Leopold Tyrmand – miłość do jazzu zatrzymała go w USA

usc/mb

– Co za cholerne ścierwo ten Tyrmand – pisał o nim Kisiel – Cóż to za świnia, wyrzutek społeczeństwa. Człowiek, który mógł opisać ulicę Żelazną, wyjechał. Jak on mógł nam to zrobić?

Posłuchaj

16 maja 1920 urodził się Leopold Tyrmand, polski pisarz i publicysta. Pochodził z rodziny żydowskiej: ojciec zginął na Majdanku, a matka po wojnie wyemigorwała do Izraela.

Wojna

Kiedy wyjechał na studia do Paryża jego życie się odmieniło: poznał jazz. Fascynację zachodnią kulturą przerwała jednak wojna.

Po wybuchu II wojny przedostał się do Wilna, gdzie pisywał felietony polityczno-propagandowe. W kwietniu 1941 Tyrmand wraz z Andrzejem Kornowiczem i Leszkiem Zawiszą został aresztowany przez NKWD. Miesiąc później skazano ich na osiem lat więzienia za przynależność do antyradzieckiej organizacji. 22 czerwca 1941 po ataku Niemiec na Wilno udało im się uciec z rozbitego bombami transportu kolejowego i wrócić do Wilna.

Po wojnie pracował dla Międzynarodowego Polskiego Krzyża oraz był korespondentem Polpressu w Norwegii. Pisał w: “Przekroju”, “Expressie Wieczornym”, “Tygodniku Powszechnym”, “Rzeczpospolitej”, “Dziś i Jutro” oraz “Ruchu Muzycznym”. Tyrmand był popularyzatorem jazzu w Polsce – organizował koncerty, festiwale, wydawał książki.

Jazz i Ameryka

W 1965 roku otrzymał paszport. Zaraz potem kupił bilet w jedną stronę. Wyjechał z Polski i nigdy już do kraju nie wrócił. Rozpoczął życie w Ameryce. Wiedział, że to może być decyzja bardzo dramatyczna. Takim wyjazdem mógł skazać się na milczenie.

– Zdawał sobie sprawę, że się będzie obijał o mur obcego języka – opowiadała Katarzynę Kwiatkowską-Gawęcką, współautorka wydanej niedawno książki “Tyrmand i Ameryka”. – Pisanie po angielsku było dla niego jak gra w waterpolo, w której walczy się i z przeciwnikami i z wodą!

Początki były bardzo trudne. – Moja sytuacja: stary, biedny, mądry, w tym zasranym mieszkaniu z robakami. A oni: Boby Dylany w limuzynach, imbecyle i idioci zarabiający miliony – pisał.

Sukces czy porażka?

Uczenie się angielskiego stało się dla niego rodzajem manii. Słowa zapisywał wszędzie, na karteczkach, na serwetkach. Stale chodził ze słownikiem. Jego debiut za oceanem był spektakularny, pierwszy tekst opublikował w bardzo prestiżowym magazynie “New Yorker”. Do dziś, w Stanach to marzenie niejednego literata! Został przyjęty jako przenikliwy głos z zewnątrz, zza żelaznej kurtyny.

– Mówi się teraz, że mu się nie udało na emigracji. To nie prawda – opowiada jego biografka w Dwójce – Mnóstwo publikował artykułów, powieści. To był ogromny sukces, tylko u nas jest tak, że jak się czegoś nie nagłośni, nie nazwie sukcesem, to bardzo łatwo jest to później zignorować.

Zmarł 19 marca 1985, w wieku 65 lat na zawał serca.

Ken Livingstone: Creation of Israel was ‘a great catastrophe’

By Times of Israel staff

In Arabic TV interview, Labour’s ex-London mayor blames Israel for IS attacks in Europe and mass expulsion of Jews from Arab world, again claims Hitler supported Zionism

Ken Livingstone denounces Israel in a May 4, 2016 interview (Memri screenshot)

Former London mayor Ken Livingstone on Wednesday called the creation of Israel “fundamentally wrong,” and “a great catastrophe.” The existence of the Jewish state in the Middle East, he said, could ultimately lead to nuclear war.

“The creation of the state of Israel was fundamentally wrong, because there had been a Palestinian community there for 2,000 years,” Livingstone told an Arabic language TV station based in London, in a clip posted and translated by the watchdog MEMRI group.

“The creation of the state of Israel was a great catastrophe,” he repeated. “We should have absorbed the post-World War II Jewish refugees in Britain and America. They could all have been resettled, whereas 70 years later, the situation is still very tense, and there is potential for many more wars, potential for nuclear war,” Livingstone told Al-Ghad Al-Arabi.

He also advocated for an international boycott on Israeli products, telling his interviewer that “I never buy anything” that comes from Israel. “I like dates, but I don’t buy dates that come from Israel,” he said.

The former mayor was last week suspended by the Labour party for saying that Hitler supported Zionism “before he went mad and ended up killing 6 million Jews.” He has refused to apologize for the comments and even claimed that previous remarks by Prime Minister Benjamin Netanyahu on the relationship between the grand mufti of Jerusalem and Hitler supported his argument.

He repeated his claims on Hitler and Zionism on Wednesday, saying that “When Hitler won the elections in 1932 and came to power, his policy was not directed toward killing the Jews. He wanted to deport all the Zionists to Israel [sic].” The State of Israel was created in 1948, three years after the end of the Holocaust.

Livingstone also attributed the mass expulsion of Jews across the Arab world to Israel’s founding.

Prior to the creation of the Jewish state, he said, “there were large Jewish communities that never suffered threats or attacks. They lived in peace alongside their Arab neighbors. But all of this was destroyed with the establishment of the State of Israel, and all the Israeli [sic] communities in the Arab world were deported to Israel.”

The veteran politician also blamed Israel’s ongoing conflict with the Palestinians for global terrorism, including the recent brutal Islamic State attacks in Paris and Brussels.

“I have always believed that the failure to resolve the [Palestinian] problem fuels the terrorist attacks,” he said. “What makes a 15- or 16-year-old boy go and fight with ISIS, or carry out the barbaric attacks that we saw in Paris or Brussels? They don’t do it because they enjoy killing, but because they believe that they are the victims of injustice. The West must deal with the injustice, or will continue to fuel terrorism.”

His latest comments came as Labour struggled to deal with multiple suspensions of members for anti-Israel and anti-Semitic remarks and posts on social media, a scandal that threatens to reduce Jewish support for the party. He was also speaking on the eve of Thursday’s local elections in the UK, in which Labour’s MP Sadiq Khan was seeking to win back the London mayoralty for the party. Britons went to the polls on Thursday to select local leaders across the country, including for London mayor. Khan, a Muslim, is facing off against Conservative candidate Zac Goldsmith, who is of partial Jewish ancestry.