortyfikowanych osiedli przez społeczność żydowską w odpowiedzi na ataki podczas powstania arabskiego. Osiedla te wznoszono często w ciągu jednego dnia na ziemiach należących do Żydów.

Pokazanie tych społeczności bez wyjaśnienia, przed czym się broniły, nie jest zwykłym zabiegiem artystycznym – to akt świadomego fałszowania historii.

0:31 – Odwrócenie rzeczywistości i demonizacja.

Historia mówi coś innego:

W 1947 roku przywódcy żydowscy zgodzili się na rozwiązanie dwupaństwowe zgodnie z propozycją ONZ. Strona arabska je odrzuciła i wybrała wojnę, zamiast zgodzić się na współistnienie.

To znajduje potwierdzenie w dokumentach dyplomatycznych, archiwach ONZ i każdej rzetelnej analizie okresu mandatu.

0:33–0:34 – Oskarżenie Brytyjczyków o brak reakcji na rzekome zagrożenie ze strony Żydów

Dialog: „Brytyjczycy nie podejmą żadnych działań. Dlaczego myślisz, że oni [Żydzi] się zbroją?”

Tymczasem w rzeczywistości Brytyjczycy konfiskowali broń Żydów i aresztowali tych, którzy próbowali się bronić.

0:34 – Jedyni mówiący Żydzi w zwiastunie

Żydowskie kobiety proszą Jeremy’ego Ironsa, brytyjskiego Wysokiego Komisarza:

„Prosimy o pomoc w ochronie naszych wiosek.”

Irons wykorzystuje ich prośbę jako okazję do moralizowania:

„Proszę was o wiarę, że Arabowie i Żydzi mogą żyć razem. Z waszą pomocą możemy stworzyć zjednoczoną i pokojową Ziemię Świętą.”

To jedno zdanie symbolizuje wycofanie się Wielkiej Brytanii z obietnicy wobec Żydów w sposób cyniczny i bezwzględny.

Po tej scenie Żydzi znikają.

1:08 – Arabski pacyfista

1:34 – Emocjonalny punkt kulminacyjny

Zwiastun ukazuje Palestyńczyków jako postaci z bogatym życiem społecznym i emocjonalnym, Brytyjczyków jako pełnych dobrej woli zarządców, a Żydów – jako niemal zupełnie niewidocznych. Jeden moment, jedna prośba – i potem cisza.

Zmiana kontekstu

W niespełna dwie minuty Palestyńczycy zostają ukazani jako pełnoprawni bohaterowie złożonego społeczeństwa, Brytyjczycy jako moralny autorytet i siła porządkowa, a Żydzi – jako milczący problem, o którym mówi się, ale którego nie pokazuje.

---

Drugi zwiastun

Na stronie IMDb dostępna jest inna wersja zwiastuna. Zobaczmy, co się w niej pojawia nowego.

0:19 – Dziecko pyta matkę, dlaczego Żydzi przybyli na ich ziemię. Odpowiedź:

(nie została przytoczona w tekście źródłowym)

To zdanie przepisuje historię, sugerując, że Żydzi przybyli, bo „inne kraje ich nie chciały”. W rzeczywistości sześć milionów zostało zamordowanych w Europie, a 850 tysięcy Żydów wypędzono z krajów arabskich.

0:37 – Żydowscy „koloniści” zostają pokazani jako ci, którzy podpalają arabską ziemię.

1:37 – Narracja:

„Jeden wolny naród.”

Ale czy Arabowie mieszkający wówczas w Palestynie mandatowej byli jednym narodem, wolnym czy nie? Nie. Jak pisze archeolog Bliskiego Wschodu, van der Steen: „Przynależność plemienna, sojusze, waśnie, walki o władzę – wszystko to charakteryzowało kulturę i społeczeństwo Palestyny i Transjordanii w okresie osmańskim.”

A jednak to właśnie w „jeden wolny naród” mają uwierzyć widzowie – zgodnie z linią propagandową.

---

To nie przypadek. Skąd popłynęły pieniądze.

Kto chciał tej wersji historii?

Źródła finansowania Palestine 36:

• Doha Film Institute (Katar)
• Red Sea Film Festival Foundation (Arabia Saudyjska)
• BBC Film
• BFI (publiczne fundusze brytyjskie)

---

Porównanie z innymi filmami.

Tylko jeden film całkowicie wymazuje społeczność żydowską.

Ten, który został sfinansowany wspólnie przez rządy arabskie i brytyjskie instytucje kultury.

Uniwersytety i aktywizm

Film prezentowany jest na festiwalu TIFF, zaplanowany jest również pokaz na AFI Fest, London Film Festival, a także podczas „Palestine Week” organizowanego na uczelniach przez Students for Justice in Palestine i podobne grupy.

Ten film jest zaprojektowany tak, by stać się „dowodem” w aktywizmie politycznym. Wystarczy obejrzeć zwiastun, by zrozumieć, jak potężny będzie ten „dowód”.

Kto teraz uwierzy, że Żydzi są rdzennymi mieszkańcami ziemi Izraela? Że byli tam, zanim Arabowie podbili Bliski Wschód i Afrykę Północną?

Jak mogła wyglądać uczciwa opowieść

Można opowiedzieć palestyńską historię bez wymazywania Żydów.

Film mógł pokazać żydowskich i arabskich rolników – obie społeczności uwięzione między polityką brytyjską a narastającą przemocą, żyjące na tej samej ziemi, ale z różnymi marzeniami.

Zdecydowano inaczej.

Zakończenie

Powstanie z 1936 roku nie było tylko konfliktem między Arabami a Brytyjczykami. Żydzi nie byli marginalni. Byli społecznością i stroną konfliktu – budowali farmy, miasta, szkoły, instytucje kultury. Byli atakowani właśnie dlatego, że tam byli.

Film nie tylko pomija Żydów. On ich celowo usuwa. To nie jest kino. Gdy wymazanie jest tak systematyczne, mamy do czynienia z propagandą.

Dla widzów, krytyków filmowych i organizatorów festiwali wybór będzie prosty – pochwalą film za jego „epicką estetykę”, jednocześnie przyjmując bez zastrzeżeń jego polityczne kłamstwo.

Link do oryginału: https://ozsheri.substack.com/p/palestine-36-the-case-of-the-missing?utm_source=post-email-title&;publication_id=2255824&post_id=177777108&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=36uf0r&triedRedirect=true&utm_medium=email  

Israel Diaries, 2 października 2025

---

Sheri Oz – Urodzona w Kanadzie w 1951 roku, w wieku 26 lat wyemigrowała do Izraela, gdzie studiowała rolnictwo, po studiach wróciła do Kanady, studiowała psychologię. W 1986 wróciła do Izraela zajmując się psychoterapią rodzin. Autorka książki  Overcoming Childhood Sexual Trauma: A Guide to Breaking Through the Wall of Fear for Practitioners and Survivors