„NIEWYJAŚNIONE DZIEDZICTWO. ŚLADY NIEMIECKICH ŻYDÓW NA ŚLĄSKU”

 Piotr Piluk

---

Wystawa „Niewyjaśnione dziedzictwo. Ślady niemieckich Żydów na Śląsku”
Wystawa fotografii dokumentalnych Piotra Piluka „Niewyjaśnione dziedzictwo. Ślady niemieckich Żydów na Śląsku” składa się ze zdjęć powstałych w latach 1989-2013.

Ukazują one fragment pejzażu kulturowego Wrocławia i Dolnego Śląska – dziedzictwo materialne niemieckich Żydów, które przetrwało do naszych czasów. Przez wiele dziesięcioleci pozostawało niezauważane, dlatego wymaga omówienia i pokazania różnych jego aspektów. Są to obiekty z XIX i początku XX wieku unaoczniające niektóre procesy zachodzące w tamtym czasie na styku kultur niemieckiej i żydowskiej, jak choćby zjawisko asymilacji. Istotną cechą fotografii jest ich dopracowana estetyka, choć przede wszystkim mają one charakter dokumentalny. Wystawie towarzyszy katalog z wybranymi fotografiami oraz tekstami omawiającymi zagadnienie. Pierwsza prezentacja wystawy odbyła się w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu (Oddziale Muzeum Narodowego), w związku z 75. rocznicą Nocy Kryształowej (2013). Następnie wystawa była eksponowana w Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie (2014) i Muzeum Narodowym w Szczecinie (2015) w ramach Dni Kultury Żydowskiej Adlojada.

Cykl fotografii przedstawiających zabytki żydowskie we Wrocławiu i innych śląskich miastach należy do większej całości – stworzonego przez Piotra Piluka zbioru zdjęć, obrazujących obiekty związane z dawnymi społecznościami żydowskimi, które jeszcze są zachowane w przestrzeniach miejskich Europy Środkowo-Wschodniej. Wspomniane zdjęcia powstawały od 1989 roku, natomiast pod tą nazwą kolekcja istnieje od 1999 roku. Wieloletnim kuratorem i współtwórcą koncepcji był dr Jarosław Lubiak z Muzeum Sztuki w Łodzi. Dotychczas ukazało się także kilkanaście artykułów na temat projektu „Ślady obecności”, a wybrane fotografie są regularnie publikowane w rozmaitych wydawnictwach. Ma on charakter nieformalnej fundacji rodzinnej. Niedawno Muzeum Narodowe w Szczecinie utworzyło podstronę Dni Kultury Żydowskiej Adlojada, na której można także w galerii oglądać wybrane fotografie z wystawy Piotra Piluka „Niewyjaśnione dziedzictwo. Ślady niemieckich Żydów na Śląsku”:
adlojada.muzeum.szczecin.pl

Autor jest fotografem, publicystą i dokumentalistą oraz jidyszystą realizującym od wielu lat własny projekt „Ślady obecności”, przedstawiający relikty żydowskie w miastach Europy Środkowej i Wschodniej. Swoje fotografie w różnych formach prezentował i publikował w Polsce, Niemczech, Anglii, Bułgarii, Szwecji, USA i na Ukrainie. W latach 2007-2016 Piotr Piluk był redaktorem działu polskiego „Słowa Żydowskiego”. Jest członkiem TSKŻ. Regularnie współpracuje z Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej we Lwowie. Był dwukrotnym stypendystą YIVO Institute for Jewish Research w Nowym Jorku (2002, 2003) i Goethe Institut w Berlinie (2004, 2005). Obecnie pracuje w międzynarodowym biznesie.

W piątek 8 listopada 2013 r. o godz. 18.00 w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu – Oddział Muzeum Narodowego zostanie otwarta wystawa fotografii Piotra Piluka „Niewyjaśnione dziedzictwo. Ślady niemieckich Żydów na Śląsku”.

Wystawa została zorganizowana z okazji 75. rocznicy Nocy Kryształowej, a po prezentacji we wrocławskim Muzeum Etnograficznym będzie pokazywana w innych placówkach w Polsce i za granicą. Ekspozycję tworzą fotografie powstałe w latach 1989–2013, pokazujące zabytki z XIX i początku XX w., m. in. cmentarze żydowskie we Wrocławiu, Legnicy i Wałbrzychu, wrocławską Synagogę Pod Białym Bocianem oraz szpital żydowski we Wrocławiu.

Program otwarcia:

– powitanie gości przez Elżbietę Berendt (Kierownik Muzeum Etnograficznego) i Artura Hofmana (Przewodniczącego ZG TSKŻ)

– wykład Tamary Włodarczyk (Instytut Politologii Uniwersytetu Wrocławskiego) „Dziedzictwo kulturowe Żydów na Dolnym Śląsku w oparciu o materiały archiwalne”

– prezentacja multimedialna Piotra Piluka (TSKŻ Warszawa) „Relikty kultury Żydów niemieckich na Śląsku z perspektywy współczesnej fotografii”

– otwarcie wystawy „Niewyjaśnione dziedzictwo. Ślady niemieckich Żydów na Śląsku”, prezentacja katalogu oraz najnowszego wydania „Słowa Żydowskiego” o Nocy Kryształowej

Piotr Piluk – autor zdjęć, od wielu lat realizuje własny projekt „Ślady Obecności”, przedstawiając relikty kultury żydowskiej w przestrzeniach miejskich Europy Środkowej i Wschodniej.

Patronat honorowy:

• Aleksander Marek Skorupa – Wojewoda Dolnośląski
• Rafał Jurkowlaniec – Marszałek Województwa Dolnośląskiego
• Gottfried Zeitz – Konsul Generalny Niemiec we Wrocławiu
• Artur Hofman – Przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.

Wrocław (Breslau). Dawny dom handlowy Louisa Lewy’ego Juniora z początku XX wieku, usytuowany przy Rynku, zwieńczony charakterystyczną statuetką Hermesa (Merkurego) – antycznego bożka podróżnych i kupców. Fot. Piotr Piluk (2008)

Wrocław (Breslau). Mauzoleum przemysłowca Maksa Kaufmanna (1796-1871) na cmentarzu żydowskim przy ulicy Ślężnej. Fot. Piotr Piluk (2002)

Wrocław (Breslau). Dawny dom handlowy Petersdorf z 1928 roku przy ulicy Szewskiej, zaprojektowany przez Ericha Mendelssohna – niemieckiego architekta doby modernizmu, z pochodzenia Żyda. Fot. Piotr Piluk (2002)

Wrocław (Breslau). Synagoga pod Białym Bocianem z 1829 roku podczas prac remontowych. Zaprojektowana przez Carla Ferdinanda Langhansa, służyła społeczności żydowskiej do 1970 roku. Ponownie otwarta po remoncie w 2010 roku. Fot. Piotr Piluk (2002)

Ziębice (Münsterberg). Synagoga z 1845 roku, czynna do 1968 roku. Fot. P. Piluk (1998)

 

Wrocław (Breslau). Szpital żydowski przy ulicy Wiśniowej, wzniesiony w latach 1898–1903 pod nadzorem architektów Richarda i Paula Ehrlichów. Fot. Piotr Piluk (2002)

wiecej o wystawie znajdziesz tu: „NIEWYJAŚNIONE DZIEDZICTWO. ŚLADY NIEMIECKICH ŻYDÓW NA ŚLĄSKU”

---

 

---