CBOS: Jak Polacy postrzegają Żydów?

Zdj. ilustracyjne /123RF/PICSEL

Holokaust, cierpienia, bogata kultura i tradycja, talenty biznesowe i przedsiębiorczość – z tym najczęściej kojarzymy Żydów. Nadal jednak wielu z nas jest im niechętnych. Tak wynika z najnowszego badania Centrum Badania Opinii Społecznej, które pytało respondentów o wiele kwestii, związanych ze stosunkami polsko-żydowskimi.

Jak czytamy w raporcie, w ciągu ostatnich 20 lat stosunek Polaków do Żydów uległ znacznej poprawie. Mimo to, wciąż jest więcej niechętnie nastawionych (32 proc.) niż tych, odnoszących się do nich z sympatią (28 proc.).

Ankieterzy pytali respondentów z czym kojarzą się im słowa “Żydzi” i “naród żydowski”. Najczęściej odpowiedzi dotyczyły Holokaustu, wydarzeń II wojny światowej. Wiele z osób wyrażało współczucie wobec Żydów, zwracając uwagę na cierpienie, którego doświadczyli w tamtych czasach. Niektórzy odwoływali się też do bogatej kultury Żydów oraz do tradycji, także tej związanej z religią. Spora grupa badanych odnosiła się też do wspólnej, polsko-żydowskiej przeszłości.

Stosunki między obydwoma narodami respondenci najczęściej postrzegali jako trudne. Często wskazywali na uprzedzenia Polaków wobec Żydów, szkodliwe stereotypy, ale z drugiej strony – również na antypolonizm wśród Żydów, w tym na formułowane przez niektórych z nich zarzuty o współudziale Polski w Holokauście.

Żyd człowiek przedsiębiorczy vs oszust

CBOS pytał też o wizerunek Żydów. Według 19 proc. badanych Żyd to przede wszystkim człowiek przedsiębiorczy i zaradny, obdarzony biznesowymi talentami, kupiec, bankier lub handlarz. Z kolei 10 proc. respondentów patrzy na nich jako na cwaniaków, oszustów i wyzyskiwaczy. Niektórzy wskazywali też na mądrość Żydów, a inni na ich chciwość, skąpstwo i pazerność. Jeśli chodzi o wygląd zewnętrzny, to 2% respondentów kojarzy Żydów z kapeluszem, pejsami i brodą i wąsami.

Duża część badanych (27%) nie podała konkretnych skojarzeń z terminem “naród żydowski”. Inni (10%) stwierdzili, że Żydzi są takim samym narodem jak inne i są wśród nich zarówno ludzie dobrzy, jak i źli.

Badanie przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich wspomaganych komputerowo w dniach 1 – 8 lipca 2015 roku na liczącej 1044 osoby reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.