Szansa na ocalenie drewnianej synagogi w Wiśniowej

Tomasz Gałek

---

Dawna drewniana synagoga w Wiśniowej stopniowo niszczeje. Dyrektor miejscowego domu kultury chce ją uratować.

Synagoga w Wiśniowej w woj. małopolskim jest jedną z nielicznych zachowanych drewnianych synagog w Europie. Została wybudowana na początku XX w. To nieduży parterowy budynek, kryty dwuspadowym dachem.

Dawna synagoga w Wiśniowej (fot. Krzysztof Bielawski)

Synagoga cudem przetrwała II wojnę światową. Wnętrze zostało zdewastowane, a budynek podzielił los innych synagog, wykorzystywanych przez lokalne społeczności do różnych niereligijnych celów.

W dawnej synagodze do lat 80. był magazyn mebli i remiza straży pożarnej. Potem nikt nie interesował się budynkiem. Dopiero w 1993 r. na obiekt zwrócił uwagę konserwator zabytków, wpisując go do rejestru zabytków. Wykonano wtedy podstawowe prace zabezpieczające konstrukcję.

Jednak podczas kontroli technicznej w 2015 r. stan synagogi oceniono jako katastrofalny. Budynek nadal niszczeje. Administruje nim Urząd Gminy w Wiśniowej, który dokonuje niezbędnych napraw.

W ostatnich latach pojawiały się różne pomysły zagospodarowania dawnej synagogi. Planowano m.in. utworzenie w niej Centrum Edukacji i Tożsamości „Dzieci Ukryte”. Chciano również przekazać budynek do parku etnograficznego. Niestety, planów nie zrealizowano.

Synagogę chce uratować Agnieszka Dudek, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Wiśniowej.

– Chciałabym, aby w odrestaurowanej synagodze powstało centrum kultywujące wielokulturowe tradycje mieszkańców naszej ziemi. Dawniej żyło tu wielu Żydów, Tatarów i Węgrów – mówi Agnieszka Dudek.

Dawna synagoga w Wiśniowej (fot. Krzysztof Bielawski)

Dokonano już pierwszych prac, zmierzających do przekształcenia budynku w centrum kulturalne.

­– Przede wszystkim zależy nam na zabezpieczeniu obiektu przed nadchodzącą zimą, której, w obecnym stanie, może nie przetrwać – dodaje Agnieszka Dudek – Jesteśmy na etapie inwentaryzacji niezbędnej do ubiegania się o dofinansowanie najpilniejszych napraw.

Agnieszka Dudek przygotowuje wniosek o fundusze na rozbudowę i uruchomienie centrum. Liczy na dotację od fundacji wspierających projekty związane z propagowaniem kultury żydowskiej oraz od sponsorów prywatnych.

W budynku znalazłaby się m.in. wystawa o wiśniowskich Żydach. Centrum ma integrować mieszkańców Wiśniowej poprzez organizowanie wydarzeń związanych z kulturą żydowską, ale nie tylko.

– Nawiązaliśmy współpracę m.in. z Agnieszką Cahn ze Stowarzyszenia „Wspólnota Myślenice” oraz z Małopolskim Instytutem Kultury – mówi Agnieszka Dudek – Jeśli uda się zgromadzić niezbędne pozwolenia i finanse, centrum kultury w dawnej synagodze ruszy już we wrześniu 2017 roku.

---

 

---