Pierwsza nowoczesna uczelnia żydowska w Warszawie

87 lat temu — 19 lutego 1928 roku w Warszawie otwarto Instytut Nauk Judaistycznych. Był on „pierwszą w Europie uczelnią żydowską z programem naukowym i dydaktycznym nie tylko przedmiotów teologicznych, ale także świeckich nauk judaistycznych.”

Początkowo Instytut nie miał stałej lokalizacji, a zajęcia odbywały się w wynajmowanych pomieszczeniach. Przełomem stał się 1936 r., kiedy w nowo wybudowanym gmachu Głównej Biblioteki Judaistycznej Komitet Wielkiej Synagogi przydzielił bezpłatnie Instytutowi sale wykładowe, pracownie i pokoje dla administracji. Wzbogaciło to jednocześnie bazę naukową Instytutu, ponieważ słuchacze mogli korzystać zarówno z własnego księgozbioru, jak i z zasobów Biblioteki Wielkiej Synagogi. Obecnie w tym samym budynku znajduje się Żydowski Instytut Historyczny.

By rozpocząć naukę w Instytucie należało mieć rozpoczęte studia na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego (choć chętni do nauki uczniowie bez matury mogli uczestniczyć w zajęciach jako wolni słuchacze, istniała także możliwość studiowania eksternistycznie). By przystąpić do końcowych egzaminów niezbędny był tytuł magistra UW. Instytut wydawał dyplomy w dwóch językach polskim i hebrajskim.

„Instytut posiadał dwa fakultety, na których nauka trwała cztery lata. Na fakultecie rabinicznym wykładano: wiedzę biblijną, wiedzę talmudyczną, prawo żydowskie, filozofię żydowską, liturgię, apologetykę, homiletykę, pedagogikę i historię Żydów. Na fakultecie historyczno-społecznym wykładano: historię Żydów, historię literatury hebrajskiej, językoznawstwo, historię gospodarczą, naukę o żydowskiej pracy społecznej, antropologię i biologię Żydów, higienę żydowską, folklor i etnografię, palestynografię, sztukę żydowską, bibliotekoznawstwo i muzeologię. Na drugim fakultecie kształcili się przyszli urzędnicy gmin żydowskich, kierownicy i pracownicy organizacji społecznych.[…] Szczególne zadanie stało przed fakultetem rabinicznym, który miał kształcić duchownych w stylu odmiennym od tradycyjnej ortodoksji i skostniałego chasydyzmu.”

Czytaj dalej tu: Pierwsza nowoczesna…